৮. কোসম্বিসুত্তৱণ্ণনা
৬৮. অট্ঠমে পৰস্স সদ্দহিত্ৱাতি পৰস্স ৱচনং সদ্দহিত্ৱা. তেনাহ ‘‘যং এস ভণতি, তং ভূতন্তি গণ্হাতী’’তি. পৰপত্তিযো হি এসো পৰনেয্যবুদ্ধিকো. যং কাৰণন্তি যং অত্তনা চিন্তিতৱত্থু. ৰুচ্চতীতি ‘‘এৱমেতং ভৱিস্সতি, ন অঞ্ঞথা’’তি অত্তনো মতিযা চিন্তেন্তস্স ৰুচ্চতি. ৰুচিযা গণ্হাতীতি পৰপত্তিযো অহুত্ৱা সযমেৱ তথা ৰোচেন্তো গণ্হাতি. অনুস্সৱোতি ‘‘অনু অনু সুত’’ন্তি এৱং চিৰকালগতায অনুস্সুতিযা লব্ভমানং ‘‘কথমিদং সিযা, কস্মা ভূতমেত’’ন্তি অনুস্সৱেন গণ্হাতি. ৱিতক্কযতোতি ‘‘এৱমেতং সিযা’’তি পৰিকপ্পেন্তস্স. একং কাৰণং উপট্ঠাতীতি যথাপৰিকপ্পিতৱত্থু চিত্তস্স উপট্ঠাতি. আকাৰপৰিৱিতক্কেনাতি অত্তনা কপ্পিতাকাৰেনা তং গণ্হাতি. একা দিট্ঠি উপ্পজ্জতীতি ‘‘যথাপৰিকপ্পিতং কিঞ্চি অত্থং এৱমেতং, নাঞ্ঞথা’’তি অভিনিৱিসন্তস্স একো অভিনিৱেসো উপ্পজ্জতি. যাযস্সাতি যায দিট্ঠিযা অস্স পুগ্গলস্স. নিজ্ঝাযন্তস্সাতি পচ্চক্খং ৱিয নিৰূপেত্ৱা চিন্তেন্তস্স. খমতীতি তথা গহণক্খমো হোতি. তেনাহ ‘‘সো…পে… গণ্হাতী’’তি. এতানীতি সদ্ধাদীনি. তানি হি সদ্ধেয্যানং ৱত্থূনং গহণহেতুভাৱতো ‘‘কাৰণানী’’তি ৱুত্তানি. ভৱনিৰোধো নিব্বানন্তি নৱৱিধোপি ভৱো নিৰুজ্ঝতি এত্থ এতস্মিং অধিগতেতি ভৱনিৰোধো, নিব্বানং. স্ৱাযং ভৱো পঞ্চক্খন্ধসঙ্গহো তব্বিনিমুত্তো নত্থীতি আহ ‘‘পঞ্চক্খন্ধনিৰোধো নিব্বান’’ন্তি. ভৱনিৰোধো নিব্বানং নামাতি ‘‘নিব্বানং নাম ভৱনিৰোধো’’তি এস পঞ্হো সেক্খেহিপি জানিতব্বো, ন অসেক্খেহেৱ. ইমং ঠানন্তি ইমং যাথাৱকাৰণং.
সুট্ঠু দিট্ঠন্তি ‘‘ভৱনিৰোধো নিব্বান’’ন্তি মযা সুট্ঠু যাথাৱতো দিট্ঠং, ভৱস্স পীড়নসঙ্খতসন্তাপৱিপৰিণামট্ঠানং, ভৱনিৰোধস্স চ নিস্সৰণৱিৱেকাসঙ্খতামতট্ঠানং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দিট্ঠত্তা. অনাগামিফলে ঠিতো হি অনাগামিমগ্গে ঠিতো এৱ নাম উপৰিমগ্গস্স অনধিগতত্তাতি ৱুত্তং ‘‘অনাগামিমগ্গে ঠিতত্তা’’তি. নিব্বানং আৰব্ভ পৱত্তম্পি থেৰস্সেতং ঞাণং ‘‘নিব্বানং পচ্চৱেক্খতী’’তি ৱুত্তঞাণং ৱিয ন হোতীতি ৱুত্তং ‘‘একূনৱীসতিযা…পে… পচ্চৱেক্খণঞাণ’’ন্তি. এতেন এতং নিব্বানপচ্চৱেক্খণা ৱিয ন হোতি সপ্পদেসভাৱতোতি দস্সেতি. এৱঞ্চ কত্ৱা ইধ উদপাননিদস্সনম্পি সমত্থিতন্তি দট্ঠব্বং. পচ্চৱেক্খণঞাণেনাতি অৱসেসকিলেসানং, নিব্বানস্সেৱ ৱা পচ্চৱেক্খণঞাণেন. উপৰি অৰহত্তফলসমযোতি উপৰি সিজ্ঝনতো অৰহত্তপটিলাভো তথা অত্থি. ‘‘যেনাহং তং পৰিযেসতো নিব্বানং সচ্ছিকৰিস্সামী’’তি জানাতি.
কোসম্বিসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.