৭৮. পাতিমোক্খুদ্দেসকথা

১৫০. ইমং নিদানন্তি পাতিমোক্খস্স ইমং নিদানং. সুতা খো পনাতি এত্থ সুয্যিত্থাতি সুতা, সুয্যস্সন্তীতি ৱা সুতা, পাৰাজিকুদ্দেসাদযো. সুতা চ সুতা চ সুতাতি সৰূপেকসেসো কাতব্বো. অৱসেসন্তি নিদানুদ্দেসাদিতো অৱসেসং পাৰাজিকুদ্দেসাদি. সুতেনাতি সুতসদ্দেন. ‘‘অত্থে অসম্ভৱতো সদ্দে ৱুত্তৱিধানং হোতী’’তি হি পৰিভাসতো ‘‘সুতেনা’’তি এত্থ সদ্দোৱ গহেতব্বো. তেন নযেনাতি তেন নিদানুদ্দেসনযেন.

অটৱিমনুস্সভযন্তি অটৱিযং নিৱসন্তস্স মনুস্সস্স ভযং, ৱনচৰকভযন্তি অত্থো. ৰাজন্তৰাযোতিআদীসু এৱং ৱিসেসো ৱেদিতব্বোতি যোজনা. দৱদাহোতি দাযং দহতীতি দৱদাহো আকাৰস্স ৰস্সং, যকাৰস্স চ ৱকাৰং কত্ৱা. নন্তি ভিক্খুং. একং ৱা ভিক্খুন্তি যোজনা. পঠমো ৱা উদ্দেসোতি নিদানুদ্দেসো. এত্থাতি পঞ্চসু উদ্দেসেসু. যস্মিন্তি উদ্দেসে. সোপীতি উদ্দেসোপি. সুতেনেৱ সাৱেতব্বোতি সুতপদেনেৱ সঙ্ঘস্স সাৱেতব্বোতি এৱসদ্দো ‘‘ন ৱিত্থাৰেনা’’তি দস্সেতি.

অনজ্ঝিট্ঠাতি এত্থ উপসগ্গৱসেন ইসুধাতুস্স ইচ্ছাকন্তিতো অঞ্ঞমত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘অনাণত্তা, অযাচিতা ৱা’’তি. এত্থ ‘‘অনাণত্তা’’তি ইদং থেৰেন অনাণত্তভাৱং সন্ধায ৱুত্তং. ‘‘অযাচিতা’’তি ইদং সম্মুতিলদ্ধেন নৱকেন অযাচিতভাৱং সন্ধায ৱুত্তন্তি দট্ঠব্বং. এত্থাতি ‘‘অনজ্ঝিট্ঠা ধম্মং ভাসন্তী’’তি ৱচনে. ধম্মজ্ঝেসকেতি ধম্মকথনত্থায অজ্ঝেসতীতি ধম্মজ্ঝেসকো, তস্মিং. আপুচ্ছিত্ৱা ৱা তেন সঙ্ঘত্থেৰেন যাচিতো হুত্ৱা ৱাতি যোজনা. ৱাৰপটিপাটিযাতি ৱাৰানুক্কমেন. দেহীতি ৱাতি এত্থ ইতি-ৱা-সদ্দো ‘‘ভণ’’ ইতিপদেন চ ‘‘কথেহি’’ ইতিপদেন চ যোজেতব্বো. ‘‘ভণ’’ ইতি ৱা ‘‘কথেহি’’ইতি ৱা ‘‘দেহি’’ইতি ৱা ৱত্তব্বাতি যোজনা. তীহিপি ৱিধীহীতি ওসাৰণকথনসৰভঞ্ঞসঙ্খাতেহি তীহি সজ্জনেহি. এত্থ চ সুত্তস্স ওসাৰিযতে উচ্চাৰিযতে ওসাৰণং, অত্থস্স কথিযতে কথনং, সুত্তস্স চ তদত্থস্স চ সৰেন ভণিযতে সৰভঞ্ঞং. ওসাৰেহীতি সুত্তং উচ্চাৰেহি. কথেহীতি অত্থং কথেহি. সৰভঞ্ঞন্তি সুত্তস্স চ তদত্থস্স চ সৰেন ভণনং. নন্তি সদ্ধিৱিহাৰিকং. সজ্ঝাযং অধিট্ঠহিত্ৱাতি ‘‘সজ্ঝাযং কৰোমী’’তি অধিট্ঠহিত্ৱা. এত্থাতি অজ্ঝেসনট্ঠানে.

নিস্সিতকেতি সদ্ধিৱিহাৰিকাদযো. সোতি সঙ্ঘত্থেৰো, ‘‘ৱত্তব্বো’’তিপদে কম্মং, ‘‘ৱদতী’’তিআদীসু পদেসু কত্তা. আৰদ্ধন্তি সঙ্ঘেন আৰদ্ধং. ঠপেত্ৱাতি ধম্মসৱনং ঠপেত্ৱা. ওসাৰেত্ৱাতি পঠমং সুত্তং ওসাৰেত্ৱা. পুন কথেন্তেনাতি পচ্ছা অত্থং কথেন্তেন. অট্ঠপেত্ৱাযেৱ ৱাতি সুত্তস্স চ অত্থস্স চ অন্তৰা অট্ঠত্ৱা এৱ ৱা. কথেতব্বন্তি অত্থজাতং কথেতব্বং. কথেন্তস্স…পে… নযোতি পঠমং অত্থং কথেত্ৱা পুন সুত্তঞ্চ অত্থঞ্চ সৰেন ভণন্তস্স পুন আগতেপি এসেৱ নযোতি অত্থো.

উপনিসিন্নকথাযপীতি সমীপে নিসিন্নেন কথাযপি. তেনাতি সঙ্ঘত্থেৰেন. ৱত্তুং ৱট্টতীতি ৱিসেসেত্ৱা ৱত্তুং ৱট্টতি. তেনাতি মনুস্সেহি জাননভিক্খুনা. সঙ্ঘত্থেৰো ভণতি, তুণ্হী ৱা হোতীতি সম্বন্ধো. ‘‘পুচ্ছন্তী’’তি ৱুত্তেতি যোজনা. অনুমোদনাদীসুপীতিআদিসদ্দেন ধম্মকথাদযো সঙ্গণ্হাতি. সঙ্ঘত্থেৰো অনুজানাতীতি সম্বন্ধো. সব্বত্থাতি সব্বেসু ৱিহাৰঅন্তৰঘৰেসু.

সজ্ঝাযন্তি সযং ইস্সৰেন অযনং উচ্চাৰণং, কেনচি অনজ্ঝিট্ঠো সযং অধিইস্সৰেন অযনং উচ্চাৰণন্তি অত্থো. থেৰোতি সদ্ধিৱিহাৰো থেৰো. ৱিস্সমিস্সামীতি খেদৱিৰহিতং গমিস্সামি. আপুচ্ছিতব্বন্তি পঠমথেৰম্পি পুন আগতত্থেৰম্পি আপুচ্ছিতব্বং. একেন সঙ্ঘত্থেৰেন অনুঞ্ঞাতেনাতি সম্বন্ধো. অঞ্ঞস্মীন্তি অনুঞ্ঞাতত্থেৰতো অঞ্ঞস্মিং থেৰেতি সম্বন্ধো. তন্তি পুন আগতং থেৰং. অত্তানং সম্মনিতব্বন্তি এত্থ পচ্চত্তে উপযোগৱচনন্তি আহ ‘‘অত্তা সম্মনিতব্বো’’তি. কিং সম্মতেন পৰিসং অনোলোকেত্ৱা পুচ্ছিতব্বোতি আহ ‘‘পুচ্ছন্তেন পনা’’তিআদি.

১৫৩. মেতি ময্হং. ইতোতি পুগ্গলতো, উপ্পন্নোতি সম্বন্ধো. পুৰম্হাকন্তি পদস্স পুৰে অম্হাকন্তি পদচ্ছেদং কত্ৱা পুৰেসদ্দো পঠমত্থোতি আহ ‘‘পঠমং অম্হাক’’ন্তি. পটিকচ্চেৱসদ্দো পগেৱপৰিযাযো, ‘‘পঠমতৰমেৱা’’তি ইমিনা তস্স অত্থং দস্সেতি. ভূতমেৱাতি ৱিজ্জমানমেৱ, তথমেৱ ৱা.