পঠমগাথাসঙ্গণিকং
সত্তনগৰেসু পঞ্ঞত্তসিক্খাপদৱণ্ণনা
৩৩৫. একংসন্তি এত্থ ভুম্মত্থে উপযোগৱচনন্তি আহ ‘‘একস্মিং অংসে’’তি. দসনখসমোধানসমুজ্জলন্তি দসন্নং নখানং সমূহেন সুট্ঠু উজ্জলং. এত্থ ‘‘সমুজ্জল’’ন্তি ইমিনা অঞ্জলিন্তি পদস্স আদৰেন, অভিমুখং ৱা জলতি দিব্বতীতি অঞ্জলীতি অত্থং দস্সেতি. আসীসমানৰূপোৱাতি এত্থ আসীসমানৰূপো এৱাতি অত্থং পটিক্খিপন্তো আহ ‘‘পচ্চাসীসমানৰূপো ৱিযা’’তি. এত্থ ‘‘ৱিযা’’তি ইমিনা ‘‘আসীসমানো ইৱা’’তি পদৱিভাগং কত্ৱা ইৱসদ্দো উপমত্থজোতকোতি দস্সেতি. কিস্সাতি এত্থ কৰণত্থে ছট্ঠীৱিভত্তি হোতীতি আহ ‘‘কেন কাৰণেনা’’তি. ইধাতি মম নিসিন্নট্ঠানং. ‘‘আগতো’’তি ইমিনা ইধমাগতোতি এত্থ মকাৰো পদসন্ধিকৰমত্তোতি দস্সেতি. অস্সাতি উপালিস্স ৱিস্সজ্জেসীতি সম্বন্ধো. সব্বত্থাতি সব্বেসু পঞ্হেসু. ইতীতি এৱং.
তত্থাতি ৱিস্সজ্জনে. ভদ্দকো তে উম্মঙ্গোতি এত্থ উম্মঙ্গসদ্দো পঞ্হৱাচকোতি আহ ‘‘ভদ্দকা তে পঞ্হা’’তি. তত্থ তেতি তৱ. কস্মা পঞ্হা ‘‘উম্মঙ্গো’’তি ৱুচ্চতীতি আহ ‘‘পঞ্চা হী’’তিআদি. হি যস্মা উম্মঙ্গোতি ৱুচ্চতি, তস্মা পঞ্হা উম্মঙ্গো নামাতি যোজনা. ‘‘উম্মুজ্জিত্ৱা ঠিতত্তা’’তি ইমিনা উম্মুজ্জতীতি উম্মঙ্গোতি ৱচনত্থং দস্সেতি. মুজধাতু উকাৰস্স অকাৰো, অৱিজ্জন্ধকাৰসঙ্খাতা উদকতো উম্মুজ্জতীতি অত্থো. ‘‘তগ্ঘা’’তি নিপাতস্স তস্মা কাৰণাতি অত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘যস্মা’’তিআদি. ‘‘সম্পটিচ্ছনত্থে’’তি ইমিনা তগ্ঘসদ্দো সাধুঅত্থোতি দস্সেতি, তগ্ঘ সাধূতি অত্থো. তীণিযেৱাতি ‘‘সমাদহিত্ৱা ৱিসিব্বেন্তী’’তি একং, ‘‘সামিসেনা’’তি একং, ‘‘সসিত্থক’’ন্তি একন্তি ইমানি তীণিযেৱ.
চতুৱিপত্তিৱণ্ণনা
৩৩৬. যং তং পুচ্ছিম্হাতি এত্থ নিগ্গহিততো পৰং অকাৰলোপোতি আহ ‘‘যং তং অপুচ্ছিম্হা’’তি. তত্থ যন্তি পঞ্হং. তন্তি তুৱং. ‘‘ত্ৱ’’ন্তিপি পাঠো, অযমেৱত্থো. তং তদেৱাতি তং তং এৱ পঞ্হং. অঞ্ঞথাতি অঞ্ঞং আকাৰং.
যে দুট্ঠুল্লা সা সীলৱিপত্তীতি এত্থ ননু সীলৱিপত্তিং পুচ্ছন্তো পঞ্হো নত্থি, কস্মা পন ‘‘সা সীলৱিপত্তী’’তি ৱিস্সজ্জনং ৱুত্তন্তি আহ ‘‘কিঞ্চাপী’’তিআদি. এতন্তি ‘‘যে দুট্ঠুল্লা সা সীলৱিপত্তী’’তি ৱচনং. তমেৱত্থং ৱিত্থাৰেন্তো আহ ‘‘চতূসু হী’’তিআদি. ৱত্ৱাতি সংখেপেন ৱত্ৱা.
তিস্সন্নং ৱিপত্তীনন্তি সীলৱিপত্তিতো অৱসেসানং তিস্সন্নং ৱিপত্তীনং. তত্থাতি ‘‘থুল্লচ্চয’’ন্তিআদিৱচনে.
‘‘অব্ভাচিক্খন্তী’’তি পদস্স কত্তাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱদন্তা’’তি. ‘‘তথাহ’’ন্তিআদিনা ৱদনাকাৰং দস্সেতি.
‘‘অযং ছহী’’তি ইমিনা অযং সাতি এত্থ সাসদ্দো পদালঙ্কাৰোতি দস্সেতি. এত্তাৱতাতি এত্তকেন ‘‘থুল্লচ্চয’’ন্তিআদিৱচনমত্তেন. ৱিস্সজ্জিতং হোতীতি সম্বন্ধো.
ছেদনকাদিৱণ্ণনা
৩৩৭. কতি ছেদনকানীতিআদিপুচ্ছানং অনুসন্ধিপুচ্ছাভাৱং দস্সেন্তো আহ ‘‘যস্মা পনা’’তিআদি. পুচ্ছা হি অনুসন্ধিঅননুসন্ধিৱসেন দুৱিধা. তত্থ ৱিস্সজ্জনেন অনুসন্ধিৱসেন পুচ্ছা অনুসন্ধিপুচ্ছা নাম, ৱিস্সজ্জনমনপেক্খিত্ৱা যথাকামপুচ্ছা অননুসন্ধিপুচ্ছা নাম. তাসং ৱিত্থাৰো নেত্তিঅট্ঠকথাদীসু গহেতব্বো. ইধাপি ‘‘একাদস যাৱততিযকা’’তি ৱিস্সজ্জনেন অনুসন্ধানত্তা অনুসন্ধিপুচ্ছা নাম. যস্মা পন ৱিস্সজ্জিতোতি সম্বন্ধো. সঙ্খাৱসেনাতি একাদসা’’তি সঙ্খায সত্তিযা, আযত্তেন ৱা. সঙ্খানুসন্ধিৱসেনেৱাতি ‘‘কতী’’তি সঙ্খায অনুসন্ধিৱসেন এৱ. তেসন্তি পঞ্হানং. তত্থাতি ‘‘ছ ছেদনকানী’’তিআদিপাঠে. ইদমেৱাতি ইদং এৱ ৱচনং. অপুব্বন্তি পুব্বে ন ৱুত্তং, অপোৰাণং নৱন্তি অত্থো. যং পনেতন্তি যং পন এতং ৱচনং. ‘‘সোড়সা’’তি ইমিনা সোদসাতি এত্থ দকাৰস্স ড়কাৰং কত্ৱা ‘‘সোড়সা’’তি পাঠোপি যুজ্জতীতি দস্সেতি. জানন্তি পঞ্ঞত্তাতি এত্থ ‘‘এৱং ৱত্ৱা’’তি পাঠসেসং অজ্ঝাহৰিত্ৱা যোজেতব্বভাৱং দস্সেন্তো আহ ‘‘জান’’ন্তি এৱং ৱত্ৱা পঞ্ঞত্তা’’তি. তেতি ‘‘জান’’ন্তি পঞ্ঞত্তা সিক্খাপদাতি অত্থো. এৱন্তি ৱক্খমাননযেন. পৱিসেয্যাতীতি এত্থ ইতিসদ্দো পৰিসমানত্থো. ইতি ৱেদিতব্বোতি যোজনা.
অসাধাৰণাদিৱণ্ণনা
৩৩৮. পুৰিম পঞ্হন্তি ‘‘কতি ছেদনকানী’’তিআদিপঞ্হানং পুৰে ৱুত্তং পঞ্হং. তত্থাতি ‘‘ৱীসং দ্ৱে সতানী’’তিআদিপাঠে. ‘‘দ্ৱেঅনিযতেহী’’তি পদস্স অসমাহাৰদিগুৱাক্যং দস্সেন্তো আহ ‘‘দ্ৱীহি অনিযতেহী’’তি. ‘‘সদ্ধি’’ন্তি ইমিনা সহাদিযোগে কৰণৱচনন্তি দস্সেতি.
গাথাযং ‘‘ধোৱনঞ্চ সিক্খাপদ’’ন্তিআদিনা যোজনা কাতব্বা. দ্ৱে লোমাতি দ্ৱে এড়কলোমসিক্খাপদানি.
‘‘সকলো’’তিআদিকায অড্ঢতেয্যগাথায যোজনা সুৱিঞ্ঞেয্যাৱ.
সঙ্ঘম্হা দস নিস্সৰেতি এত্থ ‘‘সঙ্ঘম্হা নিস্সাৰীযতী’’তি (পাচি. ৬৮০, ৭৩০) এৱং ৱুত্তা দসাতি যোজনানযং দস্সেন্তো আহ ‘‘সঙ্ঘম্হা নিস্সাৰীযতী’’তিআদি. তত্থাতি ভিক্খুনিৱিভঙ্গে. তথাতি যথা খুদ্দকা, তথাতি অত্থো. ইতীতি এৱং.
তেসন্তি পাৰাজিকানং. কণ্হসপ্পাদযো দুৰাসদা ৱিয দুৰাসদা হোন্তীতি যোজনা. ‘‘দুৰূপগমনাতি ইমিনা সদধাতুযা গত্যত্থং দস্সেতি. দুৰাসজ্জনাতি দুক্খেন আসজ্জিতব্বা, আসজ্জিতুং ন সুকৰাতি অত্থো. সমূপমাতি সমউপমা. সমূপমাকাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘যথা’’তিআদি.
সাধাৰণন্তি অট্ঠহি পাৰাজিকেহি সাধাৰণং. একেকস্স পাৰাজিকস্সাতি সম্বন্ধো. অৱিৰূড়্হী ভৱন্তি তেতি এত্থ উপমানোপমেয্যানং পাকটভাৱং কত্ৱা যোজনানযং দস্সেন্তো আহ ‘‘যথা এতে’’তিআদি. অৱিৰূড়্হিধম্মাতি অৱিৰূড়্হীসভাৱা. পকতিসীলভাৱেনাতি পকতিযা সীলৱন্তভাৱেন, ‘‘পকতিসীলাভাৱেনা’’তিপি পাঠো, পকতিসীলস্স অভাৱেন, অভাৱহেতূতি অত্থো. এত্তাৱতাতি এত্তকেন ‘‘অট্ঠেৱ পাৰাজিকা’’তিআদিৱচনমত্তেন, দস্সিতং হোতীতি সম্বন্ধো. ৱিভত্তিযোতি পাৰাজিকাদিৱসেন ৱিভজিতব্বাতি ৱিভত্তিযোতি. তত্থাতি ‘‘তেৱীসতি সঙ্ঘাদিসেসা’’তিআদিপাঠে. সব্বসঙ্গাহিকৱচনন্তি সব্বেসং তিণ্ণং সমথানং, সব্বাসং ৱা আপত্তীনং সমথানং সঙ্গাহিকৱচনং. ‘‘দ্ৱীহি সমথেহী’’তি সম্মুখাৱিনযেন চ পটিঞ্ঞাতকৰণেন চাতি দ্ৱীহি সমথেহি.
এতন্তি ‘‘দ্ৱে উপোসথা দ্ৱে পৱাৰণা’’তি ৱচনং. ৱিভজনানীতি ৱিভজিতব্বানং ৱিভজনকিৰিযায অৱিনাভাৱতো ভাৱৱসেন ৱুত্তং, তস্মা ৱিভজিতব্বাতি ৱিভত্তিযোতি ৱচনত্থো কাতব্বো. অপৰাপি ইমা ৱিভত্তিযো হোন্তীতি যোজনা. হেট্ঠা ৱুত্তস্স ‘‘ৱিভত্তিমত্তদস্সনেনেৱ চেতং ৱুত্তং, ন সমথেহি ৱূপসমনৱসেনা’’তি ৱচনস্স অত্থনযতো অঞ্ঞং অত্থনযং দস্সেন্তো আহ ‘‘অথৱা’’তিআদি, ‘‘ইমাপি ৱিভত্তিযো’’তি পদং ‘‘নিস্সাযা’’তি পদে অৱুত্তকম্মং. নিস্সায আপজ্জন্তীতি সম্বন্ধো. তাতি আপত্তিযো. ৱুত্তপ্পকাৰেহেৱাতি তীহি সমথেহীতি ৱুত্তপকাৰেহেৱ. তংমূলিকানন্তি তে এৱ উপোসথাদযো মূলমেতাসন্তি তংমূলিকা, তাসং. ইমিনা কাৰিযূপচাৰেন ৱুত্তনযং দস্সেতি. তা ৱিভত্তিযোতি উপোসথাদিৱিভত্তিযো.
পাৰাজিকাদিআপত্তিৱণ্ণনা
৩৩৯. এৱং ৱিস্সজ্জেত্ৱাতি সম্বন্ধো. যদিদং আপত্তিপাৰাজিকং নামাতি যোজনা. আপত্তিপাৰাজিকন্তি আপত্তিসঙ্খাতং পাৰাজিকং. ‘‘পৰাজযমাপন্নো’’তি ইমিনা সাসনতো পুগ্গলং পৰাজেতীতি পাৰাজিকন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি. ণ্যপচ্চযো হেতুকত্ৱত্থৱাচকো, যকাৰস্স ককাৰো. চুতোতি চৱকো. পৰদ্ধোতি ৱিৰদ্ধো. ভট্ঠোতি পতিতো. নিৰঙ্কতোতি সঙ্ঘম্হা অপসাৰিতো. অনীহতে তস্মিং পুগ্গলেতি তস্মিং পুগ্গলে সঙ্ঘম্হা নীহৰিত্ৱা ন হৰিতে, অনপনীতেতি অত্থো. ‘‘উপোসথপৱাৰণাদিভেদো’’তি ইমিনা সংৱাসসৰূপং দস্সেতি. ব্যঞ্জনে আদৰমকত্ৱা ‘‘এতং আপত্তী’’তি ৱুত্তং. অযং হীতি অযং এৱং ৱক্খমানো. এত্থাতি গাথাযং. তেন তস্মাতি এত্থ ‘‘তস্মা’’তি পদেন ‘‘তেনা’’তি পদস্স কাৰণত্থং দস্সেতি.
এত্থাতি দুতিযগাথাযং. আদিম্হি চেৱ ইচ্ছিতব্বোতি সম্বন্ধো. হীতি সচ্চং. এত্থাতি পৰিৱাসদানাদীসু চতূসু কম্মেসু. ‘‘সঙ্ঘো’’তিআদিৱচনত্থো তিপদভিন্নাধিকৰণবাহিৰত্থসমাসো হোতি, চেৱসদ্দচসদ্দেহি আদিসেসপদানং উভযপদত্থপধানভাৱং দস্সেতি, ‘‘ইচ্ছিতব্বো’’তি পদং কাৰকানং কিৰিযাপেক্খত্তা কিৰিযত্থায পক্খিত্তং. অস্সাতি আপত্তিযা, ইমিনা অঞ্ঞপদং দস্সেতি. ইচ্ছিতব্বত্থে অপচ্চযং কত্ৱা তদ্ধিতন্তিপি ৱদন্তি. লহুকনযো পনেস. অযং পনেত্থ গৰুকনযো – আদি চ সেসো চ আদিসেসা, সঙ্ঘো আদিসেসেসু অস্সা ইচ্ছিতব্বোতি সঙ্ঘাদিসেসোতি.
অনেকংসিকতং পদন্তি এত্থ পদন্তি সিক্খাপদং. অনেকংসেন কতং অনেকংসিকতন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘যস্মা ইদং সিক্খাপদং অনেকংসেন কত’’ন্তি. যস্মা কতং, তস্মা অনিযতোতি পৱুচ্চতীতি যোজনা. তত্থাতি অনিযতে. যত্থাতি সিক্খাপদে. সোপীতি সিক্খাপদধম্মোপি.
অচ্চযেসূতি দোসেসু. তে হি নিদ্দোসং অতিক্কম্ম অযন্তি গচ্ছন্তি পৱত্তন্তীতি অচ্চযাতি ৱুচ্চন্তি. তেনাতি অচ্চযেন. থূলোতি ওড়াৰিকো. ‘‘থূলত্তা’’তি ইমিনা ‘‘তেনেত’’ন্তি এত্থ তেনসদ্দস্স কাৰণত্থং দস্সেতি. অচ্চযস্স থূলত্তাতি সম্বন্ধো. এতন্তি আপত্তিধম্মং. ইমায গাথায অঞ্ঞেসং লহুকাপত্তীনং থূলো অচ্চযো থুল্লচ্চযোতি ৱচনত্থং দস্সেতি. দ্ৱেভাৱে সতি সংযোগপৰত্তা ৰস্সো হোতীতি দট্ঠব্বং.
‘‘নিস্সজ্জিত্ৱা দেসেতব্বতো’’তি ইমিনা নিস্সজ্জনং নিস্সগ্গো, আপত্তিদেসনতো পুব্বভাগে কত্তব্বস্স ৱিনযকম্মস্সেতমধিৱচনং, সো এতস্সত্থীতি নিস্সগ্গিযন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি.
কুসলধম্মসদ্দেন কুসলচিত্তমেৱ গহেতব্বন্তি আহ ‘‘কুসলধম্মসঙ্খাতং কুসলচিত্ত’’ন্তি. ‘‘কুসলচিত্তং পাতেতী’’তি ইমিনা চিত্তং পাতেতীতি পাচিত্তিযন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি. এত্থ ‘‘চিত্তপাতিয’’ন্তি ৱত্তব্বে পদৱিপৰিযাযং কত্ৱা, তকাৰস্স চ লোপং কত্ৱা ‘‘পাচিত্তিয’’ন্তি ৱুত্তং. অচিন্তেয্যো হি পাড়িনযো. ণ্যপচ্চযো হেতুকত্ৱত্থৱাচকো. ননু ‘‘পাতেতি কুসলং ধম্ম’’ন্তি ইমিনাৱ ‘‘পাচিত্তিয’’ন্তি পদস্স নিব্বচনং সিদ্ধং, কস্মা পন ‘‘অপৰজ্ঝতি চিত্তসম্মোহনট্ঠান’’ন্তি ৱুত্তন্তি আহ ‘‘যং পনা’’তিআদি. যস্মা হোতীতি সম্বন্ধো.
পাটিদেসনীযাসু নিব্বচনমেৱ অদস্সেত্ৱা কস্মা ‘‘ভিক্খু অঞ্ঞাতকো সন্তো’’তিআদি ৱুত্তন্তি আহ ‘‘ৱুত্তগাৰয্হভাৱকাৰণদস্সনত্থমেৱা’’তি. ‘‘পটিদেসেতব্বতো’’তি ইমিনা অঞ্ঞাপত্তিদেসনানযতো ‘‘গাৰয্হ’’ন্তিআদিনা পটি ৱিসুং ৱত্ৱা দেসেতব্বাতি পাটিদেসনীযাতি নিব্বচনং দস্সেতি.
দুক্কটন্তি এত্থ দুসদ্দো দুট্ঠুঅত্থো চ ৱিৰূপত্থো চ হোতীতি দস্সেন্তো আহ ‘‘দুট্ঠু কতং, ৱিৰূপং ৱা কত’’ন্তি. তন্তি কম্মং. তং পনেতন্তি দুক্কটং, খলিতন্তি সম্বন্ধো. অস্সাতি দুক্কটস্স. তস্সত্থো এৱং ৱেদিতব্বোতি যোজনা. হীতি ৱিত্থাৰো. যং পাপন্তি যোজনা. যদীতি অথ. যদিসদ্দো হি অথপৰিযাযো. ইদম্পীতি ইদম্পি কম্মং, পাপন্তি সম্বন্ধো.
‘‘লপিত’’ন্তি ইমিনা দুৰাভট্ঠন্তি এত্থ ভাসধাতুযা কথনত্থং দস্সেতি. যন্তি ৱচনং. কিঞ্চ ভিয্যোতি ততো অতিৰেকং কথেতব্বৱচনং কিঞ্চাতি অত্থো. সংকিলিট্ঠঞ্চ যং পদন্তি এত্থ চকাৰো পিসদ্দত্থো ‘‘পদ’’ন্তি এত্থ যোজেতব্বো, যংসদ্দো কাৰণত্থোতি আহ ‘‘সংকিলিট্ঠং যস্মা তম্পি পদ’’ন্তি. তম্পি পদন্তি তম্পি ৱচনং. পদসদ্দো হি ৱচনৱাচকো. তম্পি ৱচনং যস্মা সংকিলিট্ঠং হোতীতি যোজনা. কথং সংকিলিট্ঠং হোতীতি যোজনা. ‘‘যস্মা’’তি পদেন যংসদ্দো কাৰণত্থোতি দস্সেতি. নন্তি পদং. ‘‘এতং ইতি ৱুচ্চতী’’তি সংৱণ্ণেতব্বপদং. ‘‘দুব্ভাসিতন্তি এতং ৱুচ্চতী’’তি সংৱণ্ণনাপদং. এতন্তি এতং পদং, এতং ৱচনন্তি অত্থো.
এত্থাতি সেখিযগাথায. ইদন্তি আপত্তীনং নিব্বচনদীপকং ৱচনং, ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো. কস্স দীপনত্থং ৱুত্তন্তি আহ ‘‘সঙ্গহিতস্স অত্থস্স দীপনত্থ’’ন্তি.
তত্থাতি ‘‘ছন্নমতিৱস্সতী’’তিআদিৱচনে. গেহন্তি পকতিগেহং. ইদং পন গেহন্তি যোজনা. ৱিত্থাৰেন্তো আহ ‘‘মূলাপত্তিঞ্হী’’তিআদি. ‘‘অৱিৱট’’ন্তি ৱত্ৱা তস্সত্থং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘সুচ্ছন্ন’’ন্তি. ৱিৱটন্তি অচ্ছন্নং. নাতিৱস্সনভাৱং ৱিত্থাৰেন্তো আহ ‘‘মূলাপত্তিঞ্হী’’তিআদি. ৱিৱৰন্তো ভিক্খু নাপজ্জতীতি সম্বন্ধো. সুদ্ধন্তেতি সুদ্ধকোট্ঠাসে. ‘‘তস্মা’’তি চ ‘‘তেনা’’তি চ যেভুয্যেন অত্থতো একং, তস্মা ৱুত্তং ‘‘তেন কাৰণেনা’’তি. এৱঞ্চেতং ৱিৱটন্তি এৱং এতং ছন্নং চে ৱিৱটন্তি যোজনা.
পৰিপাতিযমানানন্তি অভিভূযমানানং. ‘‘ৰুক্খাদিগহনং অৰঞ্ঞ’’ন্তি ইমিনা পৱনন্তি পদস্স অৰঞ্ঞপৰিযাযতং দস্সেতি. গতিসদ্দস্স ভৱভেদাদিঅত্থং পটিক্খিপিত্ৱা পটিস্সৰণত্থে হোতীতি দস্সেন্তো আহ ‘‘পটিস্সৰণং হোতী’’তি. তন্তি পৱনং. তেতি মিগা. ‘‘অস্সসন্তী’’তি পদেন ‘‘পস্সসন্তী’’তি অত্থোপি গহেতব্বো অৱিনাভাৱতো, আনাপানং কৰোন্তীতি অত্থো. আকাসোতি অজটাকাসো. পক্খীনন্তি ৱিহঙ্গমানং. ‘‘সব্বেসং সঙ্খতধম্মান’’ন্তি ইমিনা ধম্মানন্তি এত্থ সঙ্খতধম্মোযেৱ গহেতব্বোতি দস্সেতি. ‘‘ৱিনাসোৱা’’তি ইমিনা ৱিভৱসদ্দো ৱিনাসৱাচকোতি দস্সেতি. তেসন্তি সব্বেসম্পি সঙ্খতধম্মানং. গতীতি পতিট্ঠা. কস্মা ৱিভৱো ধম্মানং গতি হোতীতি আহ ‘‘ন হী’’তিআদি. হীতি যস্মা. তেতি সব্বেপি সঙ্খতধম্মা. ৱিনাসন্তি ৱিভৱং. সুচিৰম্পীতি অসীতিৱস্সাদিকালম্পি. নিব্বানং অৰহতো গতীতি সংৱণ্ণেতব্বপদং. ‘‘খীণাসৱস্সা’’তি ইমিনা অৰহতোতি পদস্স অত্থং দস্সেতি. ‘‘অনুপাদিসেসনিব্বানধাতূ’’তি ইমিনা ‘‘নিব্বান’’ন্তি পদস্স ইধ অধিপ্পেতনিব্বানং দস্সেতি. গাথায তে তে অত্থা সংগহেত্ৱা গণিযন্তি এত্থাতি গাথাসঙ্গণিকং.
ইতি পঠমগাথাসঙ্গণিকৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.