১. পৰিমণ্ডলৱগ্গ-অত্থযোজনা
সিক্খিতসিক্খেন তীসু সিক্খাসু চতূহি মগ্গেহি সিক্খিতসিক্খেন তাদিনা অট্ঠহি লোকধম্মেহি অকম্পিযট্ঠেন তাদিনা, ইট্ঠানিট্ঠেসু ৱা অৱিকাৰট্ঠেন তাদিনা ভগৱতা যানি সিক্খাপদানি ‘‘সেখিযানী’’তি ভাসিতানি, দানি তেসম্পি সিক্খাপদানং অযম্পি ৱণ্ণনাক্কমো ভৱতীতি যোজনা.
৫৭৬. তত্থাতি সেখিযসিক্খাপদেসু, অত্থো এৱং ৱেদিতব্বোতি যোজনা. ‘‘সমন্ততো’’তিইমিনা পৰিত্যূপসগ্গস্সত্থং দস্সেতি. ‘‘নাভিমণ্ডলং জাণুমণ্ডল’’ন্তি এত্থ উদ্ধংসদ্দো চ অধোসদ্দো চ অজ্ঝাহৰিতব্বোতি আহ ‘‘উদ্ধ’’ন্তিআদি. অট্ঠঙ্গুলমত্তন্তি ভাৱনপুংসকং, নিৱাসেতব্বন্তি সম্বন্ধো. ততোতি অট্ঠঙ্গুলমত্ততো. যথা পটিচ্ছন্নং হোতি, এৱং নিৱাসেন্তস্সাতি যোজনা. তত্ৰিদং পমাণন্তি তস্স নিৱাসনস্স ইদং পমাণং. তাদিসস্সাতি দীঘতো মুট্ঠিপঞ্চকস্স তিৰিযং অড্ঢতেয্যহত্থস্স নিৱাসনস্স. জাণুমণ্ডলং পটিচ্ছাদনত্থং ৱট্টতীতি যোজনা. তত্থাতি চীৱৰেসু. ন তিট্ঠতীতি ৱিৰড়ত্তা ন তিট্ঠতি. তিট্ঠতীতি ঘনত্তা তিট্ঠতি.
নিৱাসেন্তস্স চাতিএত্থ চসদ্দো অৱধাৰণত্থো, নিৱাসেন্তস্সেৱাতি অত্থো. কেৱলং এৱং নিৱাসেন্তস্সেৱ দুক্কটং ন হোতি, অথ খো তথা নিৱাসেন্তস্সাপি দুক্কটমেৱাতি যোজনা. যে পন নিৱাসনদোসাতি সম্বন্ধো. অঞ্ঞেতি পুৰতো চ পচ্ছতো চ ওলম্বেত্ৱা নিৱসনতো অঞ্ঞে. তে সব্বেতি সব্বে তে নিৱাসনদোসা. এত্থাতি ইমস্মিং ৱিভঙ্গে. তত্থেৱাতি খন্ধকেযেৱ.
অসঞ্চিচ্চ নিৱাসেন্তস্স অনাপত্তীতি সম্বন্ধো. এসেৱ নযো ‘‘অসতিযা’’তি এত্থাপি. অজানন্তস্সাতি এত্থ অজাননং দুৱিধং নিৱাসনৱত্তস্স অজাননং, আৰূড়্হোৰূড়্হভাৱস্স অজাননন্তি. তত্থ আৰূড়্হোৰূড়্হভাৱস্স অজাননং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘অজানন্তস্সা’’তি দস্সেন্তো আহ ‘‘অজানন্তস্সাতি এত্থা’’তিআদি. হীতি সচ্চং. তস্সাতি নিৱাসনৱত্তস্স. অস্সাতি ভিক্খুনো. তং পনাতি আপত্তিতো অমোক্খনং পন. তস্মাতি যস্মা যুজ্জতি, তস্মা. যোতি ভিক্খু. কুৰুন্দিযং ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো. সুক্খা জঙ্ঘা ইমস্সাতি সুক্খজঙ্ঘো. মহন্তং পিণ্ডিকমংসং ইমস্সাতি মহাপিণ্ডিকমংসো. তস্সাতি ভিক্খুস্স.
ৱণোতি অৰু. তঞ্হি ৱণতি গত্তৱিচুণ্ণনং কৰোতীতি ৱণোতি ৱুচ্চতি. ৱাড়মিগা ৱা চোৰা ৱাতি এত্থ ৱাসদ্দো অৱুত্তসম্পিণ্ডনত্থো, তেন অঞ্ঞাপি উদকচিক্খল্লাদযো আপদা সঙ্গয্হন্তি.
৫৭৭. ইধাতি ইমস্মিং ৱিভঙ্গে, সিক্খাপদে ৱা. উভো কণ্ণেতি পুৰতো চ পচ্ছতো চ নিগ্গতে দ্ৱে কণ্ণে. অৱিসেসেনাতি ‘‘অন্তৰঘৰে’’তি চ ‘‘আৰামে’’তি চ ৱিসেসং অকত্ৱা সামঞ্ঞেন. ৱিহাৰেপীতি সঙ্ঘসন্নিপাতবুদ্ধুপট্ঠানথেৰুপট্ঠানাদিকালং সন্ধায ৱুত্তং.
৫৭৮. কাযেকদেসে কাযসদ্দো ৱত্ততীতি আহ ‘‘জাণুম্পি উৰম্পী’’তি. ‘‘ন সীসং পাৰুতেনা’’তিইমিনা ‘‘সুপ্পটিচ্ছন্নেনা’’তিপদস্স অতিব্যাপিতদোসং পটিক্খিপতি. গণ্ঠিকন্তি পাসো. সো হি গন্থেতি বন্ধতীতি ৱা, গন্থেতি বন্ধতি এত্থাতি ৱা কত্ৱা গন্থিকোতি ৱুচ্চতি. ন্থকাৰস্স ৱাণ্ঠকাৰে কতে গণ্ঠিকো, তং গণ্ঠিকং পটিমুঞ্চিত্ৱা. উভো কণ্ণেতি চীৱৰস্স দ্ৱে কোণে. গলৱাটকতোতি এত্থ গলোতি কণ্ঠো. সো হি খজ্জভোজ্জলেয্যপেয্যসঙ্খাতং চতুব্বিধং অসনং গলতি পন্নো হুত্ৱা কুচ্ছিযং পততি ইতোতি গলোতি ৱুচ্চতি. আৱাটোযেৱ খুদ্দকট্ঠেন আৱাটকো, খুদ্দকত্থে কো. গলে ঠিতো আৱাটকো গলৱাটকো. অকাৰতো হি আকাৰস্স লোপো ‘‘পপ’’ন্তিআদীসু (জা. ১.১.২) ৱিয. এত্থ হি পআপন্তি পদচ্ছেদো, অকাৰতো আকাৰস্স চ লোপো. পৱদ্ধং আপং পপং, মহন্তং উদকন্তি অত্থো. সীসং ৱিৱৰিত্ৱাতি সম্বন্ধো.
৫৭৯. ৱাসং উপগতোতি ৱা ৱাসেন উপগতোতি ৱা অত্থং পটিক্খিপন্তো আহ ‘‘ৱাসত্থায উপগতস্সা’’তি.
৫৮০. হত্থপাদে অকীড়ন্তো সুসংৱুতো নামাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘হত্থং ৱা পাদং ৱা অকীড়াপেন্তো’’তি.
৫৮২. ওক্খিত্তচক্খূতি এত্থ ওসদ্দো হেট্ঠাপৰিযাযোতি আহ ‘‘হেট্ঠা খিত্তচক্খূ’’তি. ‘‘হুত্ৱা’’তিইমিনা কিৰিযাৱিসেসনভাৱং দস্সেতি. যুগযুত্তকোতি যুগে যুত্তকো. দমিযিত্থাতি দন্তো. আভুসো জানাতি কাৰণাকাৰণন্তি আজানেয্যো. এত্তকন্তি চতুহত্থপমাণং. যো গচ্ছতি, অস্স ভিক্খুনো দুক্কটা আপত্তি হোতীতি যোজনা. ‘‘পৰিস্সযভাৱ’’ন্তি চ ‘‘পৰিস্সযাভাৱ’’ন্তি চ দ্ৱে পাঠা যুজ্জন্তিযেৱ.
৫৮৪. ইত্থম্ভূতলক্খণেতি ইমং পকাৰং ইত্থং চীৱৰুক্খিপনং, ভৱতি গচ্ছতীতি ভূতো, ভিক্খু. লক্খীযতি অনেনাতি লক্খণং, চীৱৰং. ইত্থং ভূতো ইত্থম্ভূতো, তস্স লক্খণং ইত্থম্ভূতলক্খণং, তস্মিং. কৰণৱচনং দট্ঠব্বন্তি যোজনা. ইত্থম্ভূতলক্খণং নাম কিৰিযাৱিসেসনস্স সভাৱোতি আহ ‘‘একতো ৱা…পে… হুত্ৱাতি অত্থো’’তি. অন্তোইন্দখীলতোতি গামস্স অন্তোইন্দখীলতোতি. পঠমো ৱগ্গো.