২. ভূতগামৱগ্গো

১. ভূতগামসিক্খাপদৱণ্ণনা

৮৯. দুতিযৱগ্গস্স পঠমে নিগ্গহেতুং অসক্কোন্তোতি সাখট্ঠকৱিমানে সাখায ছিজ্জমানায ছিজ্জন্তে তত্থ অছেদনত্থায দেৱতায উপনীতং পুত্তং দিস্ৱাপি কুঠাৰিনিক্খেপৱেগং নিৱত্তেতুং অসক্কোন্তোতি অত্থো. ৰুক্খধম্মেতি ৰুক্খস্স পৱত্তিযং. ৰুক্খানং ৱিয ছেদনাদীসু অকুপ্পনঞ্হি ৰুক্খধম্মো নাম.

উপ্পতিতন্তি উপ্পন্নং. ভন্তন্তি ধাৱন্তং. ৱাৰযেতি নিগ্গণ্হেয্য. ইতৰোতি উপ্পন্নং কোধং অনিগ্গণ্হন্তো ৰাজউপৰাজাদীনং ৰস্মিমত্তগ্গাহকজনো ৱিয ন উত্তমসাৰথীতি অত্থো. ৱিসটং সপ্পৱিসন্তি সৰীৰে দাঠাৱণানুসাৰেন ৱিত্থিণ্ণং ব্যাপেত্ৱা ঠিতং কণ্হসপ্পৱিসং ৱিয. জহাতি ওৰপাৰন্তি পঞ্চোৰম্ভাগিযসঞ্ঞোজনানি ততিযমগ্গেন জহাতি. ‘‘ওৰপাৰ’’ন্তি হি ওৰিমতীৰং ৱুচ্চতি. অথ ৱা সোতি ততিযমগ্গেন কোধং ৱিনেত্ৱা ঠিতো ভিক্খু অৰহত্তমগ্গেন ওৰপাৰং জহাতীতি অত্থো. তত্থ ওৰং নাম সকত্তভাৱো, অজ্ঝত্তিকানি ৱা আযতনানি. পাৰং নাম পৰঅত্তভাৱো, বাহিৰানি ৱা আযতনানি. তদুভযে পন ছন্দৰাগং জহন্তো ‘‘জহাতি ওৰিমপাৰ’’ন্তি ৱুচ্চতি.

৯০. ভৱন্তীতি ৱড্ঢন্তি. অহুৱুন্তীতি বভূৱু. তেনাহ ‘‘জাতা ৱড্ঢিতা’’তি. ভূতানং গামোতি মহাভূতানং হৰিততিণাদিভাৱেন সমগ্গানং সমূহো. তব্বিনিমুত্তস্স গামস্স অভাৱং দস্সেতুং ‘‘ভূতা এৱ ৱা গামো’’তি ৱুত্তং. পাতব্য-সদ্দস্স পা পানেতি ধাত্ৱত্থং সন্ধাযাহ ‘‘পৰিভুঞ্জিতব্বতা’’তি. সা চ পাতব্যতা ছেদনাদি এৱ হোতীতি আহ ‘‘তস্সা…পে… ভূতগামস্স জাতা ছেদনাদিপচ্চযা’’তি.

৯১. জাত-সদ্দো এত্থ ৱিজাতপৰিযাযোতি ‘‘পুত্তং ৱিজাতা ইত্থী’’তিআদীসু ৱিয পসূতৱচনোতি আহ ‘‘পসূতানী’’তি, নিব্বত্তপণ্ণমূলানীতি অত্থো.

তানি দস্সেন্তোতি তানি বীজানি দস্সেন্তো. কাৰিযদস্সনমুখেনেৱ কাৰণঞ্চ গহিতন্তি আহ ‘‘বীজতো নিব্বত্তেন বীজং দস্সিত’’ন্তি.

৯২. ‘‘বীজতো সম্ভূতো ভূতগামো বীজ’’ন্তি ইমিনা উত্তৰপদলোপেন ‘‘পদুমগচ্ছতো নিব্বত্তং পুপ্ফং পদুম’’ন্তিআদীসু ৱিযাযং ৱোহাৰোতি দস্সেতি. যং বীজং ভূতগামো নাম হোতীতি নিব্বত্তপণ্ণমূলং সন্ধায ৱদতি. যথাৰুতন্তি যথাপাঠং.

‘‘সঞ্চিচ্চা’’তি ৱুত্তত্তা সৰীৰে লগ্গভাৱং ঞত্ৱাপি উট্ঠহতি, ‘‘তং উদ্ধৰিস্সামী’’তিসঞ্ঞায অভাৱতো ৱট্টতি. অনন্তক-গ্গহণেন সাসপমত্তিকা গহিতা, নামঞ্হেতং তস্সা সেৱালজাতিযা. মূলপণ্ণানং অভাৱেন ‘‘অসম্পুণ্ণভূতগামো নামা’’তি ৱুত্তং. সো বীজগামেন সঙ্গহিতোতি. অৱড্ঢমানেপি ভূতগামমূলকত্তা ৱুত্তং ‘‘অমূলকভূতগামে সঙ্গহং গচ্ছতী’’তি. নাড়িকেৰস্স আৱেণিকং কত্ৱা ৱদতি.

সেলেয্যকং নাম সিলায সম্ভূতা একা গন্ধজাতি. পুপ্ফিতকালতো পট্ঠাযাতি ৱিকসিতকালতো পভুতি. ছত্তকং গণ্হন্তোতি ৱিকসিতং গণ্হন্তো. মকুড়ং পন ৰুক্খত্তচং অকোপেন্তেনপি গহেতুং ন ৱট্টতি, ফুল্লং ৱট্টতি. হত্থকুক্কুচ্চেনাতি হত্থচাপল্লেন.

‘‘পানীযং ন ৱাসেতব্ব’’ন্তি ইদং অত্তনো পিৱনপানীযং সন্ধায ৱুত্তং, অঞ্ঞেসং পন ৱট্টতি অনুগ্গহিতত্তা. তেনাহ ‘‘অত্তনা খাদিতুকামেনা’’তি. যেসং ৰুক্খানং সাখা ৰুহতীতি মূলং অনোতাৰেত্ৱা পণ্ণমত্তনিগ্গমনমত্তেনপি ৱড্ঢতি. তত্থ কপ্পিযম্পি অকৰোন্তো ছিন্ননাড়িকেৰৱেড়ুদণ্ডাদযো কোপেতুং ৱট্টতি.

‘‘চঙ্কমিতট্ঠানং দস্সেস্সামী’’তি ৱুত্তত্তা কেৱলং চঙ্কমনাধিপ্পাযেন ৱা মগ্গগমনাধিপ্পাযেন ৱা অক্কমন্তস্স, তিণানং উপৰি নিসীদনাধিপ্পাযেন নিসীদন্তস্স চ দোসো নত্থি.

সমণকপ্পেহীতি সমণানং কপ্পিযৱোহাৰেহি, অবীজনিব্বট্টবীজানিপি কপ্পিযভাৱতো ‘‘সমণকপ্পানী’’তি ৱুত্তানি. অবীজং নাম তৰুণঅম্বফলাদীনি. নিব্বট্টেতব্বং ৱিযোজেতব্বং বীজং যস্মিং, তং পনসাদি নিব্বট্টবীজং নাম. কপ্পিযন্তি ৱত্ৱাৱাতি পুব্বকালকিৰিযাৱসেন ৱুত্তেপি ৱচনক্খণেৱ অগ্গিসত্থাদিনা বীজগামে ৱণং কাতব্বন্তি ৱচনতো পন পুব্বে কাতুং ন ৱট্টতি, তঞ্চ দ্ৱিধা অকত্ৱা ছেদনভেদনমেৱ দস্সেতব্বং. কৰোন্তেন চ ভিক্খুনা ‘‘কপ্পিযং কৰোহী’’তি যায কাযচি ভাসায ৱুত্তেযেৱ কাতব্বং. বীজগামপৰিমোচনত্থং পুন কপ্পিযং কাৰেতব্বন্তি কাৰাপনস্স পঠমমেৱ অধিকতত্তা. ‘‘কটাহেপি কাতুং ৱট্টতী’’তি ৱুত্তত্তা কটাহতো নীহতায মিঞ্জায ৱা বীজে ৱা যত্থ কত্থচি ৱিজ্ঝিতুং ৱট্টতি এৱ. ভূতগামো, ভূতগামসঞ্ঞিতা, ৱিকোপনং ৱা ৱিকোপাপনং ৱাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি.

ভূতগামসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. অঞ্ঞৱাদকসিক্খাপদৱণ্ণনা

৯৪. দুতিযে অঞ্ঞং ৱচনন্তি যং দোসৱিভাৱনত্থং পৰেহি ৱুত্তৱচনং তং তস্স অননুচ্ছৱিকেন অঞ্ঞেন ৱচনেন পটিচৰতি.

৯৮. যদেতং অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰণৱসেন পৱত্তৱচনং, তদেৱ পুচ্ছিতমত্থং ঠপেত্ৱা অঞ্ঞং ৱদতি পকাসেতীতি অঞ্ঞৱাদকন্তি আহ ‘‘অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰণস্সেতং নাম’’ন্তি. তুণ্হীভূতস্সেতং নামন্তি তুণ্হীভাৱস্সেতং নামং, অযমেৱ ৱা পাঠো. অঞ্ঞৱাদকং আৰোপেতুন্তি অঞ্ঞৱাদে আৰোপেতুং. ৱিহেসকন্তি ৱিহেসকত্তং.

৯৯. পাড়িযং ন উগ্ঘাটেতুকামোতি পটিচ্ছাদেতুকামো.

১০০. অনাৰোপিতে অঞ্ঞৱাদকেতি ৱুত্তদুক্কটং পাড়িযং আগতঅঞ্ঞেনঞ্ঞপটিচৰণৱসেন যুজ্জতি, অট্ঠকথাযং আগতনযেন পন মুসাৱাদেন অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰন্তস্স পাচিত্তিযেন সদ্ধিং দুক্কটং, আৰোপিতে ইমিনাৱ পাচিত্তিযং. কেচি পন ‘‘মুসাৱাদপাচিত্তিযেন সদ্ধিং পাচিত্তিযদ্ৱয’’ন্তি ৱদন্তি, ৱীমংসিতব্বং. আদিকম্মিকস্সপি মুসাৱাদে ইমিনাৱ অনাপত্তীতি দট্ঠব্বং. ধম্মকম্মেন আৰোপিততা, আপত্তিযা ৱা ৱত্থুনা ৱা অনুযুঞ্জিযমানতা, ছাদেতুকামতায অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰণং, তুণ্হীভাৱো চাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি.

অঞ্ঞৱাদকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. উজ্ঝাপনকসিক্খাপদৱণ্ণনা

১০৩. ততিযে চিন্তাযনত্থস্স ঝে-ধাতুস্স অনেকত্থতায ওলোকনত্থসম্ভৱতো ৱুত্তং ‘‘ওলোকাপেন্তী’’তি. ছন্দাযাতি লিঙ্গৱিপল্লাসোতি আহ ‘‘ছন্দেনা’’তি.

১০৫. ভিক্খুং লামকতো চিন্তাপনত্থং অঞ্ঞেসং তং অৱণ্ণকথনং উজ্ঝাপনং নাম. অঞ্ঞেসং পন অৱত্ৱা অঞ্ঞমঞ্ঞং সমুল্লপনৱসেন ভিক্খুনো দোসপ্পকাসনং খিয্যনং নামাতি অযমেতেসং ভেদো.

১০৬. অঞ্ঞং অনুপসম্পন্নং উজ্ঝাপেতীতি অঞ্ঞেন অনুপসম্পন্নেন উজ্ঝাপেতি. তস্স ৱা তং সন্তিকেতি তস্স অনুপসম্পন্নস্স সন্তিকে তং সঙ্ঘেন সম্মতং উপসম্পন্নং খিয্যতি. ইধাপি মুসাৱাদেন উজ্ঝাপনাদীনং সম্ভৱতো দুক্কটট্ঠানানি চ আদিকম্মিকস্স অনাপত্তি চ ইমিনা এৱ সিক্খাপদেন ৱুত্তাতি ৱেদিতব্বং সব্বত্থ মুসাৱাদপাচিত্তিযস্স অনিৱত্তিতো. ধম্মকম্মেন সম্মততা, উপসম্পন্নতা, অগতিগমনাভাৱো, তস্স অৱণ্ণকামতা, যস্স সন্তিকে ৱদতি. তস্স উপসম্পন্নতা, উজ্ঝাপনং ৱা খিয্যনং ৱাতি ইমানেত্থ ছ অঙ্গানি.

উজ্ঝাপনকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. পঠমসেনাসনসিক্খাপদৱণ্ণনা

১১০. চতুত্থে অপঞ্ঞাতেতি অপ্পসিদ্ধে. ইমং পন অট্ঠ মাসে মণ্ডপাদীসু ঠপনসঙ্খাতং অত্থৱিসেসং গহেত্ৱা ভগৱতা পঠমমেৱ সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তন্তি অধিপ্পাযং ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, অট্ঠমাসে’’তিআদিৱচনেন অনুপঞ্ঞত্তিসদিসেন পকাসেত্ৱা ৱিসুং অনুপঞ্ঞত্তি ন ৱুত্তা. পৰিৱাৰে পনেতং অনুজাননৱচনং অনুপঞ্ঞত্তিট্ঠানন্তি ‘‘একা অনুপঞ্ঞত্তী’’তি (পৰি. ৬৫-৬৭) ৱুত্তং.

নৱৱাযিমোতি অধুনা সুত্তেন ৱীতকচ্ছেন পলিৱেঠিতমঞ্চো. ওনদ্ধোতি কপ্পিযচম্মেন ওনদ্ধো. তে হি ৱস্সেন সীঘং ন নস্সন্তি. ‘‘উক্কট্ঠঅব্ভোকাসিকো’’তি ইদং তস্স সুখপটিপত্তিদস্সনমত্তং, উক্কট্ঠস্সাপি পন চীৱৰকুটি ৱট্টতেৱ. কাযানুগতিকত্তাতি ভিক্খুনো তত্থেৱ নিসীদনভাৱং দীপেতি, তেন চ ৱস্সভযেন সযং অঞ্ঞত্থ গচ্ছন্তস্স আপত্তীতি দস্সেতি. অব্ভোকাসিকানং তেমনত্থায নিযমেত্ৱা দাযকেহি দিন্নম্পি অত্তানং ৰক্খন্তেন ৰক্খিতব্বমেৱ.

‘‘ৱলাহকানং অনুট্ঠিতভাৱং সল্লক্খেত্ৱা’’তি ইমিনা গিম্হানেপি মেঘে উট্ঠিতে অব্ভোকাসে নিক্খিপিতুং ন ৱট্টতীতি দীপেতি. তত্ৰ তত্ৰাতি চেতিযঙ্গণাদিকে তস্মিং তস্মিং অব্ভোকাসে নিযমেত্ৱা নিক্খিত্তা. মজ্ঝতো পট্ঠায পাদট্ঠানাভিমুখাতি যত্থ সমন্ততো সম্মজ্জিত্ৱা অঙ্গণমজ্ঝে সব্বদা কচৱৰস্স সঙ্কড্ঢনেন মজ্ঝে ৱালিকা সঞ্চিতা হোতি. তত্থ কত্তব্বৱিধিদস্সনত্থং ৱুত্তং. উচ্চৱত্থুপাদট্ঠানাভিমুখং ৱা ৱালিকা হৰিতব্বা. যত্থ ৱা পন কোণেসু ৱালিকা সঞ্চিতা, তত্থ ততো পট্ঠায অপৰদিসাভিমুখা হৰিতব্বাতি কেচি অত্থং ৱদন্তি. কেচি পন ‘‘সম্মট্ঠট্ঠানস্স পদৱড়ঞ্জেন অৱিকোপনত্থায সযং অসম্মট্ঠট্ঠানে ঠত্ৱা অত্তনো পাদাভিমুখং ৱালিকা হৰিতব্বাতি ৱুত্ত’’ন্তি ৱদন্তি, তত্থ ‘‘মজ্ঝতো পট্ঠাযা’’তি ৱচনস্স পযোজনং ন দিস্সতি.

১১১. ৱঙ্কপাদতামত্তেন কুড়ীৰপাদকস্স সেসেহি ৱিসেসো, ন অটনীসু পাদপ্পৱেসনৱিসেসেনাতি দস্সেতুং ‘‘যো ৱা পন কোচী’’তিআদি ৱুত্তং. তস্সাতি উপসম্পন্নস্সেৱ.

নিসীদিত্ৱা…পে… পাচিত্তিযন্তি এত্থ মেঘুট্ঠানাভাৱং ঞত্ৱা ‘‘পচ্ছা আগন্ত্ৱা উদ্ধৰিস্সামী’’তি আভোগেন গচ্ছন্তস্স অনাপত্তি, তেন পুনাগন্তব্বমেৱ. কপ্পং লভিত্ৱাতি ‘‘গচ্ছ, মা ইধ তিট্ঠা’’তি ৱুত্তৱচনং লভিত্ৱা.

আৱাসিকানংযেৱ পলিবোধোতি আগন্তুকেসু কিঞ্চি অৱত্ৱা নিসীদিত্ৱা ‘‘আৱাসিকা এৱ উদ্ধৰিস্সন্তী’’তি গতেসুপি আৱাসিকানমেৱ পলিবোধো. মহাপচ্চৰিৱাদে পন ‘‘ইদং অম্হাক’’ন্তি অৱত্ৱাপি নিসিন্নানমেৱাতি অধিপ্পাযো. ‘‘সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা’’তি ৱুত্তত্তা অনাণত্তিযা পঞ্ঞাপিতত্তাপি দুক্কটে কাৰণং ৱুত্তং. উস্সাৰকোতি সৰভাণকো. সো হি উদ্ধং উদ্ধং পাড়িপাঠং সাৰেতি পৱত্তেতীতি উস্সাৰকোতি ৱুচ্চতি.

১১২. ৱণ্ণানুৰক্খণত্থং কতাতি পটখণ্ডাদীহি সিব্বিত্ৱা কতা. ভূমিযং অত্থৰিতব্বাতি চিমিলিকায সতি তস্সা উপৰি, অসতি সুদ্ধভূমিযং অত্থৰিতব্বা. ‘‘সীহচম্মাদীনং পৰিহৰণেযেৱ পটিক্খেপো’’তি ইমিনা মঞ্চপীঠাদীসু অত্থৰিত্ৱা পুন সংহৰিত্ৱা ঠপনাদিৱসেন অত্তনো অত্থায পৰিহৰণমেৱ ন ৱট্টতি, ভূমত্থৰণাদিৱসেন পৰিভোগো পন অত্তনো পৰিহৰণং ন হোতীতি দস্সেতি. খন্ধকে হি ‘‘অন্তোপি মঞ্চে পঞ্ঞত্তানি হোন্তি, বহিপি মঞ্চে পঞ্ঞত্তানি হোন্তী’’তি এৱং অত্তনো অত্তনো অত্থায মঞ্চাদীসু পঞ্ঞপেত্ৱা পৰিহৰণৱত্থুস্মিং –

‘‘ন, ভিক্খৱে, মহাচম্মানি ধাৰেতব্বানি সীহচম্মং ব্যগ্ঘচম্মং দীপিচম্মং. যো ধাৰেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৱ. ২৫৫) –

পটিক্খেপো কতো. তস্মা ৱুত্তনযেনেৱেত্থ অধিপ্পাযো দট্ঠব্বো. দাৰুমযপীঠন্তি ফলকমযপীঠমেৱ. পাদকথলিকন্তি অধোতপাদং যস্মিং ঘংসন্তা ধোৱন্তি, তং দাৰুফলকাদি.

১১৩. ‘‘আগন্ত্ৱা উদ্ধৰিস্সামীতি গচ্ছতী’’তি ৱুত্তত্তা অঞ্ঞেনপি কাৰণেন অনোতাপেন্তস্সপি আগমনে সাপেক্খস্স অনাপত্তি. তেনেৱ মাতিকাট্ঠকথাযং ‘‘মঞ্চাদীনং সঙ্ঘিকতা, ৱুত্তলক্খণে দেসে সন্থৰণং ৱা সন্থৰাপনং ৱা, অপলিবুদ্ধতা, আপদায অভাৱো, নিৰপেক্খতা, লেড্ডুপাতাতিক্কমো’’তি (কঙ্খা. অট্ঠ. পঠমসেনাসনসিক্খাপদৱণ্ণনা) এৱমেত্থ নিৰপেক্খতায সদ্ধিং ছ অঙ্গানি ৱুত্তানি.

পঠমসেনাসনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. দুতিযসেনাসনসিক্খাপদৱণ্ণনা

১১৬. পঞ্চমে পাৱাৰো কোজৱোতি পচ্চত্থৰণত্থাযেৱ ঠপিতা উগ্গতলোমা অত্থৰণৱিসেসা. এত্তকমেৱ ৱুত্তন্তি অট্ঠকথাসু ৱুত্তং. সেনাসনতোতি সব্বপচ্ছিমসেনাসনতো.

১১৭. কুৰুন্দট্ঠকথাযং ৱুত্তমেৱত্থং সৱিসেসং কত্ৱা দস্সেতুং ‘‘কিঞ্চাপি ৱুত্তো’’তিআদি আৰদ্ধং. ৱত্তব্বং নত্থীতি ৰুক্খমূলস্স পাকটত্তা ৱুত্তং. পলুজ্জতীতি ৱিনস্সতি.

১১৮. যেন মঞ্চং ৱা পীঠং ৱা ৱীনন্তি, তং মঞ্চপীঠকৱানং. সিলুচ্চযলেণন্তি পব্বতগুহা. ‘‘আপুচ্ছনং পন ৱত্ত’’ন্তি ইমিনা আপত্তি নত্থীতি দস্সেতি. ৱুত্তলক্খণসেয্যা, তস্সা সঙ্ঘিকতা, ৱুত্তলক্খণে ৱিহাৰে সন্থৰণং ৱা সন্থৰাপনং ৱা, অপলিবুদ্ধতা, আপদায অভাৱো, অনপেক্খস্স দিসাপক্কমনং, উপচাৰসীমাতিক্কমোতি ইমানেত্থ সত্ত অঙ্গানি.

দুতিযসেনাসনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. অনুপখজ্জসিক্খাপদৱণ্ণনা

১১৯. ছট্ঠে অনুপৱিসিত্ৱাতি সমীপং পৱিসিত্ৱা.

১২২. উপচাৰং ঠপেত্ৱাতি দিযড্ঢহত্থূপচাৰং ঠপেত্ৱা. সঙ্ঘিকৱিহাৰতা, অনুট্ঠাপনীযভাৱজাননং, সম্বাধেতুকামতা, উপচাৰে নিসীদনং ৱা নিপজ্জনং ৱাতি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি.

অনুপখজ্জসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. নিক্কড্ঢনসিক্খাপদৱণ্ণনা

১২৬. সত্তমে কোট্ঠকানীতি দ্ৱাৰকোট্ঠকানি.

১২৮. ‘‘সকলসঙ্ঘাৰামতো নিক্কড্ঢিতুং ন ৱট্টতী’’তি ইদং অননুৰূপতো ৱুত্তং. পাপগৰহিতায হি অকুপিতচিত্তেন নিক্কড্ঢাপেন্তস্স ইমিনা সিক্খাপদেন আপত্তি নত্থি ‘‘কুপিতো অনত্তমনো’’তি ৱুত্তত্তা. অঞ্ঞাপেক্খা আপত্তি ন দিস্সতি. পাড়িযং ‘‘অলজ্জিং নিক্কড্ঢতী’’তিআদীসু চিত্তস্স লহুপৰিৱত্তিতায অন্তৰন্তৰা কোপে উপ্পন্নেপি অনাপত্তি অলজ্জিতাদিপচ্চযেনেৱ নিক্কড্ঢনস্স আৰদ্ধত্তা. সঙ্ঘিকৱিহাৰো, উপসম্পন্নস্স ভণ্ডনকাৰকভাৱাদিৱিনিমুত্ততা, কোপেন নিক্কড্ঢনং ৱা নিক্কড্ঢাপনং ৱাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি.

নিক্কড্ঢনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. ৱেহাসকুটিসিক্খাপদৱণ্ণনা

১২৯. অট্ঠমং উত্তানমেৱ. সঙ্ঘিকো ৱিহাৰো, অসীসঘট্টৱেহাসকুটি, হেট্ঠাপৰিভোগতা, অপটাণিদিন্নে আহচ্চপাদকে নিসীদনং ৱা নিপজ্জনং ৱাতি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি.

ৱেহাসকুটিসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. মহল্লকৱিহাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা

১৩৫. নৱমে ‘‘মহল্লকো নাম ৱিহাৰো সস্সামিকো’’তি ৱুত্তত্তা সঞ্ঞাচিকায কুটিযা অনাপত্তীতি ৱদন্তি. যস্সাতি ৱিহাৰস্স. সা অপৰিপূৰূপচাৰাপি হোতীতি ৱিৱৰিযমানং কৱাটং যং ভিত্তিং আহনতি, সা সামন্তা কৱাটৱিত্থাৰপ্পমাণা উপচাৰৰহিতাপি হোতীতি অত্থো. আলোকং ৱাতপানং সন্ধেতি ঘটযতীতি আলোকসন্ধীতি কৱাটং ৱুচ্চতি. দ্ৱাৰৱাতপানূপচাৰতো অঞ্ঞত্থ পুনপ্পুনং লিম্পনাদিং কৰোন্তস্স পিণ্ডগণনায পাচিত্তিযং.

কেচি পন ‘‘পাড়িযং পাচিত্তিযস্স অৱুত্তত্তা দুক্কট’’ন্তি ৱদন্তি. অধিট্ঠাতব্বন্তি সংৱিধাতব্বং. হৰিতে ঠিতো অধিট্ঠাতি. আপত্তি দুক্কটস্সাতি হৰিতযুত্তে খেত্তে ঠত্ৱা ছাদেন্তস্স দুক্কটন্তি অত্থো. কেচি পন ‘‘তাদিসে খেত্তে ৱিহাৰং কৰোন্তস্স দুক্কট’’ন্তি ৱদন্তি, তং পাড়িযা ন সমেতি.

১৩৬. উজুকমেৱ ছাদনন্তি ছাদনমুখৱট্টিতো পট্ঠায যাৱ পিট্ঠিৱংসকূটাগাৰকণ্ণিকাদি, তাৱ ইট্ঠকাদীহি উজুকং ছাদনং. ইমিনা পন যেন সব্বস্মিং ৱিহাৰে একৱাৰং ছাদিতে তং ছাদনং একমগ্গন্তি গহেত্ৱা পাড়িযং ‘‘দ্ৱে মগ্গে’’তিআদি ৱুত্তং. পৰিযাযেন ছাদনম্পি ইমিনাৱ নযেন যোজেতব্বন্তি ৱদন্তি, তং ‘‘পুনপ্পুনং ছাদাপেসী’’তি ইমায পাড়িযা চ ‘‘সব্বম্পি চেতং ছদনং ছদনূপৰি ৱেদিতব্ব’’ন্তি ইমিনা অট্ঠকথাৱচনেন চ সমেতি.

পাড়িযং ‘‘মগ্গেন ছাদেন্তস্স পৰিযাযেন ছাদেন্তস্সা’’তি ইদঞ্চ ইট্ঠকাদীহি, তিণপণ্ণেহি চ ছাদনপ্পকাৰভেদদস্সনত্থং ৱুত্তং. কেচি পন ‘‘পন্তিযা ছাদিতস্স ছদনস্স উপৰি ছদনমুখৱট্টিতো পট্ঠায উদ্ধং উজুকমেৱ একৱাৰং ছাদনং একমগ্গন্তি গহেত্ৱা ‘দ্ৱে মগ্গে’তিআদি ৱুত্তং, ন পন সকলৱিহাৰছাদনং. এস নযো পৰিযাযেন ছাদনেপী’’তি ৱদন্তি, তং পাড়িঅট্ঠকথাহি ন সমেতি.

ততিযায মগ্গন্তি এত্থ ততিযাযাতি উপযোগত্থে সম্পদানৱচনং, ততিযং মগ্গন্তি অত্থো. অযমেৱ ৱা পাঠো. তিণপণ্ণেহি লব্ভতীতি তিণপণ্ণেহি ছাদেত্ৱা উপৰি উল্লিত্তাৱলিত্তকৰণং সন্ধায ৱুত্তং. কেৱলং তিণকুটিযা হি অনাপত্তি ৱুত্তা. তিণ্ণং মগ্গানন্তি মগ্গৱসেন ছাদিতানং তিণ্ণং ছদনানং. তিণ্ণং পৰিযাযানন্তি এত্থাপি এসেৱ নযো. মহল্লকৱিহাৰতা, অত্তনো ৱাসাগাৰতা, উত্তৰি অধিট্ঠানন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি.

মহল্লকৱিহাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. সপ্পাণকসিক্খাপদৱণ্ণনা

১৪০. দসমে মাতিকাযং সপ্পাণকউদকং তিণেন ৱা মত্তিকায ৱা সিঞ্চেয্য, ছড্ডেয্যাতি অত্থো. অথ ৱা উদকং গহেত্ৱা বহি সিঞ্চেয্য, তস্মিঞ্চ উদকে তিণং ৱা মত্তিকং ৱা আহৰিত্ৱা পক্খিপেয্যাতি অজ্ঝাহৰিত্ৱা অত্থো ৱেদিতব্বো. তেনাহ ‘‘সকটভাৰমত্তঞ্চেপী’’তিআদি. ইদন্তি তিণমত্তিকপক্খিপনৱিধানং. ৱুত্তন্তি মাতিকাযং ‘‘তিণং ৱা মত্তিকং ৱা’’তি এৱং ৱুত্তং, অট্ঠকথাসু ৱা ৱুত্তং.

ইদঞ্চ সিক্খাপদং বাহিৰপৰিভোগং সন্ধায ৱত্থুৱসেন ৱুত্তং অব্ভন্তৰপৰিভোগস্স ৱিসুং ৱক্খমানত্তা. তদুভযম্পি ‘‘সপ্পাণক’’ন্তি কত্ৱা ৱধকচিত্তং ৱিনাৱ সিঞ্চনে পঞ্ঞত্তত্তা ‘‘পণ্ণত্তিৱজ্জ’’ন্তি ৱুত্তং. ৱধকচিত্তে পন সতি সিক্খাপদন্তৰেনেৱ পাচিত্তিযং, ন ইমিনাতি দট্ঠব্বং. উদকস্স সপ্পাণকতা, ‘‘সিঞ্চনেন পাণকা মৰিস্সন্তী’’তি জাননং, তাদিসমেৱ চ উদকং ৱিনা ৱধকচেতনায কেনচিদেৱ কৰণীযেন তিণাদীনং সিঞ্চনন্তি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি.

সপ্পাণকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নিট্ঠিতো সেনাসনৱগ্গো দুতিযো.

‘‘ভূতগামৱগ্গো’’তিপি এতস্সেৱ নামং.