৪. ৰাজাযতনকথা
৬. পাচীনকোণেতি পুৰত্থিমঅস্সে, পুব্বদক্খিণদিসাভাগেতি অত্থো. ৰাজাযতনৰুক্খন্তি খীৰিকাৰুক্খং. তেন খো পন সমযেনাতি এত্থ তসদ্দস্স ৱিসযং পুচ্ছিত্ৱা দস্সেন্তো আহ ‘‘কতৰেন সমযেনা’’তি. নিসিন্নস্স ভগৱতোতি যোজনা. দেৱৰাজসদ্দস্স অঞ্ঞে পজাপতিআদযো দেৱৰাজানো নিৱত্তেতুং ‘‘সক্কো’’তি ৱুত্তং. তন্তি হৰীতকং. পৰিভুত্তমত্তস্সেৱ ভগৱতোতি সম্বন্ধো. নিসিন্নে ভগৱতি.
‘‘তেন খো পন সমযেনা’’তি ইমিনা যেন সমযেন ভগৱা ৰাজাযতনমূলে নিসীদি, তেন খো পন সমযেনাতি অত্থং দস্সেতি. উক্কলজনপদতোতি উক্কলনামকা জনপদম্হা. যস্মিং দেসে ভগৱা ৱিহৰতি, তং দেসন্তি যোজনা. এত্থাতি ‘‘তং দেসং অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্না’’তিপদে. তেসন্তি ৱাণিজানং. ঞাতিসালোহিতসদ্দানং অঞ্ঞমঞ্ঞৱেৱচনত্তা ‘‘ঞাতী’’তি ৱুত্তে সালোহিতসদ্দস্স অত্থো সিদ্ধোতি দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘ঞাতিভূতপুব্বা দেৱতা’’তি. সাতি দেৱতা. নেসন্তি ৱাণিজানং. ততোতি অপৱত্তনকাৰণা. তেতি ৱাণিজা. ইদন্তি অপৱত্তনং. বলিন্তি উপহাৰং. তেসন্তি ৱাণিজানং. ‘‘সব্বিমধুফাণিতাদীহি যোজেত্ৱা’’তি পদং পুব্বাপৰাপেক্খং, তস্মা মজ্ঝে ৱুত্তং. পতিমানেথাতি এত্থ মান পূজাযং পেমনেতি ধাতুপাঠেসু (সদ্দনীতিধাতুমালাযং ১৮ নকাৰন্তধাতু) ৱুত্তত্তা পূজনপেমনং নাম অত্থতো উপট্ঠহনন্তি আহ ‘‘উপট্ঠহথা’’তি. তং ৱোতি এত্থ তংসদ্দো পতিমাননৱিসযো, ৱোসদ্দো তীসু ৱোসদ্দেসু তুম্হসদ্দস্স কাৰিযো ৱোসদ্দো, সো চ চতুত্থ্যত্থোতি আহ ‘‘তং পতিমানং তুম্হাক’’ন্তি. ৱোকাৰো হি তিৱিধো তুম্হসদ্দস্স কাৰিযো, যোৱচনস্স কাৰিযো, পদপূৰণোতি. তত্থ তুম্হসদ্দস্স কাৰিযো পঞ্চৱিধো পচ্চত্তউপযোগকৰণসম্পদানসামিৱচনৱসেনাতি. তত্থ তুম্হসদ্দকাৰিযো সম্পদানৱচনো ইধাধিপ্পেতো. তেনাহ ‘‘তুম্হাক’’ন্তি. ‘‘য’’ন্তিসদ্দস্স ৱিসযো পটিগ্গহণত্থোতি আহ ‘‘যং পটিগ্গহণ’’ন্তি. অস্সাতি ভৱেয্য. যো পত্তো অহোসীতি যোজনা. অস্সাতি ভগৱতো. সোতি পত্তো. সুজাতায আগচ্ছন্তিযা এৱাতি সম্বন্ধো. অনাদৰে চেতং সামিৱচনং. তেনাতি অন্তৰধাযহেতুনা. অস্সাতি ভগৱতো. হত্থেসূতি কৰণত্থে চেতং ভুম্মৱচনং. হত্থেহীতি হি অত্থো. কিম্হীতি কেন.
ইতোতি আসড়্হীমাসজুণ্হপক্খপঞ্চমিতো. এত্তকং কালন্তি এতং পমাণং একূনপঞ্ঞাসদিৱসকালং. জিঘচ্ছাতি ঘসিতুমিচ্ছা. পিপাসাতি পাতুমিচ্ছা. অস্সাতি ভগৱতো. চেতসা-চেতোসদ্দানং সম্বন্ধাপেক্খত্তা তেসং সম্বন্ধং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘অত্তনো’’তি চ ‘‘ভগৱতো’’তি চ. ইমেহি সম্বন্ধিসদ্দানমসদিসত্তা সম্বন্ধোপি অসদিসোতি দস্সেতি. অত্তনোতি চতুন্নং মহাৰাজানং. সমাসোযেৱ অৱযৱীপধানো হোতি, ৱাক্যং পন অৱযৱপধানোযেৱাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘চতূহি দিসাহী’’তি. পাড়িযং ‘‘আগন্ত্ৱা’’তি পাঠসেসো যোজেতব্বো. ‘‘সিলামযে’’তি ইমিনা সিলামযমেৱ সেলামযন্তি অত্থং দস্সেতি. ইদন্তি ‘‘সেলামযে পত্তে’’তি ৱচনং. যেতি মুগ্গৱণ্ণসিলামযে পত্তে. ততোতি ইন্দনীলমণিমযপত্তউপনামনতো, পৰন্তি সম্বন্ধো. তেসন্তি চতুন্নং মহাৰাজানং. চত্তাৰোপি অধিট্ঠহীতি সম্বন্ধো. যথাতি যেনাকাৰেন, অধিট্ঠিযমানেতি যোজনা. একসদিসোতি একংসেন সদিসো. অধিট্ঠিতে পত্তেতি সম্বন্ধো. পত্তেতি চ কৰণত্থে ভুম্মৱচনং. পত্তেন পটিগ্গহেসীতি হি অত্থো. পচ্চগ্ঘেতি এত্থ একাৰো স্মিংৱচনস্স কাৰিযোতি আহ ‘‘পচ্চগ্ঘস্মি’’ন্তি. পটি অগ্ঘন্তি পদৱিভাগং কত্ৱা পটিসদ্দো পাটেক্কত্থো, ‘‘অগ্ঘ’’ন্তি সামঞ্ঞতো ৱুত্তেপি মহগ্ঘত্থোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘পাটেক্কং মহগ্ঘস্মি’’ন্তি. ইমিনা চত্তাৰো একতো হুত্ৱা ন মহগ্ঘা হোন্তি, পাটেক্কং পন মহগ্ঘা হোন্তীতি দস্সেতি. অথ ৱা সউপসগ্গো পচ্চগ্ঘসদ্দো অভিনৱপৰিযাযোতি আহ ‘‘অভিনৱে’’তি. অভিনৱোতি চ অচিৰতনৱত্থুস্স নামং. অচিৰতনৱত্থু অচিৰতনত্তা অব্ভুণ্হং ৱিয হোতি, তস্মা ৱুত্তং ‘‘অব্ভুণ্হে’’তি. ‘‘তঙ্খণে নিব্বত্তস্মি’’ন্তি ইমিনা তমেৱত্থং ৱিভাৱেতি. দ্ৱেৱাচিকাতিপদস্স সমাসৱসেন চ তদ্ধিতৱসেন চ নিপ্ফন্নভাৱং দস্সেন্তো আহ ‘‘দ্ৱে ৱাচা’’তিআদি. পত্তাতি এত্থ একো ইতিসদ্দো লুত্তনিদ্দিট্ঠো. ইতি তস্মা দ্ৱেৱাচিকাইতি অত্থোতি যোজনা. তেতি ৱাণিজা. অথাতি তস্মিং কালে. তেতি কেসে. তেসন্তি ৱাণিজানং. পৰিহৰথাতি অত্তনো অভিৱাদনপচ্চুট্ঠানট্ঠানন্তি পটিগ্গহেত্ৱা, পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা ৱা হৰথাতি অত্থো. তেতি ৱাণিজা. অমতেনেৱাতি অমতেন ইৱ, অভিসিত্তা ইৱাতি যোজনা.