১. সুক্কৱিস্সট্ঠিকথা

সমুচ্চযক্খন্ধকে তত্থাতি চতুব্বিধেসু মানত্তেসু. যং মানত্তং দিয্যতি, ইদং অপ্পটিচ্ছন্নমানত্তং নামাতি যোজনা. এসেৱ নযো অনন্তৰৱাক্যেসুপি. পটিচ্ছন্নায আপত্তিযাতি হেত্ৱত্থে কৰণৱচনং, কাৰণত্থে নিস্সক্কৱচনং ৱা. অদ্ধমাসন্তি পন্নৰসদিৱসকালং. ওধাযাতি সমূহং কত্ৱা. ‘‘একতো কত্ৱা’’তি ইমিনা ‘‘ওধাযা’’তি পদস্স অত্থং দস্সেতি. তেসূতি চতুব্বিধেসু মানত্তেসু. ইদন্তি মানত্তং. অপ্পটিচ্ছন্নায…পে… ৱচনতোতি ঞাপকহেতু. এতেন অপ্পটিচ্ছন্নায আপত্তিযা দাতব্বং মানত্তং অপ্পটিচ্ছন্নমানত্তন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি. তন্তি অপ্পটিচ্ছন্নমানত্তং. ইধাতি ইমিস্সং পাড়িযং. ততুত্তৰীতি ততো তীহিপি উত্তৰি. নানাৱত্থূনি এতাসন্তি নানাৱত্থুকাযো. তাসন্তি নানাৱত্থুকানং.

মাড়কসীমাযমেৱাতি সীমমাড়কে এৱ, সীমঙ্গণে এৱাতি অত্থো. তত্থেৱাতি মাড়কসীমাযমেৱ.

ৱেদযামহন্তি ৱেদযামি অহং. মম মানত্তচৰভাৱং সঙ্ঘং জানাপেমীতি অত্থো. ৱেদযতীতি মন্তি জানাপেতি, ইতি মং সঙ্ঘো ধাৰেতূতি অধিপ্পাযো. ৱুত্তনযেনেৱাতি পাৰিৱাসিকক্খন্ধকে ৱুত্তনযেনেৱ. নিক্খিপিতব্বন্তি ‘‘মানত্তং নিক্খিপামি, ৱত্তং নিক্খিপামী’’তি নিক্খিপিতব্বং. মাড়কতোতি সীমঙ্গণতো. সোপীতি সহ গচ্ছন্তোপি. ‘‘মাড়কে নাৰোচিত’’ন্তি ইমিনা যস্স মাড়কে আৰোচিতং, তস্স অনাৰোচেত্ৱাপি নিক্খিপিতব্বন্তি দস্সেতি. আৰোচেন্তেন ৱত্তব্বন্তি সম্বন্ধো.

ৱিসভাগেহি সহ ৱসন্তস্স ৱত্তস্স দুপ্পূৰিতত্তা ৱুত্তং’’সভাগা ভিক্খূ ৱসন্তী’’তি. চতূহি, পঞ্চহি ৱাতি ৱাসদ্দেন ততো অতিৰেকম্পি সঙ্গণ্হাতি. পৰিক্খেপাৰহট্ঠানতোতি চীৱৰক্খন্ধকে (মহাৱ. অট্ঠ. ৩৭৯) ৱুত্তপৰিক্খেপাৰহট্ঠানতো. ‘‘দ্ৱে লেড্ডুপাতে অতিক্কমিত্ৱা’’তি ইদং ৱিহাৰে ভিক্খূনং সজ্ঝাযাদিসদ্দসৱনূপচাৰপহানত্থং ৱুত্তং. সচে সৱনূপচাৰতো ন মুচ্চতি, ততো অতিৰেকম্পি অতিক্কমিতব্বং. ওক্কম্মাতি মগ্গপটিপন্নানং ভিক্খূনং ৱচনসদ্দসৱনূপচাৰপহানত্থং ওক্কমিত্ৱা. ‘‘গুম্বেন ৱা ৱতিযা ৱা’’তি দস্সনূপচাৰপহানত্থং ৱুত্তং. ইধ উপচাৰো নাম যত্থ ঠত্ৱা পস্সতি সুণাতি, সোযেৱ দেসো. অঞ্ঞোতি চতূহি পঞ্চহি ৱা ভিক্খূহি অঞ্ঞো. এসাতি এসো মানত্তচাৰিকো.

‘‘দ্ৱাদসহত্থং উপচাৰং ওক্কমিত্ৱা’’তি ইমিনা অনোক্কমিত্ৱা অজানন্তস্সেৱ গচ্ছতি, নত্থি ৰত্তিচ্ছেদোপীতি দস্সেতি. এত্থ দিট্ঠৰূপানং সুতসদ্দানং দ্ৱাদসহত্থূপচাৰতো বহি ঠিতানম্পি আৰোচেতব্বং. অদিট্ঠাসুতানম্পি অন্তো দ্ৱাদসহত্থূপচাৰগতানং আৰোচেতব্বন্তি দট্ঠব্বং. সতি কৰণীযেতি ইদং গন্তুস্স কাৰণদস্সনত্থং ৱুত্তং. অসতি কৰণীযেপি গন্তুং ৱট্টতি. সোপীতি একো ভিক্খুপি. ‘‘তস্স সন্তিকে আৰোচেত্ৱা’’তি ইমিনা অনাৰোচনে ৱত্তভেদদুক্কটং হোতীতি দস্সেতি. একস্স সন্তিকে আৰোচেত্ৱা নিক্খিপিযমানে কিং ঊনে গণে চৰণদোসো ৱা ৱিপ্পৱাসো ৱা ন হোতীতি আহ ‘‘অযঞ্চা’’তিআদি. তত্থ অযঞ্চাতি মানত্তচাৰিকো পন. যস্মা কাৰণা ৱসি, তেন কাৰণেনাতি যোজনা. ভিক্খূনঞ্চ অত্থিভাৱং সল্লক্খেত্ৱাতি পকতত্তাগতকালে তস্স অনাৰোচেত্ৱাৱ গচ্ছন্তি, তস্মা ভিক্খূনঞ্চ দ্ৱাদসহত্থূপচাৰে অত্থিভাৱং সল্লক্খেত্ৱাতি অত্থো. এত্থ চ ‘‘গণস্স আৰোচেত্ৱা’’তি ইমিনা ঊনে গণে চৰণদোসাভাৱং দস্সেতি. ‘‘ভিক্খূনঞ্চ অত্থিভাৱং সল্লক্খেত্ৱা’’তি ইমিনা ৱিপ্পৱাসদোসাভাৱং দস্সেতি. যন্তি পুব্বে অনাৰোচিতং যং ভিক্খুং. অযন্তি পঠমং পস্সিতব্বস্স আৰোচেত্ৱা নিক্খিপনং. ‘‘নিক্খিত্তৱত্তস্স পৰিহাৰো’’তি ইমিনা অনিক্খিত্তৱত্তে অন্তোউপচাৰগতানং সব্বেসং আৰোচেতব্বন্তি দস্সেতি.

অযন্তি মানত্তচাৰিকো, ঠিতোতি সম্বন্ধো. তেনাপীতি মানত্তচাৰিকেনপি, যাচিতব্বন্তি যোজনা. সোতি অনিক্খিত্তৱত্তো ভিক্খু. তত্ৰাতি ‘‘সো অব্ভেতব্বো’’তি ৱচনে. অযং অব্ভানৱিধি ৱুত্তোতি যোজনা. অযঞ্চাতি অব্ভানৱিধি চ. তাসন্তি আপত্তীনং. এৱন্তিআদি নিগমনং. পটিচ্ছন্নমানত্তং পন দাতব্বং হোতীতি সম্বন্ধো. ‘‘পটিচ্ছন্নাযা’’তিআদিনা পটিচ্ছন্নায আপত্তিযা দাতব্বং মানত্তং পটিচ্ছন্নমানত্তন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি. নন্তি পটিচ্ছন্নমানত্তং.