৬. সেনাসনক্খন্ধকং

ৱিহাৰানুজাননকথা

২৯৪. সেনাসনক্খন্ধকে অপঞ্ঞত্তং হোতীতি এত্থ ন ঞপধাতু হোতি, অপিচ ঞাধাতুযেৱ, সো চ খো অনুজাননত্থোতি আহ ‘‘অননুঞ্ঞাতং হোতী’’তি. ইমিনা ঞাধাতুস্স অৱবোধনাদযো অত্থে নিৱত্তেতি, অনুজাননত্থংযেৱ দস্সেতি. অড্ঢযোগাদীনং ৱিসুং গহিতত্তা ৱিহাৰসদ্দেন পাৰিসেসতো অৱসেসাৱাসোৱ গহেতব্বোতি আহ ‘‘অড্ঢযোগাদিমুত্তকো অৱসেসাৱাসো’’তি. সুৱণ্ণৱঙ্কগেহন্তি সুৱণ্ণৱঙ্কছদনেন ছাদিতং গেহং. ইট্ঠকাগুহাতি ইট্ঠকায কতা গুহা. এসেৱ নযো সেসেসুপি. আগতস্স চ অনাগতস্স চাতি এত্থ চসদ্দেন দ্ৱন্দৱাক্যং দস্সেতি. আগচ্ছতীতি আগতো, ন আগতো অনাগতো, সঙ্ঘো. আগতো চ অনাগতো চ আগতানাগতো, সমাহাৰদ্ৱন্দো পুংলিঙ্গো, তস্স. ‘‘অপ্পটিহতচাৰস্সা’’তি ইমিনা চতূসু দিসাসু অপ্পটিহতচাৰো চাতুদ্দিসোতি ৱচনত্থং দস্সেতি.

২৯৫. অনুমোদনগাথাসু এৱং ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বোতি যোজনা. উতুৱিসভাগৱসেনাতি সীতউণ্হানং উতূনং ৱিসভাগৱসেন. সংফুসিতকৱাতোতি সহ উদকবিন্দুনা আগতো ৱাতো. এত্থ হি সংসদ্দো সহত্থো, ফুসিতসদ্দো উদকবিন্দুৱাচকো. উজুকমেঘৱুট্ঠিযো এৱাতি ৱাতেন অপহৰিতত্তা উজুকং পতিতা মেঘৱুট্ঠিযো এৱ. পাড়িযং ততোতি এত্থ তোপচ্চযো পচ্চত্তত্থে ৱত্ততি. সো ৱিহাৰোতি হি অত্থো. ৱাড়মিগানি চাতি ৱাড়মিগে চ. লিঙ্গৱিপল্লাসো হেস. এতানি সব্বানীতি ‘‘সীত’’ন্তিআদীনি সব্বানি সত্ত পদানি. যোজেতব্বানীতি সো ৱিহাৰো সীতং পটিহনতি…পে… ৱুট্ঠিযো পটিহনতীতি যোজেতব্বানীতি অত্থো.

‘‘ৱিহাৰেনা’’তি ইমিনা পাড়িযং ততোতি এত্থ তোপচ্চযো কত্তুত্থে হোতীতি দস্সেতি, তেন ৱিহাৰেনাতি অত্থো. পটিহঞ্ঞতীতি পটিহনীযতি. সুখত্থন্তি এত্থ উত্তৰপদলোপোতি আহ ‘‘সুখৱিহাৰত্থ’’ন্তি. ‘‘লেণত্থঞ্চ সুখত্থঞ্চা’’তি পদদ্ৱযং ‘‘হোতী’’তি পাঠসেসেন যোজেতব্বং. ৱিহাৰদানং লেণত্থঞ্চ সুখত্থঞ্চ হোতীতি হি অত্থো. ইদন্তি অযং অধিপ্পাযো. ৱুত্তন্তি ৱুত্তো. ৱিহাৰদানং সুখত্থঞ্চ হোতীতি যোজনা. ঝাযিতুং ৱিপস্সিতুঞ্চ যং সুখং অত্থীতি সম্বন্ধো. তদত্থন্তি তস্স সুখস্স অত্থায. পৰপদেনপীতি ‘‘ঝাযিতুঞ্চ ৱিপস্সিতু’’ন্তি পদদ্ৱযতো পৰং ঠিতেন ‘‘ৱিহাৰদান’’ন্তি পদেনপি. ইধাতি ইমস্মিং ৱিহাৰে. ৱিহাৰদানন্তি ৱিহাৰস্স দানং, দাতব্বৱিহাৰং ৱা, ৱণ্ণিতন্তি সম্বন্ধো. ৱুত্তন্তি সংযুত্তনিকাযে ৱুত্তং. সাধকপাড়িযং যো উপস্সযং দদাতি, সো চ সব্বদদো সব্বেসং বলাদীনং দদো হোতীতি যোজনা. সো চাতি এত্থ চসদ্দো অৱধাৰণত্থো. সো এৱাতি হি অত্থো.

‘‘ৱিহাৰে’’তি ইমিনা ৱাসযেত্থাতি এত্থ এতসদ্দস্স ৱিসযং দস্সেতি. ৱাসযেতি ৱাসেয্য. তেসং অন্নঞ্চাতি এত্থ ‘‘তেস’’ন্তি পদং ‘‘অনুচ্ছৱিয’’ন্তি পাঠসেসেন যোজেতব্বন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘তেসং অনুচ্ছৱিয’’ন্তি. তত্থ অনুচ্ছৱিযং অন্নঞ্চ অনুচ্ছৱিযানি ৱত্থানি চাতি যোজনা. অথ ৱা তেসন্তি ভুম্মত্থে সম্পদানৱচনন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘তেসূ’’তি, ভিক্খূসূতি অত্থো. উজুভূতেসূতি এত্থ সম্পদানত্থে ভুম্মৱচনং কত্ৱা উজুভূতানং তেসং ভিক্খূনং দদেয্যাতি অত্থোপি যুজ্জতেৱ. ‘‘অকুটিলচিত্তেসূ’’তি ইমিনা ‘‘উজুভূতেসূ’’তি এত্থ উজুসদ্দস্স অকুটিলত্থঞ্চ ভূতসদ্দেন বাহিৰত্থসমাসঞ্চ দস্সেতি. উজুভূতং চিত্তমেতেসন্তি উজুভূতাতি ৱচনত্থো কাতব্বো. নিদহেয্যাতি নিখণিত্ৱা ঠপেয্য. ‘‘ন চিত্তপসাদং ৱিৰাধেত্ৱা’’তি ইমিনা ৱিপ্পসন্নেন চেতসাতি এত্থ এৱত্থফলং ৱা অঞ্ঞত্থাপোহনং ৱা দস্সেতি. হীতি ফলজোতকো. এৱং ৱিপ্পসন্নচিত্তস্স তস্স ৱিহাৰদাযকস্স তে ভিক্খূ ধম্মং দেসেন্তীতি যোজনা.

২৯৬. আৱিঞ্ছনছিদ্দন্তি অঙ্গুলিং অৱ পৱেসেত্ৱা অঞ্ছতি আকড্ঢতি এত্থ, এতেনাতি ৱা আৱিঞ্ছনং. অৱপুব্বো অছিধাতু, উপসগ্গঅকাৰস্স দীঘং কত্ৱা, ধাতুঅকাৰস্স চ ইকাৰং কত্ৱা ‘‘আৱিঞ্ছন’’ন্তি ৱুত্তং, তমেৱ ছিদ্দং আৱিঞ্ছনছিদ্দং. আৱিঞ্ছনৰজ্জুন্তি কৱাটচ্ছিদ্দে অৱ পৱেসেত্ৱা অঞ্ছতি আকড্ঢতি ইমাযাতি আৱিঞ্ছনা, সাযেৱ ৰজ্জূতি আৱিঞ্ছনৰজ্জু. কাচি ৰজ্জু ন ন ৱট্টতীতি যোজনা. অথ ৱা ন ৱট্টতি ন হোতি, ৱট্টতিযেৱাতি যোজনা. তীণি তালানীতি এত্থ তালসদ্দো কুঞ্চিকাপৰিযাযোতি আহ ‘‘তিস্সো কুঞ্চিকাযো’’তি. ইমিনা তালসদ্দস্স ৰুক্খতূৰিযৱিসেসে নিৱত্তেতি. যং যন্তি উপকৰণং. তস্সাতি যন্তকস্স. ৱেদিকাৱাতপানন্তি ৱাতং পিৱতি অনেনাতি ৱাতপানং, ৱেদিকায কতং ৱাতপানং ৱেদিকাৱাতপানং. চক্কলিকন্তি এত্থ চক্কাকাৰেন অলতি পৱত্ততীতি চক্কলং, চোড়কপাদপুঞ্জনং. তেন বন্ধিতব্বন্তি চক্কলিকন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘চোড়কপাদপুঞ্জনং বন্ধিতু’’ন্তি. ‘‘ৱাতপানপ্পমাণেন ভিসিং কত্ৱা’’তি ইমিনা ৱাতপানপমাণেন কতা ভিসি ৱাতপানভিসীতি ৱচনত্থং দস্সেতি.

২৯৭. ‘‘উচ্চকম্পি আসন্দিক’’ন্তি ৱচনতো ৱট্টতীতি ৱেদিতব্বোতি সম্বন্ধো. একতোভাগেন দীঘপীঠং অট্ঠঙ্গুলপাদকমেৱ ৱট্টতীতি যোজনা. ততো অধিকং ন ৱট্টতীতি অধিপ্পাযো. পমাণাতিক্কন্তোপীতি পিসদ্দো পমাণযুত্তো পন পগেৱাতি দস্সেতি. সত্তঙ্গোতি তীসু দিসাসু অপস্সযো, চত্তাৰো পাদাতি সত্ত অঙ্গানি এতস্সাতি সত্তঙ্গো. অযম্পীতি পিসদ্দো আসন্দিকং অপেক্খতি. এড়কপাদপীঠং নাম ৱুচ্চতীতি সম্বন্ধো. এড়কস্স পাদো ৱিয পাদো এত্থাতি এড়কপাদং, তমেৱ পীঠং এড়কপাদপীঠং. আমলকৱণ্ণিকপীঠন্তি আমলকায ৱণ্ণো সণ্ঠানো আমলকৱণ্ণো, তেন যোজিতং আমলকৱণ্ণিকং, তদেৱ পীঠং আমলকৱণ্ণিকপীঠং. ‘‘আকাৰেনা’’তি ইমিনা ৱণ্ণসদ্দস্স সণ্ঠানত্থং দস্সেতি. ইমানীতি পীঠানি. এত্থাতি পীঠে. মুঞ্চপব্বজমযন্তি মুঞ্জেন চ পব্বজেন চ কতং.

মনুস্সানন্তি ৱড্ঢকীমনুস্সানং. ছৱিসংৰক্খনত্থাযাতি ছৱিযা ৱিনাসনতো সুট্ঠু ৰক্খনত্থায. সিম্বলিৰুক্খাদীনন্তিআদিসদ্দেন তূলনিব্বত্তকে সব্বৰুক্খে সঙ্গণ্হাতি. খীৰৱল্লিআদীনন্তিআদিসদ্দেন তূলনিব্বত্তকা সব্বা লতাযো সঙ্গণ্হাতি. পোটকীতিণাদীনন্তিআদিসদ্দেন তূলনিব্বত্তকা সব্বা তিণজাতিযো সঙ্গণ্হাতি. তীহীতি ৰুক্খলতাপোটকীহি. ননু ভূতগামানং অনেকত্তা এতেহি তীহি মুত্তো ভূতগামো অত্থি, কস্মা পন সব্বভূতগামা সঙ্গহিতা হোন্তীতি আহ ‘‘ৰুক্খৱল্লিতিণজাতিযো হী’’তিআদি. তত্থ হি যস্মা নত্থি, তস্মা সঙ্গহিতা হোন্তীতি যোজনা. তস্মাতি যস্মা নত্থি, তস্মা. সব্বম্পি এতং তূলন্তি যোজনা. বিব্বোহনে লোমম্পি ৱট্টতীতি সম্বন্ধো. লোমম্পীতি পিসদ্দেন তূলং অপেক্খতি. যংকিঞ্চি পুপ্ফন্তি সব্বং পুপ্ফং. পত্তং পাপুণিত্ৱা সুদ্ধং তমালপত্তমেৱ ন ৱট্টতি, অৱসেসং সব্বং পত্তং সুদ্ধম্পি ৱট্টতীতি অধিপ্পাযো. পঞ্চৱিধন্তি উণ্ণচোড়ৱাকতিণপণ্ণৱসেন পঞ্চপকাৰং.

‘‘উপড্ঢকাযপমাণানী’’তি ইমিনা অদ্ধকাযিকানীতি এত্থ অদ্ধস্স কাযস্স পমাণেন কতানি অদ্ধকাযিকানীতি অত্থং দস্সেতি. যেসু বিব্বোহনেসু কটিতো পট্ঠায যাৱ সীসং উপদহন্তি, তানি বিব্বোহনানি অদ্ধকাযিকানি নামাতি যোজনা. যস্সাতি বিব্বোহনস্স. ৱিত্থাৰতো মুট্ঠিৰতনং হোতীতি সম্বন্ধো. ইমিনা যত্থ সহ গীৱায সকলং সীসং ঠপেতুং সক্কা, তস্স মুট্ঠিৰতনং ৱিত্থাৰপমাণন্তি দস্সেতি. ‘‘তীসু কণ্ণেসু দ্ৱিন্নং কণ্ণান’’ন্তি ইদং বিব্বোহনস্স উভোসু অন্তেসু ঠপেতব্বচোড়পমাণং সন্ধায ৱুত্তং. ইদং পন বিব্বোহনস্স উভোসু অন্তেসু ঠপিতচোড়স্স কোটিযা কোটিং আহচ্চ দ্ৱিগুণং কতং তিকণ্ণং হোতি, তেসু তীসু কণ্ণেসু দ্ৱিন্নং কণ্ণানমন্তৰং ৱিদত্থি চতুৰঙ্গুলং হোতি, মজ্ঝট্ঠানং কোটিতো কোটিমাহচ্চ মুট্ঠিৰতনং হোতি, ইদং পন বিব্বোহনং তিকণ্ণং হোতি. ৱট্টং ৱা চতুৰস্সাদিং ৱা কত্ৱা সিব্বিতং যথা কোটিতো কোটি ৱিত্থাৰতো পুথুলট্ঠানং মুট্ঠিৰতনং হোতি, এৱং সিব্বিতব্বং. ইতো অধিকং ন ৱট্টতি, ঊনং পন ৱট্টতিযেৱ. সীসূপধানন্তি সীসং উপদহন্তি ঠপেন্তি এত্থাতি সীসূপধানং. বিব্বোহনানীতি ৱিসেসেন, ৱিসেসং ৱা সুখং ৱহন্তীতি বিব্বোহনানি. উপৰীতি বিব্বোহনানং উপৰি. যানি পন কপ্পিযতূলানি সন্তীতি যোজনা. মহন্তম্পীতি পিসদ্দো খুদ্দকং পন পগেৱাতি দস্সেতি. ৱিনযধৰউপতিস্সত্থেৰো পন আহাতি সম্বন্ধো. ‘‘ৱিনযধৰ’’ ইতি পদেন ফুস্সদেৱত্থেৰতো ৱিসেসং দস্সেতি. অকপ্পিযতূলং ৱাতি ভিসিযং অকপ্পিযতূলং ৱা. বিব্বোহনে হি অকপ্পিযতূলং নাম নত্থি.

পঞ্চভিসিযোতি এত্থ ৱাক্যভাৱঞ্চ অসমাহাৰদিগুভাৱঞ্চ পটিক্খিপন্তো আহ ‘‘পঞ্চহি উণ্ণাদীহি পূৰিতা ভিসিযো’’তি. ইমিনা পঞ্চহি উণ্ণাদীহি পূৰিতা ভিসিযো পঞ্চভিসিযোতি ৱচনত্থং দস্সেতি. অত্থতো পন ৱাক্যম্পি অসমাহাৰদিগুপি যুজ্জতেৱ. কস্মা পঞ্চগণনা হোতীতি আহ ‘‘তূলগণনায হী’’তিআদি. হি যস্মা তূলগণনায এতাসং গণনা ৱুত্তা, তস্মা পঞ্চভিসিযো হোন্তীতি যোজনা. তত্থাতি উণ্ণাদীসু পঞ্চসু. উণ্ণগ্গহণেন গহিতন্তি সম্বন্ধো. কম্বলমেৱাতি উণ্ণামযং কম্বলমেৱ. উণ্ণায, উণ্ণং ৱা পক্খিপিত্ৱা কতা ভিসি উণ্ণাভিসি. এসেৱ নযো চোড়ভিসিআদীসু.

পমাণনিযমোতি এত্তকা পমাণাতি পমাণস্স নিযমো. মঞ্চে অত্থৰিতব্বা ভিসি মঞ্চভিসি. এতাসন্তি মঞ্চভিসিআদীনং. যং এতং তূলন্তি যোজনা. সূৰকেপীতি চম্মমযভিসিযম্পি. এতেনাতি কুৰুন্দিযং ৱুত্তৱচনেন সিদ্ধং হোতীতি সম্বন্ধো.

মঞ্চভিসিন্তি মঞ্চে অত্থৰিতব্বং ভিসিং. ‘‘অত্থৰণত্থায সংহৰন্তীতি যুজ্জতী’’তি ইমিনা ‘‘অত্থৰন্তী’’তি এত্থ কাৰিযূপচাৰেন অত্থো গহেতব্বোতি দস্সেতি. অত্থৰণায হি সংহৰণং কাৰণং নাম, অত্থৰণং কাৰিযং নাম. উপৰীতি ভিসিছৱিযা উপৰি. ফুসিতানীতি বিন্দূনি. ভিত্তিকম্মন্তি ভিত্তিযং নানাৱণ্ণেহি ৰাজিকৰণং ৱিয কত্তব্বং কম্মং.

২৯৮. ‘‘ইক্কাস’’ন্তি নামং নিয্যাসসিলেসানং নামন্তি আহ ‘‘ৰুক্খনিয্যাসং ৱা সিলেসং ৱা’’তি. ‘‘কুণ্ডকমিস্সকমত্তিক’’ন্তি ইমিনা কুণ্ডকেন মিস্সকা মত্তিকা কুণ্ডকমত্তিকাতি ৱচনত্থং দস্সেতি. সাসপপিট্ঠন্তি সাসপচুণ্ণং. ‘‘বিন্দু বিন্দু হুত্ৱা’’তি ইমিনা অচ্চুস্সন্নং হোতীতি এত্থ কাৰণূপচাৰং দস্সেতি. অচ্চুস্সন্নঞ্হি কাৰণং হোতি, ‘‘বিন্দু বিন্দু হুত্ৱা’’তি ঠানং কাৰিযং হোতি. ‘‘পুঞ্জিতু’’ন্তি সোধেতুং. গণ্ডুপ্পাদগূথমত্তিকন্তি মহিলতায গূথমযং মত্তিকং. ইমিনা লণ্ডমত্তিকন্তি এত্থ লণ্ডসদ্দো গূথপৰিযাযোতি দস্সেতি.

২৯৯. ন ভিক্খৱে পটিভানচিত্তন্তি এত্থ ‘‘ইত্থিৰূপকং পুৰিসৰূপক’’ন্তি পাড়িযং ৱুত্তত্তা কিং ইত্থিপুৰিসৰূপমেৱ ন ৱট্টতীতি আহ ‘‘ন কেৱল’’ন্তিআদি. তিৰচ্ছানৰূপম্পি কাতুং ৱা ‘‘কৰোহী’’তি ৱত্তুং ৱা ন ৱট্টতীতি সম্বন্ধো. দ্ৱাৰপালন্তি দ্ৱাৰপালৰূপং. পসাদনীযানীতি পসাদেতব্বানি, পসাদেতুং অৰহানীতি অত্থো.

৩০০. একঙ্গণাতি অৱিহাৰট্ঠানেন সমানভূমিভাগা. মুণ্ডচ্ছেদনগব্ভোতি মুণ্ডেন ছাদেতব্বো গব্ভো.

তত্থাতি ৱিজ্ঝিতব্বৰুক্খে. ‘‘কত’’ন্তি ইমিনা কুলঙ্কপাদকন্তি এত্থ ণিকপচ্চযস্স অত্থং দস্সেতি. তং আহৰিমং ভিত্তিপাদং পতিট্ঠাপেতুন্তি সম্বন্ধো. ৱস্সপৰিত্তাণত্থন্তি ৱস্সোদকপৰিত্তাণত্থং. ‘‘মদ্দিতমত্তিক’’ন্তি ইমিনা উদ্দসুধন্তি এত্থ সুধাসদ্দস্স লেপনসুধং দস্সেতি, ভোজনসুধং নিৱত্তেতি.

পমুখন্তি ৱিহাৰস্স পমুখং. যন্তি পদেসং, হনন্তীতি সম্বন্ধো. তস্স কতপদেসস্সাতি যোজনা. ‘‘পঘান’’ন্তিপি ৱুচ্চতীতি দীঘৱসেন ‘‘পঘান’’ন্তিপি ৱুচ্চতি. ইমিনা পুৰিমপাঠে ৰস্সভাৱং দীপেতি. ‘‘পকুট্ট’’ন্তিপি পাঠোতি সসংযোগৱসেন ‘‘পকুট্ট’’ন্তিপি পাঠো. ইমিনা পুৰিমপাঠে নিসংযোগভাৱং দস্সেতি. ৱংসন্তি ৱেড়ুং. ততোতি ৱংসতো. ‘‘ওসাৰেত্ৱা কত’’ন্তি ইমিনা ওসাৰেত্ৱা কতং ওসাৰকন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি. ‘‘ছদনপমুখ’’ন্তি ইমিনা ণিকপচ্চযস্স সৰূপং দস্সেতি. চক্কলযুত্তোতি চক্কলেন যুত্তো.

৩০১. পানীযদানভাজনন্তি পানীযং দেতি অনেনাতি পানীযদানং, তমেৱ ভাজনং পানীযদানভাজনং. ‘‘উড়ুঙ্কো চ থালকঞ্চা’’তি ইমিনা দ্ৱে পানীযসঙ্খস্স অনুলোমানীতি যোজনা.

৩০৩. দ্ৱাৰথকনকন্তি দ্ৱাৰং থকেতি অনেনাতি দ্ৱাৰথকনকং. গামদ্ৱাৰেসু দ্ৱাৰথকনকং ৱিয চক্কলযুত্তং দ্ৱাৰথকনকন্তি যোজনা.

৩০৫. অস্সতৰিৰথাতি অস্সানং ৱিসেসেন, অতিসযেন ৱাতি অস্সতৰো, অথ ৱা পকতিঅস্সে তৰতি অতিক্কমতীতি অস্সতৰো, সো এতেসু ৰথেসু যুজ্জিতব্বোতি অস্সতৰী, তেযেৱ ৰথাতি অস্সতৰিৰথাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘অস্সতৰযুত্তা ৰথা অস্সতৰিৰথা’’তি. তত্থ ‘‘অস্সতৰযুত্তা’’তি ইমিনা ‘‘অস্সতৰী’’তি পদস্স অস্সত্থিতদ্ধিতং দস্সেতি. আমুত্তমণিকুণ্ডলাতি পদস্স ‘‘সতং কঞ্ঞা সহস্সানী’’তি পদেন সম্বন্ধিতব্বত্তা ৱুত্তং ‘‘আমুত্তমণিকুণ্ডলানী’’তি. ইমিনা নিকাৰস্স আকাৰো হোতীতি দস্সেতি. কণ্ণেসু আমুত্তং মণিকুণ্ডলং এতাসন্তি আমুত্তমণিকুণ্ডলা কঞ্ঞাযো.

খন্ধপৰিনিব্বানেন পৰিনিব্বুতোতি অত্থং পটিক্খিপন্তো আহ ‘‘কিলেসপৰিনিব্বানেন পৰিনিব্বুতো’’তি. সীতিভূতোতি এত্থ কিলেসাতপানং অভাৱেনেৱ সীতিভূতো, ন অঞ্ঞেসন্তি আহ ‘‘কিলেসাতপাভাৱেনা’’তি. ‘‘কিলেসূপধিঅভাৱেনা’’তি ইমিনা নিৰুপধীতি এত্থ খন্ধূপধিঅভিসঙ্খাৰূপধিঅভাৱেনাতি অত্থং পটিক্খিপতি.

আসত্তিযোতি এত্থ পুনপ্পুনং ৱিসযেসু, ভৱেসু ৱা সঞ্জন্তীতি আসত্তিযোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘ৰূপাদীসূ’’তিআদি. পত্থনাযোতি তণ্হাযো. ইমিনা আসত্তীনং সৰূপং দস্সেতি. ‘‘ছিন্দিত্ৱা’’তি ইমিনা ছেত্ৱাতি এত্থ ছেধাতুযা ছেদনত্থং দস্সেতি. ৱিনেয্যহদযে দৰন্তি এত্থ ‘‘ৱিনেয্যা’’তি পদস্স ত্ৱাপচ্চযন্তভাৱঞ্চ হদযসদ্দস্স চিত্তৱাচকভাৱঞ্চ দৰথসৰূপঞ্চ দস্সেন্তো আহ ‘‘চিত্তে কিলেসদৰথং ৱিনেত্ৱা’’তি. তত্থ ‘‘চিত্তে’’তি ইমিনা হদযসদ্দস্সত্থং দস্সেতি, ‘‘কিলেস’’ ইতি পদেন দৰথসৰূপং, ‘‘ৱিনেত্ৱা’’তি ইমিনা ত্ৱাপচ্চযন্তভাৱং দস্সেতি. ৱযকৰণন্তি পৰিব্বযমূলং. তঞ্হি ৱযং কৰিযতি অনেনাতি ৱযকৰণন্তি ৱুচ্চতি. ইমিনা ৱযস্স কৰণং ৱযাযিকং, কৰণত্থে আযিকপচ্চযো, ৱযাযিকমেৱ ৱেয্যাযিকন্তি অত্থং দস্সেতি.

৩০৭. আদেয্যৱাচোতি এত্থ আদিযিতব্বাতি আদেয্যা, সা ৱাচা এতস্সাতি আদেয্যৱাচোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘তস্স ৱচন’’ন্তিআদি. তত্থ তস্সাতি অনাথপিণ্ডিকস্স. সধনাতি সংৱিজ্জমান ধনা, অত্তনো ৱা ধনৱন্তো. মন্দধনাতি অপ্পধনা. অদাসীতি অনাথপিণ্ডিকো অদাসি. ইতীতি এৱং, দত্ৱা কত্ৱাতি সম্বন্ধো. সোতি অনাথপিণ্ডিকো, অগমাসীতি সম্বন্ধো.

কহাপণে সন্থৰীতি সম্বন্ধো. কোটিযা কৰণভূতায, আধাৰভূতায ৱা. পটিপাতেত্ৱাতি পটিহনাপেত্ৱা. তত্থ তস্মিং ঠানে যে ৰুক্খা ৱা যা পোক্খৰণিযো ৱা তিট্ঠন্তীতি যোজনা. তেসন্তি তাসং ৰুক্খপোক্খৰণীনং. সামঞ্ঞঞ্হি অপেক্খিত্ৱা পুল্লিঙ্গৱসেন ৱুত্তং. পৰিক্খেপপমাণন্তি পৰিণাহস্স পমাণং. অস্সাতি অনাথপিণ্ডিকস্স.

এৱং বহুধনং চজন্তস্সাপি গহপতিনোতি যোজনা. কোট্ঠকং মাপেসীতি এত্থ অঞ্ঞে কোট্ঠকে পটিক্খিপন্তো আহ ‘‘দ্ৱাৰকোট্ঠকপাসাদ’’ন্তি.

ৱিহাৰাদযোতি এত্থ আদিসদ্দেন পাড়িযং আগতে পৰিৱেণাদযো চুদ্দস উপকৰণে সঙ্গণ্হাতি. অম্হাকং ভগৱতো ৱিহাৰকাৰাপনপসঙ্গেন সত্তন্নম্পি বুদ্ধানং ৱিহাৰকাৰাপনং দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱিপস্সিস্সা’’তিআদি. তত্থ ৱিপস্সিস্স ভগৱতো ৱিহাৰং (দী. নি. অট্ঠ. ২.১২) কাৰাপেসীতি সম্বন্ধো. তিগাৱুতপ্পমাণং ভূমিং সুৱণ্ণযট্ঠিসন্থৰেন কিণিত্ৱা ৱিহাৰং কাৰাপেসীতি যোজনা. এসেৱ নযো পৰতোপি. অট্ঠকৰীসপ্পমাণা ভূমি উসভেন দসউসভপ্পমাণা যট্ঠিযা দ্ৱিসতযট্ঠিপ্পমাণা হোতীতি দট্ঠব্বং. ‘‘এৱং অনুপুব্বেন পৰিহাযন্তী’’তি ৱত্ৱা সব্বজনং সংৱেজেন্তো আহ ‘‘সম্পত্তিযো হী’’তিআদি. তত্থ যস্মা সম্পত্তিযো পৰিহাযন্তি, তস্মা অলমেৱ সব্বসম্পত্তীসু ৱিৰজ্জিতুং, অলং এৱ সব্বসম্পত্তীহি ৱিমুচ্চিতুন্তি যোজনা. ‘‘সব্বসম্পত্তীসূ’’তি পদঞ্হি ‘‘ৱিমুচ্চিতু’’ন্তি পদেন ৱিভত্তিপৰিণামং কত্ৱা সম্বন্ধিতব্বং.

৩০৮. খণ্ডফুল্লসদ্দানং অধিকৰণভাৱং দস্সেন্তো আহ ‘‘খণ্ডন্তি ছিন্নোকাসো. ফুল্লন্তি ফলিতোকাসো’’তি. তত্থ ‘‘ছিন্নোকাসো’’তি ইমিনা খণ্ডতি ছিজ্জতি এত্থাতি খণ্ডন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি. ‘‘ফলিতোকাসো’’তি ইমিনা ফুল্লতি ফলতি এত্থাতি ফুল্লন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি. পটিসঙ্খৰিস্সতীতি এত্থ পাটিসদ্দস্স পাকতিকত্থভাৱং, সঙ্খৰিস্সতিসদ্দস্স চ কৰধাতুযা নিপ্ফন্নভাৱং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘পাকতিকং কৰিযতী’’তি.

৩১০. থেৰোতি সাৰিপুত্তত্থেৰো, আগচ্ছতীতি সম্বন্ধো. ইদন্তি গিলানপটিজগ্গনাদি. অস্সাতি থেৰস্স. অগ্গাসনন্তিআদীসু অগ্গসদ্দো পঠমত্থোপি উত্তমত্থোপি যুজ্জতি. তেন ৱুত্তং ‘‘থেৰাসন’’ন্তিআদি. অন্তৰা সত্থীনন্তি এত্থ অন্তৰাতি ভুম্মত্থে নিস্সক্কৱচনং. সত্থিসদ্দো চ ঊৰুসঙ্খাতো পাদৱাচকোতি আহ ‘‘চতুন্নং পাদানং অন্তৰে’’তি.

৩১৫. পতিট্ঠাপেসীতি এত্থ কং ৱযং কত্ৱা পতিট্ঠাপেসীতি আহ ‘‘অট্ঠাৰসকোটিপৰিচ্চাগং কত্ৱা’’তি. এৱন্তিআদি নিগমনং.

আসনপ্পটিবাহনাদিকথা

৩১৬. ৱিপ্পকতভোজনেনাতি এত্থ ৱিপ্পকতসদ্দো অনিট্ঠিতপৰিযাযোতি আহ ‘‘অনিট্ঠিতে ভোজনে’’তি. পকিৰিযিত্থ, পকিৰিযিস্সতে ৱা পকতং, ন পকতং ৱিপ্পকতন্তি ৱিগ্গহো কাতব্বো, অত্থতো পন ‘‘কৰিযমানো অনিট্ঠিতো’’তি ৱুত্তং হোতি. এত্থাতি ঠানে. অতিসমীপন্তি ভুঞ্জমানস্স ভিক্খুস্স অতিআসন্নং. তস্সাতি ভুঞ্জমানস্স ভিক্খুস্স. পিৱিত্ৱা ৱাতি যাগুং পিৱিত্ৱা ৱা. খাদিত্ৱা ৱাতি খজ্জকং খাদিত্ৱা ৱা. ৰিত্তহত্থম্পীতি তুচ্ছহত্থম্পি. পিসদ্দেন আমিসহত্থং পন পগেৱাতি দস্সেতি. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. সোতি ৰিত্তহত্থো ভিক্খু.

আপত্তিন্তি দুক্কটাপত্তিং. যন্তি ৱিপ্পকতভোজনং ভিক্খুং. সোতি পচ্ছা আগতো ভিক্খু. অযঞ্চ ভিক্খূতি ৱিপ্পকতভোজনো অযঞ্চ ভিক্খু. তেনাতি ৱিপ্পকতভোজনেন নৱকেন ৱা ৱুড্ঢতৰেন ৱা ভিক্খুনা. কিং নৱকেন ৱুড্ঢতৰং আণাপেতুং ৱট্টতীতি আহ ‘‘ৱুড্ঢতৰং হী’’তিআদি. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. সোতি ৱুড্ঢতৰো ভিক্খু. ততোতি উদকং আহৰাপেতুং আণত্তিতো. যন্তি কম্মং.

যোতি ভিক্খু. ‘‘এৱৰূপস্সা’’তি পদেন তস্স নিযমনং ৱেদিতব্বং. কাসস্স খেড়মল্লকং ঠপেতব্বং. ভগন্দৰঅতিসাৰানং ৱচ্চকপালং ঠপেতব্বং. অঞ্ঞেসং অঞ্ঞানি ঠপেতব্বানি হোন্তি. তেন ৱুত্তং ‘‘খেড়…পে… হোন্তী’’তি. যস্মিংতি যস্মিং গিলানে. যোপি ভেসজ্জং কৰোতীতি সম্বন্ধো. লেসকপ্পেনাতি এত্থ লেসকপ্পসদ্দানং অত্থতো একত্তা ৱুত্তং ‘‘অপ্পকেন সীসাবাধাদিমত্তেনা’’তি. ভিক্খূ গণেত্ৱাতি এত্থ গণং ঞত্ৱাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘পৰিচ্ছেদং ঞত্ৱা’’তি. তত্থ ‘‘পৰিচ্ছেদ’’ন্তি ইমিনা গণসদ্দস্স অধিপ্পাযত্থং দস্সেতি. ‘‘ঞত্ৱা’’তি ইমিনা ইধাতুযা অত্থং দস্সেতি.

সেনাসনগ্গাহকথা

৩১৮. সেয্যাতি কাযপসাৰণসঙ্খাতং সযনকিৰিযং পটিক্খিপিত্ৱা সেনাসনসঙ্খাতং সেয্যং দস্সেন্তো আহ ‘‘মঞ্চট্ঠানানী’’তি. ‘‘সেয্যাপৰিচ্ছেদেনা’’তি ইমিনা সেয্যগ্ঘেনাতি এত্থ অগ্ঘসদ্দস্স পূজনত্থং পটিক্খিপিত্ৱা পৰিচ্ছেদনত্থং দীপেতি. এত্থ চ অগ্ঘসদ্দস্স চতুত্থক্খৰেন যুত্তভাৱো হেট্ঠা সমুচ্চযক্খন্ধকৱণ্ণনা (চূড়ৱ. অট্ঠ. ১০২) যোজনায ৱুত্তোযেৱ. কালন্তি সেয্যাপটিগ্গহণস্স কালং. গাহিযমানাতি গাহাপিযমানা. ‘‘অতিৰেকানি অহেসু’’ন্তি ইমিনা উস্সাৰযিংসূতি এত্থ উদ্ধং সাৰযিংসু গচ্ছিংসু পৱত্তিংসূতি অত্থং দস্সেতি. অতিৰেকানীতি চ ভিক্খুপৰিচ্ছেদতো সেয্যাপৰিচ্ছেদানি অতিৰেকানি. অনুভাগন্তি এত্থ অনু পচ্ছা দাতব্বো ভাগো অনুভাগোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘পুন অপৰম্পি ভাগং দাতু’’ন্তি. অতিমন্দেসূতিআদিৱচনেন কিঞ্চিমন্দেসু ভিক্খূসু একেকস্স ভিক্খুনো দ্ৱে তিস্সো সেয্যা দাতব্বা. যতো কিঞ্চিমন্দেসু ভিক্খূসু দ্ৱে তযো ৱিহাৰা দাতব্বাতি অত্থোপি গহেতব্বো. তত্থাতি ‘‘ন অকামা দাতব্বো’’তি ৱচনে. অনুভাগে গহিতেতি যোজনা. যেন অনুভাগো চ পঠমভাগো চ গহিতো, সো ভিক্খূতি যোজনা.

‘‘উপচাৰসীমতো বহী’’তি ইমিনা নিস্সীমেতি এত্থ সীমতো বহি নিক্খন্তং, নিসিন্নং ৱা নিস্সীমন্তি অত্থং দস্সেতি. উপচাৰসীমায আৱাসৱড্ঢনৱসেন অতিৱিত্থাৰত্তা ৱুত্তং ‘‘দূৰে ঠিতস্সাপী’’তি. উতুকালেপীতি হেমন্তগিম্হকালেপি. তস্মিঞ্হি কালে সীতউণ্হউতু তিখিণো হোতি, তস্মা তস্সেৱ ৱিসেসেন উতুকালোতি নামং পাকটং হোতি. তেন ৱুত্তং ‘‘হেমন্তগিম্হকালেপী’’তি. পিসদ্দেন ৱস্সকালং অপেক্খতি. পুৰিমৱস্সূপনাযিকদিৱসে গাহো পুৰিমকো, পচ্ছিমৱস্সূপনাযিকদিৱসে গাহো পচ্ছিমকো.

অন্তৰা দ্ৱীহি ৱস্সূপনাযিকদিৱসেহি মুত্তে কালে গাহো অন্তৰামুত্তকো. একস্মিং ৱিহাৰেতি একিস্সং ৱিহাৰসীমাযং. সেনাসনসামিকাতি সেনাসনদাযকা, দেন্তীতি সম্বন্ধো. তন্তি সেনাসনং. আৱাসিকা ন ওলোকেন্তীতি সম্বন্ধো. এত্থাতি সেনাসনে. পলুজ্জন্তম্পীতি ৱিনস্সন্তম্পি. ভগৱা আহাতি সম্বন্ধো. তস্সাতি সেনাসনস্স. অপৰজ্জূতি অপৰস্মিং অহনি অপৰজ্জু. গতাযাতি অতিক্কমিতায. পৱাৰণায গতায পৱাৰণদিৱসে অতিক্কমিতে সতি অপৰজ্জু অন্তৰামুত্তকো গাহেতব্বোতি যোজনা.

তন্তি অন্তৰামুত্তকং. গাহেন্তেনাতি গাহাপেন্তেন. তেনাতি গণ্হন্তেন. অট্ঠমাসেতি চত্তাৰো হেমন্তমাসে, চত্তাৰো চ গিম্হমাসেতি অট্ঠমাসে. কদাচি পঞ্চ গিম্হমাসেতি নৱমাসে ৱা. খণ্ডং ৱাতি ছিন্নট্ঠানং ৱা. ফুল্লং ৱাতি ফলিতট্ঠানং ৱা. পটিসঙ্খৰিতব্বন্তি পাকতিকং কাতব্বং. দিৱসং খেপেত্ৱাতি পৰিৱেণে দিৱসং খেপেত্ৱা. তত্থাতি গহিতসেনাসনে. ৰত্তিন্দিৱন্তি ৰত্তি চ দিৱো চ ৰত্তিন্দিৱং, সমাহাৰদ্ৱন্দো, অচ্চন্তসংযোগে চেতং উপযোগৱচনং. ন লব্ভতীতি সঙ্ঘত্থেৰেন ন লব্ভতি. ইদন্তি সেনাসনং.

অন্তৰামুত্তকগাহেন অগহেতব্বসেনাসনং দস্সেন্তো আহ ‘‘যস্মিং পনা’’তিআদি. তেমাসচ্চযেন তেমাসচ্চযেনাতি তিণ্ণং মাসানং অতিক্কমেন তিণ্ণং মাসানং অতিক্কমেন. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. যস্মিং পনাতি সেনাসনে পন. সকিদেৱাতি একৱাৰমেৱ. অযন্তি এসা কথা.

তত্থাতি দুৱিধেসু সেনাসনগ্গাহেসু. উতুকালন্তি উতুকালে আগচ্ছন্তীতি সম্বন্ধো. তেসং তদাৱ দাতব্বন্তি সম্বন্ধো. অকালো নামাতি উট্ঠাপনস্স অকালো নাম নত্থি. একং ৱা মঞ্চট্ঠানং ৱা ঠপেতব্বন্তি যোজনা. একো ৱা থেৰো আগচ্ছতীতি যোজনা. উব্ভণ্ডিকাতি উক্খিত্তভণ্ডিকা.

বহূসূতি তযো আদিং কত্ৱা বহূসু ভিক্খূসু. পহোতীতি একেকস্স ভিক্খুস্স পহোতি. তত্থাতি পৰিৱেণে. তস্সেৱাতি পৰিৱেণসামিকস্সেৱ. এৱং অপহোন্তেসূতি এৱং পৰিৱেণগ্ঘেন অপহোন্তেসু. পাসাদগ্ঘেনাতি ৱিহাৰসঙ্খাতস্স পাসাদস্স পৰিচ্ছেদেন. ওৱৰকগ্ঘেনাতি গব্ভস্স পৰিচ্ছেদেন. সেয্যগ্ঘেনাতি চতুপঞ্চহত্থপ্পমাণায সেয্যায পৰিচ্ছেদেন. মঞ্চট্ঠানেনাতি দ্ৱিহত্থৱিত্থাৰস্স চতুহত্থআযামস্স মঞ্চস্স ঠানেন. একমঞ্চট্ঠানস্স দ্ৱিন্নং পীঠকানং ঠানত্তা ৱুত্তং ‘‘একপীঠকট্ঠানৱসেনা’’তি. ইদং নিসীদিতুং সক্কুণেয্যৱসেন ৱুত্তং. সচে ন সক্কা নিসীদিতুং, ন দাতব্বং. তেন ৱুত্তং ‘‘ভিক্খুনো পন ঠিতোকাসমত্তং ন গাহেতব্ব’’ন্তি. এতন্তি ঠিতোকাসমত্তং. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. একমঞ্চট্ঠানস্স তিণ্ণং জনানং একপীঠকট্ঠানভাৱেন অপহোন্তত্তা ৱুত্তং ‘‘একং মঞ্চট্ঠানং ৱা তিণ্ণং জনানং দাতব্ব’’ন্তি. হীতি সচ্চং. ‘‘সীতসমযে’’তি ইমিনা উণ্হসমযেপি সব্বদিৱসং অজ্ঝোকাসে ৱসিতুং ন সক্কাতি দীপেতি. পৰিড়াহসমযে পন সক্কা সব্বৰত্তিং অজ্ঝোকাসে ৱসিতুং. কিঞ্চাপি সক্কা, সীতুণ্হকালে পন ন দাতব্বত্তা পৰিড়াহসমযেপি ন দাতব্বন্তি ৱেদিতব্বং. একমঞ্চট্ঠানে ৱা একপীঠকট্ঠানে ৱা তিণ্ণং জনানং নিসীদনাকাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘মহাথেৰেনা’’তিআদি. তত্থ মহাথেৰেন ৱত্তব্বন্তি সম্বন্ধো. নিদ্দাগৰুকোতি নিদ্দায গৰুকাৰকো. সীতং অনুদহতীতি সীতং মং পীড়েতি. তেনাতি মহাথেৰেন. দুতিযত্থেৰেনাপীতি পিসদ্দো মহাথেৰং অপেক্খতি. ৱুত্তনযেনেৱাতি ‘‘উক্কাসিত্ৱা’’তিআদিনা ৱুত্তনযেনেৱ. এৱন্তিআদি নিগমনং. জম্বুদীপে পন একচ্চে ভিক্খূ গাহেন্তীতি সম্বন্ধো. কিঞ্চিদেৱ মঞ্চট্ঠানং ৱা পীঠট্ঠানং ৱাতি যোজনা. অযন্তিআদি পুৰিমৱচনস্স নিগমনৱসেন পচ্ছিমৱচনস্স কথনত্থায ৱুত্তৱচনং.

ৱস্সাৱাসে সেনাসনগ্গাহো এৱং ৱেদিতব্বোতি যোজনা. আগন্তুকৱত্তন্তি আগন্তুকস্স ৱত্তং. অঞ্ঞত্থাতি অঞ্ঞস্মিং ঠানে. গন্ত্ৱা ৱসিতুকামেন আগন্তুকেনাতি যোজনা. ৱস্সূপনাযিকদিৱসমেৱাতি ৱস্সং উপগমনদিৱসেযেৱ. তত্থাতি অঞ্ঞং ঠানং. নগন্তব্বকাৰণং দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱসনট্ঠানং ৱা হী’’তিআদি. হীতি যস্মা. তত্ৰাতি অঞ্ঞস্মিং ঠানে. তেনাতি সম্বাধঅসম্পজ্জনকাৰণা. তস্মাতি যস্মা ন ফাসুং ৱিহৰেয্য, তস্মা. তং ৱিহাৰন্তি যস্মিং ৱসিতুকামো, তং ৱিহাৰং. তত্থাতি ৱিহাৰে, ৱসন্তো সুখং ৱসিস্সতীতি সম্বন্ধো. উদ্দেসত্থিকোতি উদ্দেসং অত্থিকো, উদ্দেসেন ৱা. কম্মট্ঠানসপ্পাযতন্তি কম্মট্ঠানেন, কম্মট্ঠানস্স ৱা সপ্পাযভাৱং.

তত্থাতি অঞ্ঞৱিহাৰং. গচ্ছন্তেন ঘট্টেতব্বোতি সম্বন্ধো. ঘট্টেতব্বাকাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘ন তত্থা’’তিআদি. তত্থ তত্থাতি সকট্ঠানে. কিং ন ৱত্তব্বাতি আহ ‘‘তুম্হে’’তিআদি. সলাকভত্তাদীনি ৱা যাগুখজ্জকাদীনি ৱা নত্থি ন ৱিজ্জন্তীতি যোজনা. উপোসথাগাৰস্স পৰিক্খাৰোতি সম্বন্ধো. তুম্হাকং ৱিহাৰস্স ইদং তাড়ঞ্চেৱ ইমং সূচিঞ্চ সম্পটিচ্ছথাতি যোজনা. গমিযৱত্তন্তি গমিকানং ভিক্খূনং ৱত্তং. ‘‘দহৰেহী’’তি পদং ‘‘উক্খিপাপেত্ৱা’’তি চ ‘‘গাহাপেত্ৱা’’তি চ পদদ্ৱযে কাৰিতকম্মং, ‘‘পত্তচীৱৰভণ্ডিকাযো’’তি পদং ‘‘উক্খিপাপেত্ৱা’’তি পদে ধাতুকম্মং, ‘‘তেলনাড়িকত্তৰদণ্ডাদীনী’’তি পদং ‘‘গাহাপেত্ৱা’’তি পদে ধাতুকম্মমেৱ. অত্তানং দস্সেন্তেনাতি অত্তানং মনুস্সানং পকাসেন্তেন. ৱিতক্কন্তি পচ্চযবাহুল্লিকৱিতক্কং. ‘‘সপৰিৱাৰ’’ন্তি পদং ‘‘গচ্ছন্তঞ্চা’’তি পদে কিৰিযাৱিসেসনং. এৱঞ্হি সতি সপৰিৱাৰং গচ্ছন্তঞ্চাতি সম্বন্ধো. ‘‘ন’’ন্তি পদে পন কাৰকৱিসেসনং. এৱঞ্হি সতি সপৰিৱাৰং নং ভিক্খুন্তি সম্বন্ধো. ‘‘দিস্ৱা’’তি পদে চ কিৰিযাৱিসেসনমেৱ. এৱঞ্হি সতি গচ্ছন্তঞ্চ নং ভিক্খুং সপৰিৱাৰং দিস্ৱাতি সম্বন্ধো. মনুস্সা ৱদন্তীতি সম্বন্ধো. তেসূতি মনুস্সেসু. একো পণ্ডিতমনুস্সোতি সম্বন্ধো. অযং কালো ৱস্সূপনাযিককালো নামাতি যোজনা. যত্থাতি ঠানে. তস্সাতি একস্স পণ্ডিতমনুস্সস্স, ৱচনন্তি সম্বন্ধো. তে মনুস্সা যাচন্তীতি সম্বন্ধো. অঞ্ঞত্থাতি অঞ্ঞং ঠানং. মেজ্জন্তি অঞ্ঞমঞ্ঞং সিনেহন্তীতি মিত্তা. সুখদুক্খেসু অমা সহ ৱত্তন্তীতি অমচ্চা. মিত্তাযেৱ অমচ্চাতি মিত্তামচ্চা, তে. সম্মন্তযিত্ৱাতি সমং, সম্মা ৱা মন্তযিত্ৱা. ইধেৱাতি গামে এৱ, ৱিহাৰে এৱ ৱা. কস্মা সাদিতুং ৱট্টতি, ননু সব্বমেতং অকপ্পিযঞ্চ সাৱজ্জঞ্চাতি আহ ‘‘সব্বঞ্হেতং কপ্পিযঞ্চেৱ অনৱজ্জঞ্চা’’তি. হি যস্মা এতং সব্বং কপ্পিযঞ্চ অনৱজ্জঞ্চ, তস্মা সব্বং সাদিতুং ৱট্টতীতি যোজনা. কুৰুন্দিযং পন ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো. উভযম্পীতি মহাঅট্ঠকথাকুৰুন্দীসু ৱুত্তৱচনৱসেন উভযম্পি এতং ৱচনন্তি সম্বন্ধো.

আৱাসিকৱত্তং ৱিত্থাৰেন্তো আহ ‘‘পটিকচ্চেৱ হী’’তিআদি. তত্থ পটিকচ্চেৱাতি আগন্তুকানং আগততো পঠমমেৱ. পধানঘৰৱিহাৰমগ্গোতি পধানঘৰমগ্গো চ ৱিহাৰমগ্গো চ. মুদ্দৱেদিকাযাতি চেতিযস্স হম্মিযৱেদিকায. কস্মা ইদম্পি সব্বং কাতব্বন্তি আহ ‘‘ৱস্সং ৱসিতুকামা হী’’তিআদি. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. ৱস্সং ৱসিতুকামা সুখং ৱসিস্সন্তীতি সম্বন্ধো. কতপৰিকম্মেহি আৱাসিকেহীতি সম্বন্ধো. যতো কুলতো পকতিযা লব্ভতি, তস্মিং কুলে ৱস্সাৱাসিকং পুচ্ছিতব্বন্তি যোজনা. ন দিন্নপুব্বন্তি পুব্বে ন দিন্নং. হীতি যস্মা. উপদ্দুতাতি উপগন্ত্ৱা, ভুসং ৱা পীড়িতা. তত্থাতি মনুস্সেসু. যেতি মনুস্সা. ৱস্সাৱাসিকে গাহিতেতি ৱস্সাৱাসিকে সেনাসনে গাহাপিযমানে. গাহিতভিক্খূনন্তি গাহাপিতভিক্খূনং. ৱস্সাৱাসিকন্তি ৱস্সং আৱসন্তানং দাতব্বং চীৱৰং. গাহণকালোতি গাহাপনকালো. উপকট্ঠোতি আসন্নো. ছাতকাদীহীতি আদিসদ্দেন ৰোগাদযো সঙ্গণ্হাতি. যন্তি চীৱৰং. ততোতি চীৱৰতো. তন্তি ৱচনং. তদনুৰূপেনাতি তেসং মনুস্সানং ৱচনস্সানুৰূপেন. তেসং তেসন্তি মনুস্সানং, ৱস্সাৱাসিকং চীৱৰন্তি সম্বন্ধো.

যস্সাতি ভিক্খুনো. সোতি ভিক্খু. ইতি ৱদন্তীতি যোজনা. তন্তি চীৱৰং. পটিক্কম্মাতি পটিক্কমিত্ৱা. ৱিহাৰতো অপসক্কিত্ৱাতি অত্থো. তত্ৰাতি গামে. উপনিক্খেপং ঠপেত্ৱাতি কপ্পিযৱত্থুং ৱা অকপ্পিযৱত্থুং ৱা আৰামিকাদীনং হত্থে উপনিক্খেপং ঠপেত্ৱা. ৱিহাৰেতি ৱিহাৰস্স, ৱিহাৰে ৱস্সং ৱসন্তস্স ৱা. অপুচ্ছিত্ৱাপীতি পিসদ্দেন ‘‘পুচ্ছিত্ৱাপী’’তি অত্থং দস্সেতি. তেসন্তিকুলানং. ৱত্তন্তি জগ্গনাদিৱত্তং. তেসন্তি কুলানং. আগতঞ্চ তন্তি তং পংসুকূলিকং আগতঞ্চ ৱদন্তীতি সম্বন্ধো. তেনাতি পংসুকূলিকেন. দাতুং ন ইচ্ছন্তীতি সঙ্ঘস্স আচিক্খন্তেপি সঙ্ঘস্স দাতুং ন ইচ্ছন্তি. সভাগো ভিক্খূতি অত্তনা সভাগো ভিক্খু. এতন্তি ৱস্সাৱাসিকং. পংসুকূলিকস্স ন ৱট্টতি, কস্মা? গহপতিচীৱৰত্তা. ইতীতিআদি নিগমনং. সদ্ধাদেয্যেতি সদ্ধায দাতব্বে ৱস্সাৱাসিকলাভৱিসযে.

তত্ৰুপ্পাদেতি তস্মিং ৱিহাৰে উপ্পজ্জনকলাভৱিসযে. ভণ্ডপটিচ্ছাদনন্তি পটিচ্ছাদনচীৱৰভণ্ডং. চীৱৰভণ্ডমেৱ হি যস্মা অনেন সৰীৰং পটিচ্ছাদিযতি, তস্মা ভণ্ডপটিচ্ছাদনন্তি ৱুচ্চতি. গাহেথাতি ভিক্খূহি গাহাপেথ. গাহেতব্বন্তি ভিক্খূহি গাহাপেতব্বং. ৱত্থু পনাতি সাটকতো অঞ্ঞং কপ্পিযং ৱা অকপ্পিযং ৱা ৱত্থু পন. কস্মা ৱট্টতিযেৱ, ননু অকপ্পিযৱত্থু ন ৱট্টতীতি আহ ‘‘কপ্পিযকাৰকানঞ্হি’’তিআদি. তত্থ হি যস্মা অনুঞ্ঞাতং, তস্মা ৱট্টতিযেৱাতি যোজনা. দিন্নৱত্থুতো উপ্পন্নন্তি সম্বন্ধো.

যন্তি ৱত্থু দিন্নন্তি সম্বন্ধো. এত্থাতি কপ্পিযকাৰকানং হত্থে দিন্নৱত্থূসু. তন্তি ৱত্থু উপনামেন্তেহীতি সম্বন্ধো. গৰুভণ্ডং হোতি, গৰুভণ্ডত্তা অঞ্ঞেসু পচ্চযেসু ন উপনামেতব্বন্তি অধিপ্পাযো. পুগ্গলৱসেনেৱাতি ‘‘ভিক্খূ চীৱৰেন কিলমন্তি, এত্তকং নাম তণ্ডুলভাগং ভিক্খূনং চীৱৰং কাতুং ৰুচ্চতি সঙ্ঘস্সা’’তিআদিনা পুগ্গলং পৰামসিত্ৱা পুগ্গলৱসেনেৱ. সঙ্ঘৱসেনাতি ‘‘সঙ্ঘো চীৱৰেন কিলমতী’’তিআদিনা সঙ্ঘৱসেন ন কাতব্বন্তি সম্বন্ধো. এৱং পুগ্গলৱসেন অপলোকনকম্মস্স অকত্তব্বতং দস্সেত্ৱা ইদানি ৱত্থুৱসেন তস্সেৱ অকত্তব্বতং দস্সেন্তো আহ ‘‘জাতৰূপৰজতৱসেনাপী’’তিআদি. কপ্পিযভণ্ডৱসেনাতি চীৱৰতণ্ডুলেহি অৱসেসস্স কপ্পিযভণ্ডস্স ৱসেন. চীৱৰতণ্ডুলানঞ্হি ৱিসুং গহিতত্তা ‘‘কপ্পিযভণ্ডৱসেনা’’তি এত্থ তেহি অৱসেসো কপ্পিযভণ্ডোৱ গহেতব্বো. তং পনাতি অপলোকনকম্মং পন. কত্তব্বাকাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘ইদানী’’তিআদি. সুভিক্খন্তি সমিদ্ধভিক্খং. সুলভপিণ্ডন্তি সুখেন লভপিণ্ডং. দ্ৱীহি পদেহি অঞ্ঞমঞ্ঞস্স কাৰণং দস্সেতি, সুভিক্খত্তা সুলভপিণ্ডং, সুলভপিণ্ডত্তা সুভিক্খন্তি ৱুত্তং হোতি.

এৱং চীৱৰপচ্চযং সল্লক্খেত্ৱা সেনাসনং সল্লক্খেতব্বন্তি সম্বন্ধো. কালেতি গাহাপনস্স কালে. ৱুত্তন্তি মহাঅট্ঠকথায ৱুত্তং. কস্মা দ্ৱে সম্মন্নিতব্বা, ননু একম্পি সম্মন্নিতুং ৱট্টতীতি আহ ‘‘এৱঞ্হী’’তিআদি. তত্থ হি যস্মা গাহেস্সতি, তস্মা দ্ৱে সম্মন্নিতব্বাতি যোজনা. একেন হি সম্মুতিলদ্ধেন সক্কা পৰং গাহাপেতুং, অত্তনা পন অত্তনো পাপেতুং ন সক্কা, তস্মা দ্ৱীসু সম্মতেসু নৱকো ৱুড্ঢস্স, ৱুড্ঢো চ নৱকস্সাতি উভো অঞ্ঞমঞ্ঞং গাহেস্সন্তীতি অধিপ্পাযো. সম্মন্নিতব্বাতি একতো সম্মন্নিতব্বা. অট্ঠপি সোড়সপীতি এত্থ পিসদ্দেন ততো অধিকম্পি একতো সম্মন্নিতুং ৱট্টতীতি দীপেতি. সত্তসতিকক্খন্ধকে উব্বাহিকসম্মুতিযং (চূড়ৱ. ৪৫৬) অট্ঠপি জনা একতোৱ সম্মতাতি ৱচনঞ্চেত্থ সাধকং. নিগ্গহকম্মমেৱ হি সঙ্ঘো সঙ্ঘস্স ন কৰোতীতি দট্ঠব্বং. তেসন্তি অট্ঠসোড়সজনানং, সম্মুতি ৱট্টতিযেৱাতি সম্বন্ধো. কিন্তি সল্লক্খেতব্বন্তি আহ ‘‘চেতিযঘৰ’’ন্তিআদি.

আসনঘৰন্তি পটিমাঘৰং. মগ্গপোক্খৰণীনং সমীপে কতা সালাযো উপচাৰৱসেন ৱুচ্চন্তি ‘‘মগ্গো’’তি চ ‘‘পোক্খৰণী’’তি চ. তা হি সালাযো উপচাৰসীমব্ভন্তৰগতে গামাভিমুখমগ্গে চ অন্তোউপচাৰসীমাযং খণিতা যত্থ কত্থচি পোক্খৰণিযো চ কৰীযন্তি, ইতি সল্লক্খেতব্বন্তি যোজনা. অসেনাসনং দস্সেত্ৱা সেনাসনং দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱিহাৰো’’তিআদি. ৰুক্খমূলন্তি ছন্নকৱাটবদ্ধৰুক্খমূলং. এসেৱ নযো ৱেড়ুগুম্বেপি. গাহেন্তেন চ গাহেতব্বানীতি সম্বন্ধো. সঙ্ঘিকোতি তত্ৰুপ্পাদো. তেসূতি দ্ৱীসু চীৱৰপচ্চযেসু. যন্তি চীৱৰপচ্চযং. তস্সাতি চীৱৰপচ্চযস্স. ঠিতিকতোতি পবন্ধৱসেন ঠিতট্ঠানতো. ইতৰোতি পঠমং গহিতচীৱৰপচ্চযতো ইতৰো.

অপ্পতাযাতি অপ্পভাৱতো, গাহিযমানেতি সম্বন্ধো. পৰিৱেণগ্ঘেনাতি পৰিৱেণপৰিচ্ছেদেন. লভন্তীতি পৰিৱেণসামিকা ভিক্খূ লভন্তি. তন্তি পৰিৱেণং. ৱিজটেত্ৱাতি ৱিজটং কত্ৱা, দ্ৱে ৱা তযো ৱা কোট্ঠাসে কত্ৱাতি অত্থো. পক্খিপিত্ৱাতি ভাগকোট্ঠাসং পক্খিপিত্ৱা. ন এৱং কাতব্বন্তি যথা মহাসুমত্থেৰো আহ, তথা ন কাতব্বন্তি অত্থো. অকাতব্বকাৰণং দস্সেন্তো আহ ‘‘মনুস্সা হী’’তিআদি. তত্থাতি পৰিৱেণে, পৱিসিতব্বং ইতি আহাতি যোজনা. এত্থাতি এতস্মিং গাহণট্ঠানে. পটিক্কোসতীতি পটিসেধেতি. পটিক্কোসনাকাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘মা আৱুসো’’তিআদি. ইতি ৱুত্তং, ইতি পটিক্কোসতীতি যোজনা. একো হি ইতিসদ্দো লুত্তনিদ্দিট্ঠো. তস্সাতি মহাথেৰস্স. সঙ্গহন্তি ভিক্খূনং সঙ্গহং. তন্তি মহাথেৰং.

এৱং ৱত্তব্বন্তি এৱং ৱক্খমাননযেন ৱত্তব্বং. পচ্চযং ধাৰেথ, ইতি ৱত্তব্বন্তি যোজনা. পাপুণাতি আৱুসো ইতি ৱুত্তেতি যোজনা. ‘‘গহিতং হোতী’’তি ইমিনা ‘‘গণ্হথ, গণ্হামী’’তি পচ্চুপ্পন্নকালৱসেন ৱুত্তত্তা গহিতং হোতীতি দস্সেতি. অতীতঅনাগতকালৱসেন অগহিতভাৱং দস্সেন্তো আহ ‘‘সচে পনা’’তিআদি. সতুপ্পাদমত্তন্তি গহণে সতিযা উপ্পাদনমত্তং. এত্থাতি সেনাসনপচ্চযগহণট্ঠানে.

যোপীতি যম্পি. উপযোগত্থে চেতং পচ্চত্তৱচনং, যম্পি পচ্চযং ৱিস্সজ্জেতীতি যোজনা. পচ্চযন্তি চ চীৱৰপচ্চযং. অযম্পীতি অযম্পি পচ্চযো. পিসদ্দো মহালাভপৰিৱেণে পচ্চযং সম্পিণ্ডেতি. তস্মিংযেৱ পৰিৱেণেতি তস্মিং পংসুকূলিকেন গহিতপৰিৱেণে এৱ. অঞ্ঞস্সাতি পংসুকূলিকতো অঞ্ঞস্স ভিক্খুস্স. পংসুকূলিকো ‘‘অহং ৱসামী’’তি সেনাসনং জগ্গিস্সতি. ইতৰো ‘‘অহং পচ্চযং গণ্হামী’’তি সেনাসনং জগ্গিস্সতীতি যোজনা. দ্ৱীহি কাৰণেহীতি ৱসনগহণৱসেন দ্ৱীহি কাৰণেহি. পংসুকূলিকে গণ্হন্তেতি সম্বন্ধো. ইধাতি সেনাসনে. তেনাতি পংসুকূলিকেন. হেট্ঠাতি সেনাসনস্স হেট্ঠা, ঠিতং অঞ্ঞং ভিক্খুন্তি সম্বন্ধো. তেনাতি পংসুকূলিকেন, কিঞ্চি ৱচনন্তি সম্বন্ধো. ৱুত্থৱস্সস্স পংসুকূলিকস্সাতি যোজনা. ৱট্টতীতি পংসুকূলিকস্স ৱট্টতি. তস্মিং সেনাসনেতি পংসুকূলিকেন গহিতসেনাসনে. যেসং পনাতি মনুস্সানং পন. তেসন্তি মনুস্সানং.

থূপং কত্ৱাতি চেতিযং কত্ৱা. তস্সাতি থূপস্স. তেন ভিক্খুনাতি ৱস্সাৱাসিকং গাহকভিক্খুনা. তন্তি ভোজনসালং. গাহেতুং ৱট্টতীতি সম্বন্ধো. সব্বমিদন্তি সব্বং ইদং ৱচনং.

পাটিপদঅৰুণতোতি ৱস্সূপনাযিকদিৱসসঙ্খাতস্স পাটিপদস্স অৰুণুগ্গমনতো. ৱিতক্কচাৰিকোতি ‘‘কত্থ নু খো ৱসিস্সামী’’তিআদিনা ৱিতক্কেন চৰণে অনুযুত্তো. সেনাসনং যাচতীতি সেনাসনগ্গাহাপকং সেনাসনং যাচতি. গহিতন্তি সঙ্ঘেন গহিতং. যত্থাতি ঠানে. ৱস্সূপগতেহি ৱত্তব্বাতি সম্বন্ধো. পুনপ্পুনং, সমং ৱা চেতিযঙ্গণাদিং মুঞ্চন্তি সোধেন্তি ইমাহীতি সম্মুঞ্চনিযো. মুচিধাতু সোধনত্থে যুপচ্চযো কৰণত্থে হোতি. তালুজো পঠমক্খৰো. সুলভা চে দণ্ডকা, একেকেন দ্ৱে তিস্সো যট্ঠিসম্মুঞ্চনিযো বন্ধিতব্বা. সুলভা চে সলাকা, ছপঞ্চমুট্ঠিসম্মুঞ্চনিযো বন্ধিতব্বাতি অত্থো. পঞ্চ পঞ্চ উক্কাতি অৰঞ্ঞৱিহাৰেসু পৰিস্সযৱিজাননত্থং পঞ্চ পঞ্চ অগ্গিউক্কা কোট্টেতব্বা ছিন্দিতব্বাতি অত্থো.

‘‘নিবদ্ধৱত্তং ঠপেত্ৱা’’তি এত্থ অকত্তব্বৱত্তং দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱত্তং কৰোন্তেহি চা’’তিআদি. তত্থ ৱত্তং কৰোন্তেহি চ এৱৰূপং অধম্মিকৱত্তং ন কাতব্বন্তি সম্বন্ধো. হি সচ্চং, সব্বেৱ এতে উদ্দেসাদযো পপঞ্চাতি যোজনা. পপঞ্চেন্তি সংসাৰে চিৰং ঠপেন্তীতি পপঞ্চা. মূগব্বতন্তি মূগানং ৱতং, মূগেহি কত্তব্বং ৱা, মূগেন ৱিয ৱা অমূগেহি কত্তব্বং ৱতং. এৱং অকাতব্বৱত্তং দস্সেত্ৱা ইদানি কাতব্বৱত্তং দস্সেন্তো আহ ‘‘পৰিযত্তিধম্মো নামা’’তিআদি. তিৱিধম্পীতি পৰিযত্তিপটিপত্তিপটিৱেধৱসেন তিপ্পকাৰম্পি. অৱযৱপৰিযত্তিধম্মোপি অৱযৱিপৰিযত্তিধম্মং, অৱযৱিপৰিযত্তিধম্মো ৱা অৱযৱপৰিযত্তিধম্মং পতিট্ঠাপেতি, তস্মা পৰিযত্তিধম্মো অত্তনাপি অত্তানং পতিট্ঠাপেসীতি ৱেদিতব্বং. উদ্দিসথাতি পৰিযত্তিং উদ্দিসথ. সোধেত্ৱা…পে… উপসম্পাদেথাতি এত্থ সোধনং নাম সব্বেসং আচাৰকুলপুত্তানং উপপৰিক্খনং. সোধেত্ৱা নিস্সযং দেথাতি এত্থ সোধনং নাম ভিক্খুসভাগতং উপপৰিক্খনং. হীতি সচ্চং. কুলপুত্তোতি আচাৰকুলপুত্তো. যত্তকানি ধুতঙ্গানি সমাদিযিতুং সক্কোথাতি যোজনা. অন্তোৱস্সং নামেতন্তি ভুম্মত্থে উপযোগৱচনমেতং. এতস্মিং অন্তোৱস্সেতি হি অত্থো, ভৱিতব্বন্তিআদীসু সম্বন্ধিতব্বং. সকলদিৱসন্তি সকলদিৱসম্হি, অপ্পমত্তেহীতি সম্বন্ধো. একচাৰিকৱত্তন্তি এককেন চৰিতব্বং ৱত্তং. ভস্সেতি ৱচনে. দসৱত্থুককথন্তি অপ্পিচ্ছতাদিদসৱত্থুক কথং.

ৱিগ্গাহিকপিসুণফৰুসৱচনানীতি ৱিগ্গহং কলহং জনেতীতি ৱিগ্গাহিকং, ৱিগ্গাহিকৱচনঞ্চ পিসুণৱচনঞ্চ ফৰুসৱচনঞ্চ ৱিগ্গাহিকপিসুণফৰুসৱচনানি. মনসিকাৰবহুলা ৱিহৰথ ইতি ওৱদিতব্বাতি যোজনা. দন্তকট্ঠখাদনৱত্তন্তি হেট্ঠা অদিন্নাদানৱণ্ণনাযং ৱুত্তং দন্তকট্ঠখাদনে, দন্তকট্ঠখাদনস্স ৱা ৱত্তং. ‘‘পত্তং থৱিকায পক্খিপন্তেন ন কথেতব্ব’’ন্তি ইমিনা কথেন্তে পমাদেন পত্তো ভিজ্জেয্যাতি পত্তস্স গুত্তত্থায কথনং নিৱাৰেতি. আচিক্খিতব্বাতি ইতিসদ্দো পৰিসমাপনত্থো.

কোচি দাযকোতি সম্বন্ধো. আগন্তুকো ভিক্খূতি চীৱৰগ্গাহিততো পচ্ছা আগতো আগন্তুকো ভিক্খু. সঙ্ঘত্থেৰোতি আৱাসিকসঙ্ঘত্থেৰো. পঠমভাগন্তি পুব্বে গাহিতং পঠমভাগং, পৰিৱত্তেত্ৱাতি পুব্বে গাহিতভাগেন পচ্ছা দাতব্বং ৱস্সাৱাসিকং পৰিৱত্তেত্ৱা. আগন্তুকস্স ৱস্সগ্গেন পত্তট্ঠানে আগন্তুকস্স দাতব্বন্তি যোজনা. ‘‘আগন্তুকস্সা’’তি পদং পুব্বাপৰং অপেক্খতি. তস্মা দ্ৱিন্নং পদানং মজ্ঝে ৱুত্তং. পঠমৱস্সূপগতাতি পঠমৱস্সূপনাযিকদিৱসে ৱস্সূপগতা. ‘‘দ্ৱে তীণি চত্তাৰী’’তি ৱচনস্স ৱা বহূনং ভিক্খূনং ৱা ব্যাপনত্থায ‘‘লদ্ধং লদ্ধ’’ন্তি ৱিচ্ছাৱসেন ৱুত্তং. তেন পনাতি আগন্তুকেন পন. পঠমৱস্সূপগতেহি অপ্পকে লদ্ধে পচ্ছিমৱস্সূপনাযিকদিৱসে দাতব্বানং ৱস্সাৱাসিকানং বহুকেপি অযং নযো ঞাতব্বোতি কত্ৱা ন ৱুত্তো.

দ্ৱীসুপীতি পঠম দুতিযৱসেন দ্ৱীসুপি. ৱস্সূপগতা ভিক্খূ ভিক্খায কিলমন্তা ৱদন্তীতি সম্বন্ধো. ইধাতি ঠানে. ৱসন্তাতি একতো ৱসন্তা. দ্ৱে ভাগা হোম সাধু ৱতাতি যোজনা. সাধু ৱতাতি একংসেন সুন্দৰা ভৱেয্যুন্তি অত্থো. যেসন্তি ভিক্খূনং. তত্থাতি ঞাতিপৱাৰিতট্ঠানেসু. পৱাৰণাযাতি পৱাৰণাদিৱসে. তেসূতি ভিক্খূসু. যেতি ভিক্খূ. তত্থাতি ঞাতিপৱাৰিতট্ঠানেসু. কস্মা অপলোকেত্ৱা দাতব্বং, ননু তে সাদিযন্তীতি আহ ‘‘সাদি যন্তাপি হী’’তিআদি. তত্থ হীতি যস্মা. ‘‘নেৱ ৱস্সাৱাসিকস্স সামিনো’’তি ইমিনা তেসং ৱস্সচ্ছিন্নতং দীপেতি. নেৱ অদাতুং লভন্তীতি পঠমমেৱ কতিকৱত্তস্স কতত্তা অদাতুং নেৱ লভন্তি, সব্বেসং নো অম্হাকন্তি যোজনা. ইধাতি ঠানে. তন্তি কতিকৱত্তং. একো ভিক্খূতি সম্বন্ধো. তেসন্তি ভিক্খূনং. তত্থাতি সভাগট্ঠানে. ৱসিত্ৱা আগতানং তেসং ভিক্খূনন্তি যোজনা. ন লব্ভতি ইতি ৱুত্তন্তি যোজনা. ইমেসন্তি ৱস্সাৱাসিঅপ্পত্তকানং একচ্চানং. গাহিতসদিসমেৱাতি ৱস্সাৱাসিকস্স গাহিতেন সদিসমেৱ. তেসমেৱাতি একচ্চানমেৱ.

পক্কন্তোপীতি অঞ্ঞং ঠানং পক্কমন্তোপি. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. তেন ভিক্খুনা কতং পানীযউপট্ঠপনাদিকম্মং ভতিনিৱিট্ঠং ভতিযা ঠিতন্তি যোজনা. অপলোকনকম্মং কত্ৱা গাহিতং সঙ্ঘিকন্তি সম্বন্ধো. সঙ্ঘিকন্তি তত্ৰুপ্পাদং সন্ধায ৱুত্তং. ৱিব্ভন্তোপীতি পিসদ্দো পগেৱ ছিন্নৱস্সোতি দস্সেতি. পচ্চযৱসেনেৱাতি সদ্ধাদেয্যপচ্চযৱসেন. ৱদন্তীতি কেচি ৱদন্তি.

দিসংগমিকো ভিক্খু ৱিব্ভমতীতি সম্বন্ধো. মনুস্সেতি ৱস্সাৱাসিকদাযকমনুস্সে. সম্মুখাতি আৱাসিকস্স সম্মুখা. সম্পটিচ্ছাপেত্ৱাতি ‘‘সুট্ঠু দস্সামা’’তি পটিচ্ছাপেত্ৱা. যস্স গাহিতন্তি যস্স ভিক্খুনো সেনাসনং গাহিতং. সেনাসনসামিকস্সাতি সেনাসনদাযকস্স পুত্তধীতাদযোতি সম্বন্ধো. সেনাসনে দেমাতি সেনাসনস্স দেম. তত্থাতি সেনাসনে. একমেৱ ৱত্থং দাতব্বং. কস্মা? পুগ্গলস্স অদত্ৱা সেনাসনস্সেৱ দাতব্বত্তা. ৱস্সাৱাসিকট্ঠিতিকাযাতি ৱস্সাৱাসিকগাহিতস্স ঠিতিকায. এসেৱ নযোতি সেনাসনস্সেৱ দিন্নত্তা এসেৱ নযো. তস্সেৱ হোন্তীতি পুগ্গলস্সেৱ দিন্নত্তা তস্সেৱ হোন্তি.

দুতিযো থেৰাসনে গাহিতো হোতীতি সম্বন্ধো. পঠমভাগস্স সামণেৰস্স গাহিতত্তা ৱুত্তং ‘‘ৱৰভাগং সামণেৰস্স দত্ৱা’’তি. উভোপীতি দ্ৱে থেৰসামণেৰেপি. সযমেৱাতি দাযকো সযমেৱ. যন্তি ৱস্সাৱাসিকং. যস্সাতি থেৰস্স ৱা সামণেৰস্স ৱা.

ইতোতি ৱুত্তনযতো. দহৰসামণেৰস্সাতি তৰুণস্স সামণেৰস্স. সোতি ঘৰসামিকো. নন্তি পত্তজনং. যস্সাতি ভিক্খুনো. তেসন্তি মনুস্সানং. যথাভূতং আচিক্খিতব্বন্তি ৱিব্ভমকালঙ্কতকাৰণং যথাভূতং আচিক্খিতব্বং. সুদ্ধপংসুকূলিকাযেৱাতি অঞ্ঞেহি অমিস্সা সুদ্ধা পংসুকূলিকাযেৱাতি. ইদং নেৱাসিকৱত্তন্তি নিগমনং.

উপনন্দৱত্থুকথা

৩১৯. অযমত্থোতি অযং ৱক্খমানো অত্থো, এৱং ৱেদিতব্বোতি সম্বন্ধো. তত্থাতি গামকে. তন্তি সেনাসনং, গণ্হন্তেনেৱাতি সম্বন্ধো. ইধাতি সাৱত্থিযং. মুত্তন্তি তে সেনাসনং মুঞ্চিতং হোতি. তত্ৰাপীতি গামকেপি. উভযত্থাতি সাৱত্থিযং, গামকে চাতি উভযত্থ.

এত্থাতি উপনন্দৱত্থুস্মিং. কথন্তি কেন পকাৰেন পটিপ্পস্সম্ভতি. ইধাতি সাসনে. একচ্চো গণ্হাতীতি সম্বন্ধো. তত্ৰাপীতি সামন্তৱিহাৰেপি. তস্সাতি ভিক্খুস্স. ইধাতি সেনাসনে. আলযমত্তন্তি চিত্তুপ্পাদমত্তং. ইচ্চস্সাতি ইতি অস্স, এৱং অস্স ভিক্খুস্সাতি অত্থো. সব্বত্থাতি সব্বস্মিং ‘‘গহণেন গহণ’’ন্তিআদিকে চতুক্কে. যো পন গচ্ছতীতি সম্বন্ধো. উপচাৰসীমাতিক্কমেতি নিমিত্তত্থে চেতং ভুম্মৱচনং, ভাৱেন ভাৱলক্খণে ৱা. তত্থাতি অঞ্ঞস্মিং ৱিহাৰে পচ্চাগচ্ছতি, ৱট্টতি, সেনাসনগ্গাহো ন পটিপ্পস্সম্ভতীতি অধিপ্পাযো.

৩২০. যোতি ভিক্খু. মহন্ততৰো ৱা দহৰতৰো ৱাতি অত্তনো মহন্ততৰো ৱা দহৰতৰো ৱা হোতি. সো ভিক্খু তিৱস্সন্তৰো নামাতি যোজনা. একস্স ভিক্খুনো তিণ্ণং ৱস্সানমন্তৰে ঠিতো তিৱস্সন্তৰো অঞ্ঞো ভিক্খু. তত্থাতি ভিক্খূসু. ইমে সব্বেতি তিৱস্সন্তৰদ্ৱিৱস্সন্তৰসমানৱস্সিকে ইমে ভিক্খূ, লভন্তীতি সম্বন্ধো. যং তিণ্ণং পহোতীতি মঞ্চপীঠৱিনিমুত্তং যং আসনং তিণ্ণং সুখং নিসীদিতুং পহোতি, তথাৰূপে আসনেপি দ্ৱে দ্ৱে হুত্ৱা নিসীদিতুং লভন্তীতি যোজনা. অপিসদ্দেন মঞ্চপীঠানি অপেক্খতি. ইদং পচ্ছিমদীঘাসনং. অনুপসম্পন্নেনাপীতি পিসদ্দো পগেৱ উপসম্পন্নেনাতি দস্সেতি.

হত্থিকুম্ভেতি হত্থিসিৰোপিণ্ডে. ইমিনা হত্থিসদ্দেন হত্থিকুম্ভো গহিতো অৱযৱূপচাৰেন ৱা উত্তৰপদলোপেন ৱাতি দস্সেতি. হত্থী ৱিযাতি হত্থী, ভূমিভাগো, হত্থিম্হি পতিট্ঠিতো পাদসঙ্খাতো নখো ইমস্সাতি হত্থিনখকো, পাসাদো. এতং ‘‘হত্থিনখকো’’তি নামং এৱংকতস্স পাসাদস্স নামন্তি যোজনা. ‘‘সুৱণ্ণৰজতাদিৱিচিত্ৰানী’’তি পদং ‘‘কৱাটানি মঞ্চপীঠানি তালৱণ্টানী’’তি সব্বপদেসু যোজেতব্বং. যংকিঞ্চি চিত্তকম্মকতং অত্থি, সব্বং ৱট্টতীতি যোজনা. পাসাদস্স দেমাতি সম্বন্ধো. পাটেক্কন্তি পাসাদতো ৱিসুং. পটিগ্গহিতমেৱাতি সব্বং পটিগ্গহিতমেৱ হোতি. গোনকাদীনি অট্ঠাৰস অত্থৰণানি পৰিভুঞ্জিতুন্তি সম্বন্ধো. গিহিৱিকটনীহাৰেনাতি গিহীহি ৱিসেসেন যথাকামং কৰিযতীতি গিহিৱিকটং, গিহিসন্তকং. ‘‘গিহিৱিকট’’ন্তি নীহাৰো অভিনীহাৰো গিহিৱিকটনীহাৰো, তেন. লব্ভন্তীতি নিসীদিতুমেৱ লব্ভন্তি. তত্ৰাপীতি ধম্মাসনেপি.

অৱিস্সজ্জিযৱত্থুকথা

৩২১. এতানীতি গৰুভণ্ডানি. তত্থাতি ৰাসিৱসেন পঞ্চসু সৰূপৱসেন পঞ্চৱীসতিযা গৰুভণ্ডেসু. আগন্ত্ৱা, আভুসো ৱা ৰমন্তি এত্থাতি আৰামো. তেসংযেৱাতি পুপ্ফাৰামফলাৰামানমেৱ. ‘‘ঠপিতোকাসো’’তি ইমিনা ৱত্থুসদ্দস্স ভূমিভেদত্থং দস্সেতি. ৱসতি আৰামো পতিট্ঠহতি এত্থাতি আৰামৱত্থু. তেসু ৱাতি এত্থ ৱাসদ্দেন নৱভূমিভাগতো অঞ্ঞস্স পোৰাণভূমিভাগস্সপি আৰামৱত্থুভাৱং ৱিকপ্পেতি. ৱিসেসেন চতুইৰিযাপথে হৰতি পৱত্তেতি এত্থাতি ৱিহাৰো. তস্সাতি ৱিহাৰস্স. চতুন্নং মঞ্চানন্তি নিদ্ধাৰণত্থে সামিৱচনং. অঞ্ঞতৰো মঞ্চো নামাতি যোজনা. এসেৱ নযো সেসেসুপি. ‘‘লোহেন কতা কুম্ভী’’তি ইমিনা লোহকুম্ভীতি এত্থ মজ্ঝেলোপসমাসং দস্সেতি. লোহমযা কুম্ভী লোহকুম্ভীতি ৱচনত্থোপি যুজ্জতেৱ. ‘‘এসেৱ নযো’’তি ইমিনা লোহেন কতং ভাণকং, লোহেন কতো ৱাৰকো, লোহেন কতং কটাহন্তি অত্থং অতিদিসতি. এত্থাতি ভাণকৱাৰককটাহেসু. অৰঞ্জৰোতি অতিমহন্তত্তা অৰং খিপ্পং জৰতি ৱিনাসেতীতি অৰঞ্জৰো. অথ ৱা জলং গণ্হিতুং অলন্তি অৰঞ্জৰো লকাৰানং ৰকাৰে কত্ৱা.

গাথাৱসেন নিগমনং দস্সেন্তো আহ ‘‘এৱ’’ন্তিআদি. তত্থ এৱং পকাসযীতি সম্বন্ধো. দ্ৱে গৰুভণ্ডানি দ্ৱিসঙ্গহানি হোন্তি, ততিযং গৰুভণ্ডং চতুসঙ্গহং হোতি, চতুত্থং গৰুভণ্ডং নৱকোট্ঠাসং হোতি, পঞ্চমং গৰুভণ্ডং অট্ঠভেদনং হোতি, ইতি ইমিনা পকাৰেন পঞ্চনিম্মললোচনো নাথো পঞ্চহি ৰাসীহি পঞ্চৱীসৱিধং গৰুভণ্ডং পকাসযীতি যোজনা.

তত্ৰাতি গৰুভণ্ডে. হীতি ৱিত্থাৰো. সব্বম্পি ইদং গৰুভণ্ডং অৱিস্সজ্জিযন্তি ৱুত্তন্তি যোজনা. ইধাতি ইমস্মিং ৱত্থুস্মিং. পৰিৱাৰে পন আগতন্তি সম্বন্ধো.

পঞ্চ ৰাসযো মহেসিনা ৱুত্তাতি যোজনা. এত্থাতি পৰিৱাৰে.

তত্ৰাতি ‘‘পৰিৱত্তনৱসেনা’’তি ৱচনে. ইদং গৰুভণ্ডং উপনেতুন্তি সম্বন্ধো. নিচ্চং তিট্ঠন্তীতি থাৱৰা, ঠাধাতু ৱৰপচ্চযো, ঠাকাৰস্স থাকাৰো. ইমিনা আৰামআৰামৱত্থুৱিহাৰৱিহাৰৱত্থূনি গহেতব্বানি. অৱিস্সজ্জিযঅৱেভঙ্গীযত্তা গৰু অলহুকং ভণ্ডং গৰুভণ্ডং. ইমিনা মঞ্চাদীনি একৱীসতি গৰুভণ্ডানি গহেতব্বানি. থাৱৰেতি আধাৰে ভুম্মং, পৰিযাপন্নন্তি সম্বন্ধো. অথ ৱা নিদ্ধাৰণে ভুম্মং, থাৱৰেসূতি হি অত্থো, খেত্তন্তিআদীসু সম্বন্ধিতব্বং. খিপতি পুব্বণ্ণবীজমেত্থাতি খেত্তং. ৱসতি অপৰণ্ণবীজং পতিট্ঠাতি এত্থাতি ৱত্থু, তলে ভূমিভাগে একতো ৱা দ্ৱীহি ৱা তীহি ৱা ঠানেহি আৱৰণং কৰীযতি এত্থাতি তড়াকো, সৰো. কস্সকানং মতেন কত্তব্বাতি মাতিকা. আৰামেন পৰিৱত্তেতুন্তি সম্বন্ধো. কানি পৰিৱত্তেতুন্তি আহ ‘‘ইমানি চত্তাৰিপী’’তি. পিসদ্দো অৱযৱসম্পিণ্ডনো.

তত্ৰাতি ‘‘পৰিৱত্তেতুং ৱট্টতী’’তি ৱচনে. দূৰেতি সঙ্ঘাৰামতো দূৰট্ঠানে. যম্পীতি নাড়িকেৰফলম্পি. হৰন্তীতি সঙ্ঘস্স হৰন্তি. অঞ্ঞেসন্তি সঙ্ঘতো অঞ্ঞেসং মনুস্সানন্তি সম্বন্ধো. তেতি মনুস্সা. সঙ্ঘেন সম্পটিচ্ছিতব্বোতি সম্বন্ধো. ৰুচ্চতীতি সঙ্ঘস্সাৰামেন মনুস্সানমাৰামং, মনুস্সানমাৰামেন ৱা সঙ্ঘস্সাৰামং পৰিৱত্তেতুং ৰুচীযতি ইচ্ছীযতি. ভিক্খূনং আৰামোতি সম্বন্ধো. অযন্তি মনুস্সানমাৰামো. খুদ্দকোতি সঙ্ঘাৰামতো খুদ্দকো. আযন্তি অযতি আযসামিকো ধনেন ৱড্ঢিং গচ্ছতি অনেনাতি আযো, তং. সমকমেৱাতি সমপ্পমাণমেৱ, আযং সচে দেতীতি সম্বন্ধো. পমাণত্থে কপচ্চযো. মনুস্সানং ৰুক্খাতি সম্বন্ধো. অতিৰেকং সঙ্ঘস্স দেমাতি সম্বন্ধো. জানাপেত্ৱাতি ‘‘সঙ্ঘে দিন্নং মহপ্ফল’’ন্তি (ম. নি. ৩.৩৭৬) সঙ্ঘস্স দিন্নদানস্স আনিসংসং মনুস্সানং জানাপেত্ৱা. ফলধাৰিনো হোন্তি ননূতি যোজনা. এৱন্তিআদি নিগমনং. এতেনেৱ নযেনাতি যেন নযেন আৰামো আৰামেন পৰিৱত্তেতব্বো, এতেনেৱ নযেন. মহন্তেন ৱা খুদ্দকেন ৱা আৰামৱত্থুনা চাতি যোজনা. আৰাম আৰামৱত্থুৱিহাৰৱিহাৰৱত্থূনি পৰিৱত্তেতব্বানীতি সম্বন্ধো.

উভোপীতি গেহপাসাদৱসেন উভোপি. তত্থাতি গেহে. ইদং পনাতি পাসাদসঙ্খাতং গেহং, মনুস্সানং গেহন্তি সম্বন্ধো. মহগ্ঘেন ৱা অপ্পগ্ঘেন ৱা ৱিহাৰৱত্থুনা চাতি যোজনা. ৱিহাৰৱিহাৰৱত্থুআৰামআৰামৱত্থূনি পৰিৱত্তেতব্বানীতি সম্বন্ধো. এৱন্তিআদি নিগমনং.

গৰুভণ্ডেন গৰুভণ্ডপৰিৱত্তনে এৱং ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বোতি যোজনা. পংস্ৱাগাৰকেসূতি পংসুকীড়নত্থায কতেসু অগাৰকেসু. কপ্পিযমঞ্চাতি সঙ্ঘগণপুগ্গলানং কপ্পিযা সুৱণ্ণৰজতাদীহি অকতা মঞ্চা. ৱিহাৰস্স পন সুৱণ্ণৰজতমযাদিকাপি কপ্পিযা মঞ্চা দাতব্বাতি সম্বন্ধো. বহিসীমাযাতি উপচাৰসীমতো বহি. তত্থাতি সঙ্ঘত্থেৰস্স ৱসনট্ঠানে. তত্থাতি তস্স ভিক্খুনো ৱসনট্ঠানে. ‘‘মহগ্ঘেনা’’তি ৱুত্তৱচনং নিযমেন্তো আহ ‘‘সতগ্ঘনকেন ৱা সহস্সগ্ঘনকেন ৱা’’তি. মঞ্চসতন্তি মঞ্চবহুং. এতেসুপীতি পীঠভিসিবিব্বোহনেসুপি. তত্থাতি পীঠভিসিবিব্বোহনেসু. কপ্পিযং পীঠাদীতি সম্বন্ধো. অকপ্পিযং ৱা মহগ্ঘং কপ্পিযং ৱাতি কপ্পিযেন ৱা মহগ্ঘকপ্পিযেন ৱা পৰিৱত্তেত্ৱাতি সম্বন্ধো. ‘‘ৱুত্তৱত্থূনী’’তি পদং ‘‘পৰিৱত্তেত্ৱা’’তি পদে অৱুত্তকম্মং, ‘‘গহেতব্বানী’’তি পদে ৱুত্তকম্মং, পুব্বাপৰাপেক্খপদং.

পসতমত্তউদকগণ্হকানিপীতি এত্থ পসতো নাম কুঞ্চিতপাণি. সীহড়দীপেতি সীহং লাতি গণ্হাতীতি সীহড়ো লকাৰস্স ড়কাৰং কত্ৱা, সীহবাহুনামকো ৰাজা, তস্স পুত্তত্তা ৱিজযকুমাৰোপি সীহড়ো নাম, তেন আদিম্হি নিৱাসভাৱেন গহিতত্তা দীপো সীহড়দীপো নাম, তস্মিং. পাদং গণ্হাতীতি পাদগণ্হনো, সোযেৱ পাদগণ্হনকো. পাদো নামাতি ‘‘পাদগণ্হনকো’’তি এত্থ পাদো নাম. যো লোহৱাৰকো মগধনাড়িযা পঞ্চনাড়িমত্তং গণ্হাতি, সো লোহৱাৰকো পাদো নামাতি যোজনা. ইমিনা পমাণস্স নামং পমাণৱন্তে উপচাৰতো ৱোহাৰনযং দস্সেতি. ততোতি পঞ্চনাড়িমত্তগণ্হনকৱাৰকতো. ইমানীতি লোহকুম্ভীআদীনি.

ভিঙ্গাৰ …পে… কটচ্ছুআদীনীতি ভিঙ্গাৰো চ পটিগ্গহো চ উড়ুঙ্কো চ দব্বি চ কটচ্ছু চ পাতি চ তট্টকো চ সৰকো চ সমুগ্গো চ অঙ্গাৰকপল্লো চ ধূমকটচ্ছু চ ভিঙ্গাৰ…পে… ধূমকটচ্ছুযো, তা আদি যেসং তানীতি ভিঙ্গাৰ…পে… কটচ্ছুআদীনি. আদিসদ্দেন অঞ্ঞানি উপকৰণানি গহেতব্বানি. ভাজনীযানীতি ভাজেতব্বানি. কংসলোহাদীতিআদিসদ্দেন ৱট্টলোহং সঙ্গণ্হাতি. ৱট্টলোহং নাম পীতলোহং. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. পাৰিহাৰিযন্তি সঙ্ঘিকপৰিভোগং পৰিহৰিত্ৱা অপনেত্ৱা পুগ্গলিকপৰিভোগেন পৰিভুঞ্জনং, ‘‘অত্তসন্তক’’ন্তি ৱা পৰিগ্গহেন হৰিত্ৱা ভুঞ্জনং ন ৱট্টতি. গিহিৱিকটনীহাৰেনেৱাতি ‘‘গিহিৱিকট’’ন্তি অভিনীহাৰেনেৱ.

অঞ্ঞস্মিম্পি কপ্পিযলোহভণ্ডে পৰিযাপন্না অঞ্জনীতি যোজনা. অথ ৱা কপ্পিযলোহভণ্ডেতি নিদ্ধাৰণে ভুম্মং, ‘‘অঞ্জনী’’তিআদিনা সম্বন্ধিতব্বং. সূচীতি চীৱৰাদিসিব্বনকা সূচি. পণ্ণসূচীতি পণ্ণে লিখনা সূচি. অঞ্ঞম্পীতি অঞ্জনিআদিতো অঞ্ঞম্পি. ধূমনেত্তঞ্চ ফালঞ্চ দীপৰুক্খো চ দীপকপল্লকো চ ওলম্বকদীপো চ ধূমনেত্ত…পে… ওলম্বকদীপা. ইত্থিপুৰিসতিৰচ্ছানগতসঙ্খাতানি ৰূপানি এতেসু অত্থীতি ইত্থিপুৰিসতিৰচ্ছানগতৰূপকানি. ধূমনেত্ত…পে… ওলম্বকদীপা চ তে ইত্থিপুৰিসতিৰচ্ছানগতৰূপকানি চেতি ধূমনেত্ত…পে… ৰূপকানি, ৱিসেসনপৰনিপাতো. তানি ৱা অঞ্ঞানি ৱা ভিত্তিচ্ছদনকৱাটাদীসু উপনেতব্বানি লোহভণ্ডানীতি সম্বন্ধো. লোহখিলকন্তি লোহমযং আণিং. পৰিহৰিত্ৱাতি ‘‘অত্তনো সন্তক’’ন্তি পৰিগ্গহেন হৰিত্ৱা, সঙ্ঘিকপৰিভোগগিহিৱিকটানি ৱা অপনেত্ৱা. খীৰপাসাণমযানীতি খীৰৱণ্ণেন পাসাণেন কতানি.

সুৱণ্ণঞ্চ ৰজতঞ্চ হাৰকূটঞ্চ জাতিফলিকঞ্চ সুৱণ্ণ…পে… জাতিফলিকানি, তেহি কতানি ভাজনানি সুৱণ্ণ…পে… ভাজনানি. সব্বন্তি সুৱণ্ণৰজতাদিসব্বং. ৱট্টতীতি সঙ্ঘগণপুগ্গলানং ৱট্টতি.

ৱাসিআদীসু এৱং ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বোতি যোজনা, নিদ্ধাৰণে ৱা ভুম্মং. যায ৱাসিযা ন সক্কাতি সম্বন্ধো. ততোতি ৱাসিতো. মহত্তৰীসদ্দো মহন্তপৰিযাযো অনিপ্ফন্নপাটিপদিকো. মহত্তৰী ৱাসীতি সম্বন্ধো. ৱেজ্জানন্তি ভিসক্কানং. সিৰাৱেধনফৰসুপীতি পিসদ্দেন ততো মহন্তং পন পগেৱাতি দস্সেতি. যা পন কুঠাৰী আৱুধসঙ্খেপেন কতাতি সম্বন্ধো. অথ ৱা আৱুধসঙ্খেপেন কতা যা পন কুঠাৰী অত্থীতি যোজনা. অনামাসাতি অনামসিতব্বা, অনামাসাৰহাতি অত্থো. চতুৰঙ্গুলমত্তোপীতি পিসদ্দো ততো অধিকো পন পগেৱাতি দস্সেতি. নিখণিত্ৱা খাদতীতি নিখাদনং. চতুৰস্সং মুখমেতস্সাতি চতুৰস্সমুখং. দোণিসদিসং মুখমেতস্সাতি দোণিমুখং. সম্মুঞ্চনিদণ্ডৱেধনম্পি নিখাদনং দণ্ডবদ্ধং হোতি চেতি যোজনা. দণ্ডেন বন্ধিতব্বন্তি দণ্ডবদ্ধং, দণ্ডং বদ্ধমেতস্সাতি ৱা দণ্ডবদ্ধং. ‘‘অদণ্ডক’’ন্তি ৱত্ৱা তস্সেৱত্থং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘ফলমত্তমেৱা’’তি. নত্থি দণ্ডমেতস্সাতি অদণ্ডকং. যন্তি নিখাদনং. পৰিহৰিতুন্তি পুগ্গলিকভাৱেন পৰিগ্গহেত্ৱা হৰিতুং, সঙ্ঘিকভাৱং অপনেতুং ৱা. সিখৰম্পি নিখাদনেনেৱ সঙ্গহিতং লক্খণহাৰনযেন সমানকিচ্চভাৱতো. সিখৰন্তি যেন পৰিব্ভমিত্ৱা ছিন্দন্তি, যেহি মনুস্সেহি দিন্নানীতি সম্বন্ধো. তেতি মনুস্সা, ৱদন্তীতি সম্বন্ধো. নোতি অম্হাকং. পাকতিকেতি পকতিযা ঠিতে, যথা পঠমং ঠিতা হোন্তি, তথা কৰিস্সামাতি অত্থো. সচে আহৰন্তীতি সচে আযাচনং অকত্ৱা হৰন্তি. অনাহৰন্তাপীতি পুন অনাহৰন্তাপি.

কম্মাৰো চ তট্টকাৰো চ চুন্দকাৰো চ নড়কাৰো চ মণিকাৰো চ পত্তবন্ধকো চ কম্মাৰ…পে… পত্তবন্ধকা, তেসং. অধিকৰণী চ মুট্ঠিকো চ সণ্ডাসো চ তুলা চ অধিকৰণি…পে… তুলা. সঙ্ঘে দিন্নকালতোতি সঙ্ঘস্স দিন্নকালতো. তিপুং ছিন্দতি অনেনাতি তিপুচ্ছেদনং, তমেৱ সত্থকং তিপুচ্ছেদনসত্থকং. মহাকত্তৰিঞ্চ মহাসণ্ডাসঞ্চ মহাপিপ্ফিলিকঞ্চ ঠপেত্ৱাতি যোজনা. কস্মা ঠপিতানীতি আহ ‘‘মহাকত্তৰিআদীনি গৰুভণ্ডানী’’তি. তত্থ যস্মা মহাকত্তৰিআদীনি গৰুভণ্ডানি, তস্মা ‘‘ঠপেত্ৱা মহাকত্তৰি’’ন্তি আদি মযা ৱুত্তন্তি যোজনা.

ৱল্লিআদীসু এৱং ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বোতি যোজনা. ৱেত্তৱল্লিআদিকাতি ৱেত্তসঙ্খাতৱল্লিআদিকা. অড্ঢবহুপ্পমাণাতি এত্থ –

‘‘ব্যামো সহকৰা বাহু, দ্ৱেপস্সদ্ৱযৱিত্থতা’’তি. –

অভিধানে (অভিধানপ্পদীপিকাযং ২৬৯ গাথাযং) ৱুত্তত্তা বাহু নাম ইধ ব্যামোৱ অধিপ্পেতো. তস্মা দ্ৱীসু পস্সেসু ৱিত্থতানং ব্যামসঙ্খাতানং সহকৰানং দ্ৱিন্নং বাহূনং অড্ঢোতি অড্ঢবাহু, তস্স পমাণমেতস্সাতি অড্ঢবাহুপ্পমাণাতি ৱচনত্থো কাতব্বো, দীঘতো দ্ৱিহত্থা ৱল্লীতি ৱুত্তং হোতি. তত্থজাতকাতি তিস্সং সঙ্ঘস্স ভূমিযং জাতকা. ৰক্খিতগোপিতাতি সঙ্ঘেন সযং ৰক্খিতা, পৰেহি গোপিতা. ইমিনা অৰক্খিতঅগোপিতা গৰুভণ্ডং ন হোতীতি দস্সেতি. সাতি ৱল্লি. অতিৰেকা হোতীতি সম্বন্ধো. উপনেতুন্তি তং ৱল্লিং উপনেতুং. সুত্তঞ্চ মকচিৱাকঞ্চ নাড়িকেৰহীৰঞ্চ চম্মঞ্চ সুত্ত…পে… চম্মানি, তেহি কতা সুত্ত…পে… চম্মমযা. ৰজ্জুকা ৱা যোত্তানি ৱা গৰুভণ্ডং হোতীতি সম্বন্ধো. একৱট্টা ৱা দ্ৱিৱট্টা ৱাতি এত্থ ৱাসদ্দেন তিৱট্টাদিং সঙ্গণ্হাতি. অৱট্টেত্ৱা দিন্নং সুত্তঞ্চ অৱট্টেত্ৱা দিন্না মকচিৱাকনাড়িকেৰহীৰা চাতি যোজনা.

যো কোচি ৱেড়ূতি সম্বন্ধো. সোপীতি ৱেড়ুপি ৱট্টতীতি সম্বন্ধো. পিসদ্দেন ৱল্লিং অপেক্খতি. ইদমেত্থাতি ইদং সব্বং এত্থ ৱেড়ুম্হি, ৱেড়ূসু ৱা ইদন্তি সম্বন্ধো. সমকং ৱাতি গহিতৱেড়ুনা সমপ্পমাণং ৱা. অতিৰেকং ৱাতি ততো অতিৰেকং ৱা. তংঅগ্ঘনকন্তি তস্স ৱেড়ুনো অগ্ঘনাৰহং. ফাতিকম্মন্তি ৱড্ঢিকম্মং. তত্থেৱাতি গণ্হনট্ঠানেৱ. গমনকালেতি গণ্হনট্ঠানতো অঞ্ঞত্থ গমনকালে. ‘‘পহিণিত্ৱা দাতব্বো’’তি ইমিনা সযং ৱা আগন্ত্ৱা দাতব্বোতি অত্থোপি লক্খণহাৰনযেন গহেতব্বো সমানকিচ্চত্তা.

মুঞ্জপব্বজসদ্দেন মুঞ্জপব্বজতিণানং পাড়িযং ৱিসুং গহিতত্তা তিণসদ্দেন তানি ঠপেত্ৱা পাৰিসেসঞাযেন অৱসেসতিণমেৱ গহেতব্বন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘মুঞ্জং পব্বজঞ্চ ঠপেত্ৱা’’তিআদি. সমানফলত্তা লক্খণহাৰনযেন পণ্ণম্পি তিণেনেৱ সঙ্গহিতন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘যত্থা’’তিআদি. তত্থ যত্থাতি যস্মিং ঠানে, ইতীতি এৱং. তিণঞ্চ গৰুভণ্ডং হোতীতি সম্বন্ধো. তত্থজাতকং ৱাতি তস্মিং সঙ্ঘাৰামে জাতকং ৱা. বহাৰামেতি সঙ্ঘাৰামতো বহি. তম্পীতি তিণম্পি. পিসদ্দেন ৱল্লিৱেড়ূ অপেক্খতি. অট্ঠঙ্গুলপ্পমাণোপীতি দীঘতো অট্ঠঙ্গুলপমাণোপি. ৰিত্তপোত্থকোতি অলিখিতত্তা তুচ্ছো মকচিৱত্থাদিকোপি পণ্ণমযোপি পোত্থকো. ইদঞ্চ পণ্ণপসঙ্গেন ৱুত্তং.

পঞ্চৱণ্ণা ৱাতি নীলপীতলোহিতোদাতমঞ্জিট্ঠৱসেন পঞ্চৱণ্ণনা ৱা. তম্পীতি মত্তিকম্পি. পিসদ্দেন ৱল্লিৱেড়ুতিণানি অপেক্খতি.

দাৰুভণ্ডে এৱং ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বোতি যোজনা. ৰক্খিতগোপিতো যো কোচি দাৰুভণ্ডকো অত্থীতি যোজনা. মহাঅট্ঠকথাযং পন ৱুত্তোতি সম্বন্ধো.

তত্ৰাতি মহাঅট্ঠকথাযং, ‘‘তেন খো পন সমযেনা’’তি পাড়িযং ৱা. ইমেসূতি আসন্দিকাদীসু. এত্থাতি পীঠেসু, পলালপীঠেনাতি সম্বন্ধো. ব্যগ্ঘচম্মওনদ্ধন্তি ব্যগ্ঘচম্মেন অৱনদ্ধং. ৱাড়ৰূপপৰিক্খিত্তন্তি ৱাড়ৰূপেহি পৰিৱাৰিতং. ৰতনপৰিসিব্বিতন্তি ৰতনসুত্তেন সমন্ততো সিব্বিতং.

এতেসুপীতি ৱঙ্কফলকাদীসুপি. ‘‘সঙ্খথালকং পন ভাজনীয’’ন্তি পাঠস্সানন্তৰং ‘‘তথা’’তি পাঠো অত্থি, সো এত্থ ন যুজ্জতি, পৰতো পন ‘‘যেন কেনচি কতং গৰুভণ্ডমেৱা’’তি পাঠস্সানন্তৰং যুজ্জতি. তত্থ হি যথা যেন কেনচি কতং গৰুভণ্ডমেৱ হোতি, তথা থম্ভতুলাসোপানফলকাদীসু দাৰুমযং ৱা পাসাণমযং ৱা যংকিঞ্চি গেহসম্ভাৰৰূপং গৰুভণ্ডমেৱাতি অত্থো.

সব্বন্তি সকলং উদকতুম্বপাদকথলিকমণ্ডলং. এতেসুপীতি আধাৰকাদীসুপি. তথা থম্ভতলাতি এত্থ তথাসদ্দেন ‘গৰুভণ্ডমেৱা’’তি পদং অতিদিসতি. সঙ্ঘে দিন্নন্তি সঙ্ঘস্স দিন্নং. ভূমত্থৰণন্তি ভূমিযং অত্থৰিতব্বং. তম্পীতি এড়কচম্মম্পি.

উদুক্খলং গৰুভণ্ডমেৱাতি সম্বন্ধো. এসেৱ নযো মুসলন্তিআদীসুপি. এতেসূতি মঞ্চপাদাদীসু. অনুঞ্ঞাতৱাসিযাতি ভাজনত্থায অনুঞ্ঞাতৱাসিযা. ধমকৰণোতি এত্থ ‘‘সঙ্খং ধমতি, সঙ্খধমকো’’তিআদীসু ৱিয নিস্সংযোগপাঠোযেৱ যুজ্জতি. তস্মা ধমতি ৱাতেন পৱত্ততীতি ধমো, ৱাতহেতুকো সদ্দো, ধমং কৰোতীতি ধমকৰণোতি ৱচনত্থো কাতব্বো. সব্বমেতন্তি অনুঞ্ঞাতৱাসিদণ্ডাদিকং এতং সব্বং. ততোতি অনুঞ্ঞাতৱাসিদণ্ডাদিকতো, মহন্ততৰং ৱাসিদণ্ডাদিকং গৰুভণ্ডন্তি যোজনা.

যথাজাতমেৱাতি যথাপৱত্তমেৱ. তেহীতি হত্থিদন্তাদীহি, ‘‘কত’’ইতি পদেন সম্বন্ধিতব্বং. তচ্ছিতনিট্ঠিতোপীতি তচ্ছিতকম্মেন নিট্ঠিতোপি.

মত্তিকাভণ্ডে এৱং ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বোতি যোজনা, উপভোগো চ পৰিভোগো চ উপভোগপৰিভোগং, সমাহাৰদ্ৱন্দো. ইদং পদং ‘‘ঘটপিধানাদিকুলালভাজন’’ন্তি পদেনেৱ সম্বন্ধিতব্বং. থুপিকাতীতি এত্থ ইতিসদ্দো ইমসদ্দত্থো. ইদং সব্বং সঙ্ঘস্স দিন্নকালতো পট্ঠায গৰুভণ্ডন্তি যোজনা. ‘‘অনতিৰিত্তপমাণো’’তি ৱিসেসনপদং ‘‘ঘটকো’’তি ৱিসেস্যপদেনেৱ সম্বন্ধিতব্বং. এত্থাতি মত্তিকাভণ্ডে, আধাৰে ৱা নিদ্ধাৰণে ৱা ত্থ পচ্চযো. মত্তিকাভণ্ডে কুণ্ডিকা ভাজনীযকোট্ঠাসং ভজতি, এৱং লোহভণ্ডেপীতি যোজনা. এত্থাতি গৰুভণ্ডৱিনিচ্ছযে.

নৱকম্মদানকথা

৩২৩. ভণ্ডিকাট্ঠপনমত্তেনাতি এত্থ ভণ্ডিকাট্ঠপনং নাম ভণ্ডিকযোজনন্তি আহ ‘‘কপোতভণ্ডিকযোজনমত্তেনা’’তি. অস্সাতি ভিক্খুস্স. চিতকধূমোতি চিতকে উট্ঠিতো ধূমো. এতস্সেৱাতি ভিক্খুস্স এৱ ৱিহাৰোতি সম্বন্ধো. ধূমকালেতি ধূমস্স উট্ঠিতকালে. ‘‘অপলোকেত্ৱা’’তি ইমিনা ধূমকালে অপলোকিতং ধূমকালিকং. ধূমকালিকং হুত্ৱাতি অত্থযোজনং কত্ৱা পাড়িযং ‘‘পৰিযোসিতৱিহাৰ’’ন্তি পদেন সম্বন্ধিতব্বভাৱং দস্সেতি. কতপৰিযোসিতৱিহাৰন্তি কতপৰিযোসিতো ৱিহাৰো ইমস্স নৱকম্মস্সাতি কতপৰিযোসিতৱিহাৰং. ইদং নৱকম্মং দেন্তীতি সম্বন্ধো. যাৱ গোপানসিযো ন আৰোহন্তি, তাৱ ৱিপ্পকতো নামাতি যোজনা. ততোতি গোপানসিআৰোহনতো. কঞ্চিদেৱ সমাদপেত্ৱা কাৰেস্সতীতি ৱিহাৰসামিকোযেৱ কঞ্চি ভিক্খুংসমাদপেত্ৱা কাৰেস্সতি. পঞ্চহত্থে ৱিহাৰেতি সম্বন্ধো. ছৱস্সিকং নৱকম্মন্তি সম্বন্ধো. এত্থাতি অড্ঢযোগে. সোতি অড্ঢযোগো. মহল্লকং নিযামেত্ৱা দস্সেন্তো আহ ‘‘দসহত্থে একাদসহত্থে’’তি. দসৱস্সিকং ৱা একাদসৱস্সিকং ৱা নৱকম্মন্তি সম্বন্ধো. ততোতি দ্ৱাদসহত্থতো. লোহপাসাদসদিসেপি পাসাদেতি সম্বন্ধো. ততোতি দ্ৱাদসৱস্সিকনৱকম্মতো.

নৱকম্মিকোতি নৱকম্মে যুত্তপযুত্তো. উতুকালেতি হেমন্তগিম্হকালে. পটিবাহিতুন্তি অঞ্ঞেসং সম্পত্তভিক্খূনং পটিসেধেতুং. আৱাসসামিকস্সাতি আৱাসদাযকস্স. তস্সাতি আৱাসসামিকস্স. ৱংসেতি অন্ৱযে. তেতি তৱ. সোতি আৱাসসামিআদিকো. ভিক্খূহি জগ্গিতব্বোতি সম্বন্ধো. তেপীতি ঞাতিউপট্ঠাকাপি. তস্মিম্পীতি সঙ্ঘিকপচ্চযেপি. বহূ আৱাসেতি সম্বন্ধো. একং আৱাসন্তি যোজনা.

একং ৱা আৱাসন্তি সম্বন্ধো. ততোতি ৱিসজ্জিতাৱাসেহি, উপ্পন্নানীতি সম্বন্ধো. কুৰুন্দিযং পন ৱুত্তং, কিন্তি ৱুত্তন্তি যোজনা. একং মঞ্চট্ঠানং গহেত্ৱাতি একং মঞ্চট্ঠানং পুগ্গলিকভাৱেন গহেত্ৱা. তিভাগন্তি ততিযভাগং. অযমেৱ ৱা পাঠো. এত্থাতি নট্ঠৱিহাৰে. পুগ্গলিকমেৱাতি পুগ্গলিকং এৱ, পুগ্গলিকং ইৱ ৱা. জগ্গাতি জগ্গাহি. হীতি ফলজোতকো. এৱং জগ্গিতো পনাতি এৱং জগ্গিতো ৱিহাৰো পন. তস্মিন্তি জগ্গন্তে. সদ্ধিৱিহাৰিকাদীনং দাতুকামো হোতীতি সঙ্ঘস্স ভণ্ডট্ঠপনং ৱা নৱকানং ৱসনট্ঠানং ৱা অদত্ৱা অত্তনোযেৱ সদ্ধিৱিহাৰিকাদীনং দাতুকামো হোতি. সদ্ধিৱিহাৰিকাদীনং দাতুং লব্ভতীতি সব্বৱিহাৰং পুগ্গলিকভাৱেন অগ্গহেত্ৱা একদেসস্সেৱ গহিতত্তা সদ্ধিৱিহাৰিকাদীনং দাতুং লব্ভতীতি অত্থো. জগ্গাপেতব্বো ইতি ৱুত্তন্তি যোজনা. এত্থ ‘‘ৱুত্ত’’ন্তি পাঠো অত্থি, সো অপাঠোযেৱ ‘‘কুৰুন্দিযং পন ৱুত্ত’’ন্তি পদস্স আকাৰত্তা.

অঞ্ঞং ইদম্পি চ ৱক্খমানৱচনং তত্থেৱ কুৰুন্দিযং ৱুত্তন্তি যোজনা. কিন্তি ৱুত্তন্তি আহ ‘‘দ্ৱে ভিক্খূ’’তিআদি. দ্ৱে ভিক্খূ কৰোন্তীতি সম্বন্ধো. যেনাতি ভিক্খুনা. সোযেৱ সামীতি যেন সা ভূমি পঠমং গহিতা, সোযেৱ সামীতি অত্থো. পতিৰূপে ঠানেতি পতিৰূপে সেনাসনট্ঠানে. তন্তি পুগ্গলিককৰণং. যং পন ৱযকম্মন্তি যোজনা. এত্থ চ ৱযকম্মন্তি তস্মিং ৱিহাৰে কতস্স কম্মস্স মূলং. ৱিহাৰস্স মূলং দাতব্বন্তি ৱুত্তং হোতি. তস্সাতি সঙ্ঘিকং কৰোন্তস্স. তত্থেৱাতি কতৱিহাৰে এৱ. কতাৱাসেতি সমীপত্থে ভুম্মৱচনং, কতাৱাসসমীপেতি ৱুত্তং হোতি. ছাযূপগফলূপগাতি ছাযং উপগচ্ছন্তা চ ফলং উপগচ্ছন্তা চ, ছাযাফলানি উপহৰন্তাতি অত্থো. অপলোকেত্ৱাতি সঙ্ঘং অপলোকেত্ৱা. সামিকাতি ৰুক্খসামিকা. হাৰেতব্বাতি অপনেতব্বা.

‘‘সঙ্ঘিকৱল্লিমত্তম্পি অগ্গহেত্ৱা’’তি ইমিনা সঙ্ঘিকং গহেত্ৱা সঙ্ঘিকায ভূমিযা সচে ৱিহাৰং কৰোতি, সঙ্ঘিকমেৱাতি দস্সেতি. দ্ৱিভূমকতিভূমকাদীসু পাসাদেসু উপড্ঢভাগং দস্সেন্তো আহ ‘‘পাসাদো চেৱ হোতী’’তিআদি. উপৰি পাসাদোতি সম্বন্ধো. সোতি ৱিহাৰকাৰকো ভিক্খু, তস্স হেট্ঠাপাসাদোতি সম্বন্ধো. ৱিহাৰেতি সঙ্ঘিকৱিহাৰে, ৱিহাৰসমীপেতি অত্থো. অকতট্ঠানেতি চযপমুখানং অকতপুব্বট্ঠানে. চযং ৱা পমুখং ৱাতি সঙ্ঘিকৱিহাৰস্স চযং ৱা পমুখং ৱা. বহিকুট্টেতি কুট্টস্স, কুট্টতো ৱা বহি. তস্সাতি চযপমুখকাৰকস্স ভিক্খুস্স হোতীতি সম্বন্ধো. ৱিসমং পব্বতকন্দৰাদিন্তি সম্বন্ধো. অপদেতি সুকৰস্স অকাৰণে. কতং হোতীতি চযং ৱা পমুখং ৱা কতং হোতি. তত্থাতি চযপমুখেসু, সঙ্ঘো অনিস্সৰো ইতি ৱুত্তন্তি যোজনা.

ৱৰসেয্যং গহেতুন্তি সম্বন্ধো.

পুন আগন্ত্ৱাতি পক্কমিত্ৱা পুন আগন্ত্ৱা. তস্সাতি নৱকম্মগাহকস্স ভিক্খুস্স. এতন্তি সেনাসনং.

অঞ্ঞত্ৰপৰিভোগপটিক্খেপাদিকথা

৩২৪. নাতিহৰন্তীতি এত্থ অতিসদ্দো হৰণত্থো, হৰসদ্দো পৰিভুঞ্জনত্থোতি আহ ‘‘অঞ্ঞত্ৰ হৰিত্ৱা ন পৰিভুঞ্জন্তী’’তি. যং মঞ্চপীঠাদীতি যোজনা. তত্থাতি উন্দ্ৰিযমহাৱিহাৰে. তন্তি মঞ্চপীঠাদিং. তস্মাতি যস্মা অনুজানাতি, তস্মা. তন্তি মঞ্চপীঠাদিং. অঞ্ঞত্ৰাতি অঞ্ঞং ৱিহাৰং. অৰোগন্তি অনট্ঠাজিণ্ণত্তা অৰোগং. তস্মিং ৱিহাৰেতি উন্দ্ৰিযৱিহাৰে. তস্মিন্তি উন্দ্ৰিযৱিহাৰে. ততোতি উন্দ্ৰিযৱিহাৰতো. সুযোজিতানীতি সুট্ঠু যোজিতানি. মূলদানং ৱা পটিপাকতিকং ৱা নত্থীতি অধিপ্পাযো. ছড্ডিতৱিহাৰতোতি ভিক্খূহি অনপেক্খেন ছড্ডিতসঙ্ঘিকৱিহাৰতো চ পুগ্গলেন সাপেক্খেন ছড্ডিতপুগ্গলিকৱিহাৰতো চ. আৱাসিককালেতি আৱাসিকানং ঠিতকালে. ততোতি ছড্ডিতৱিহাৰতো.

ফাতিকম্মত্থাযাতি এত্থ ফাতিসদ্দো ৱড্ঢনত্থোতি আহ ‘‘ৱড্ঢিকম্মত্থাযা’’তি. এত্থাতি ‘‘ফাতিকম্মত্থাযা’’তি পাঠে.

চক্কলিকন্তি চক্কাকাৰেন লাতি পৱত্ততি, চক্কাকাৰং ৱা লাতি গণ্হাতীতি চক্কলং, তদেৱ চক্কলিকং, পাদপুঞ্জনং, ‘‘কম্বলাদীহি ৱেঠেত্ৱা কত’’ন্তি ইমিনা তস্স কৰণাকাৰং দস্সেতি. যেহীতি পাদেহি. উদকন্তি সেনাসনস্স তিন্তকং উদকং. উদকং ন পঞ্ঞাযতীতি যোজনা. সউপাহনেন অক্কমিতুং ন ৱট্টতীতি যোজনা.

সুধাভূমিযন্তি সুধায লিত্তাযং ভূমিযং. পৰিভণ্ডভূমিযন্তি গোমযকসাৱপৰিভণ্ডভূমিযং. পাদাতি মঞ্চপাদা. তস্মিন্তি চোড়কে. ঠপেন্তস্সাতি মঞ্চপাদে ঠপেন্তস্স. তত্থাতি তেসু ভিক্খূসু. নেৱাসিকাতি নিবদ্ধং ৱসন্তীতি নেৱাসিকা. ঠপেন্তীতি মঞ্চপাদে ঠপেন্তি. তথেৱাতি যথা নেৱাসিকা ৱড়ঞ্জন্তি, তথেৱ আগন্তুকেহি ৱড়ঞ্জিতুং ৱট্টতীতি অত্থো.

সেতভিত্তি ৱাতি এত্থ ৱাসদ্দেন নীলভিত্তিআদযো সম্পিণ্ডেতি. ‘‘দ্ৱাৰম্পি ৱাতপানম্পী’’তিআদিনা সামঞ্ঞতো ৱুত্তত্তা দ্ৱাৰৱাতপানাদযো অপৰিকম্মকতাপি ন অপস্সযিতব্বা. কেনচি ৱা ৱত্থাদিনাতি সম্বন্ধো.

‘‘হুত্ৱা’’তি ইমিনা ‘‘ধোতপাদকা’’তি পদস্স ‘‘নিপজ্জিতু’’ন্তি পদে কিৰিযাৱিসেসনভাৱং দস্সেতি, ‘‘ভিক্খূ’’তি পদে কাৰকৱিসেসনভাৱং নিৱত্তেতি. কস্মিং ঠানে নিপজ্জিতুং কুক্কুচ্চাযন্তীতি আহ ‘‘ধোতেহি পাদেহি অক্কমিতব্বট্ঠানে’’তি. ‘‘অক্কমিতব্বট্ঠানস্সেতং অধিৱচন’’ন্তি ইমিনা ‘‘ধোতপাদকে’’তি পাঠস্স ধোতো পাদো তিট্ঠতি এত্থ ঠানেতি ধোতপাদকং, তস্মিং ধোতপাদকেতি অত্থং দস্সেতি. এতন্তি ‘‘ধোতপাদকে’’তি নামং. ‘‘পচ্চত্থৰিত্ৱা’’তি এত্থ কেন পচ্চত্থৰিত্ৱাতি আহ ‘‘পচ্চত্থৰণেনা’’তি. ‘‘অত্তনো সন্তকেনা’’তি ইমিনা সঙ্ঘিকেন পচ্চত্থৰণেন পচ্চত্থৰণং পটিক্খিপতি. নিদ্দাযতোপীতি নিদ্দাযকাৰণাপি, সংকুটিতেতি সম্বন্ধো. অথ ৱা নিদ্দাযতোপীতি নিদ্দাযন্তস্সপি. ‘‘সৰীৰাৱযৱো’’তি পদে সাম্যত্থছট্ঠী, ‘‘আপত্তিযেৱা’’তি পদে সম্পদানং. লোমেসু ফুসন্তেসূতি সম্বন্ধো. ‘‘পৰিভোগসীসেনা’’তি ইমিনা পৰিভোগং অকত্ৱা কেনচি কম্মেন সৰীৰাৱযৱেন ফুসন্তস্স অনাপত্তীতি দস্সেতি. হত্থতলেন ফুসিতুং পাদতলেন ফুসিতুং ৱা অক্কমিতুং ৱাতি যথালাভযোজনা দট্ঠব্বা. ‘‘পৰিভোগসীসেনা’’তি পদস্স অত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘মঞ্চপীঠং নীহৰন্তস্সা’’তিআদি.

সঙ্ঘভত্তাদিঅনুজাননকথা

৩২৫. ‘‘সঙ্ঘস্স ভত্ত’’ন্তি ইমিনা সঙ্ঘভত্তন্তি পদস্স ছট্ঠীসমাসং দস্সেতি. সঙ্ঘস্স অত্থায আভতং ভত্তং কাতুং ন সক্কোন্তীতি যোজনা. উদ্দেসভত্তন্তিআদীসু এৱমত্থো ৱেদিতব্বোতি যোজনা. ‘‘উদ্দেসেন লদ্ধভিক্খূনং ভত্তং কাতু’’ন্তি ইমিনা উদ্দেসেন লদ্ধভিক্খূনং কাতব্বং ভত্তং উদ্দেসভত্তন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি. তথেৱাতি যথা সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৱা লদ্ধভিক্খূ, তথেৱ. পৰিচ্ছিন্দিত্ৱাতি ‘‘একং ৱা’’তিআদিনা পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা. তেসন্তি লদ্ধভিক্খূনং. ইমিনা নিমন্তেত্ৱা লদ্ধভিক্খূনং কাতব্বং ভত্তং নিমন্তনভত্তন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি. ‘‘সলাকাযো ছিন্দিত্ৱা’’তি ইমিনা সলাকাযো ছিন্দিত্ৱা কাতব্বং ভত্তং সলাকভত্তন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি. পক্খিকন্তি উপোসথিকন্তি পাটিপদিকন্তি এৱং নিযামেত্ৱাতি যোজনা. পঞ্চমীআদীসু পক্খেসু কাতব্বং পক্খিকং. উপোসথে কাতব্বং উপোসথিকং. পাটিপদে কাতব্বং পাটিপদিকং, তমেৱ ভত্তং পাটিপদিকভত্তং. উদ্দেসভত্তং নিমন্তনন্তি এত্থ ইতিসদ্দো আদ্যত্থো, উদ্দেসভত্তং নিমন্তনন্তিআদিং ইমং ৱোহাৰং পত্তানীতি হি অত্থো. উদ্দেসভত্তাদীনিযেৱ অনুজাননমকত্ৱা কস্মা সঙ্ঘভত্তম্পি অনুজানাতীতি আহ ‘‘যস্মা পনা’’তিআদি. তত্থ যস্মা সক্খিস্সন্তীতি সম্বন্ধো. তেতি মনুস্সা. তম্পীতি সঙ্ঘভত্তম্পি. পিসদ্দেন উদ্দেসভত্তাদীনি অপেক্খতি.

সঙ্ঘভত্তাদীনং ৱিত্থাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘তত্থা’’তিআদি. তত্থ তত্থাতি ‘‘সঙ্ঘভত্তং উদ্দেসভত্ত’’ন্তিআদিপাঠে, এৱং ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বোতি যোজনা, সঙ্ঘভত্তাদীসু ৱা নিদ্ধাৰণে ভুম্মং, ভুঞ্জন্তানং অম্হাকং অজ্জ দস দ্ৱাদস দিৱসা অহেসুন্তি যোজনা. অঞ্ঞতোতি অঞ্ঞস্মা ঠানা. তত্থাতি সঙ্ঘভত্তে. ৱত্তব্বাতি মনুস্সা ৱত্তব্বা. তন্তি সঙ্ঘভত্তং, ধাতুকম্মং, ‘‘অম্হাক’’ন্তি কাৰিতকম্মং. তন্তি সঙ্ঘভত্তং.

উদ্দেসভত্তকথা

অযং নযো এৱং ৱেদিতব্বোতি যোজনা. ৰঞ্ঞা ৱা পহিতেতি সম্বন্ধো. সচে অত্থীতি সচে ঠিতিকা অত্থি. উদ্দেসকেনাতি ভত্তুদ্দেসকেন. ন অতিক্কামেতব্বন্তি উদ্দেসভত্তং ন অতিক্কামেতব্বং. তে পনাতি পিণ্ডপাতিকা পন. ঠিতিকং ঠপেত্ৱাতি ঠিতিকং ঠিতট্ঠানে ঠপেত্ৱা মুঞ্চিত্ৱাতি অত্থো. তেসন্তি মহাথেৰানং. যোজনন্তৰিকৱিহাৰতোপীতি যোজনেন ব্যৱধানে ঠিতৱিহাৰতোপি. ঠিতট্ঠানতোতি ঠিতিকায ঠিতট্ঠানতো. অসম্পত্তানম্পীতি ভত্তুদ্দেসট্ঠানং অসম্পত্তানম্পি. ৱড্ঢিতা নাম সীমাতি উপচাৰসীমা ৱড্ঢিতা নাম. সঙ্ঘনৱকস্স দিন্নেপীতি যাৱ দুতিযভাগো ন দাতব্বো, তাৱ সঙ্ঘনৱকস্স দিন্নেপি. ৱস্সগ্গেনাতি গণিযতীতি গং, ৱস্সমেৱ গং ৱস্সগ্গং, তেন ৱস্সগ্গেন, ৱস্সগণনাযাতি ৱুত্তং হোতি. যদি ‘‘ৱস্সগ্ঘেনা’’তি চতুত্থক্খৰেন পাঠো ভৱেয্য, এৱং সতি ৱস্সপৰিচ্ছেদেনাতি অত্থো দট্ঠব্বো, অযমেৱ যুত্ততৰো.

একস্মিং ৱিহাৰেতি একিস্সং ৱিহাৰসীমাযং. তস্মিংযেৱ ভত্তুদ্দেসট্ঠানেতি এত্থ এৱসদ্দেন অঞ্ঞস্মিং ঠানে গাহণং পটিক্খিপতি. একোতি একো দাযকো. তেনাতি পহিতভিক্খুনা. সো অত্থোতি সো হেতু. তংদিৱসন্তি তস্মিং পহিতদিৱসে. পমুস্সতীতি সতিপৱাসেন মুস্সতি. ভোজনসালাযাতি ভত্তুদ্দেসট্ঠানসঙ্খাতায ভোজনসালায. যা পকতিট্ঠিতিকাতি যোজনা. ‘‘একাবদ্ধা হোন্তী’’তি ৱুত্তৱচনস্স অত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘অঞ্ঞমঞ্ঞং দ্ৱাদসহত্থন্তৰং অৱিজহিত্ৱা’’তি. নৱং ঠিতিকন্তি ভত্তুদ্দেসট্ঠানে ঠপিতপকতিট্ঠিতিকতো অঞ্ঞং নৱং ঠিতিকং. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. এতন্তি উদ্দেসভত্তং. ‘‘স্ৱে’’তি নিযামেত্ৱা ৱুত্তত্তা দুতিযদিৱসে ন লব্ভতি.

কোচীতি দাযকো. সকৱিহাৰে ঠীতিকাৱসেনেৱ গাহেতব্বন্তি যং ৱিহাৰং গচ্ছন্তি, তত্থ অপৱিট্ঠত্তা সকৱিহাৰে ঠিতিকাৱসেনেৱ গাহেতব্বং. দিন্নং পন ভত্তং গাহেতব্বন্তি সম্বন্ধো. সম্পত্তানন্তি দিন্নট্ঠানং সম্পত্তানং. তত্থাতি দিন্নট্ঠানং, সম্পত্তানংযেৱাতি সম্বন্ধো. তস্স ৱিহাৰস্সাতি পৱিট্ঠৱিহাৰস্স. তস্মিং তস্মিং ঠানেতি গামদ্ৱাৰৱীথিচতুক্কসঙ্খাতে তস্মিং তস্মিং ঠানে. অন্তোউপচাৰগতানন্তি এত্থ অন্তোউপচাৰো নাম দ্ৱাদসহত্থব্ভন্তৰং.

গামদ্ৱাৰূপচাৰ ৱীথিচতুক্কূপচাৰ ঘৰূপচাৰেসু তীসু ঘৰূপচাৰস্স ৱিসেসং দস্সেন্তো আহ ‘‘ঘৰূপচাৰো চেত্থা’’তিআদি. এত্থাতি তীসু উপচাৰেসু. ঘৰূপচাৰো ৱেদিতব্বোতি সম্বন্ধো. একো উপচাৰো এত্থাতি একূপচাৰং ঘৰং. ইমেসন্তি চতুন্নং ঘৰানং. তত্থাতি চতূসু ঘৰেসু. এককুলস্স যং ঘৰন্তি সম্বন্ধো. একৱড়ঞ্জন্তি একদ্ৱাৰেন সমানপৰিভোগং. তত্থাতি একূপচাৰে.

যং পন একং ঘৰং কতন্তি সম্বন্ধো. সুখৱিহাৰত্থাযাতি কলহং ৱিচ্ছিন্দিত্ৱা সুখৱিহাৰত্থায. তস্মিং তস্মিং ঠানেতি ভিত্তিযা পৰিচ্ছিন্নে তস্মিং তস্মিং ঠানে.

যস্মিং পন ঘৰে নিসীদাপেন্তীতি সম্বন্ধো. যম্পি নিৱেসনন্তি যোজনা.

যো পন উদ্দেসলাভো উপ্পজ্জতি, সো পাপুণাতীতি যোজনা. কিঞ্চাপি দিস্সন্তি, তথাপীতি যোজনা.

যো পনাতি ভিক্খু পন, লভতীতি সম্বন্ধো. অঞ্ঞস্মিন্তি অত্তনা অঞ্ঞস্মিং. তেনাতি উদ্দেসভত্তং লভন্তেন ভিক্খুনা.

কালং পটিমানেন্তেসূতি ভোজনকালং পটিমানেন্তেসু ভিক্খূসু, নিসিন্নেসূতি সম্বন্ধো. কোচি মনুস্সো ৱদতীতি সম্বন্ধো. সঙ্ঘুদ্দেসপত্তং দেথ ইতি ৱাতি যোজনা. ‘‘এসেৱ নযো’’তি ইমিনা পত্তস্স ঠানে ভিক্খুং পক্খিপিত্ৱা ৱুত্তে অতিদিসতি.

এত্থাতি উদ্দেসভত্তে, এৱংৱচনে ৱা. পেসলোতি পিযসীলো. তেনাতি উদ্দেসকেন. কিন্তি জানাতীতি আহ ‘‘দসৱস্সেন লদ্ধ’’ন্তি. তস্সাতি উদ্দেসকস্স, ৱচনন্তি সম্বন্ধো. অপ্পসদ্দাতি সণিকসদ্দা. ‘‘অপসদ্দা’’তিপি পাঠো, নিস্সদ্দাতি অত্থো. সব্বনৱকস্সাতি সব্বেসং ভিক্খূনং নৱকস্স. ছাযাযপি পুচ্ছিযমানাযাতি অনাদৰে ভুম্মৱচনং, সামিৱচনং ৱা. ন লভতীতি পাপুণাপিতত্তা ন লভতি. নিসিন্নস্সাপি নিদ্দাযন্তস্সাপীতি অনাদৰে সামিৱচনং, ভিক্খুস্স নিসিন্নস্সাপি নিদ্দাযন্তস্সাপীতি অত্থো. হীতি সচ্চং. এতং ভাজনীযভণ্ডং নামাতি যোজনা. তত্থাতি ‘‘সম্পত্তস্সেৱ পাপুণাতী’’তি ৱচনে. উপচাৰেনাতি দ্ৱাদসহত্থূপচাৰেন. তস্মিন্তি অন্তোপৰিক্খেপে.

কোচি উপাসকো পহিণাতীতি সম্বন্ধো. পণীতভোজনানন্তি পণীতভোজনেহি. উদকস্সাতি উদকেন, পূৰেত্ৱাতি সম্বন্ধো. আগতা মনুস্সাতি সম্বন্ধো. যেনাতি ভিক্খুনা. যন্তি ৱত্থু. তিচীৱৰপৰিৱাৰন্তি তিচীৱৰেন পৰিৱাৰিতং, তিচীৱৰপৰিৱাৰৱন্তং ৱা উদ্দেসভত্তন্তি অত্থো. হি সচ্চং অস্স ভিক্খুস্স পুঞ্ঞৱিসেসো ঈদিসোতি যোজনা. ননু উদকংপিস্স পুঞ্ঞৱিসেসং, কস্মা অঞ্ঞং উদ্দেসভত্তং লভতীতি আহ ‘‘উদকং পনা’’তিআদি.

গহেত্ৱা আগতা তে মনুস্সাতি যোজনা. তেসন্তি মহাথেৰাদীনং. দহৰসামণেৰেহীতি দহৰেহি সামণেৰেহি, লদ্ধেসূতি সম্বন্ধো.

তত্থাতি উদ্দেসভত্তে. পুৰতোতি মহাথেৰানং পুৰতো. পত্তেতি সঙ্ঘুদ্দেসপত্তে, অগাহিতেযেৱাতি সম্বন্ধো. আহটম্পি উদ্দেসভত্তন্তি সম্বন্ধো.

একো ৱদতীতি সম্বন্ধো. সোতি মনুস্সো, ভণতীতি সম্বন্ধো. যথা তে ৰুচ্চতি, তথা ৱত্ৱা আহৰাতি যোজনা. ৱিস্সট্ঠদূতো নামাতি অত্তনো ৰুচিং ৱিস্সজ্জিত্ৱা তস্স ৰুচিযা ৱিস্সট্ঠো দূতো নাম. পটিপাটিপত্তং ৱাতি সঙ্ঘতো পটিপাটিযা লদ্ধং পত্তং ৱা, ইদং নিমন্তনভত্তং সন্ধায ৱুত্তং. যং ইচ্ছতীতি ৱিস্সট্ঠদূতো যং ইচ্ছতি. সোতি বালো, ন ৱত্তব্বোতি সম্বন্ধো. পুচ্ছাসভাগেন ৱদেয্যাতি সম্বন্ধো. ততোতি ৱদনকাৰণা.

কূটট্ঠিতিকা নামাতি অঞ্ঞেহি উদ্দেসভত্তেহি মিস্সেত্ৱা উজুকট্ঠিতিকায পৱত্তিত্ৱা কূটেন পৱত্তা ঠিতিকা নাম হোতি. তমেৱত্থং ৱিত্থাৰেন্তো আহ ‘‘ৰঞ্ঞো ৱা হী’’তিআদি. একচাৰিকভত্তানীতি পতি একং কত্ৱা চৰিতব্বানি ভক্খিতব্বানীতি একচাৰিকানি, অঞ্ঞেহি উদ্দেসভত্তেহি অমিস্সেত্ৱা পতি একং কত্ৱা ভক্খিতব্বানীতি ৱুত্তং হোতি, তানিযেৱ ভত্তানি একচাৰিকভত্তানি. একচ্চে ভিক্খূ গতাতি সম্বন্ধো. তেসূতি একচ্চেসু ভিক্খূসু. তঙ্খণংযেৱাতি তস্মিং নিসিন্নক্খণেযেৱ. পুন তঙ্খণংযেৱাতি তস্মিং গাহণক্খণেযেৱ. ‘‘পণীতভত্ত’’ন্তি ৱুত্তে ‘‘কতিৱস্সতো পট্ঠাযা’’তি ৱদন্তি, ‘‘এত্তকৱস্সতো নামা’’তি ৱুত্তেতি যোজনা. গাহিতেতি ঠিতিকং অজানন্তেহি আগন্তুকেহি পত্তে গাহিতে. আগতেহিপি ঠিতিকং জাননকভিক্খূহীতি সম্বন্ধো. এসেৱ নযো পৰতোপি. ভিক্খূযেৱ আগচ্ছন্তূতি পত্তং অগ্গহেত্ৱা ভিক্খূযেৱ আগচ্ছন্তূতি অধিপ্পাযো.

নেতি ঠিতিকং অজানন্তে আগন্তুকে. ৰাজা ভোজেত্ৱাতি ৰাজা অত্তনো গেহে ভোজেত্ৱা. নেসন্তি আগন্তুকানং, পত্তেপীতি সম্বন্ধো. যং আহটন্তি যং ভত্তং অভুঞ্জিত্ৱা আহটং. তং ন গাহেতব্বন্তি তং ভত্তং ঠিতিকায ন গাহেতব্বং থোকত্তা. নেসন্তি আগন্তুকানং. গীৱা হোতীতি ইণং হোতি. ইণং নাম পটিদাতব্বসভাৱো হোতি, তস্মা পটিদাতব্বন্তি অধিপ্পাযো. এত্থাতি ঠিতিকং অজানিত্ৱা ভুত্তট্ঠানে. তাৱ নিসীদিতব্বন্তি তাৱ আগমেত্ৱা নিসীদিতব্বং. পত্তট্ঠানেন গাহণম্পি গীৱাসদিসোতি পুৰিমথেৰস্স মতি ভৱেয্য. এৱঞ্হি সতি দ্ৱিন্নং থেৰানং ৱাদো সদিসোযেৱ.

একো পিণ্ডপাতোতি সম্বন্ধো. তথাৰূপোতি তিচীৱৰপৰিৱাৰো সতগ্ঘনকো. অযন্তি পিণ্ডপাতো. ইতি ৱুত্তং অট্ঠকথাসু.

একো ভিক্খূতি সম্বন্ধো. অন্তৰাভট্ঠকোতি উদ্দেসভত্তস্স অন্তৰে ৱেমজ্ঝে ভস্সতি গলতীতি অন্তৰাভট্ঠকো. পৰিপুণ্ণৱস্সো যো পন সামণেৰোতি যোজনা. তস্স উপসম্পজ্জিতসামণেৰস্স ঠিতিকা অতিক্কন্তাতি সম্বন্ধো. সোতি উদ্দেসভত্তপত্তো ভিক্খু. সমীপেতি অত্তনো সমীপে. তঞ্চে থেয্যায হৰন্তীতি তং পত্তং পত্তহাৰকা থেয্যায হৰন্তি চে. গীৱা হোতীতি পত্তদাপকস্স গীৱা হোতি. সো ভিক্খূতি সমীপে নিসিন্নো সো ভিক্খু. অস্সাতি পত্তদাপকস্স. ‘‘অয’’ন্তি পোত্থকেসু পাঠো অত্থি, সো ন সুন্দৰো. ততোতি উদ্দেসভত্তঘৰতো. ‘‘সুহটো’’তি ৱচনস্স অত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘ভত্তস্স দিন্নত্তা গীৱা ন হোতী’’তি.

সাদিযনকোতি উদ্দেসভত্তসাদিযনকো, হোতীতি সম্বন্ধো. দসহিপি পত্তেহি ভত্তং আহৰাপেত্ৱাতি যোজনা. ভিক্খুদত্তিযং নামাতি ভিক্খুনা দত্তিযং নাম. সো ভিক্খূতি সাদিযনকো সো ভিক্খু. তে ভিক্খূতি পিণ্ডপাতিকে তে ভিক্খূ. এথ ভন্তে ময্হং সহাযা হোথ ইতি ৱত্ৱাতি সম্বন্ধো. তস্সাতি উপাসকস্স. তত্থাতি উপাসকস্স ঘৰে. তস্সেৱাতি সাদিযনকস্সেৱ. ইতৰেতি নৱপিণ্ডপাতিকা. নেসন্তি দসন্নং ভিক্খূনং. তস্স ভিক্খুনোতি সাদিযনকস্স ভিক্খুনো. ভুত্তাৱীনন্তি ভুত্তৱন্তানং.

তেতি নৱপিণ্ডপাতিকা, ৱুত্তা গচ্ছন্তীতি সম্বন্ধো. তত্থাতি উপাসকস্স ঘৰে. তত্ৰাতি দসসু ভিক্খূসু. মধুৰেন সৰেন অনুমোদনং কৰোন্তস্স একস্স ধম্মকথং সুত্ৱাতি যোজনা. অকতভাগো নামাতি পুব্বে ন কৰিযিত্থাতি অকতো, সোযেৱ ভাগো কোট্ঠাসোতি অকতভাগো, আগন্তুকভাগো নামাতি অত্থো.

একো উপাসকো দেতীতি সম্বন্ধো. ইমন্তি খাদনীযভোজনীযং. পত্তসামিকস্স দাতব্বন্তি যোজনা. ঠপেত্ৱাতি পকতিযা ঠপেত্ৱা. ‘‘সব্বো সঙ্ঘো ভুঞ্জতূ’’তি ৱত্ৱা চ কিঞ্চি অৱত্ৱা চ গতেপি পঠমমেৱ ‘‘সব্বং সঙ্ঘিকং পত্তং দেথা’’তি ৱুত্তত্তা ভাজেত্ৱা পৰিভুঞ্জিতব্বং.

পাতিযা আহৰিত্ৱাতি সম্বন্ধো. একেকং আলোপন্তি একেকস্স ভিক্খুস্স একেকং আলোপং. অচ্ছতীতি ৱসতি. কস্স তেতি কস্স অত্থায তযা, আনীতন্তি যোজনা. ‘‘একেন ভিক্খুনা’’তি পদং ‘‘গাহেতব্ব’’ন্তি পদে কাৰিতকম্মং, ‘‘ভত্ত’’ন্তি ধাতুকম্মং তব্বপচ্চযো ৱদতি.

কিং আহৰীযতীতি অৱত্ৱাতি কিং ৱত্থু তযা আহৰীতীতি উপাসকং অপুচ্ছিত্ৱা. ‘‘কিং আহৰিস্সসী’’তিপি পাঠো, কিং ৱত্থুং ত্ৱং আহৰিস্সসীতি অত্থো. সপৰিৱাৰায যাগুযা চ মহগ্ঘানং ফলানঞ্চ পণীতানং খজ্জকানঞ্চ তথা আৱেণিকা ঠিতিকা কাতব্বাতি যোজনা. একা এৱ ঠিতিকাতি সমানা এৱ ঠিতিকা. তথা ফাণিতস্সাতি এত্থ তথাসদ্দেন ‘‘একা এৱ ঠিতিকা ৱট্টতী’’তি পদং অতিদিসতি.

ইতি উদ্দেসভত্তকথায যোজনা সমত্তা.

নিমন্তনভত্তকথা

নিমন্তনং পুগ্গলিকং সঙ্ঘিকঞ্চাতি দুৱিধং. তত্থ পুগ্গলিকং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘পুগ্গলিকং চে সযমেৱ ইস্সৰো’’তি. ‘‘এত্তকে ভিক্খূ সঙ্ঘতো উদ্দিসথা’’তিআদীনি অৱত্ৱা ‘‘এত্তকানং ভিক্খূনং ভত্তং গণ্হথা’’তি নিমন্তেত্ৱা দিন্নং সঙ্ঘিকং নিমন্তনং নাম. এত্থাতি নিমন্তনে. পিণ্ডপাতিকানম্পি ৱট্টতীতি ‘‘ভিক্খ’’ন্তি কপ্পিযৱোহাৰেন ৱুত্তত্তা পিণ্ডপাতিকানম্পি ৱট্টতি. পটিপাটিযাতি সঙ্ঘতো লদ্ধপটিপাটিযা. আগতমনুস্সো ৱদতীতি সম্বন্ধো. ৱিচ্ছিন্দিত্ৱাতি ‘‘তুম্হে চ গচ্ছথা’’তি ৱচনং ৱিচ্ছিন্দিত্ৱা.

নিমন্তনভত্তঘৰতোতি নিমন্তনভত্তস্স দিন্নঘৰতো. একো আহৰতীতি সম্বন্ধো. পূৰেত্ৱাতি ভত্তস্স পূৰেত্ৱা. তন্তি ভত্তং. ইধাপীতি নিমন্তনেপি.

ততোতি ৱদনকাৰণা. ‘‘সো ভিক্খূ’’তি পদং ‘‘অস্সা’’তি পদে পকতিকত্তা, ‘‘জিগুচ্ছনীযো’’তি পদং তত্থেৱ ৱিকতিকত্তা. অস্সাতি ভৱেয্য, হোতি ৱা. ‘‘পত্তত্থায আগতোম্হী’’তি ৱদন্তস্স তস্স পত্তো দাতব্বোতি যোজনা. ভত্তাহৰণকপত্তন্তি ভত্তং আহৰতি অনেনাতি ভত্তাহৰণকো, সোযেৱ পত্তো ভত্তাহৰণকপত্তো, তং. পটিপাটিভত্তন্তি পটিপাটিযা লদ্ধং ভত্তং.

আলোপভত্তট্ঠিতিকতোতি একেকআলোপেন লদ্ধস্স ভত্তস্স ঠিতিকতো. আলোপসঙ্খেপেনাতি একেকস্মিং আলোপে তংসংখিপনেন. অযং নযো উদ্দেসভত্ততো ৱিসেসো. কস্স তে আভতন্তি কস্স অত্থায তযা আভতন্তি যোজনা. সঙ্ঘস্স মে ভত্তন্তি সঙ্ঘস্স অত্থায মযা ভত্তং আভতং. থেৰানং মে ভত্তন্তি থেৰানং মযা ভত্তং আভতং.

উপাসকো পহিণাতীতি সম্বন্ধো. ইমে তযো জনাতি সঙ্ঘত্থেৰো চ গন্থধুতঙ্গৱসেন অভিঞ্ঞাতো চ ভত্তুদ্দেসকো চাতি ইমে তযো জনা. পুচ্ছিতুন্তি ‘‘কিং সঙ্ঘতো গণ্হামি, উদাহু যে জানামি, তেহি সদ্ধিং আগচ্ছামী’’তি পুচ্ছিতুং. আৰুহিযিত্থাতি আৰূড়্হা. অত্তনৱমেহীতি অত্তা নৱমো এতেসন্তি অত্তনৱমা, তেহি ভিক্খূহীতি সম্বন্ধো. হীতি যস্মা. এতে ভিক্খূতি সঙ্ঘত্থেৰাদযো তযো এতে ভিক্খূ. তেনাতি গন্থধুতঙ্গাদীহি অনভিঞ্ঞাতেন ভিক্খুনা পটিপজ্জিতব্বন্তি সম্বন্ধো. নিস্সিতকে ৱা, যে ভিক্খূ জানাথ, তে ভিক্খূ ৱা গহেত্ৱাতি যোজনা. অত্তনা অঞ্ঞো গামো গন্তব্বোতি সম্বন্ধো. সোযেৱ গামোতি নিমন্তনগামোযেৱ.

তত্ৰাতি অসনসালাযং. উস্সৱাদীসূতি ছণাদীসু. আদিসদ্দেন অঞ্ঞেন কেনচি কাৰণেন মনুস্সানং বহুসন্নিপাতং সঙ্গণ্হাতি. তদাতি তস্মিং নিমন্তনকালে. সন্নিপাতট্ঠানতোতি ভিক্খূনং সন্নিপাতট্ঠানতো. যথাসত্তীতি সত্তিযা অনুৰূপং, সত্তিং অনতিক্কমিত্ৱাতি অত্থো. এত্থ চ সত্তিসদ্দস্স কুন্তসঙ্খাতস্স সত্থস্সপি ৱাচকত্তা তং পটিক্খিপন্তো আহ ‘‘যথাবল’’ন্তি.

সঙ্ঘত্থেৰো ৱা আগচ্ছন্তীতি সম্বন্ধো. বহুকত্তাৰমপেক্খিত্ৱা ‘‘আগচ্ছন্তী’’তি বহুৱচনৱসেন ৱুত্তং. একৱাৰন্তি একস্মিং দিৱসে, আগমনদিৱসেতি অত্থো. পটিবদ্ধকালতোতি তত্থেৱ সকট্ঠানে ৱাসস্স নিবদ্ধকালতো. দুতিযৱাৰেতি দুতিযদিৱসে. অভিনৱআগন্তুকাৱাতি অনাগমনপুব্বা অভিনৱা আগন্তুকাৱ. তত্ৰাতি তস্মিং পত্তট্ঠানে. তেসন্তি অভিনৱআগন্তুকানং. এত্থাতি অনাগতপুব্বট্ঠানে.

সব্বত্থাতি সব্বেসু সকট্ঠানআগন্তুকট্ঠানেসু. তেনাতি অতিলাভিনা ভিক্খুনা. অৱিসেসেত্ৱাতি ৱিসেসমকত্ৱা.

সলাকভত্তকথা

সলাকভত্তং পন এৱং ৱেদিতব্বন্তি যোজনা. ‘‘ৱচনতো’’তি পদং ‘‘দাতব্বা’’তি পদে ঞাপকহেতু. সলাকায ৱাতি কুসদণ্ডে ৱা. অসুকস্স নামাতি অসুকস্স নাম উপাসকস্স. উপনিবন্ধিত্ৱাতি লিখিত্ৱা, ছিন্দিত্ৱাতি অত্থো. ‘‘ওপুঞ্জিত্ৱা’’তি পদস্স অত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘পুনপ্পুনং হেট্ঠুপৰিযৱসেন আলোড়েত্ৱা’’তি. ভত্তুদ্দেসকেন দাতব্বাতি সম্বন্ধো.