৪৭. পণ্ডকৱত্থুকথা

১০৯. দহৰতৰুণসদ্দানং ৱেৱচনত্তা ৱুত্তং ‘‘দহৰে…পে… তৰুণে’’তি. মোড়িগল্লসদ্দো থূলসৰীৰৱাচকো অনিপ্ফন্নপাটিপদিকোতি আহ ‘‘মোড়িগল্লেতি থূলসৰীৰে’’তি. হত্থিভণ্ডেতি এত্থ হত্থিসঙ্খাতং ভণ্ডং এতেসন্তি হত্থিভণ্ডাতি ৱুত্তে হত্থিগোপকাতি আহ ‘‘হত্থিগোপকে’’তি. অভিধানে (অভিধানপ্পদীপিকাযং ৩৬৭ গাথাযং) পন ‘‘হত্থিমেণ্ডো’’তি পাঠো অত্থি.

পণ্ডকোতি পডতি ৱিকলভাৱং গচ্ছতীতি পণ্ডকো. সংখেপেন ৱুত্তমত্থং ৱিত্থাৰেন দস্সেন্তো আহ ‘‘তত্থা’’তিআদি. তত্থ যস্সাতি পণ্ডকস্স. অসুচিনাতি সম্ভৱেন. আসিত্তস্সাতি আসিঞ্চিতব্বস্স. ইমিনা অসুচিনা মুখে আসিঞ্চিতব্বোতি আসিত্তোতি ৱচনত্থং দস্সেতি. অযন্তি পণ্ডকো. অজ্ঝাচাৰন্তি মেথুনজ্ঝাচাৰং. ‘‘উসূযায উপ্পন্নাযা’’তিইমিনা উসূযতীতি উসূযোতি ৱচনত্থং দস্সেতি. উপক্কমেনাতি ৱাযামেন. বীজানীতি অণ্ডানি. ইমিনা উপক্কমেন এতস্মা বীজানি অপনীতানীতি ওপক্কমিকোতি ৱচনত্থং দস্সেতি. পক্খে পৱত্তো পণ্ডকো পক্খপণ্ডকো, পক্খে পৰিড়াহৱূপসমো পণ্ডকো পক্খপণ্ডকোতি ৱচনত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘একচ্চো পনা’’তিআদি. তত্থ পুব্বৱচনত্থে পক্খেতি কালপক্খেতি অত্থো দট্ঠব্বো. পচ্ছিমৱচনত্থে পক্খেতি জুণ্হপক্খেতি অত্থো দট্ঠব্বো. ‘‘অকুসলৱিপাকানুভাৱেনা’’তি পদং ‘‘পণ্ডকো হোতী’’তিপদেযেৱ সম্বন্ধিতব্বং. অস্সাতি পণ্ডকস্স. নপুংসকপণ্ডকোতি পুৰিসো ৱিয সাতিসযং পচ্চামিত্তে ন পুংসকেতি অভিমদ্দনং কাতুং ন সক্কোতীতি নপুংসকো. ন পুমা ন ইত্থীতি নপুংসকোতি কত্ৱা নপুমনইত্থিসদ্দস্স নিৰুত্তিনযেন নপুংসককৰণম্পি ৱদন্তি. নপুংসকোযেৱ পণ্ডকো নপুংসকপণ্ডকো. তেসূতি পঞ্চসু পণ্ডকেসু. তেসুপীতি ওপক্কমিকাদীসু তীসুপি. ‘‘যস্মিং পক্খে’’তি ইমিনা পক্খে পক্খে পণ্ডকভাৱং নিৱত্তেতি. অস্সাতি পণ্ডকস্স. এত্থাতি পঞ্চসু পণ্ডকেসু. সোপীতি পণ্ডকোপি. ইতোতি পণ্ডকৱাৰতো. ‘‘এসেৱ নযো’’তি ইমিনা লিঙ্গনাসনমেৱ অতিদিসতি.