৩৪. দাসৱত্থুকথা
৯৭. দাসাতি চেটকা. তে হি সামিকেহি দুক্খে ৱা দুট্ঠকম্মে ৱা অসীযন্তি খিপীযন্তীতি দাসাতি ৱুচ্চন্তি. তত্থাতি চতূসু দাসেসু. ‘‘ঘৰদাসিযা পুত্তো’’তি ইমিনা অন্তোগেহে ঘৰদাসিযা কুচ্ছিম্হি জাতো অন্তোজাতোতি ৱচনত্থং দস্সেতি. ধনং দত্ৱা কীতো ধনক্কীতোতি ৱচনত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘ধনক্কীতো নামা’’তিআদি. ধনেন কীতো ধনক্কীতোতি ৱচনত্থোপি যুত্তোযেৱ. দাসচাৰিত্তন্তি দেসকালৱসেন দাসানং চাৰিত্তং. তত্থ তত্থাতি তস্মিং তস্মিং দেসে, কালে ৱা.
কৰমৰানীতো নামাতি এত্থ কৰমৰোতি ৱন্দি. সো হি সত্তূনং কৰেন হত্থেন মৰিতব্বত্তা কৰমৰোতি ৱুচ্চতি. কৰমৰভাৱেন আনীতো কৰমৰানীতো. তিৰোৰট্ঠা আহৰন্তীতি সম্বন্ধো. উপলাপেত্ৱা ৱাতি পলোভেত্ৱা ৱা. ততোতি কস্মাচি গামতো. মনুস্সা এৱ মানুস্সকানি. ইত্থিপুৰিসানং সাধাৰণভাৱেন সামঞ্ঞভাৱতো নপুংসকলিঙ্গৱসেন ৱুত্তং. পিসদ্দেন ন কেৱলং ধনানিযেৱ আহৰন্তি, অথ খো মানুস্সকানিপীতি সম্পিণ্ডেতি. তত্থাতি মানুস্সকেসু. এৱৰূপো কৰমৰানীতো দাসো ন পব্বাজেতব্বোতি যোজনা. সব্বসাধাৰণেনাতি বন্ধনাগাৰসোধনকালে সব্বেসং সাধাৰণেন.
দাসব্যন্তি দাসস্স ভাৱো দাসব্যং, তং. তেন ৱুত্তং ‘‘দাসভাৱ’’ন্তি. ‘‘সযমেৱা’’তি ইমিনা সামংসদ্দো সযমত্থে নিপাতোতি দস্সেতি. ভুজিস্সিত্থিযোতি ৰঞ্ঞো ভুজিস্সিত্থিযো. ৱণ্ণদাসীহীতি নগৰসোভিনীহি. তা হি ৱণ্ণসম্পন্নদাসিভাৱতো ৱণ্ণদাসীতি ৱুচ্চন্তি. তাসন্তি ভুজিস্সিত্থীনং. পণ্ণন্তি দাসিপণ্ণং. ভটিপুত্তকগণাদীনন্তি আদিসদ্দেন মল্লপুত্তগণাদযো সঙ্গণ্হাতি. ইমিনা বহুসামিকদাসং দস্সেতি. তেহীতি ভটিপুত্তকগণাদীহি. অদিন্না ন পব্বাজেতব্বাতি বহূসু সামিকেসু একেনপি অদিন্না ন পব্বাজেতব্বা. তেপীতি আৰামিকদাসেপি. ইমস্মিং আৰামিকদাসপব্বাজনে অট্ঠকথাৱাদং দস্সেন্তো আহ ‘‘মহাপচ্চৰিয’’ন্তিআদি. ‘‘তক্ক’’ন্তি পদং ‘‘আসিত্তক’’ইতি পদে কম্মং. ‘‘সীসে’’তি পদং ‘‘আসিত্তক’’ইতি পদে আধাৰো. কেসুচি জনপদেসু দেসচাৰিত্তৱসেন সীসে তক্কস্স আসিঞ্চনং দাসানং ভুজিস্সকৰণন্তি অধিপ্পাযো. ‘‘আৰামিকং দেমা’’তি ৱচনং দাসানং ভুজিস্সৱচনন্তি ৱুত্তং হোতি. যেন কেনচি ৱোহাৰেনাতি ‘‘আৰামিকং দেমা’’তি ৱা ‘‘আৰামিকদাসং দেমা’’তি ৱা ‘‘কপ্পিযকাৰকং দেমা’’তি ৱা যেন কেনচি ৱোহাৰেন. দ্ৱীসু অট্ঠকথাৱাদেসু কুৰুন্দিৱাদস্স পচ্ছা ৱুত্তত্তা সোযেৱ পমাণন্তি দট্ঠব্বং. দুগ্গতমনুস্সাতি দুক্খং গতমনুস্সা. এতেতি দুগ্গতমনুস্সে. তং পব্বাজেতুং ন ৱট্টতীতি মাতাপিতূনং দাসভাৱং উপগতকালে জাতং পুত্তং সন্ধায ৱুত্তং. অথ পন মাতাপিতৰো দাসভাৱং উপগতা, ন পুত্তো, তং পব্বাজেতুং ৱট্টতি. ‘‘ভিক্খুস্সা’’তিপদং ‘‘ঞাতকা ৱা উপট্ঠাকা ৱা’’তিপদেসু সামিসম্বন্ধো, ‘‘দেন্তী’’তি পদে সম্পদানং. অস্সাতি ভিক্খুস্স. ইমন্তি দাসং. অভিৰমিস্সতীতি ভিক্খুভাৱে অভিৰমিস্সতি. ৱিব্ভমিস্সতীতি ৱিনিৱত্তেত্ৱা গিহিভাৱং ভমিস্সতি. ইতি ৱত্ৱা দেন্তীতি সম্বন্ধো. নিস্সামিকদাসোতি পৰিগ্গাহকসামিকৱিৰহিতো দাসো. নিস্সামিকস্স দাসস্স ৰাজা সামী, তস্মা ৰঞ্ঞা অপৰিগ্গহিতে অত্তনাৱ অত্তানং ভুজিস্সং কাতুং ৱট্টতি. পৰিগ্গহিতে ৰাজানং কাৰাপেতুং ৱট্টতি. অজানন্তোতি অত্তনো দাসভাৱমজানন্তো.
অনুৰাধপুৰাতি অনুৰাধনগৰতো নিক্খমিত্ৱাতি সম্বন্ধো. সোতি পুত্তো. ইধাতি ৰোহণে. মাতৰং পুচ্ছিত্ৱাতি সম্বন্ধো. আগম্মাতি আগন্ত্ৱা. অতিচ্ছথাতি অতিক্কমিত্ৱা ইচ্ছথ, ইধ কিঞ্চি দেয্যধম্মং নত্থি, ইদং অতিক্কমিত্ৱা অঞ্ঞত্থ ঠাতুমিচ্ছথাতি ৱুত্তং হোতি. তেতি ঘৰসামিকা. চতূহি পচ্চযেহি পটিজগ্গন্তা ৱসাপেসুন্তি যোজনা.