১০. ভিক্খুনিক্খন্ধকং

মহাপজাপতিগোতমীৱত্থুকথা

৪০২. ভিক্খুনিক্খন্ধকে কস্মা পটিক্খিপতীতি চোদনং দস্সেত্ৱা তস্সা আভোগং দস্সেন্তো আহ ‘‘ননূ’’তিআদি. ‘‘কাম’’ন্তিআদিনা অভ্যূপগমপৰিহাৰৱসেন ৱিস্সজ্জেতি. তত্থ কামংসদ্দো অনুগ্গহত্থো, পন সদ্দো গৰহত্থো, পন তথাপি পটিক্খিপতীতি সম্বন্ধো. তন্তি মহাপজাপতিং গোতমিং. যাচিতেন হুত্ৱা অনুঞ্ঞাতন্তি যোজনা. অযন্তি পব্বজ্জা. ভদ্দকং কত্ৱাতি লদ্ধকং কত্ৱা, মনাপং কত্ৱাতি অত্থো.

৪০৩. কুম্ভথেনকেহীতি এত্থ কুম্ভে দীপং জালেত্ৱা তেনালোকেন থেনেন্তীতি কুম্ভথেনকাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘কুম্ভে দীপং জালেত্ৱা’’তিআদি.

নাড়িমজ্ঝগতন্তি সস্সনাড়স্স মজ্ঝে গতং. গণ্ঠিন্তি ফড়ুং. ‘‘কণ্ড’’ন্তিপি পাঠো, দণ্ডন্তি অত্থো. যেনাতি পাণকেন. অযঞ্হি যংসদ্দো তংসদ্দানপেক্খোতি দট্ঠব্বো.

অন্তোৰত্তভাৱোতি অন্তোলোহিতভাৱো. এতমত্থন্তি এতং ৱক্খমানং অত্থং. আড়িযাতি আৱৰণায. অবদ্ধাযপীতি পিসদ্দো অনুগ্গহত্থো, বদ্ধায পন পগেৱাতি অত্থো. কিঞ্চীতি অপ্পমত্তকং. যন্তি উদকং. তম্পীতি উদকম্পি. পিসদ্দো অবদ্ধায ঠিতং কিঞ্চি উদকং অপেক্খতি. যে ইমে গৰুধম্মা পঞ্ঞত্তাতি যোজনা. পটিকচ্চেৱাতি পগেৱ, পঠমমেৱাতি অত্থো. তেসূতি গৰুধম্মেসু. অপঞ্ঞত্তেসু সন্তেসুপীতি যোজনা. পঠমং ৱুত্তন্তিআদি ৱুত্তং, ৱস্সসহস্সমেৱ ঠস্সতি ইতি ইমমত্থং দস্সেতীতি যোজনা. ‘‘ৱস্সসহস্স’’ন্তি চ এতং ৱচনং ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো. ততোতি ৱস্সসহস্সতো. পৰিযত্তিধম্মোপীতি পিসদ্দো পটিৱেধসদ্ধম্মং অপেক্খতি. দ্ৱীসু সদ্ধম্মেসু ঠিতেসু পটিপত্তিসদ্ধম্মো ঠিতোযেৱাতি কত্ৱা ন ৱুত্তং. তানিযেৱাতি পঞ্চৱস্সসহস্সানিযেৱ. পৰিযত্তিযা সতি পটিৱেধো ন হোতীতি নাপি ৱত্তব্বোতি যোজনা. লিঙ্গন্তি সমণৱেসং, সমণাকাৰন্তি অত্থো.

ভিক্খুনীউপসম্পদানুজাননকথা

৪০৪. ইমায অনুপঞ্ঞত্তিযাতি মহাপজাপতিযা অট্ঠগৰুধম্মপটিগ্গহণূপসম্পদং উপনিধায অযং পঞ্ঞত্তি অনুপঞ্ঞত্তি নাম, তায অনুপঞ্ঞত্তিযা উপসম্পাদেতুন্তি অত্থো. মহাপজাপতিযা সদ্ধিৱিহাৰিনিযো কত্ৱাতি মহাপজাপতিং উপজ্ঝং কত্ৱা পঞ্চসতা সাকিযানিযো তস্সা সদ্ধিৱিহাৰিনিযো কত্ৱাতি অত্থো. ইতীতি তস্মা অহেসুন্তি সম্বন্ধো. ইমিনা ওৱাদেনাতি ভগৱতো ইমিনা ওৱাদেন.

৪১০. এতিস্সাতি এতিস্সা ভিক্খুনিযা. তন্তি কম্মং. অঞ্ঞস্মিন্তি অঞ্ঞস্মিং কম্মে. অঞ্ঞন্তি ৰোপিতব্বকম্মতো অঞ্ঞং কম্মং.

৪১১. কদ্দমোদকেনাতি কদ্দমেন আলুড়িতেন উদকেনেৱ. কদ্দমাদীসুপীতি পীসদ্দো ‘‘যেন কেনচী’’তি এত্থ যোজেতব্বো. যেন কেনচিপীতি হি অত্থো. সন্নিপতিত্ৱাতি ভিক্খুনিসঙ্ঘেন সন্নিপতিত্ৱা. অপসাদনীযন্তি অপসাদেতব্বং কম্মং. এত্তাৱতাতি এত্তকেন সাৱনমত্তেন. অৱন্দিযোতি ন ৱন্দেতব্বো, ৱন্দিতুং ন অৰহোতি অত্থো. ততোতি তিক্খত্তুং সাৱেতব্বতো. ন ৱন্দন্তীতি ভিক্খুনিযো ন ৱন্দন্তি. দিস্ৱাপীতি তং ভিক্খুং দিস্ৱাপি. তেন ভিক্খুনাতি অপসাদনীযং দস্সেন্তেন ভিক্খুনা, খমাপেতব্বন্তি সম্বন্ধো. ৱিহাৰেযেৱাতি ভিক্খূনং ৱিহাৰেযেৱ. তেন ভিক্খুনাতি উপসঙ্কমিতব্বেন ভিক্খুনা, ৱত্তব্বন্তি সম্বন্ধো. ততোতি ৱত্তব্বকালতো. সোতি অপসাদনীযং দস্সেন্তো ভিক্খু. এত্থাতি ভিক্খুনিক্খন্ধকে. কম্মৱিভঙ্গেতি পৰিৱাৰাৱসানে কম্মানং ৱিভঙ্গট্ঠানে (পৰি. অট্ঠ. ৪৯৫-৪৯৬).

ওভাসন্তীতি অৱ হীনেন ভাসন্তীতি দস্সেন্তো আহ ‘‘অসদ্ধম্মেন ওভাসন্তী’’তি. ‘‘ভিক্খুনীহি সদ্ধিং সম্পযোজেন্তী’’তি এত্থ কম্মকৰণে দস্সেন্তো আহ ‘‘পুৰিসে অসদ্ধম্মেনা’’তি. এত্থ ‘‘পুৰিসে’’তি ইমিনা কম্মং দস্সেতি, ‘‘অসদ্ধম্মেনা’’তি ইমিনা কৰণং. ৱিহাৰপ্পৱেসনেতি ভিক্খূনং ৱিহাৰপ্পৱেসনে. ওৱাদং ঠপেতুন্তি এত্থ ওৱাদট্ঠপনাকাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘ন ভিক্খুনুপস্সয’’ন্তিআদি. ওৱাদত্থাযাতি ওৱাদপটিগ্গহণত্থায. মা কৰিত্থাতি মা কৰেয্যাথ.

৪১৬. গিহিদাৰিকাযোতি গিহিভূতা দাৰিকাযো বন্ধন্তি ৱিযাতি যোজনা. ঘনপট্টকেনাতি ঘনভূতেন পট্টেন নিযুত্তেন. একপৰিযকন্তি এত্থ একৱাৰং কটিযং পৰিক্খিপিত্ৱা কতং কাযবন্ধনং একপৰিযকন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘একৱাৰং পৰিক্খিপনক’’ন্তি. তত্থ পৰিক্খিপনকন্তি কটিযং পৰিক্খিপনাৰহং.

ৱিলীৱেনাতি এত্থ বহুত্থে একৱচনন্তি আহ ‘‘সণ্হেহি ৱিলীৱেহী’’তি. ‘‘কতপট্টেনা’’তি ইমিনা পাড়িযং ‘‘কতেনা’’তি পাঠসেসং দস্সেতি. সেতৱত্থপট্টেনাতি সেতৱত্থেন কতেন পট্টেন. কতৱেণিযাতি কতায ৱেণিযা. ইমিনা দুস্সেন কতা ৱেণি দুস্সৱেণীতি ৱচনত্থং দস্সেতি. এসেৱ নযো পুৰিমপচ্ছিমপদেসুপি. চোড়কাসাৱন্তি চোড়মেৱ কসাৱেন ৰত্তত্তা চোড়কাসাৱং.

অট্ঠিল্লেনাতি অদ্দেন অট্ঠিনা. ‘‘গোজঙ্ঘট্ঠিকে’’তি ইমিনা অট্ঠিনো সম্বন্ধং দস্সেতি. হত্থং কোট্টাপেন্তীতি এত্থ হত্থং নাম অগ্গবাহমেৱাধিপ্পেতং, ন কপ্পৰতো পট্ঠাযাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘অগ্গবাহ’’ন্তি. পিট্ঠিহত্থন্তি হত্থপিট্ঠিং. পিট্ঠিপাদন্তি পাদপিট্ঠিং.

৪১৭. ৱুত্তনযানেৱাতি ছব্বগ্গিযানং মুখলিম্পনাদীসু (চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৪৭) ৱুত্তনযানেৱ. অঙ্গদেসেতি সৰীৰপ্পদেসে. গণ্ডপ্পদেসেতি কপোলপ্পদেসে. সালোকে তিট্ঠন্তীতি এত্থ সংৱিজ্জতি আলোকো এত্থাতি সালোকন্তি কত্ৱা দ্ৱাৰং গহেতব্বং. তেন ৱুত্তং ‘‘দ্ৱাৰং ৱিৱৰিত্ৱা’’তি. ৱুট্ঠাপেন্তীতি উপসম্পাদেন্তি. সূনং ঠপেন্তীতি এত্থ সূনাসদ্দো মংসপৰিযাযোতি আহ ‘‘মংসং ৱিক্কিণন্তী’’তি. তেনাতি দাসেন. ইদং পদং ‘‘কাৰেন্তী’’তি পদে কাৰিতকম্মং. ‘‘হৰিতকঞ্চেৱ পক্কঞ্চা’’তি ইমিনা হৰিতকপক্কিকন্তি পদস্স দ্ৱন্দৱাক্যং দস্সেতি. তত্থ হৰিতকন্তি হৰিতমেৱ পণ্ণং. পক্কন্তি সেদিতং পণ্ণং.

৪১৮. কথিতাযেৱাতি চীৱৰক্খন্ধকে কথিতাযেৱ.

৪১৯. পাড়িমুত্তকৱিনিচ্ছযোতি পাড়িযং ৱুত্তৱিনিচ্ছযতো মুত্তো ৱিনিচ্ছযো. পাড়িমুত্তকৱিনিচ্ছযং ৱিত্থাৰেন্তো আহ ‘‘সচে হী’’তিআদি. যো কোচি কালং কৰোন্তো ৱদতীতি সম্বন্ধো. মমচ্চযেনাতি মম অতিক্কমেন. অঞ্ঞস্সাতি ৱুত্তেহি উপজ্ঝাযাদীহি অঞ্ঞস্স. তেসন্তি উপজ্ঝাযাদীনং. ন হোতীতি পৰিক্খাৰো ন হোতি. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. অচ্চযদানন্তি অচ্চযেন হোতূতি দানং. ন ৰুহতীতি পঞ্চন্নং সহধম্মিকানং পব্বজিতস্স ৱা গহট্ঠস্স ৱা যস্স কস্সচি অচ্চযদানং তেসং ন ৰুহতি, সঙ্ঘস্সেৱ ৰুহতীতি অধিপ্পাযো. গিহীনং পন অচ্চযদানন্তি সম্বন্ধো. ৰুহতীতি গিহীনং পব্বজিতস্স ৱা গহট্ঠস্স ৱা যস্স কস্সচি অচ্চযদানং তেসং ৰুহতি, তেসংযেৱ সন্তকো হোতীতি অধিপ্পাযো.

৪২০. পুৰাণমল্লীতি এত্থ মল্লস্স ভৰিযা মল্লী, পুৰাণে মল্লী পুৰাণমল্লীতি দস্সেন্তো আহ ‘‘পুৰাণে’’তিআদি. ‘‘গিহিকালে’’তি ইমিনা ‘‘পুৰাণে’’তি এত্থ ণপচ্চযস্স সৰূপং দস্সেতি. মল্লস্সাতি মুট্ঠিমল্লস্স. পুৰিসব্যঞ্জনন্তি এত্থ ব্যঞ্জনসদ্দো নিমিত্তপৰিযাযোতি আহ ‘‘পুৰিসনিমিত্ত’’ন্তি. চিত্তন্তি ৰাগচিত্তং.

৪২১. যন্তি যং ৱত্থু, অগ্গন্তি পঠমভাগং. অসপ্পাযন্তি অত্তনো অসপ্পাযং.

হিয্যোতি অতীতানন্তৰাহনি. অঞ্ঞস্মিন্তি ভিক্খুনীহি অঞ্ঞস্মিং. ‘‘ভিক্খুনীহী’’তি পদং ‘‘পটিগ্গাহাপেত্ৱা’’তি পদে কাৰিতকম্মং. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা.

৪২৬. ‘‘ভোজনকাল’’ন্তি ইমিনা ‘‘কালং ৱীতিনামেসু’’ন্তি এত্থ কালৱিসেসং দস্সেতি.

পুৰেতি আদিম্হি. তাসন্তি অট্ঠন্নং ভিক্খুনীনং. অব্ভন্তৰিমাতি অব্ভন্তৰে পৰিযাপন্না. অঞ্ঞাতি অট্ঠহি ভিক্খুনীহি অঞ্ঞা. নৱকতৰা হোতীতি সম্বন্ধো. ‘‘ঠপেত্ৱা ভত্তগ্গ’’ন্তি ইমিনা অঞ্ঞত্থ সব্বত্থ যথাৱুড্ঢং ন পটিবাহিতব্বন্তি এত্থ অঞ্ঞসদ্দস্স অপাদানং দস্সেতি. অঞ্ঞস্মিন্তি এত্থ স্মিংৱচনেন ত্থপচ্চযস্স অত্থং দস্সেতি. ‘‘চতুপচ্চযভাজনীযট্ঠানে’’তি ইমিনা সৰূপং দস্সেতি.

৪৩০. দূতেনপি উপসম্পাদেতুন্তি এত্থ কিং সব্বথা দূতেন উপসম্পদা ৱট্টতীতি আহ ‘‘দূতেন…পে… ৱট্টতী’’তি. যেন কেনচি অন্তৰাযেনাতি সম্বন্ধো, অসতি অন্তৰাযে ন ৱট্টতীতি অধিপ্পাযো. কম্মৱাচাপৰিযোসানে উপসম্পন্নাৱ হোতীতি সম্বন্ধো. তাৱদেৱাতি উপসম্পন্নক্খণেযেৱ.

৪৩১. নৱকম্মম্পীতি পিসদ্দো উদোসিতউপস্সযে অপেক্খতি.

৪৩২. তস্সাতি তস্সা ইত্থিযা. যাৱ সো দাৰকো ৱিঞ্ঞুতং পাপুণাতীতি এত্থ কথং ৱিঞ্ঞুভাৱো গহেতব্বোতি আহ ‘‘যাৱ খাদিতু’’ন্তিআদি.

ঠপেত্ৱা সাগাৰন্তি এত্থ সকাৰো সহসদ্দকাৰিযো, অগাৰন্তি চ সেয্যাগাৰন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘সহাগাৰসেয্যমত্তং ঠপেত্ৱা’’তি. যথা অঞ্ঞস্মিং পুৰিসে পটিপজ্জিতব্বং, এৱং তথাতি যোজনা. ‘‘অঞ্ঞস্মি’’ন্তি ইমিনা পাড়িযং অঞ্ঞে পুৰিসেতি এত্থ স্মিংৱচনস্স সব্বনামতো একাৰাদেসো দস্সিতো, তংদস্সনেন চ কচ্চাযনে (কচ্চাযনে ১১০ সুত্তে) সব্বনামতো স্মিংৱচনস্স একাৰাদেসনিসেধনং অনিচ্চন্তি দস্সেতি.

৪৩৪. ‘‘যদেৱ সা ৱিব্ভন্তা’’তি ইমিনা দস্সেতীতি সম্বন্ধো. ‘‘যস্মা’’তি ইমিনা যদেৱাতি এত্থ যংসদ্দস্স কাৰণত্থং দস্সেতি. ওদাতানি ৱত্থানি নিৱত্থাতি সম্বন্ধো. ‘‘তস্মাযেৱা’’তি ইমিনা তদেৱাতি পদস্স কাৰণত্থমেৱ দস্সেতি. ‘‘ন সিক্খাপচ্চক্খানেনা’’তি ইমিনা এৱত্থফলং দস্সেতি. সা পুন উপসম্পদং ন লভতীতি সা ৱিব্ভন্তা ভিক্খুনী পুন উপসম্পদং ন লভতি.

পব্বজ্জম্পি ন লভতীতি তিত্থাযতনসঙ্কন্তা ভিক্খুনী পব্বজ্জম্পি ন লভতি, পগেৱ উপসম্পদং.

পাদে সম্বাহন্তাতি ভিক্খুনীনং পাদে সম্বাহন্তা. কেসেতি ভিক্খুনীনং কেসে. তত্ৰাতি ‘‘কুক্কুচ্চযন্তা ন সাদিযন্তী’’তি ৱচনে. একে আচৰিযা ৱদন্তীতি সম্বন্ধো. সাৰত্তা হোন্তীতি যোজনা. এত্থাতি পুৰিসানং অভিৱাদনাদীসু. ইদন্তি পুৰিসানং অভিৱাদনাদি, ‘‘অনুঞ্ঞাত’’ন্তি পদে ৱুত্তকম্মং ‘‘ৱট্টতী’’তি পদে ৱুত্তকত্তা. অথ ৱা ওদিস্স অনুঞ্ঞাতং ইদং পুৰিসানং অভিৱাদনাদি ৱট্টতীতি যোজনা. এৱঞ্হি সতি ‘‘ওদিস্স অনুঞ্ঞাত’’ন্তি পদং হেতুঅন্তোগধৱিসেসনং, ওদিস্স অনুঞ্ঞাতত্তা ৱট্টতীতি অধিপ্পাযো. তন্তি অট্ঠকথাসু ৱুত্তৱচনং. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা.

৪৩৫. পল্লঙ্কেন নিসীদন্তীতি এত্থ আসনপল্লঙ্কং পটিক্খিপন্তো আহ ‘‘পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা নিসীদন্তী’’তি. তত্থ আভুজিত্ৱাতি আবন্ধিত্ৱা. কূপোতি ৱচ্চকূপো. উপৰীতি কূপতো উপৰি. ‘‘সব্বদিসাসু পঞ্ঞাযতী’’তি ইমিনা পটিচ্ছন্নমেৱ অত্থি, ন উপৰি ছন্নন্তি দস্সেতি.

৪৩৬. কুণ্ডকন্তি কণং. এত্থাতি ভিক্খুনিক্খন্ধকে.

ইতি ভিক্খুনিক্খন্ধকৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.