৮. কিংসুকোপমসুত্তৱণ্ণনা

২৪৫. চতুন্নং অৰিযসচ্চানং পৰিঞ্ঞাভিসমযাদিৱসেন ৱিৱিধদস্সনন্তি কিচ্চৱসেন নানাদস্সনং হোতীতি ৱুত্তং, ‘‘দস্সনন্তি পঠমমগ্গস্সেতং অধিৱচন’’ন্তি. তযিদং উপৰিমগ্গেসু ভাৱনাপৰিযাযস্স নিৰুড়্হত্তা পঠমমগ্গস্স পঠমং নিব্বানদস্সনতো. তেনাহ ‘‘পঠমমগ্গো হী’’তিআদি. কোচি যথাৱুত্তং অৱিপৰীতং অত্থং অজানন্তো ঞাণদস্সনং নাম আৰম্মণকৰণস্স ৱসেন অতিপ্পসঙ্গং আসঙ্কেয্যাতি তং নিৱত্তেতুং ‘‘গোত্ৰভূ পনা’’তিআদি ৱুত্তং. ন দস্সনন্তি ৱুচ্চতীতি এত্থ ৰাজদস্সনং উদাহৰন্তি. চত্তাৰোপি মগ্গা দস্সনমেৱ যথাৱুত্তেনত্থেন, ভাৱনাপৰিযাযো পন উপৰি তিণ্ণং মগ্গানং পঠমমগ্গউপাযস্স ভাৱনাকাৰেন পৱত্তনতো. দস্সনং ৱিসুদ্ধি এত্থাতি দস্সনৱিসুদ্ধিকং, নিব্বানং. ফস্সাযতনং কম্মট্ঠানং অস্স অত্থীতি ফস্সাযতনকম্মট্ঠানিকো. এস নযো সেসেসুপি পদেসু.

পদেসসঙ্খাৰেসূতি সঙ্খাৰেকদেসেসু. হেট্ঠিমপৰিচ্ছেদেন পথৱিআদিকে ধম্মমত্তে দিট্ঠে ৰূপপৰিগ্গহো, চক্খুৱিঞ্ঞাণাদিকে তংসহগতধম্মমত্তে দিট্ঠে অৰূপপৰিগ্গহো চ সিজ্ঝতীতি ৱদন্তি.

অধিগতমগ্গমেৱ কথেসীতি যেন মুখেন ৱিপস্সনাভিনিৱেসং অকাসি, তমেৱস্স মুখং কথেসি. অযং পনাতি কম্মট্ঠানং পুচ্ছন্তো ভিক্খু. ইমেসন্তি ফস্সাযতনকম্মট্ঠানিকপঞ্চক্খন্ধকম্মট্ঠানিকানং ৱচনং. ‘‘অঞ্ঞমঞ্ঞং ন সমেতী’’তি ৱত্ৱা তমেৱত্থং পাকটং কৰোতি ‘‘পঠমেনা’’তিআদিনা. পঞ্চক্খন্ধৱিমুত্তস্স সঙ্খাৰস্স অভাৱা ‘‘নিপ্পদেসেসূ’’তি ৱুত্তং. তথেৱাতি যথেৱ ফস্সাযতনকম্মট্ঠানিকং, তথেৱ তং পঞ্চক্খন্ধকম্মট্ঠানিকং পুচ্ছিত্ৱা.

সমপ্পৱত্তা ধাতুযোতি ৰসাদযো সৰীৰধাতুযো সমপ্পৱত্তা, ন ৱিসমাকাৰসণ্ঠিতা অহেসুং. তেনাহ ‘‘কল্লসৰীৰং বলপ্পত্ত’’ন্তি. ‘‘অতীতা সঙ্খাৰা’’তিআদি ৱিপস্সনাভিনিৱেসৱসেন ৱুত্তং. সম্মসনং সব্বত্থকমেৱ ইচ্ছিতব্বং. চাৰিভূমিন্তি গোচৰট্ঠানং.

কাৰকভাৱন্তি ভাৱনানুযুঞ্জনভাৱং. পণ্ডুৰোগপুৰিসোতি পণ্ডুৰোগী পুৰিসো. অৰিট্ঠন্তি সুত্তং. ভেসজ্জং কত্ৱাতি ভেসজ্জপযোগং কত্ৱা. কৰিস্সামীতি ভেসজ্জং কৰিস্সামি. ঝামথুণো ৱিযাতি দড্ঢথুণো ৱিয খাৰকজালনদ্ধত্তা তৰুণমকুলসন্তানসঞ্ছন্নত্তা.

দক্খিণদ্ৱাৰগামেতি দক্খিণদ্ৱাৰসমীপে গামে. লোহিতকোতি লোহিতৱণ্ণো. ওচিৰকজাতোতি জাতওলম্বমানচিৰকো ৱিয. আদিন্নসিপাটিকোতি গহিতফলপোতকো. সন্দচ্ছাযোতি বহলচ্ছাযো. যস্মা তস্স ৰুক্খস্স সাখা অৱিৰড়া ঘনপ্পত্তা অঞ্ঞমঞ্ঞং সংসন্দিত্ৱা ঠিতা, তস্মা ছাযাপিস্স তাদিসীতি ৱুত্তং ‘‘সন্দচ্ছাযো নাম সংসন্দিত্ৱা ঠিতচ্ছাযো’’তি, ঘনচ্ছাযোতি অত্থো. তত্থাতিআদি উপমাসংসন্দনং.

যেন যেনাকাৰেন অধিমুত্তানন্তি ছফস্সাযতনাদিমুখেন যেন যেন ৱিপস্সনাভিনিৱেসেন ৱিপস্সন্তানং নিব্বানঞ্চ অধিমুত্তানং. সুট্ঠু ৱিসুদ্ধং পৰিঞ্ঞাতিসমযাদিসিদ্ধিযা. তেন তেনেৱাকাৰেনাতি অত্তনাধিমুত্তাকাৰেন. ইদানি তং তং আকাৰং উপমায সদ্ধিং যোজেত্ৱা দস্সেতুং ‘‘যথা হী’’তিআদি আৰদ্ধং. তং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

ইদন্তি নগৰোপমং. তং সল্লক্খিতন্তি কিংসুকোপমদীপিতং অত্থজাতং সচে সল্লক্খিতং. অস্স ভিক্খুনো. ধম্মদেসনত্থন্তি যথাসল্লক্খিতস্স অত্থস্স ৱসেন লদ্ধৱিসেসস্স উপব্ৰূহনায. তস্সেৱত্থস্সাতি তস্স দস্সনৱিসুদ্ধিসঙ্খাতস্স অত্থস্স. চোৰাসঙ্কা ন হোন্তি মজ্ঝিমদেসৰজ্জস্স পসন্নভাৱতো. তিপুৰিসুব্বেধানীতি উব্বেধেন তিপুৰিসপ্পমাণানি নানাভিত্তিৱিচিত্তানি থম্ভানং উপৰি ৱিৱিধমালাকম্মাদিৱিচিত্তধনুৰাকাৰলক্খিতানি মনোৰমানি. তেনাহ ‘‘নগৰস্স অলঙ্কাৰত্থ’’ন্তি. নগৰদ্ৱাৰস্স থিৰভাৱাপাদনৱসেন ঠপেতব্বত্তা ৱুত্তং ‘‘চোৰনিৱাৰণত্থানিপি হোন্তিযেৱা’’তি. পিট্ঠসঙ্ঘাতস্সাতি দ্ৱাৰবাহস্স. ‘‘ইমে আৱাসিকা, ইমে আগন্তুকা, তত্থাপি চ ইমেহি নগৰস্স নগৰসামিকস্স চ অত্থো. ইমেসং ৱসেন অনত্থো সিযা’’তি জাননঞাণসঙ্খাতেন পণ্ডিচ্চেন সমন্নাগতো. অঞ্ঞাতনিৱাৰণে পটুভাৱসঙ্খাতেন ৱেয্যত্তিযেন সমন্নাগতো. ঠানুপ্পত্তিকপঞ্ঞাসঙ্খাতাযাতি তস্মিং তস্মিং অত্থকিচ্চে তঙ্খণুপ্পজ্জনকপটিভানসঙ্খাতায.

ৰঞ্ঞা আযুত্তো নিযোজিতো ৰাজাযুত্তো, তত্থ তত্থ ৰঞ্ঞো কাতব্বকিচ্চে ঠপিতপুৰিসো. কতিপাহেযেৱাতি কতিপযদিৱসেযেৱ অকিচ্চকৰণেন তস্স ঠানং ৱিব্ভমো জাতোতি কত্ৱা ৱুত্তং – ‘‘সব্বানি ৱিনিচ্ছযট্ঠানাদীনি হাৰেত্ৱা’’তি.

সীসমস্স ছিন্দাহীতি সীসভূতং উত্তমঙ্গট্ঠানিযং তত্থ তস্স ৰাজকিচ্চং ছিন্দাতি অত্থো. অঞ্ঞথা তস্স পাকতিকে অত্থে গয্হমানে পাণাতিপাতো আণত্তো নাম সিযা. ন হি চক্কৱত্তিৰাজা তাদিসং আণাপেতি, অঞ্ঞেসম্পি ততো নিৱাৰকত্তা. অথ ৱা ছিন্দাহীতি মম আণায অস্স সীসং ছিন্দন্তো ৱিয অত্তানং দস্সেহি, এৱং সো তত্থোৱাদপটিকৰত্তপত্তো ওদমেয্যাতি, তথা চেৱ উপৰি পটিপত্তি আগতা. তত্থাতি এতস্মিং পচ্চন্তিমনগৰে.

উপ্পন্নেনাতি সমথকম্মট্ঠানে উপ্পন্নেন.

তস্সেৱাতি সক্কাযসঙ্খাতস্স নগৰস্স ‘‘দ্ৱাৰানী’’তি ৱুত্তানীতি আনেত্ৱা সম্বন্ধো. ‘‘সীঘং দূতযুগ’’ন্তি ৱুত্তাতি যোজনা. হদযৱত্থুৰূপস্স মজ্ঝে সিঙ্ঘাটকভাৱেন গহিতত্তা ‘‘হদযৱত্থুস্স নিস্সযভূতানং মহাভূতান’’ন্তি ৱুত্তং. যদি এৱং ৱত্থুৰূপমেৱ গহেতব্বং, তদেৱেত্থ অগ্গহেত্ৱা কস্মা মহাভূতগ্গহণন্তি আহ ‘‘ৱত্থুৰূপস্স হী’’তিআদি. যাদিসোতি সম্মাদিট্ঠিআদীনং ৱসেন যাদিসো এৱ পুব্বে আগতৱিপস্সনামগ্গো. ‘‘অযম্পি অট্ঠঙ্গসমন্নাগতত্তা তাদিসো এৱা’’তি ৱত্ৱা অৰিযমগ্গো ‘‘যথাগতমগ্গো’’তি ৱুত্তো. ইদং তাৱেত্থাতি এত্থ এতস্মিং সুত্তে ধম্মদেসনত্থং আভতায যথাৱুত্তউপমায ইদং সংসন্দনং.

ইদং সংসন্দনন্তি ইদানি ৱক্খমানং উপমায সংসন্দনং. নগৰসামিউপমা পঞ্চক্খন্ধৱসেন দস্সনৱিসুদ্ধিপত্তং খীণাসৱং দস্সেতুং আভতা. সিঙ্ঘাটকূপমা চতুমহাভূতৱসেন দস্সনৱিসুদ্ধিপত্তং খীণাসৱং দস্সেতুং আভতাতি যোজনা. ‘‘চতুসচ্চমেৱ কথিত’’ন্তি ৱত্ৱা তানি সচ্চানি নিদ্ধাৰেত্ৱা দস্সেতুং ‘‘সকলেনপি হী’’তিআদি ৱুত্তং. ইধ নগৰসম্ভাৰো ছদ্ৱাৰাদযো. তেন হি ছফস্সাযতনাদযো উপমিতা. তে পন দুক্খসচ্চপৰিযাপন্নাতি ৱুত্তং ‘‘নগৰসম্ভাৰেন দুক্খসচ্চমেৱ কথিত’’ন্তি.

কিংসুকোপমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.