৭৬. গামসীমাদিকথা
১৪৭. উপোসথকম্মস্স ৱিসুং গহিতত্তা সেসকম্মৱসেন সমানসংৱাসকতা গহেতব্বা গোবলিবদ্দনযেন ৱা পাৰিসেসনযেন ৱা. তন্তি সমানসংৱাসএকূপোসথভাৱং. ‘‘অপৰিচ্ছিন্নাযা’’তি ইমিনা অট্ঠপিতাযাতি এত্থ ঠপধাতুযা অধিপ্পাযত্থং দস্সেতি. গামং ৱা নিগমং ৱাতি এত্থ নগৰং কেন সঙ্গহিতন্তি আহ ‘‘গামগ্গহণেন চেত্থা’’তিআদি. তত্থ এত্থাতি ‘‘গামং ৱা নিগমং ৱা’’তি পাঠে, গামগ্গহণেনাতি সম্বন্ধো. অথ ৱা এত্থাতি গামনিগমনগৰেসু, নগৰম্পীতি সম্বন্ধো. গামাদীনং পৰিচ্ছেদং ৱিত্থাৰেন দস্সেন্তো আহ ‘‘তত্থা’’তিআদি. তত্থ তত্থাতি গামনিগমনগৰেসু. গামভোজকাতি গামং ভুঞ্জন্তীতি গামভোজকা. বলিন্তি কৰং. সো হি তং নিস্সায গামভোজকা বলন্তি জীৱন্তি অনেনাতি বলীতি ৱুচ্চতি. যম্পি একং পদেসং পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা দেতীতি যোজনা. গামখেত্তেতি ৰঞ্ঞো আণা খিপিযতি এত্থাতি খেত্তং, গামোযেৱ খেত্তং গামখেত্তং, তস্মিং. অযম্পীতি অযং পদেসোপি. সোপীতি পদেসোপি. ৱিসুংগামো নামাতি যোজনা. সোপি ৱিসুংগামো গামসীমা হোতিযেৱাতি যোজনা. ৱিসুং পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা দিন্নো গামো ৱিসুংগামো. তস্মাতি যস্মা ৱিসুং গামো হোতি, তস্মা. সা চাতি ৱিসুংগামসীমা চ. ইতৰাতি ৱিসুংগামসীমতো অঞ্ঞা পকতিগামনগৰনিগমসীমা চাতি যোজনা.
এৱন্তি ‘‘অসম্মতায ভিক্খৱে’’তিআদিনা পাঠেন. তন্তি সীমপৰিচ্ছেদং. অপৰিচ্ছিন্নেতি ৰাজূহি অপৰিচ্ছিন্নে. ‘‘অটৱিপদেসে’’তি ইমিনা নত্থি গামো এত্থাতি অগামকোতি ৱচনত্থস্স সৰূপং দস্সেতি. ৱিজ্ঝাটৱিসদিসেতি ৱিগতং অগ্গিনো ঝাযনমেত্থাতি ৱিজ্ঝা, চোৰাদযো মনুস্সে আভুসো টৱন্তি পীড়যন্তি এত্থাতি আটৱি. ৱিজ্ঝা চ সা আটৱি চেতি ৱিজ্ঝাটৱি, তায সদিসে ৱিজ্ঝাটৱিসদিসে. এত্থ পুৰিমনযে গামাদীহি আসন্নো ৱা হোতু, অনাসন্নো ৱা তেহি অপৰিচ্ছিন্নো অটৱিপদেসো গহেতব্বো. পচ্ছিমনযে দূৰো মনুস্সানং অনাগমনপথো আটৱিপদেসো গহেতব্বোতি অযমেতেসং ৱিসেসো. অস্সাতি ভিক্খুনো. সমন্তাতি সমন্ততো. অযং সীমাতি অযং সত্তব্ভন্তৰসীমা. তত্থাতি সত্তসু অব্ভন্তৰেসু. সমন্তা ঠিতস্স ৱা নিসিন্নস্স ৱা অব্ভন্তৰে অন্তোকোট্ঠাসে জাতং অব্ভন্তৰং অট্ঠৱীসহত্থপমাণং.
যা কাচি নদী অসীমাৱ হোতীতি সম্বন্ধো. নদীসীমলক্খণপত্তাতি নদীসীমলক্খণং পত্তা. ইমিনা সীমলক্খণং অপত্তা নদী বন্ধিযমানা সীমাৱ হোতীতি দস্সেতি. সাৱধাৰণেন ‘‘অত্তনো সভাৱেনেৱা’’তি ইমিনা ভিক্খূনং বন্ধনভাৱেনাতি অত্থং নিৱত্তেতি. এত্থাতি নদিযং. এত্থাতি জাতস্সৰসমুদ্দেসু. যেন কেনচীতি অন্তমসো তিৰচ্ছানগতেনপি যেন কেনচি. খণিত্ৱা অকতো সযংজাতোতি সম্বন্ধো. ইদং হেতুঅন্তোগধৱিসেসনং. খণিত্ৱা অকতত্তাতি হি অত্থো. সযংজাতোতি সযমেৱ জাতোতি এৱকাৰো যোজেতব্বো. তেন ৱুত্তং ‘‘যেন কেনচি খণিত্ৱা অকতো’’তি. সোব্ভোতি সং উভোতি পদৱিভাগো কাতব্বো. তত্থ সংসদ্দো সমন্তত্থৱাচকো, উভসদ্দো পূৰণত্থৱাচকো. তস্মা সমন্ততো আগতেন উদকেন উভতি পূৰতি এত্থাতি সোব্ভোতি ৱচনত্থো কাতব্বো. তেন ৱুত্তং ‘‘সমন্ততো আগতেন উদকেন পূৰিতো তিট্ঠতী’’তি.
তত্থাতি নদীসমুদ্দজাতস্সৰেসু, আধাৰে ভুম্মং. যংসদ্দো ঠানৱিসযোতি আহ ‘‘যং ঠান’’ন্তি. মজ্ঝিমস্সাতি থামমজ্ঝিমস্স. ৱক্খতি হি ‘‘থামমজ্ঝিমেনা’’তি. ‘‘সমন্ততো’’তি ইমিনা সমন্তাতি এত্থ নিস্সক্কত্থে নিস্সক্কৱচনন্তি দস্সেতি. ‘‘উদকুক্খেপেনা’’তি ইমিনা উদকুক্খেপাতি এত্থ কৰণত্থে নিস্সক্কৱচনন্তি দস্সেতি. উদকং উক্খিপিত্ৱা খিপিযতি এত্থাতি উদকুক্খেপো. ‘‘পৰিচ্ছিন্ন’’ন্তি ইমিনা পাঠসেসং দস্সেতি. অক্খধুত্তাতি এত্থ অক্খোতি পাসকো. সো হি অকতি কুটিলং গচ্ছতি অনেনাতি অক্খোতি ৱুচ্চতি, ধৱন্তি মৰিযাদমতিক্কম্ম কীড়াদিপসুতং গচ্ছন্তীতি ধুত্তা, অক্খেসু ধুত্তা অক্খধুত্তা. দাৰুগুড়ন্তি সাৰদাৰুমযং গুড়ং. ‘‘ৱালুকং ৱা’’তি ইমিনা ‘‘উদকুক্খেপা’’তি এত্থ উপলক্খণং দস্সেতি. যত্থাতি যস্মিং পদেসে. অযন্তি পদেসো. তস্সাতি উদকুক্খেপস্স.
এত্থাতি নদীসমুদ্দজাতস্সৰেসু. মুখদ্ৱাৰন্তি সমুদ্দাদীনং মুখসঙ্খাতং দ্ৱাৰং. সব্বত্থাতি সব্বায নদিযং. থেৰৱাদং দস্সেন্তো আহ ‘‘যং পনা’’তিআদি. ‘‘যোজনং…পে… ৱট্টতী’’তি যং পন ৱচনং মহাসুমত্থেৰেন ৱুত্তন্তি যোজনা. তত্ৰাপীতি যোজননদিযম্পি. পটিক্খিত্তাকাৰং ৱিত্থাৰেন্তো আহ ‘‘ভগৱতা হী’’তিআদি. নদিযা পমাণন্তি নদিযা গম্ভীৰপমাণমেৱ, ন আযামৱিত্থাৰপমাণন্তি অত্থো. ‘‘ন যোজনং ৱা অদ্ধযোজনং ৱা’’তি ৱচনম্পি ইদমেৱ সন্ধায ৱুত্তন্তি দট্ঠব্বং. কিঞ্চাপি আযামৱিত্থাৰপমাণং ন ৱুত্তং, পভৱতো পন যাৱ মুখদ্ৱাৰা আযামৱিত্থাৰৱসেন কম্মং কাতুং পহোনকনদীযেৱ গহেতব্বাতি দট্ঠব্বা. যা নদীতি সম্বন্ধো. ইমস্স সুত্তস্সাতি ‘‘তিমণ্ডল’’ন্তিআদিকস্স ইমস্স সুত্তস্স. পভৱতোতি সমুদাগমতো. এত্থাতি নদিযং. সব্বেহি ভিক্খূহি ঠপেতব্বোতি সম্বন্ধো. ততোতি একউদকুক্খেপতো.
কিত্তকা পৰিপুণ্ণা হোতীতি আহ ‘‘সমতিত্থিকা’’তি. তিত্থেন সমং পৰিপূৰতীতি সমতিত্থিকা. উদকসাটিকং নিৱাসেত্ৱাপীতি পিসদ্দো ‘‘অনিৱাসেত্ৱাপী’’তি দস্সেতি. উদকসাটিকং অনিৱাসেন্তোপি ৱত্থেন অৱিনাভাৱতো অঞ্ঞং নিৱাসেত্ৱাতি অত্থো গহেতব্বো. নাৱায ঠত্ৱা কৰিযমানে কিং গচ্ছন্তিযাপি নাৱায কাতুং ৱট্টতীতি আহ ‘‘গচ্ছন্তিযা পনা’’তিআদি. ‘‘কস্মা’’তিআদিনা কাৰণং দস্সেতি. হীতি যস্মা. তন্তি উদকুক্খেপমত্তং. এৱং সতি…পে… অনুসাৱনা হোতি, তস্মা গচ্ছন্তিযা নাৱায কাতুং ন ৱট্টতীতি যোজনা. ‘‘তস্মা’’তিআদিনা লদ্ধগুণং দস্সেতি. ন কেৱলং নাৱাযমেৱাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘অন্তোনদিয’’ন্তিআদি.
ৰুক্খস্সাতি অন্তোনদিযং জাতস্স ৰুক্খস্স. সাখা ৱা পতিট্ঠিতাতি সম্বন্ধো. সীমং ৱা সোধেত্ৱাতি ৱিহাৰসীমগামসীমাসু ঠিতানং হত্থপাসানযনবহিকৰণৱসেন সীমং ৱা সোধেত্ৱা. জাতৰুক্খস্স পৱিট্ঠসাখায ৱা পাৰোহে ৱাতি সম্বন্ধো. অস্সাতি বহিনদিতীৰে জাতৰুক্খস্স. তত্থাতি খাণুকে.
তস্সাতি পাসাণদীপকস্স. পুব্বে ৱুত্তপ্পকাৰেতি পুব্বে নদীনিমিত্তট্ঠানে ‘‘অন্ৱদ্ধমাস’’ন্তিআদিনা (মহাৱ. অট্ঠ. ১৩৮) ৱুত্তপ্পকাৰে. সোতি পাসাণদীপকো. পুন সোতি পাসাণদীপকোযেৱ. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা.
আৱৰণন্তি পাড়িং. তন্তি আৱৰণং. আৱৰণেন ৱা কোট্ঠকবন্ধেন ৱা হেতুভূতেন, পচ্ছিজ্জতীতি সম্বন্ধো. কোচি আৱৰণপ্পদেসো অজ্ঝোত্থৰিযতীতি সম্বন্ধো. তত্থাতি আৱৰণপ্পদেসে. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. ‘‘হেট্ঠাপাড়ি বদ্ধা’’তি ইদং নদিং ৱিনাসেত্ৱা তড়াককৰণাকাৰদস্সনং. এত্থাতি নদিযং, তড়াকে ৱা. ছড্ডিতমোদকন্তি তড়াকৰক্খনত্থং একেন ৱাৰিমগ্গেন ছড্ডিতং উদকং. দেৱে অৱস্সন্তেতি দুব্বুট্ঠিকালত্তা ৱস্সন্তকালেপি দেৱে অৱস্সন্তে. সাতি নদিতো নীহটমাতিকা. কালন্তৰেনাতি অঞ্ঞেন কালেন. উপ্পতিত্ৱাতি গামনিগমানং উপৰি পতিত্ৱা. পৱত্ততীতি পুব্বে ৱুত্তপকাৰে ৱস্সকালে চত্তাৰো মাসে অব্ভোচ্ছিন্না সন্দতি. ৱিহাৰসীমন্তি ৱিহাৰসম্বন্ধং বদ্ধসীমং.
সমুদ্দেপীতি পিসদ্দো নদিমপেক্খতি. তত্থাতি পদেসে. ওতৰিত্ৱাতি হেট্ঠা তৰিত্ৱা. ‘‘ওসৰিত্ৱা’’তিপি পাঠো, অযমেৱত্থো. সণ্ঠহন্তীতি উদকেন সমং তিট্ঠন্তি. সোতি পদেসো. উদকন্ততোতি উদককোটিতো. তত্থাতি সমুদ্দে. বাধতীতি পীড়যতি. তেসূতি নাৱাঅট্টকেসু. তন্তি পিট্ঠিপাসাণং. ঊমিযোতি ৱীচিযো. তা হি পৰংপৰাৱসেন উগ্গন্ত্ৱা সৱিঞ্ঞাণকাৱিঞ্ঞাণকে মিযন্তি হিংসন্তি, অন্তো পক্খিপন্তীতি ৱা ঊমিযোতি ৱুচ্চন্তি. তত্থাতি পিট্ঠিপাসাণে. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. উদকেনেৱ পিট্ঠিপাসাণো ওত্থৰীযতীতি যোজনা. সোতি দীপকপব্বতো. ‘‘দূৰে’’তি ৱত্ৱা তস্স পমাণং দস্সেন্তো আহ ‘‘মচ্ছৱধানং অনাগমনপথে’’তি. মচ্ছৱধানন্তি কেৱট্টানং. তে হি যস্মা মচ্ছে হনন্তি, তস্মা মচ্ছৱধাতি ৱুচ্চন্তি. ‘‘মচ্ছবন্ধান’’ন্তিপি পাঠো. মচ্ছে বন্ধন্তীতি মচ্ছবন্ধাতি ৱচনত্থো কাতব্বো. অনাগমনপথেতি যত্থ গন্ত্ৱা তদহেৱ পচ্চাগন্ত্ৱা ন আগমনপথিকে দেসে. নত্থি আগমনপথো এত্থাতি অনাগমনপথো, দেসো. তস্মিং ‘‘অগমনপথে’’তিপি পাঠো, সো অযুত্তো. কস্মা? অগমনপথস্স নাধিপ্পেতত্তা. গন্ত্ৱা হি পুন অনাগমনপথোযেৱাধিপ্পেতো. তেসন্তি মচ্ছৱধানং. গমনপৰিযন্তস্সাতি গমনকোটিযা. ওৰতোতি ওৰভাগে ঠিতো দীপকো ৱা পব্বতো ৱাতি যোজেতব্বো. তত্থাতি ওৰভাগে ঠিতেসু দীপকপব্বতেসু. ওত্থৰিত্ৱাতি পকতিউদকেন ওত্থৰিত্ৱা. তত্থাতি ওত্থৰিত্ৱা ঠিতে সমুদ্দে.
কৰোন্তেহিপি কাতব্বন্তি সম্বন্ধো. যত্থাতি যস্মিং সৰে. অযন্তি অযং সৰো, ন জাতস্সৰো হোতি. অযং সৰো গামখেত্তসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতীতি যোজনা. তত্থাতি সৰে. যত্থ পনাতি যস্মিং সৰে পন. তস্সাতি জাতস্সৰস্স. তত্থাতি পদেসে. সচে গম্ভীৰং উদকং হোতীতি যোজনা. তত্থাতি অট্টকে. এত্থাতি জাতস্সৰে, ঠিতেসু পিট্ঠিপাসাণদীপকেসূতি যোজনা. পহোনকজাতস্সৰোতি সঙ্ঘকম্মং কাতুং পহোনকো জাতস্সৰো. ‘‘সুক্খতী’’তি ৱত্ৱা তদেৱ সমত্থেতুং ৱুত্তং ‘‘নিৰুদকো’’তি. তত্থাতি জাতস্সৰে. সচে নিৰুদকমত্তেন গামখেত্তং গচ্ছতি. কদা গচ্ছতীতি আহ ‘‘সচে পনেত্থা’’তিআদি. তত্থ এত্থাতি জাতস্সৰে. পোক্খৰণীআদীনীতি এত্থ আদিসদ্দেন উদকমাতিকাদযো সঙ্গণ্হাতি. যদা খণন্তি, তদাতি পাঠসেসো যোজেতব্বো. ‘‘তং ঠান’’ন্তি ৱুত্তেপি ন খণনট্ঠানমেৱ গহেতব্বং, ‘‘এত্থা’’তি সামঞ্ঞতো ৱুত্তত্তা সব্বোযেৱ জাতস্সৰো গহেতব্বো. ন কেৱলং অজাতস্সৰমত্তং হোতি, অথ খো গামখেত্তন্তি আহ ‘‘গামসীমাসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতী’’তি.
নন্তি জাতস্সৰং. পূৰেত্ৱাতি মত্তিকাদীহি পূৰেত্ৱা. পাড়িন্তি আৱৰণং. সব্বমেৱ নন্তি সকলমেৱ তং জাতস্সৰং. লোণীপীতি পিসদ্দেন ন কেৱলং সোব্ভোযেৱ জাতস্সৰসঙ্খ্যং গচ্ছতি, অথ খো লোণীপীতি দস্সেতি. উদকট্ঠানোকাসেতি উদকস্স ঠানে ওকাসে.
১৪৮. সীমায সীমং সম্ভিন্দন্তীতি এত্থ ‘‘সীমায সীম’’ন্তি পদানং সম্বন্ধাপেক্খত্তা তেসং সম্বন্ধং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘অত্তনো পৰেস’’ন্তি. ‘‘বদ্ধসীম’’ন্তি ইমিনা ‘‘সীম’’ন্তি সামঞ্ঞতো ৱুত্তেপি ৱিসেসতো বদ্ধসীমাযেৱ গহেতব্বাতি দস্সেতি. তমেৱত্থং ৱিত্থাৰেন্তো আহ ‘‘সচে হী’’তিআদি. সংসট্ঠৱিটপাতি অঞ্ঞমঞ্ঞং আসন্নত্তা সংসট্ঠো ৱিটপো এতেসন্তি সংসট্ঠৱিটপা. ‘‘সংসট্ঠৱিটপা’’তি ইদং উপলক্খণমত্তং, মূলানিপি সংসট্ঠানিযেৱাতি দট্ঠব্বং. তেসূতি দ্ৱীসু ৰুক্খেসু. ৱিহাৰসীমা চাতি পোৰাণকৱিহাৰসীমা চ. অন্তো কত্ৱাতি সীমায অন্তো কত্ৱা. অথ পচ্ছাতি এত্থ ‘‘পচ্ছা’’তি ইমিনা অথসদ্দস্সত্থং দস্সেতি. এৱং কে অকংসূতি আহ ‘‘এৱং ছব্বগ্গিযা অকংসূ’’তি. তেনাতি কৰণেন.
অজ্ঝোত্থৰণাকাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘পৰেস’’ন্তিআদি. তস্সাতি বদ্ধসীমায. পদেসন্তি ভিক্খূহি কম্মং কাতুং পহোনকং একদেসং. অন্তমসো একস্সপি ভিক্খুনো ঠত্ৱা অধিট্ঠানুপোসথং কাতুং পহোনকং পদেসং. কম্মং কাতুং অপ্পহোনকপদেসং অন্তো কৰিত্ৱা বন্ধন্তা সীমায সীমং সম্ভিন্দন্তি নাম. সীমায উপচাৰোতি পচ্ছা বন্ধিতব্বায সীমায উপচাৰো. ‘‘ৱড্ঢন্তো সীমাসঙ্কৰং কৰোতী’’তি ইমিনা সচে অৱড্ঢনকো পাসাণো হোতি, দ্ৱিন্নম্পি সীমানং নিমিত্তং কাতুং ৱট্টতীতি দস্সেতি.