১০. কোসম্বকক্খন্ধকং
২৭১. কোসম্বকৱিৱাদকথা
৪৫১. কোসম্বকক্খন্ধকে অযমনুপুব্বিকথা এৱং ৱেদিতব্বাতি যোজনা. ৱিনযং পাড়িতো চ, তদত্থতো চ ধাৰেতীতি ৱিনযধৰো, তথা সুত্তন্তং ধাৰেতীতি সুত্তন্তিকো. তেসূতি দ্ৱীসু ভিক্খূসু. সুত্তন্তিকো ভিক্খু নিক্খমীতি সম্বন্ধো. আচমনউদকাৱসেসন্তি আচমেতি ধোৱতি অনেনাতি আচমনং, তমেৱ উদকং আচমনউদকং, তমেৱ অৱসেসং আচমনউদকাৱসেসং, অৱসেসআচমনউদকন্তি অত্থো. তং ভিক্খুন্তি সুত্তন্তিকং ভিক্খুং. এত্থাতি আচমনউদকাৱসেসট্ঠপনে. ‘‘সচে হোতি, দেসেস্সামী’’তি ইমিনা অত্তনো সুব্বচভাৱঞ্চ সিক্খাকামতঞ্চ দস্সেতি. তেতি তযা, কথন্তি সম্বন্ধো. অথ ৱা তেতি তুয্হং, নত্থীতি সম্বন্ধো. অসঞ্চিচ্চ অসতিযা কতত্তা অনাপত্তিপক্খোপি ভৱেয্যাতি আহ ‘‘নত্থি আপত্তী’’তি. এত্থ পন আপত্তিযেৱ. সোতি সুত্তন্তিকো.
ৱিনযধৰোপীতি ৱিনযধৰো পন, আৰোচেসীতি সম্বন্ধো. আপজ্জমানোপীতি পিসদ্দো গৰহত্থো. তেতি ৱিনযধৰস্স নিস্সিতকা, আহংসূতি সম্বন্ধো. তস্সাতি সুত্তন্তিকস্স. তেতি সুত্তন্তিকস্স নিস্সিতকা, আৰোচেসুন্তি সম্বন্ধো. সোতি সুত্তন্তিকো. মুসাৱাদীতি অভূততো, অভূতং ৱা ৱচনং ৱদনসীলো. এসোতি ৱিনযধৰো. তেতি সুত্তন্তিকস্স নিস্সিতকা, আহংসূতি সম্বন্ধো. ততোতি কলহৱড্ঢনকাৰণা. ৱিনযধৰো অকাসীতি সম্বন্ধো.
৪৫৩. ‘‘ন তাৱ ভিন্নো’’তি ইমিনা ভিন্নোতি এত্থ তপচ্চযস্স অৱস্সম্ভাৱিযত্থে অনাগতকালিকতং দস্সেতি. তমেৱত্থং সহ উপমায দস্সেন্তো আহ ‘‘অপিচা’’তিআদি. তন্তি সস্সং. ‘‘ভিজ্জিস্সতী’’তি ইমিনা ভিজ্জিস্সতীতি ভিন্নোতি ৱচনত্থং দস্সেতি. সো চ খোতি সঙ্ঘো. কলহৱসেন ভিজ্জিস্সতীতি সম্বন্ধো. সম্ভমঅত্থৱসেনাতি সংৱেগঅত্থৱসেন. সম্ভমসদ্দো হি তীসু অত্থেসু ৱত্ততি গাৰৱে, ভীতিযং, সংৱেগে চাতি. ইধ পন সংৱেগে ৱত্ততি. ভিক্খুসঙ্ঘস্স ভিন্নে সংৱেগঅত্থৱসেনাতি অধিপ্পাযো. ইদং হেট্ঠা কথিতায ‘‘ভযে কোধে পসংসায’’ন্তি গাথায (পাৰা. অট্ঠ. ১.১৫) চসদ্দেন সম্পিণ্ডিতং সম্ভমঅত্থং সন্ধায ৱুত্তন্তি দট্ঠব্বং. এত্থাতি ‘‘ভিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো ভিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো’’তি পাঠে. আমেডিতন্তি আ পুনপ্পুনং ভযাদিপীড়িতত্তা মেডেন উম্মাদেন ইতং কথিতং আমেডিতং.
৪৫৪. হীতি ৱিত্থাৰো. ভগৱা ৱদেয্যাতি সম্বন্ধো. উক্খিপন্তি অপনেন্তীতি উক্খেপকা. উক্খিত্তমনুৱত্তন্তীতি উক্খিত্তানুৱত্তকা. এতেসন্তি উক্খিত্তানুৱত্তকানং. পুন এতেসন্তি উক্খেপকানং. পক্খোতি সখা. তন্তিমেৱাতি পাড়িমেৱ, ব্যাপাৰমেৱ ৱা.
৪৫৫. যোতি ভিক্খু. চিত্তং উপ্পাদেতীতি সম্বন্ধো. তুম্হেতি ধম্মৱাদিনো সন্ধায ৱুত্তং. কিং ভণথাতি কিং ৱচনং ভণথ. ইতি পুচ্ছিত্ৱাতি সম্বন্ধো. তেসঞ্চাতি ধম্মৱাদীনঞ্চ. ইতৰেসঞ্চাতি অধম্মৱাদীনঞ্চ. ইমেতি অত্তনো পক্খে ইমে ভিক্খূ. তেসন্তি অধম্মৱাদীনং. ‘‘কম্মং কোপেতী’’তি ‘‘নানাসংৱাসকচতুত্থো চে ভিক্খৱে কম্মং কৰেয্য, অকম্মং, ন চ কৰণীয’’ন্তি ৱচনতো (মহাৱ. ৩৮৯) কম্মং কোপেতি. ইতৰেসম্পীতি ধম্মৱাদীনম্পি. ধম্মৱাদীনং পক্খে নিসীদিত্ৱা অধম্মৱাদীনং লদ্ধিং গণ্হন্তোপি ধম্মৱাদীনং নানাসংৱাসকো হোতিযেৱ, অযং নযো ৱুত্তনযস্স অত্থতো সিদ্ধোতি কত্ৱা ইধ ন ৱুত্তো. এৱন্তিআদি নিগমনং. যোতি ভিক্খু, পৱিসতি গণ্হাতীতি সম্বন্ধো. নিসিন্নো হুত্ৱাতি যোজনা. ইমেতি অত্তনো পক্খে ইমে ভিক্খূ. ইতৰেতি পৰপক্খে ইতৰে ভিক্খূ. তেসন্তি ধম্মৱাদীনং. যত্থ তত্থ ৱা পন পক্খেতি যস্মিং কস্মিংচি ৱা ধম্মৱাদীনং পক্খে. ইমে ধম্মৱাদিনোতি গণ্হাতীতি তংতংপক্খগতে ভিক্খূ যাথাৱতো ৱা অযাথাৱতো ৱা ‘‘ইমে ধম্মৱাদিনো’’তি গণ্হাতি.
৪৫৬. কাযেন কতং কম্মং কাযকম্মং, ৱচিযা কতং কম্মং ৱচীকম্মং. তত্থ কাযকম্মং উপদংসেন্তা ভিক্খূ পহৰন্তা উপদংসেন্তি. ৱচীকম্মং উপদংসেন্তা ভিক্খূ ফৰুসং ৱদন্তা উপদংসেন্তি. তেন ৱুত্তং ‘‘কাযেন পহৰন্তা’’তিআদি. উপদংসেন্তীতি পৱত্তেন্তি. ‘‘কোধৱসেনা’’তি ইমিনা পেমৱসেনাতি অত্থং নিৱত্তেতি. অধম্মিযানীতি অধম্মেন কত্তব্বানি. ‘‘কিচ্চানী’’তি ইমিনা ইযপচ্চযস্স সৰূপং দস্সেতি. অসম্মোদিকাতি এত্থ যকাৰলোপোতি আহ ‘‘অসম্মোদিকাযা’’তি. ‘‘কথাযা’’তি ইমিনা অসম্মোদং জনেতীতি অসম্মোদিকাতি কত্ৱা ণিকপচ্চযস্স সৰূপং দস্সেতি. উপচাৰং মুঞ্চিত্ৱাতি এত্থ উপচাৰো নাম অঞ্ঞমঞ্ঞং পহৰন্তানং হত্থস্স পাপুণনট্ঠানং, তং মুঞ্চিত্ৱাতি অত্থো. আসনন্তৰিকাযাতি এত্থ একং আসনং অন্তৰং ব্যৱহিতং ইমিস্সা নিসিন্নকিৰিযাযাতি আসনন্তৰিকাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘একেকং আসনং অন্তৰ’’ন্তি. ‘‘কত্ৱা’’তি ইমিনা কিৰিযাৱিসেসনভাৱং দস্সেতি.
৪৫৭-৮. অযং অস্স ভিক্খুনো অধিপ্পাযো কিৰাতি যোজনা. এতেতি কোধাভিভূতে ভিক্খূ. ভগৱা পন কথেসীতি সম্বন্ধো. ‘‘অনত্থো অতো’’তি ইমিনা অনত্থতোতি পদস্স ওকাৰলোপসন্ধিং দস্সেতি. তেসং পদানমত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘এতস্মা’’তিআদি. ‘‘অথ ৱা’’তিআদিনা ‘‘অনত্থদো’’তি ৱত্তব্বে ‘‘সুগতো’’তিআদীসু ৱিয দ-কাৰস্স ত-কাৰং কত্ৱা অনত্থতোতি ৱুত্তন্তি দস্সেতি. অনত্থদোতি অনত্থং দদাতীতি অনত্থদো.
৪৬৪. পুথুসদ্দোতি এত্থ পুথুসদ্দো মহন্তপৰিযাযোতি আহ ‘‘মহা’’তি. অস্সাতি ভণ্ডনকাৰকস্স জনস্স. সমজনোতি এত্থ সমসদ্দো সদিসপৰিযাযোতি আহ ‘‘একসদিসো’’তি, তুল্যাধিকৰণসমাসোযং. ভণ্ডনকাৰকো অযং জনোতি যোজনা. তত্থাতি ভণ্ডনকাৰকেসু জনেসু. অঞ্ঞম্পি একং ইদং কাৰণন্তি সম্বন্ধো. ন মঞ্ঞিত্থাতি কোচি একোপি ন মঞ্ঞিত্থাতি যোজনা. ইমিনা অমঞ্ঞৰুন্তি এত্থ আৱিভত্তিযা ‘‘ৰু’’ন্তি আদেসো দস্সিতো.
পৰিমুট্ঠাতি পৰিমুট্ঠা সতি এতেসন্তি পৰিমুট্ঠাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘পৰিমুট্ঠসতিনো’’তি. অট্ঠক্খৰগাথাযং ‘‘পঞ্চমং লঘু সব্বত্থা’’তি ৱুত্তত্তা পঞ্চমস্স ৰাকাৰস্স ৰস্সো হোতি. তেন ৱুত্তং ‘‘ৰাকাৰস্স ৰস্সাদেসো কতো’’তি. কথং ভাণিনোতি ৱাচং ভাণিনো. মুখাযামন্তি এত্থ আযামসদ্দো ৱিত্থাৰপৰিযাযো, ৱিত্থাৰো চ নাম পসাৰণন্তি আহ ‘‘পসাৰেতু’’ন্তি. সম্পদানত্থজোতকেন তুংপচ্চযেন সম্পদানত্থে উপযোগৱচনন্তি দস্সেতি. নীতাতি কম্মৱাচকস্স কিতস্স অপ্পধানকম্মং দস্সেন্তো আহ ‘‘ইমং নিল্লজ্জভাৱ’’ন্তি. দ্ৱিকম্মকধাতুভাৱতো ‘‘অত্তনো’’তি পধানকম্মম্পি অজ্ঝাহৰিতব্বং. তন্তি কলহং. ‘‘জান’’ন্তি পদেন ‘‘ৱিদূ’’তি পদস্স অত্থঞ্চ ৱাক্যঞ্চ দস্সেতি. ৱিদন্তি জানন্তীতি ৱিদূতি ৱচনত্থো কাতব্বোতি অধিপ্পাযো. সাদীনৱোতিআদীনৱেন দোসেন সহ পৱত্তো. অযন্তি কলহো.
যে চ তং উপনয্হন্তীতি এত্থ তসদ্দস্স ৱিসযং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘আঘাত’’ন্তি. যেতি জনা. উপনয্হন্তি উপনহন্তি বন্ধন্তি. সনন্তনোতি এত্থ সনন্তনসদ্দো পুৰাণপৰিযাযোতি আহ ‘‘পোৰাণো’’তি.
‘‘অঞ্ঞে’’তি ইমিনা পৰেতি এত্থ পৰসদ্দস্স পচ্ছাভাগত্থাদযো নিৱাৰেতি. মযমেত্থ যমামসেতি এত্থ এতসদ্দস্স ৱিসযং দস্সেন্তো আহ ‘‘সঙ্ঘমজ্ঝে’’তি. যমুধাতু উপযমনত্থো সেকাৰো নিপাতমত্তোতি আহ ‘‘উপযমামা’’তি. ‘‘সততং সমিতং মচ্চুসন্তিকং গচ্ছামা’’তি ইমিনা ‘‘ন জানন্তী’’তি পদস্স আকাৰং দস্সেতি. তত্থাতি মহাজনকাযে যে পণ্ডিতাতি যোজনা. এৱং হীতি এৱমেৱ. জানন্তা তে পণ্ডিতা পটিপজ্জন্তীতি যোজনা. মেধন্তা হিংসন্তা গচ্ছন্তি পৱত্তন্তীতি মেধগা কলহা. কেচি মেধধাতুতো ণ্ৱুপচ্চযং ৱদন্তি, তেসং মতেন মেধকাতি পঠমক্খৰেন পাঠো ভৱেয্য.
তেসম্পীতি ব্ৰহ্মদত্তদীঘাৱুকুমাৰানম্পি. সঙ্গতীতি সমাগমো. ৱোতি তুম্হাকং. যেসং তুম্হাকং নেৱ মাতাপিতূনং অট্ঠীনি ছিন্নানি, ন পাণা হতা, ন গৱস্সধনানি হটানি. তেসং তুম্হাকং কস্মা সঙ্গতি ন হোতীতি যোজনা.
সব্বানি পৰিস্সযানীতি এত্থ সব্বানীতি ৱুত্তকাৰণঞ্চ লিঙ্গৱিপল্লাসঞ্চ দস্সেন্তো আহ ‘‘পাকটপৰিস্সযে চ পটিচ্ছন্নপৰিস্সযে চা’’তি. ‘‘অভিভৱিত্ৱা’’তি ইমিনা অভিভুয্যাতি পদস্স ত্ৱাপচ্চযন্তভাৱং দস্সেতি. তেনাতি নিপকেন সহাযেন.
ৰাজাৱাতি এত্থ ৰাজা ইৱাতি পদৱিভাগং কত্ৱা ৰাজসদ্দস্স উপলক্খণৱসেন মহাজনক, অৰিন্দমৰাজানো চ ইৱসদ্দস্স ওপম্মত্থজোতকঞ্চ দস্সেন্তো আহ ‘‘যথা’’তিআদি. ৰট্ঠৱিজিতসদ্দা অঞ্ঞমঞ্ঞপৰিযাযা. ৱিসেসনৱিসেস্যানং কামাচাৰতো গম্যমানত্তা ৱুত্তং ‘‘ৱিজিতং ৰট্ঠ’’ন্তি. ‘‘মাতঙ্গো অৰঞ্ঞে নাগো ইৱা’’তি ইমিনা পদৱিভাগং দস্সেতি. তেসং পদানং অত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘মাতঙ্গোতি হত্থী ৱুচ্চতী’’তিআদি. ‘‘হত্থী ৱুচ্চতী’’তি ইমিনা মহন্তো অঙ্গো সৰীৰমেতস্সাতি মাতঙ্গোতি ৱচনত্থেন হত্থী মাতঙ্গো নামাতি দস্সেতি. মহন্তসদ্দস্স মাতাদেসো. নাগসদ্দো উৰগে চ হত্থিম্হি চ নাগৰুক্খে চ উত্তমে চ নামপঞ্ঞত্তিযঞ্চাতি পঞ্চসু অত্থেসু ৱত্ততি, ইধ উত্তমত্থেতি দস্সেন্তো আহ ‘‘নাগোতি মহন্তাধিৱচনমেত’’ন্তি. মাতঙ্গৰঞ্ঞেৱাতি এত্থ ইৱসদ্দস্স ওপম্মত্থজোতকভাৱং দস্সেত্ৱা অত্থযোজনং দস্সেন্তো আহ ‘‘যথা হী’’তিআদি. ‘‘যথা চ পালিলেয্যকো’’তি ইমিনা মাতঙ্গনাগস্স সৰূপং উপলক্খণেন দস্সেতি.
২৭৫. পালিলেয্যকগমনকথা
৪৬৭. পালিলেয্যকন্তি পলিলৱনসণ্ডে ৱসন্তহত্থিনাগং. ‘‘হত্থী’’তি চ ‘‘নাগো’’তি চ দ্ৱিন্নং সদ্দানং পৰিযাযভাৱেন ৱুত্তত্তা অধিকত্থোতি আহ ‘‘মহাহত্থী’’তি. পুৰতো পুৰতো গচ্ছন্তেহি তেহি হত্থিআদীহি ছিন্নগ্গানীতি যোজনা. ওভগ্গোভগ্গন্তি ভঞ্জিত্ৱা অধোপাতিতং ওভগ্গন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘ভঞ্জিত্ৱা ভঞ্জিত্ৱা পাতিত’’ন্তি. ‘‘উচ্চট্ঠানতো’’তি ইমিনা অৱত্যূপসগ্গস্স অধোত্থং নযেন দস্সেতি. এতস্সাতি হত্থিনাগস্স. তেতি হত্থিআদযো. তেহীতি হত্থিআদীহি. পিৱন্তেহি তেহীতি যোজনা. কদ্দমোদকানীতি কদ্দমেন সংসট্ঠানি উদকানি.
ঈসাদন্তস্সাতি এত্থ ঈসায সদিসো দন্তো ইমস্সাতি ঈসাদন্তোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘ৰথঈসাসদিসদন্তস্সা’’তি. ‘‘ৰথঈসা’’তি ইমিনা নঙ্গলঈসং নিৱত্তেতি. যদেকোতি যং একো. যংসদ্দো কাৰণত্থোতি আহ ‘‘যস্মা’’তি. অস্স নাগস্সাতি হত্থিনাগস্স. নাগেনাতি বুদ্ধনাগেন.
যথাভিৰন্তন্তি এত্থ কিত্তকং কালং ৰমতীতি আহ ‘‘তেমাস’’ন্তি. এত্তাৱতাতি এত্তকেন তেমাসৱিহৰণেন. পত্থটা অহোসীতি সম্বন্ধো. সব্বত্থাতি সব্বস্মিং জম্বুদীপতলে.
‘‘কোসম্বিনিৱাসিনো’’তি ইমিনা কোসম্বিযং নিৱসন্তীতি কোসম্বকাতি ৱচনত্থং দস্সেতি.
২৭৬. অট্ঠাৰসৱত্থুকথা
৪৭১. ‘‘লদ্ধিগ্গহণ’’ন্তি ইমিনা আদীযতে আদাযোতি ৱচনত্থং দস্সেতি.
৪৭৫. তং দিৱসমেৱাতি তস্মিং সঙ্ঘসামগ্গিকৰণদিৱসেযেৱ.
৪৭৬. ন মূলা মূলং গন্ত্ৱাতি মূলতো মূলং ন গন্ত্ৱাৱ. ‘‘অত্থতো অপগতা’’তি ইমিনা অত্থতো অপেতা অত্থাপেতাতি ৱচনত্থং দস্সেতি. ‘‘ব্যঞ্জনমত্তং উপেতা’’তি ইমিনা ব্যঞ্জনমত্তং উপেতা উপগতা ব্যঞ্জনূপেতাতি ৱচনত্থং দস্সেতি.
৪৭৭. অত্থেসু জাতেসূতি এত্থ জাতসদ্দো উপ্পন্নপৰিযাযোতি আহ ‘‘ৱিনযঅত্থেসু উপ্পন্নেসূ’’তি. তঞ্চ পদং ‘‘সঙ্ঘস্স কিচ্চেসূ’’তিআদীসু সব্বপদেসু যোজেতব্বং. মহত্থিকোতি মহন্তো উপকাৰসঙ্খাতো অত্থো ইমস্সাতি মহত্থিকোতি দস্সন্তো আহ ‘‘মহাউপকাৰো’’তি.
অনানুৱজ্জো পঠমেনাতি এত্থ পঠমসদ্দো তাৱপৰিযাযোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘তাৱা’’তি. সীলতোতি সীলেন. উপেক্খিতাচাৰোতি উপপত্তিতো ইক্খিতাচাৰো. ‘‘অপেক্খিতাচাৰো’’তিপি পাঠো. উপপৰিক্খিতাচাৰোতি উপপৰিক্খিতো আচাৰো এতস্সাতি উপপৰিক্খিতাচাৰো.
ৱিসয্হাতি এত্থ ৱিপুব্বো সহধাতু অভিভৱনত্থো, ত্ৱাপচ্চযো চ হোতীতি দস্সেন্তো আহ ‘‘অভিভৱিত্ৱা’’তি. অনপগতন্তি কাৰণতো অনপেতং. ভণন্তো ভিক্খূতি সম্বন্ধো. তমত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘যস্মা হী’’তিআদি. সোতি ভিক্খু, ন হাপেতীতি সম্বন্ধো. ‘‘উসূযাযা’’তি ইমিনা দোসাগতিগমনস্স গহিতত্তা ‘‘অগতিগমনৱসেনা’’তি ইমিনা পাৰিসেসনযেন অৱসেসঅগতিগমনমেৱাধিপ্পেতং. সোতি ভিক্খু. ছম্ভতি চেৱাতি থম্ভতি চেৱ, থদ্ধং কৰোতি চেৱাতি অত্থো. ৱেধতি চাতি কম্পতি চ. যো চাতি ভিক্খু পন. ঈদিসোতি উসূযায ৱা অগতিগমনেন ৱা ভণনসঙ্খাতো এদিসো ন হোতি.
কিঞ্চ ভিয্যোতি নিপাতসমুদাযো, ততো ৱুত্ততো অতিৰেকং কথেতব্বং কিং পনাতি অত্থো. তস্সা গাথায অত্থো ৱেদিতব্বোতি যোজনা. যোতি ভিক্খু. হীতি সচ্চং. কালাগতন্তি এত্থ গহেতব্বকালঞ্চ সত্তমীতপ্পুৰিসসমাসঞ্চ দস্সেন্তো আহ ‘‘কথেতব্বযুত্তকালে আগত’’ন্তি. ৱচোতি পদং ন ৱচনপধানং, ৱচনৱন্তপুগ্গলোযেৱ পধানন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱদন্তো’’তি.
আচেৰকম্হি চ সকেতি এত্থ আচৰিযস্স এসো আচেৰকো, সস্স অত্তনো এসো সকোতি ৱচনত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘অত্তনো আচৰিযৱাদে’’তি. গাথাভাৱতো আচৰিযসদ্দস্স আচেৰাদেসো কাতব্বো. ‘‘ৱাদে’’তি ইমিনা ইদমত্থে পৱত্তস্স ণিকপচ্চযস্স সৰূপং দস্সেতি. অলং পমেতুন্তি এত্থ অলংসদ্দো সমত্থত্থো, পমসদ্দোতুলনত্থোতি আহ ‘‘তুলযিতুং সমত্থো’’তি. কথেতৱেতি এত্থ তৱেসদ্দো অঞ্ঞত্থ যেভুয্যেন ভাৱৱাচকো, ইধ পন কম্মৱাচকোতি আহ ‘‘কথেতব্বে’’তি. ৱিৰদ্ধট্ঠানকুসলোতি ৱিৰদ্ধট্ঠানে কুসলো.
অযং গাথা ৱুত্তাতি সম্বন্ধো. তন্তি কথেতব্বং. অযং হেত্থত্থোতি অযং এৱ এত্থ গাথাযং অত্থোতি যোজনা. ‘‘গচ্ছন্তী’’তি ইমিনা ৱজন্তীতি এত্থ ৱজধাতুযা গত্যত্থং দস্সেতি. ‘‘অত্তনো আচৰিযৱাদ’’ন্তি ইমিনা ‘‘সকং আদায’’ন্তি পদস্স অত্থং দস্সেতি. আচৰিযৱাদো হি আদাতব্বতো গহেতব্বতো আদাযন্তি ৱুত্তো. তদনুৰূপন্তি তস্স ৱত্থুস্স অনুৰূপং. ব্যাকৰমানো ভিক্খূতি সম্বন্ধো. অট্ঠহি দূতঙ্গেহীতি ‘‘সোতা চ হোতি, সাৱেতা চ, উগ্গহেতা চ, ধাৰেতা চ, ৱিঞ্ঞাতা চ, ৱিঞ্ঞাপেতা, চ কুসলো চ সহিতাসহিতস্স, নো চ কলহকাৰকো’’তি (চূড়ৱ. ৩৪৭; অ. নি. ৮.১৬) এৱং ৱুত্তেহি অট্ঠহি দূতস্স অঙ্গেহি. কস্স দূতেয্যকম্মন্তি আহ ‘‘সঙ্ঘস্সা’’তি. দূতস্স এতানি দূতেয্যানি, তানিযেৱ কম্মানি দূতেয্যকম্মানি, তেসু. ইদন্তি অত্থজাকং, ৱুত্তং হোতীতি যোজনা. অথ ৱা ইদন্তি অযমত্থো. ৱুত্তং হোতীতি ৱুত্তো হোতি. পচ্ছিমনযে লিঙ্গৱিপল্লাসোতি দট্ঠব্বো. আনেত্ৱা হৱন্তি পূজেন্তীতি আহৱো দাযকা, তেসং আহূনং. আনেত্ৱা হুনিতব্বং পূজেতব্বন্তি আহুতি, তং আহুতিং. সঙ্ঘস্স কিচ্চেসূতি নিদ্ধাৰণে ভুম্মং. তেন ৱুত্তং ‘‘তস্স তস্স কিচ্চস্সা’’তি. কৰৱচোতি এত্থ ‘‘ৱচোকৰো’’তি ৱত্তব্বে গাথাভাৱতো পদৱিপৰিযাযৱসেন ‘‘কৰৱচো’’তি ৱুত্তোতি আহ ‘‘ৱচনং কৰোন্তো’’তি. ‘‘ৱচনকৰণেনা’’তি ইমিনা ‘‘ন তেন মঞ্ঞতী’’তি এত্থ তসদ্দস্স ৱিসযং দস্সেতি.
আপজ্জমানো ভিক্খু আপত্তি হোতীতি যোজনা. তস্সা চাতি এত্থ স্মাৱচনস্স স্সাদেসো কাতব্বো. যথাতি যেনাকাৰেন, ৱিনযকম্মাকাৰেনাতি অত্থো. যেসূতি যত্তকেসু ৱত্থূসু. উভযে এতে ৱিভঙ্গাতি সম্বন্ধো. অস্সাতি ভিক্খুস্স. আপত্তিৱুট্ঠানপদস্সাতি পদসদ্দো কাৰণত্থো, ভুম্মত্থে সামিৱচনো চ হোতীতি আহ ‘‘আপত্তিৱুট্ঠানকাৰণে’’তি. ‘‘কুসলো’’তি ইমিনা ছেকো পণ্ডিতো, কুচ্ছিতং পাপং ৱিদতি জানাতীতি কোৱিদোতি ৱচনত্থেন কোৱিদো নামাতি দস্সেতি.
আচৰন্তো ভিক্খু গচ্ছতীতি যোজনা. ‘‘ৱত্ত’’ন্তি ইমিনা ওসাৰণং তন্তি এত্থ তসদ্দস্স ৱিসযং দস্সেতি. ‘‘যা’’তি ইমিনা এতম্পীতি এত্থ এতসদ্দস্স অনিযমনিদ্দেসভাৱং দস্সেতি. সব্বত্থাতি সব্বস্মিং কোসম্বকক্খন্ধকে.
ইতি কোসম্বকক্খন্ধকৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.
ইতি সমন্তপাসাদিকায ৱিনযসংৱণ্ণনায
মহাৱগ্গৱণ্ণনায
যোজনা সমত্তা.
জাদিলঞ্ছিতনামেন, নেকানং ৱাচিতো মযা;
মহাৱগ্গখন্ধকস্স, সমত্তো যোজনানযোতি.
নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স