৬. কুটিকাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
৩৪২. যাচনাতি ‘‘দেথ দেথা’’তি চোদনা. ৱিঞ্ঞত্তীতি ইমিনা নো অত্থোতি ৱিঞ্ঞাপনা. ‘‘হত্থকম্মং যাচিতো উপকৰণং, মূলং ৱা দস্সতী’’তি যাচতি, ন ৱট্টতীতি. ৱট্টতি সেনাসনে ওভাসপৰিকথাদীনং লদ্ধত্তাতি একে. অনজ্ঝাৱুত্থকন্তি অস্সামিকং. ন আহটং পৰিভুঞ্জিতব্বন্তি ‘‘সূপোদনৱিঞ্ঞত্তিদুক্কটং হোতী’’তি ৱুত্তং. ‘‘কিঞ্চাপি গৰুভণ্ডপ্পহোনকেসূতি ৱুত্তং, তথাপি যং ৱত্থুৱসেন অপ্পং হুত্ৱা অগ্ঘৱসেন মহা হৰিতালহিঙ্গুলিকাদি, তং যাচিতুং ন ৱট্টতী’’তি ৱদন্তি.
৩৪৪. সো কিৰাতি ইসি. তদা অজ্ঝগমা তদজ্ঝগমা.
৩৪৮-৯. ন হি সক্কা যাচনায কাতুং, তস্মা সযং যাচিতকেহি উপকৰণেহীতি অধিপ্পাযো. ব্যঞ্জনং সমেতি, ন অত্থো. কস্মা? ইধ উভযেসং অধিপ্পেতত্তা, তং দস্সেন্তো ‘‘যস্মা পনা’’তিআদিমাহ. ইধ ৱুত্তনযেনাতি ইমস্মিং সিক্খাপদৱিভঙ্গে ৱুত্তনযেন. ‘‘সঞ্ঞাচিকাযা’’তি ৱচনতো কৰোন্তেনাপি, ‘‘পৰেহি পৰিযোসাপেতী’’তি ৱচনতো কাৰাপেন্তেনাপি পটিপজ্জিতব্বং. উভোপেতে কাৰককাৰাপকা. ব্যঞ্জনং ৱিলোমিতং ভৱেয্য, ‘‘কাৰযমানেনা’’তি হি ব্যঞ্জনং ‘‘কৰোন্তেনা’’তি ৱুত্তে ৱিলোমিতং হোতি অতদত্থত্তা. ন হি কাৰাপেন্তো নাম হোতি. ‘‘ইধ ৱুত্তনযেনাতি দেসিতৱত্থুকপমাণিকনযেন. এৱং সন্তে ‘কৰোন্তেন ৱা কাৰাপেন্তেন ৱা’তি ৱচনতো কৰোন্তেনাপি পৰেহি ৱিপ্পকতং ৱত্তব্বন্তি চে, তদত্থৱিস্সজ্জনত্থং ‘যদি পনাতিআদিমাহা’’’তি অনুগণ্ঠিপদে ৱুত্তং. ‘‘সঞ্ঞাচিকায কুটিং কৰোন্তো’’তি ৱচনৱসেন ৱুত্তং. ‘‘আযামতো চ ৱিত্থাৰতো চা’’তি অৱত্ৱা ৱিকপ্পত্থস্স ৱা-সদ্দস্স গহিতত্তা একতোভাগেপি ৱড্ঢিতে আপত্তি এৱ. পমাণযুত্তমঞ্চো কিৰ নৱৱিদত্থি. ‘‘‘চতুহত্থৱিত্থাৰা’তি ৱচনেন ‘তিৰিযং তিহত্থা ৱা’তি ৱচনম্পি সমেতি ‘যত্থ পমাণযুত্তো’তিআদিসন্নিট্ঠানৱচনাসম্ভৱতো’’তি ৱুত্তং. পমাণতো ঊনতৰম্পীতি ৱিত্থাৰতো চতুপঞ্চহত্থম্পি দীঘতো অনতিক্কমিত্ৱা ৱুত্তপমাণমেৱ দেসিতৱত্থু. অদেসিতৱত্থুঞ্হি কৰোতো আপত্তি. পমাণাতিক্কন্তা কুটি এৱ পমাণাতিক্কন্তং কুটিং কৰেয্যাতি ৱুত্তত্তা. ‘‘থম্ভতুলা’’তি পাঠো. অনুস্সাৱনানযেনাতি এত্থ ‘‘দমিড়ভাসাযপি ৱট্টতী’’তি ৱদন্তি.
৩৫৩. চাৰভূমি গোচৰভূমি. ন গহিতাতি ন ৱাৰিতা. অট্ঠকথাযং ‘‘কাৰণায গুত্তিবন্ধনাগাৰং, অকৰণট্ঠানং ৱা ধম্মগন্ধিকা হত্থপাদচ্ছিন্দনকা গন্ধিকা’’তি লিখিতং. দ্ৱীহি বলিবদ্দেহীতি হেট্ঠিমকোটিযা কিৰ ৱুত্ততো আৱিজ্জিতুং ন সক্কা ছিন্নাৱটত্তা, নিগমনস্সাপি অত্থপ্পকাসনত্থং ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং. পাচিনন্তি ৱত্থু অধিট্ঠানং. তদত্থাযাতি তচ্ছনত্থায. পণ্ণসালম্পীতি উল্লিত্তাৱলিত্তকুটিমেৱ পণ্ণচ্ছদনং. তেনেৱ ‘‘সভিত্তিচ্ছদন’’ন্তি ৱুত্তং, অলিত্তং কিৰ সব্বং ৱট্টতি. পুব্বে থোকং ঠপিতং পুন ৱড্ঢেত্ৱা. তস্মিন্তি দ্ৱাৰবন্ধনে ৱা ৱাতপানে ৱা ঠপিতে. পঠমমেৱাতি এত্থ পত্তকালে এৱাতি কিৰ ধম্মসিৰিত্থেৰো. উপতিস্সত্থেৰো ঠপিতকালেৱাতি কিৰ. পুৰিমেন লেপস্স অঘটিতত্তা দুতিযেন ৱত্তসীসেন কতত্তা উভিন্নম্পি অনাপত্তি. সচে আণত্তেন কতং, ‘‘কৰোতি ৱা কাৰাপেতি ৱা’’তি ৱচনতো আপত্তি উভিন্নং সতি অত্তুদ্দেসিকতায, অসতি মূলট্ঠস্সেৱ. হেট্ঠিমপ্পমাণসম্ভৱে সতি সব্বমত্তিকামযং কুটিং কৰোতো আপত্তি দুক্কটেন সঙ্ঘাদিসেসোতি আচৰিযস্স তক্কো.
৩৫৪. ছত্তিংস চতুক্কানি নাম অদেসিতৱত্থুকচতুক্কং দেসিতৱত্থুকচতুক্কং পমাণাতিক্কন্তচতুক্কং পমাণিকচতুক্কং অদেসিতৱত্থুকপমাণাতিক্কন্তচতুক্কং দেসিতৱত্থুকপমাণিকচতুক্কন্তি ছ চতুক্কানি, এৱং সমাদিসতিৱাৰাদীসুপি পঞ্চসূতি ছত্তিংস. আপত্তিভেদদস্সনত্থন্তি এত্থ যস্মা ‘‘সাৰম্ভে চে, ভিক্খু, ৱত্থুস্মিং অপৰিক্কমনে…পে… সঙ্ঘাদিসেসো’’তি মাতিকাযং অৱিসেসেন ৱুত্তত্তা সাৰম্ভঅপৰিক্কমনেপি সঙ্ঘাদিসেসোৱাতি মিচ্ছাগাহৱিৱজ্জনত্থং আপত্তিভেদো দস্সিতো, তস্মা ৱুত্তানীতি অধিপ্পাযো. ৱিভঙ্গে এৱং অৱত্ৱা কিমত্থং মাতিকাযং দুক্কটৱত্থু ৱুত্তন্তি চে? ভিক্খূ অভিনেতব্বা ৱত্থুদেসনায, তেহি ভিক্খূহি ৱত্থু দেসেতব্বং. কীদিসং? অনাৰম্ভং সপৰিক্কমনং, নেতৰং, ইতৰস্মিং ‘‘সাৰম্ভে চে ভিক্খু ৱত্থুস্মিং অপৰিক্কমনে’’তি এৱং আনিসংসৱসেন আগতত্তা ৱুত্তং. যস্মা ৱত্থু নাম অত্থি সাৰম্ভং, অত্থি অনাৰম্ভং, অত্থি সপৰিক্কমনং, অত্থি অপৰিক্কমনং, অত্থি সাৰম্ভং সপৰিক্কমনং, অত্থি সাৰম্ভং অপৰিক্কমনং, অত্থি অনাৰম্ভং সপৰিক্কমনং, অত্থি অনাৰম্ভং অপৰিক্কমনন্তি বহুৱিধত্তা ৱত্থু দেসেতব্বং অনাৰম্ভং সপৰিক্কমনং, নেতৰন্তি ৱুত্তং হোতি. কিমত্থিকা পনেসা দেসনাতি চে? গৰুকাপত্তিপঞ্ঞাপনহেতুপৰিৱজ্জনুপাযত্থা. ৱত্থুদেসনায হি গৰুকাপত্তিপঞ্ঞাপনহেতুত্তা অকতৱিঞ্ঞত্তি গিহীনং পীড়াজননেন অত্তদুক্খপৰদুক্খহেতুভূতো চ সাৰম্ভভাৱোতি এতে ৱত্থুদেসনাপদেসেন উপাযেন পৰিৱজ্জিতা হোন্তি. ন হি ভিক্খু অকপ্পিযকুটিকৰণত্থং গিহীনং ৱা পীড়ানিমিত্তং সাৰম্ভৱত্থু. কুটিকৰণত্থং ৱা ৱত্থুং দেসেন্তীতি পঠমমেৱ সাধিতমেতং. ৱোমিস্সকাপত্তিযোতি দুক্কটসঙ্ঘাদিসেসমিস্সকাপত্তিযো.
৩৫৫. তত্থ ‘‘দ্ৱীহি সঙ্ঘাদিসেসেহী’’তি ৱত্তব্বে ‘‘দ্ৱিন্নং সঙ্ঘাদিসেসেনা’’তি ৱিভত্তিব্যত্তযেন, ৱচনব্যত্তযেন চ ৱুত্তং. ‘‘আপত্তি দ্ৱিন্নং সঙ্ঘাদিসেসান’’ন্তিপি পাঠো.
৩৬৪. ন ঘটযতি ছদনলেপাভাৱতো, অনাপত্তি, তং পৰতো সাধিযতি. ছদনমেৱ সন্ধায উল্লিত্তাৱলিত্ততা ৱুত্তাতি. ‘‘কুক্কুটচ্ছিকগেহং ৱট্টতীতি ৱত্ৱা পুন ছদনং দণ্ডকেহীতিআদিনা নযেন তং দস্সেন্তেহি তিণপণ্ণচ্ছদনাকুটিকাৱ ৱুত্তা. তত্থ ছদনং দণ্ডকেহি দীঘতো তিৰিযঞ্চ জালং ৱিয বন্ধিত্ৱা তিণেহি ৱা পণ্ণেহি ৱা ছাদেতুং উল্লিত্তাদিভাৱো ছদনমেৱ সন্ধায ৱুত্তোতি যুত্তমিদং. তস্মা মত্তিকামযং ভিত্তিং ৱড্ঢাপেত্ৱা উপৰি উল্লিত্তং ৱা অৱলিত্তং ৱা উভযং ৱা ভিত্তিযা ঘটিতং কৰোন্তস্স আপত্তি এৱ ৱিনাপি ভিত্তিলেপেনা’’তি লিখিতং. ‘‘‘সো চ ছদনমেৱ সন্ধাযা’তি পধানৱসেন ৱুত্তং, ন হেট্ঠাভাগং পটিক্খিত্ত’’ন্তি ৱদন্তি, ৱীমংসিতব্বং. এত্থাতি তিণকুটিকায. যথাসমাদিট্ঠাযাতি যথাৱুত্তপ্পকাৰন্তি অধিপ্পাযো. ‘‘আপত্তি কাৰুকানং তিণ্ণং দুক্কটান’’ন্তিআদিম্হি সো সুণাতিছক্কম্পি লব্ভতি. উভযত্থ সমাদিট্ঠত্তা আণাপকস্স অনাপত্তি. আণত্তস্স যথা সমাদিট্ঠং আণাপকেন, তথা অকৰণপচ্চযা দুক্কটং. সচে ‘‘অহম্পেত্থ ৱসামী’’তি অত্তুদ্দেসম্পি কৰোতি, সঙ্ঘাদিসেসোৱ. ‘‘কুটিং কৰোথা’’তি অৱিসেসেন ৱুত্তট্ঠানে পন আণাপকস্সাপি সঙ্ঘাদিসেসো অচিত্তকত্তা সিক্খাপদস্স.
অহঞ্চ ৱসিস্সামীতি এত্থ পৰস্স যস্স কস্সচি উদ্দিট্ঠস্স অভাৱা আপত্তি এৱ ‘‘কৰোন্তস্স ৱা’’তি নিযমিতত্তা, অনাপত্তি অৱিভত্তত্তা. ‘‘ইধ পঞ্ঞত্তিজাননমত্তমেৱ চিত্ত’’ন্তি চ লিখিতং. অনুগণ্ঠিপদে পন অহঞ্চ ৱসিস্সামীতি এত্থ যো ‘‘ময্হং ৱাসাগাৰঞ্চ ভৱিস্সতী’’তি ইচ্ছতি, তস্সাপত্তি. যো পন উপোসথাগাৰং ইচ্ছতি, তস্স অনাপত্তি, তস্মা ‘‘উভযং সমেতী’’তি ৱত্ৱা চ ‘‘ৱিনযৱিনিচ্ছযে আগতে গৰুকে ঠাতব্ব’’ন্তি ৱচনতো মহাপচ্চৰিৱাদতো ইতৰো পচ্ছা ৱত্তব্বোতি চে? ন, বলৱত্তা. ‘‘ৱাসাগাৰং ঠপেত্ৱা সব্বত্থ, অনাপত্তী’’তি ৱচনতো, ভোজনসালাদীনম্পি অত্থায ইমিনা কতত্তা সঙ্কৰা জাতা. যথা – দ্ৱে তযো ‘‘একতো ৱসিস্সামা’’তি কৰোন্তি, ৰক্খতি তাৱাতি এত্থ ৱিয. ‘‘ইদং ঠানং ৱাসাগাৰং ভৱিস্সতি, ইদং উপোসথাগাৰ’’ন্তি ৱিভজিত্ৱা কতেপি আপত্তি এৱ. দ্ৱীসু মহাপচ্চৰিৱাদো বলৱা, তস্মা ‘‘পচ্ছা ৱুত্তো’’তিআদিনা অতীৱ পপঞ্চিতং. কিং তেন. ‘‘অত্তনা ৱিপ্পকতং অত্তনা চ পৰেহি চ পৰিযোসাপেতী’’তিআদিনা নযেন অপৰানিপি চতুক্কানি যথাসম্ভৱং যোজেত্ৱা দস্সেতব্বানি, লেণাদীসু কিঞ্চাপি সঙ্ঘাদিসেসেন অনাপত্তি, অকতৱিঞ্ঞত্তিযা সতি তপ্পচ্চযা আপত্তি এৱ.
কুটিকাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.