১০. নিৰুত্তিপথসুত্তৱণ্ণনা

৬২. নিৰুত্তিযোৱ নিৰুত্তিপথাতি পথ-সদ্দেন পদৱড্ঢনমাহ যথা ‘‘বীজানিযেৱ বীজজাতানী’’তি. নিৰুত্তিৱসেনাতি নিব্বচনৱসেন. পথা চ অত্থানুৰূপভাৱতো. তীণিপীতি নিৰুত্তিঅধিৱচনপঞ্ঞত্তিপথপদানি. তথা হি ‘‘ফুসতীতি ফস্সো’’তিআদিনা নীহৰিত্ৱা ৱচনং নিৰুত্তি, ‘‘সিৰীৱড্ঢকো ধনৱড্ঢকো’’তিআদিনা ৱচনমত্তমেৱ অধিকাৰং কত্ৱা পৱত্তং অধিৱচনং, ‘‘তক্কো ৱিতক্কো’’তিআদিনা তংতংপকাৰেন ঞাপনতো পঞ্ঞত্তি. অথ ৱা তংতংঅত্থপ্পকাসনেন নিচ্ছিতং, নিযতং ৱা ৱচনং নিৰুত্তি. অধি-সদ্দো উপৰিভাগে, উপৰি ৱচনং অধিৱচনং. কস্স উপৰি? পকাসেতব্বস্স অত্থস্সাতি পাকটোযমত্থো. অধীনং ৱচনং অধিৱচনং. কেন অধীনং? অত্থেন. অত্থস্স পঞ্ঞাপনত্থেন পঞ্ঞত্তীতি এৱং নিৰুত্তিআদিপদানং সব্বৱচনেসু পৱত্তি ৱেদিতব্বা. অঞ্ঞথা ‘‘ফুসতীতি ফস্সো’’তিআদিপ্পকাৰেন নিদ্ধাৰণৱচনানংযেৱ নিৰুত্তিতা, সিৰিৱড্ঢকধনৱড্ঢকপকাৰানমেৱ অভিলাপনং অধিৱচনতা. ‘‘তক্কো ৱিতক্কো’’তি এৱংপকাৰানমেৱ একমেৱ অত্থং তেন তেন পকাৰেন ঞাপেন্তানং ৱচনানং পঞ্ঞত্তিতা চ আপজ্জেয্য. অসংকিণ্ণাতি ন সংকিণ্ণা. তেনাহ ‘‘অৱিজহিতা…পে… অছড্ডিতা’’তি. ন সংকীযন্তীতি ন সংকিৰীযন্তি, ন সংকীযিস্সন্তি ন সংকিৰীযিস্সন্তীতি অত্থো. অপ্পটিকুট্ঠাতি ন পটিক্খিত্তা. যস্মা ভঙ্গং অতিক্কন্তং উপ্পাদাদি অতিক্কন্তমেৱ হোতি, তস্মা ৱুত্তং ‘‘ভঙ্গমেৱা’’তি. যস্মা দেসন্তৰং সঙ্কন্তোপি অতিক্কন্তন্তি ৱুচ্চতি, তস্মা তদাভাৱং দস্সেতুং ‘‘দেসন্তৰং অসঙ্কমিত্ৱা’’তি ৱুত্তং. যত্থ যত্থ হি সঙ্খাৰা উপ্পজ্জন্তি, তত্থ তত্থেৱ ভিজ্জন্তি নিৰুজ্ঝন্তি ৱিপৰিণমন্তি ৱিনাসং আপজ্জন্তি. তেনাহ ‘‘ৱিপৰিণতন্তি…পে… নট্ঠ’’ন্তি. অপাকটীভূতং অজাতত্তা এৱ.

ৱসভণগোত্ততায ৱস্সভঞ্ঞা. মূলদিট্ঠিগতিকাতি মূলভূতা দিট্ঠিগতিকা, ইমস্মিং কপ্পে সব্বপঠমং তাদিসদিট্ঠিসমুপ্পাদকা. পুনপ্পুনং আৱজ্জেন্তস্সাতি অহেতুৱাদপটিসংযুত্তগন্থং উগ্গহেত্ৱা পৰিযাপুণিত্ৱা তদত্থং ৱীমংসন্তস্স ‘‘নত্থি হেতু, নত্থি পচ্চযো সত্তানং সংকিলেসাযা’’তিআদিনযপ্পৱত্তায লদ্ধিযা আৰম্মণে মিচ্ছাসতি সন্তিট্ঠতি, ‘‘নত্থি হেতূ’’তিআদিৱসেন অনুস্সৱূপলদ্ধে অত্থে তদাকাৰপৰিৱিতক্কনেহি সৱিগ্গহে ৱিয সৰূপতো চিত্তস্স পচ্চুপট্ঠিতে চিৰকালপৰিচযেন ‘‘এৱমেত’’ন্তি নিজ্ঝানক্খমভাৱূপগমনেন নিজ্ঝানক্খন্তিযা তথাগহিতে পুনপ্পুনং তথেৱ আসেৱন্তস্স বহুলীকৰোন্তস্স মিচ্ছাৱিতক্কেন সমাদিযমানা মিচ্ছাৱাযামূপত্থম্ভিতা অতংসভাৱং ‘‘তংসভাৱ’’ন্তি গণ্হন্তী মিচ্ছাসতীতি লদ্ধনামা তংলদ্ধিসহগতা তণ্হা সন্তিট্ঠতি. যথাসকং ৱিতক্কাদিপচ্চযলাভেন তস্মিং আৰম্মণে অধিট্ঠিততায অনেকগ্গতং পহায চিত্তং একগ্গতং অপ্পিতং ৱিয হোতি মিচ্ছাসমাধিনা. সোপি হি পচ্চযৱিসেসেহি লদ্ধভাৱনাবলো ঈদিসে ঠানে সমাধানপতিৰূপকিচ্চকৰো হোতিযেৱ ৱালৱিজ্ঝনাদীসু ৱিযাতি দট্ঠব্বং. তথা হি অনেকক্খত্তুং তেনাকাৰেন পুব্বভাগিযেসু জৱনৱাৰেসু পৱত্তেসু সব্বপচ্ছিমে জৱনৱাৰে সত্ত জৱনানি জৱন্তি. তত্থ পঠমে সতেকিচ্ছো হোতি, তথা দুতিযাদীসু. সত্তমে পন জৱনে সম্পত্তে অতেকিচ্ছো হোতি. তেনাহ ‘‘অস্সাদেন্তস্সা’’তিআদি. ইমেসুপীতি দ্ৱীসুপি ঠানেসু.

পচ্চুপ্পন্নং ৱাতি এত্থ ইতি-সদ্দো আদিঅত্থো. তেন ‘‘যদেতং অনাগতং নাম, নযিদং অনাগত’’ন্তিআদিকং সঙ্গণ্হাতি. তেপীতি তে ৱস্সভঞ্ঞাপি ন মঞ্ঞিংসু লোকসমঞ্ঞায অনতিক্কমনীযতো. তেনাহ ‘‘অতীতং পনা’’তিআদি. খন্ধানং উপৰি নিৰুড়্হা পণ্ণত্তি.

নিৰুত্তিপথসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

উপযৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.