৫-৭. পঠমৱিত্থাৰসুত্তাদিৱণ্ণনা

৪৮৫-৪৮৭. ৱিপস্সনাৱসেন নিস্সক্কং ৱেদিতব্বং, ন মগ্গফলৱসেন, ইমস্মিং সুত্তে সব্বসোৱ ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানং এৱ অধিপ্পেতত্তা. ইদানি তমত্থং পাকটং কাতুং ‘‘পৰিপুণ্ণানি হী’’তিআদি ৱুত্তং. অৱিহাদীসু পঞ্চসু সুদ্ধাৱাসেসু তত্থ তত্থ আযুৱেমজ্ঝং অনতিক্কমিত্ৱা অন্তৰা কিলেসপৰিনিব্বানেন পৰিনিব্বাযনতো অন্তৰাপৰিনিব্বাযী, অসঙ্খাৰেন অপ্পযোগেন সৰসতোৱ পৰিনিব্বাযনতো অসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযী, তব্বিপৰিযাযতো সসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযী, উদ্ধং ৱাহিভাৱেন উদ্ধমস্স তণ্হাসোতং ৱট্টসোতং ৱাতি উদ্ধংসোতো, উদ্ধং ৱা গন্ত্ৱা পটিলভিতব্বতো উদ্ধমস্স মগ্গসোতন্তি উদ্ধংসোতো, অকনিট্ঠভৱং গচ্ছতীতি অকনিট্ঠগামীতি এৱমেত্থ সদ্দত্থো দট্ঠব্বো.

ইমস্মিং পন ঠানেতি ‘‘ৱিপস্সনাৱসেন নিস্সক্ক’’ন্তি ৱুত্তট্ঠানে. অৰহত্তমগ্গেযেৱ ঠত্ৱাতি ইমস্মিংযেৱ ভৱে অৰহত্তমগ্গেযেৱ, ন ৱিপস্সনায চ ঠত্ৱা. পঞ্চ নিস্সক্কানি নীহৰিতব্বানীতি ‘‘ততো মুদুতৰেহি অন্তৰাপৰিনিব্বাযী হোতী’’তিআদীনি পঞ্চ নিস্সক্কানি নিদ্ধাৰেত্ৱা কথেতব্বানি. ইদানি তমত্থং ৱিৱৰন্তো ‘‘অৰহত্তমগ্গস্স হী’’তিআদিমাহ. তত্থ অৱিহাদীসু উপ্পজ্জিত্ৱা উপ্পন্নসমনন্তৰায পৰিনিব্বাযনতো পঠমঅন্তৰাপৰিনিব্বাযী. তত্থ আযুপ্পমাণৱেমজ্ঝং অপ্পত্ৱাৱ পৰিনিব্বাযনতো দুতিযঅন্তৰাপৰিনিব্বাযী, আযুৱেমজ্ঝং পত্ৱা পৰিনিব্বাযনতো ততো পৰং ততিযঅন্তৰাপৰিনিব্বাযী ৱেদিতব্বো. ‘‘পঞ্চ নিস্সক্কানী’’তি কস্মা ৱুত্তং? ননু অসঙ্খাৰসসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযীতি ৱত্তব্বন্তি? ন ৱত্তব্বন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘অসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযিস্স সসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযিনোপি এতেৱ পঞ্চ জনা’’তি.

তীণি নিস্সক্কানীতি ‘‘ততো মুদুতৰেহি সোতাপন্নো হোতী’’তিআদীনি তীণি নিস্সক্কপদানি. ইধ সকদাগামী ন গহিতো, সো অনাগামিমগ্গে ঠত্ৱা নীহৰিতব্বো, অনাগামিমগ্গস্স ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযেহি মুদুতৰেহি সকদাগামী হোতি. সকদা…পে… মুদুতৰানীতি ইদং সকদাগামিমগ্গস্স ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযেহি একবীজিসঙ্খাতসোতাপন্নৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানি মুদুতৰানি হোন্তীতি তীণি কত্ৱা ৱুত্তং. ধম্মানুসাৰীতিআদিদ্ৱযং কোলংকোলাদিদ্ৱযেন গহিতং হোতীতি. সকদাগামিমগ্গস্স হীতিআদি ৱুত্তস্সেৱ অত্থস্স ৱিৱৰণং. সেসং হেট্ঠা ৱুত্তনযমেৱ. ছট্ঠসত্তমানি ৱুত্তনযানেৱাতি ছট্ঠসত্তমানি সুত্তানি দুতিযততিযেসু ৱুত্তনযানেৱ. তত্থ পন মিস্সকানি ইন্দ্ৰিযানি কথিতানি, ইধ পুব্বভাগৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানি কথিতানীতি অযমেৱ ৱিসেসো.