৭. সেখিযকণ্ডং

১. পৰিমণ্ডলৱগ্গ-অত্থযোজনা

সিক্খিতসিক্খেন তীসু সিক্খাসু চতূহি মগ্গেহি সিক্খিতসিক্খেন তাদিনা অট্ঠহি লোকধম্মেহি অকম্পিযট্ঠেন তাদিনা, ইট্ঠানিট্ঠেসু ৱা অৱিকাৰট্ঠেন তাদিনা ভগৱতা যানি সিক্খাপদানি ‘‘সেখিযানী’’তি ভাসিতানি, দানি তেসম্পি সিক্খাপদানং অযম্পি ৱণ্ণনাক্কমো ভৱতীতি যোজনা.

৫৭৬. তত্থাতি সেখিযসিক্খাপদেসু, অত্থো এৱং ৱেদিতব্বোতি যোজনা. ‘‘সমন্ততো’’তিইমিনা পৰিত্যূপসগ্গস্সত্থং দস্সেতি. ‘‘নাভিমণ্ডলং জাণুমণ্ডল’’ন্তি এত্থ উদ্ধংসদ্দো চ অধোসদ্দো চ অজ্ঝাহৰিতব্বোতি আহ ‘‘উদ্ধ’’ন্তিআদি. অট্ঠঙ্গুলমত্তন্তি ভাৱনপুংসকং, নিৱাসেতব্বন্তি সম্বন্ধো. ততোতি অট্ঠঙ্গুলমত্ততো. যথা পটিচ্ছন্নং হোতি, এৱং নিৱাসেন্তস্সাতি যোজনা. তত্ৰিদং পমাণন্তি তস্স নিৱাসনস্স ইদং পমাণং. তাদিসস্সাতি দীঘতো মুট্ঠিপঞ্চকস্স তিৰিযং অড্ঢতেয্যহত্থস্স নিৱাসনস্স. জাণুমণ্ডলং পটিচ্ছাদনত্থং ৱট্টতীতি যোজনা. তত্থাতি চীৱৰেসু. ন তিট্ঠতীতি ৱিৰড়ত্তা ন তিট্ঠতি. তিট্ঠতীতি ঘনত্তা তিট্ঠতি.

নিৱাসেন্তস্স চাতিএত্থ চসদ্দো অৱধাৰণত্থো, নিৱাসেন্তস্সেৱাতি অত্থো. কেৱলং এৱং নিৱাসেন্তস্সেৱ দুক্কটং ন হোতি, অথ খো তথা নিৱাসেন্তস্সাপি দুক্কটমেৱাতি যোজনা. যে পন নিৱাসনদোসাতি সম্বন্ধো. অঞ্ঞেতি পুৰতো চ পচ্ছতো চ ওলম্বেত্ৱা নিৱসনতো অঞ্ঞে. তে সব্বেতি সব্বে তে নিৱাসনদোসা. এত্থাতি ইমস্মিং ৱিভঙ্গে. তত্থেৱাতি খন্ধকেযেৱ.

অসঞ্চিচ্চ নিৱাসেন্তস্স অনাপত্তীতি সম্বন্ধো. এসেৱ নযো ‘‘অসতিযা’’তি এত্থাপি. অজানন্তস্সাতি এত্থ অজাননং দুৱিধং নিৱাসনৱত্তস্স অজাননং, আৰূড়্হোৰূড়্হভাৱস্স অজাননন্তি. তত্থ আৰূড়্হোৰূড়্হভাৱস্স অজাননং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘অজানন্তস্সা’’তি দস্সেন্তো আহ ‘‘অজানন্তস্সাতি এত্থা’’তিআদি. হীতি সচ্চং. তস্সাতি নিৱাসনৱত্তস্স. অস্সাতি ভিক্খুনো. তং পনাতি আপত্তিতো অমোক্খনং পন. তস্মাতি যস্মা যুজ্জতি, তস্মা. যোতি ভিক্খু. কুৰুন্দিযং ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো. সুক্খা জঙ্ঘা ইমস্সাতি সুক্খজঙ্ঘো. মহন্তং পিণ্ডিকমংসং ইমস্সাতি মহাপিণ্ডিকমংসো. তস্সাতি ভিক্খুস্স.

ৱণোতি অৰু. তঞ্হি ৱণতি গত্তৱিচুণ্ণনং কৰোতীতি ৱণোতি ৱুচ্চতি. ৱাড়মিগা ৱা চোৰা ৱাতি এত্থ ৱাসদ্দো অৱুত্তসম্পিণ্ডনত্থো, তেন অঞ্ঞাপি উদকচিক্খল্লাদযো আপদা সঙ্গয্হন্তি.

৫৭৭. ইধাতি ইমস্মিং ৱিভঙ্গে, সিক্খাপদে ৱা. উভো কণ্ণেতি পুৰতো চ পচ্ছতো চ নিগ্গতে দ্ৱে কণ্ণে. অৱিসেসেনাতি ‘‘অন্তৰঘৰে’’তি চ ‘‘আৰামে’’তি চ ৱিসেসং অকত্ৱা সামঞ্ঞেন. ৱিহাৰেপীতি সঙ্ঘসন্নিপাতবুদ্ধুপট্ঠানথেৰুপট্ঠানাদিকালং সন্ধায ৱুত্তং.

৫৭৮. কাযেকদেসে কাযসদ্দো ৱত্ততীতি আহ ‘‘জাণুম্পি উৰম্পী’’তি. ‘‘ন সীসং পাৰুতেনা’’তিইমিনা ‘‘সুপ্পটিচ্ছন্নেনা’’তিপদস্স অতিব্যাপিতদোসং পটিক্খিপতি. গণ্ঠিকন্তি পাসো. সো হি গন্থেতি বন্ধতীতি ৱা, গন্থেতি বন্ধতি এত্থাতি ৱা কত্ৱা গন্থিকোতি ৱুচ্চতি. ন্থকাৰস্স ৱাণ্ঠকাৰে কতে গণ্ঠিকো, তং গণ্ঠিকং পটিমুঞ্চিত্ৱা. উভো কণ্ণেতি চীৱৰস্স দ্ৱে কোণে. গলৱাটকতোতি এত্থ গলোতি কণ্ঠো. সো হি খজ্জভোজ্জলেয্যপেয্যসঙ্খাতং চতুব্বিধং অসনং গলতি পন্নো হুত্ৱা কুচ্ছিযং পততি ইতোতি গলোতি ৱুচ্চতি. আৱাটোযেৱ খুদ্দকট্ঠেন আৱাটকো, খুদ্দকত্থে কো. গলে ঠিতো আৱাটকো গলৱাটকো. অকাৰতো হি আকাৰস্স লোপো ‘‘পপ’’ন্তিআদীসু (জা. ১.১.২) ৱিয. এত্থ হি পআপন্তি পদচ্ছেদো, অকাৰতো আকাৰস্স চ লোপো. পৱদ্ধং আপং পপং, মহন্তং উদকন্তি অত্থো. সীসং ৱিৱৰিত্ৱাতি সম্বন্ধো.

৫৭৯. ৱাসং উপগতোতি ৱা ৱাসেন উপগতোতি ৱা অত্থং পটিক্খিপন্তো আহ ‘‘ৱাসত্থায উপগতস্সা’’তি.

৫৮০. হত্থপাদে অকীড়ন্তো সুসংৱুতো নামাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘হত্থং ৱা পাদং ৱা অকীড়াপেন্তো’’তি.

৫৮২. ওক্খিত্তচক্খূতি এত্থ ওসদ্দো হেট্ঠাপৰিযাযোতি আহ ‘‘হেট্ঠা খিত্তচক্খূ’’তি. ‘‘হুত্ৱা’’তিইমিনা কিৰিযাৱিসেসনভাৱং দস্সেতি. যুগযুত্তকোতি যুগে যুত্তকো. দমিযিত্থাতি দন্তো. আভুসো জানাতি কাৰণাকাৰণন্তি আজানেয্যো. এত্তকন্তি চতুহত্থপমাণং. যো গচ্ছতি, অস্স ভিক্খুনো দুক্কটা আপত্তি হোতীতি যোজনা. ‘‘পৰিস্সযভাৱ’’ন্তি চ ‘‘পৰিস্সযাভাৱ’’ন্তি চ দ্ৱে পাঠা যুজ্জন্তিযেৱ.

৫৮৪. ইত্থম্ভূতলক্খণেতি ইমং পকাৰং ইত্থং চীৱৰুক্খিপনং, ভৱতি গচ্ছতীতি ভূতো, ভিক্খু. লক্খীযতি অনেনাতি লক্খণং, চীৱৰং. ইত্থং ভূতো ইত্থম্ভূতো, তস্স লক্খণং ইত্থম্ভূতলক্খণং, তস্মিং. কৰণৱচনং দট্ঠব্বন্তি যোজনা. ইত্থম্ভূতলক্খণং নাম কিৰিযাৱিসেসনস্স সভাৱোতি আহ ‘‘একতো ৱা…পে… হুত্ৱাতি অত্থো’’তি. অন্তোইন্দখীলতোতি গামস্স অন্তোইন্দখীলতোতি. পঠমো ৱগ্গো.

২. উজ্জগ্ঘিকৱগ্গ-অত্থযোজনা

৫৮৬. উচ্চাসদ্দং কত্ৱা জগ্ঘনং হসনং উজ্জগ্ঘো, সোযেৱ উজ্জগ্ঘিকা, তায. ইতি ইমমত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘মহাহসিতং হসন্তো’’তি. এত্থাতি ‘‘উজ্জগ্ঘিকাযা’’তিপদে.

৫৮৮. কিত্তাৱতাতি কিত্তকেন পমাণেন, এৱং নিসিন্নেসু থেৰেসূতি সম্বন্ধো, নিদ্ধাৰণে চেতং ভুম্মৱচনং. ৱৱত্থপেতীতি ইদঞ্চীদঞ্চ কথেতীতি ৱৱত্থপেতি. এত্তাৱতাতি এত্তকেন পমাণেন.

৫৯০. নিচ্চলং কত্ৱা কাযস্স উজুট্ঠপনং কাযপগ্গহো নামাতি আহ ‘‘নিচ্চলং কত্ৱা’’তিআদি. এসেৱ নযো বাহুপগ্গহসীসপগ্গহেসুপীতি. দুতিযো ৱগ্গো.

৩. খম্ভকতৱগ্গ-অত্থযোজনা

৫৯৬. খম্ভো কতো যেনাতি খম্ভকতো. খম্ভোতি চ পটিবদ্ধো. কত্থ পটিবদ্ধোতি আহ ‘‘কটিযং হত্থং ঠপেত্ৱা’’তি. সসীসং অৱগুণ্ঠযতি পৰিৱেঠতীতি ওগুণ্ঠিতোতি আহ ‘‘সসীসং পাৰুতো’’তি.

৬০০. উদ্ধং একা কোটি ইমিস্সা গমনাযাতি উক্কুটিকাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘উক্কুটিকা ৱুচ্চতী’’তিআদি. এত্থাতি ‘‘উক্কুটিকাযা’’তিপদে.

৬০১. হত্থপল্লত্থীকদুস্সপল্লত্থীকেসু দ্ৱীসু দুস্সপল্লত্থিকে আযোগপল্লত্থীকাপি সঙ্গহং গচ্ছতীতি আহ ‘‘আযোগপল্লত্থিকাপি দুস্সপল্লত্থিকা এৱা’’তি.

৬০২. সতিযা উপট্ঠানং সক্কচ্চন্তি আহ ‘‘সতিংউপট্ঠপেত্ৱা’’তি.

৬০৩. পিণ্ডপাতং দেন্তেপীতি পিণ্ডপাতং পত্তে পক্খিপন্তেপি. পত্তে সঞ্ঞা পত্তসঞ্ঞা, সা অস্সত্থীতি পত্তসঞ্ঞী. ‘‘কত্ৱা’’ তিইমিনা কিৰিযাৱিসেসনভাৱং দস্সেতি.

৬০৪. সমসূপকং পিণ্ডপাতন্তি এত্থ সূপপিণ্ডপাতানং সমউপড্ঢভাৱং আসঙ্কা ভৱেয্যাতি আহ ‘‘সমসূপকো নামা’’তিআদি. যত্থাতি পিণ্ডপাতে. ভত্তস্স চতুত্থভাগপমাণো সূপো হোতি, সো পিণ্ডপাতো সমসূপকো নামাতি যোজনা. ওলোণী চ সাকসূপেয্যঞ্চ মচ্ছৰসো চ মংসৰসো চাতি দ্ৱন্দো. তত্থ ওলোণীতি একা ব্যঞ্জনৱিকতি. সাকসূপেয্যন্তি সূপস্স হিতং সূপেয্যং, সাকমেৱ সূপেয্যং সাকসূপেয্যং. ইমিনা সব্বাপি সাকসূপেয্যব্যঞ্জনৱিকতি গহিতা. মচ্ছৰসমংসৰসাদীনীতি এত্থ আদিসদ্দেন অৱসেসা সব্বাপি ব্যঞ্জনৱিকতি সঙ্গহিতা. তং সব্বং ৰসানং ৰসো ৰসৰসোতি কত্ৱা ‘‘ৰসৰসো’’তি ৱুচ্চতি.

৬০৫. সমপুণ্ণং সমভৰিতন্তি ৱেৱচনমেৱ. থূপং কতো থূপীকতোতি অত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘থূপীকতো নামা’’তিআদি.

তত্থাতি ‘‘থূপীকত’’ন্তিআদিৱচনে. তেসন্তি অভযত্থেৰতিপিটকচূড়নাগত্থেৰানং. ইতি পুচ্ছিংসু, তেসঞ্চ থেৰানং ৱাদং আৰোচেসুন্তি যোজনা. থেৰোতি চূড়সুমনত্থেৰো. এতস্সাতি তিপিটকচূড়নাগত্থেৰস্স. সত্তক্খত্তুন্তি সত্ত ৱাৰে. কুতোতি কস্সাচৰিযস্স সন্তিকা. তস্মাতি যস্মা যাৱকালিকেন পৰিচ্ছিন্নো, তস্মা. আমিসজাতিকং যাগুভত্তং ৱা ফলাফলং ৱাতি যোজনা. তঞ্চ খোতি তঞ্চ সমতিত্থিকং. ইতৰেন পনাতি নাধিট্ঠানুপগেন পত্তেন পন. যং পূৱউচ্ছুখণ্ডফলাফলাদি হেট্ঠা ওৰোহতি, তং পূৱউচ্ছুখণ্ডফলাফলাদীতি যোজনা. পূৱৱটংসকোতি এত্থ ৱটংসকোতি উত্তংসো. সো হি উদ্ধং তসীযতে অলঙ্কৰীযতেতি ৱটংসোতি ৱুচ্চতি উকাৰস্স ৱকাৰং, তকাৰস্স চ টকাৰং কত্ৱা, সোযেৱ ৱটংসকো, মুদ্ধনি পিলন্ধিতো একো অলঙ্কাৰৱিসেসো. পূৱমেৱ তংসদিসত্তা পূৱৱটংসকো, তং. পুপ্ফৱটংসকো চ তক্কোলকটুকফলাদিৱটংসকো চাতি দ্ৱন্দো, তে.

ইধাতি ইমস্মিং সিক্খাপদে. ননু সব্বথূপীকতেসু পটিগ্গহণস্স অকপ্পিযত্তা পৰিভুঞ্জনম্পি ন ৱট্টতীতি আহ ‘‘সব্বত্থ পনা’’তিআদি. তত্থ সব্বত্থাতি সব্বেসু থূপীকতেসূতি. ততিযো ৱগ্গো.

৪. সক্কচ্চৱগ্গ-অত্থযোজনা

৬০৮. তত্থ তত্থাতি তস্মিং তস্মিং ঠানে. ওধিন্তি অৱধিং মৰিযাদং.

৬১০. থূপকতোতি থূপমেৱ থূপকং, ততো থূপকতোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘মত্থকতো’’তি.

৬১১. মাঘাতসমযাদীসূতি ‘‘পাণে মা ঘাতেথা’’তি ৰাজানো ভেৰিং চৰাপেন্তি এত্থাতি মাঘাতো, সোযেৱ সমযো মাঘাতসমযো. আদিসদ্দেন অঞ্ঞং পটিচ্ছন্নকাৰণং গহেতব্বং.

৬১৫. তেসন্তি মযূৰণ্ডকুক্কুটণ্ডানন্তি. চতুত্থো ৱগ্গো.

৫. কবড়ৱগ্গ-অত্থযোজনা

৬১৭. ‘‘মুখদ্ৱাৰ’’ন্তি কম্মস্স ‘‘অনাহটে’’তি চ ‘‘ৱিৱৰিস্সামী’’তি চ দ্ৱীসু কিৰিযাসু সম্বন্ধভাৱং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘অনাহৰিতে মুখদ্ৱাৰ’’ন্তি.

৬১৮. সকলং হত্থন্তি পঞ্চঙ্গুলিং সন্ধায ৱুত্তং.

৬১৯. সকবড়েনাতি এত্থ কবড়সদ্দেন ৱচনস্স অপৰিপুণ্ণকাৰণং সব্বম্পি গহেতব্বং.

৬২০. পিণ্ডুক্খেপকন্তিআদীসু ৱিচ্ছত্থে কপচ্চযোতি আহ ‘‘পিণ্ডং উক্খিপিত্ৱা উক্খিপিত্ৱা’’তি. ত্ৱাসদ্দেন কিৰিযাৱিসেসনভাৱং দস্সেতি.

৬২৪. ‘‘অৱকিৰিত্ৱা’’তি ইমিনা সিত্থাৱকাৰকন্তি এত্থ অৱপুব্বো কিৰধাতুযেৱ, ন কৰধাতূতি দস্সেতি.

৬২৬. ‘‘চপুচপূ’’তি এৱং সদ্দন্তি ‘‘চপুচপূ’’তি এৱং অনুকৰণৰৱন্তি. পঞ্চমো ৱগ্গো.

৬. সুৰুসুৰুৱগ্গ-অত্থযোজনা

৬২৭. ‘‘সুৰুসুৰূ’’তি এৱং সদ্দন্তি ‘‘সুৰুসুৰূ’’তি এৱং অনুকৰণৰৱং. দৱনং কীড়নন্তি ইমিনা ৱচনত্থেন পৰিহাসো দৱো নামাতি আহ ‘‘দৱোতি পৰিহাসৱচন’’ন্তি. তন্তি সো দৱো. লিঙ্গৱিপল্লাসো হেস. ন কাতব্বং ন কাতব্বোতি সম্বন্ধো. সিলকবুদ্ধোতি সিলায কতো, সিলেন নিযুত্তো ৱা বুদ্ধো. অপটিবুদ্ধোতি অপটিৱিদ্ধো বুদ্ধো, পৰিহাসৱচনমেতং. গোধম্মোতি গুন্নং ধম্মো. অজধম্মোতি অজানং ধম্মো. মিগসঙ্ঘোতি মিগানং সঙ্ঘো. পসুসঙ্ঘোতি পসূনং সঙ্ঘো.

৬২৮. ‘‘ভুঞ্জন্তেনা’’তি পদং ‘‘নিল্লেহিতু’’ন্তি পদে ভাৱকত্তা.

৬৩১. এৱংনামকেতি ‘‘কোকনুদ’’ন্তি এৱং নামং অস্স পাসাদস্সাতি এৱংনামকো, পাসাদো, তস্মিং. ‘‘পদুমসণ্ঠানো’’তি ইমিনা পাসাদস্স সদিসূপচাৰেন ‘‘কোকনুদো’’তি নামলভনং দস্সেতি. তেনাতি পদুমসণ্ঠানত্তা. অস্সাতি পাসাদস্স. পুগ্গলিকম্পীতি পৰপুগ্গলসন্তকং গহেতব্বং ‘‘অত্তনো সন্তকম্পী’’তি অত্তপুগ্গলসন্তকস্স ৱিসুং গয্হমানত্তা. সঙ্খম্পীতি পানীযসঙ্খম্পি. সৰাৱম্পীতি পানীযসৰাৱম্পি. থালকম্পীতি পানীযথালকম্পি.

৬৩২. ‘‘উদ্ধৰিত্ৱা’’তি সামঞ্ঞতো ৱুত্তৱচনস্স কম্মাপাদানানি দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘সিত্থানি উদকতো’’তি. ভিন্দিত্ৱাতি চুণ্ণৱিচুণ্ণানি কত্ৱা. বহীতি অন্তৰঘৰতো বহি.

৬৩৪. সেতচ্ছত্তন্তি এত্থ সেতসদ্দো পণ্ডৰপৰিযাযোতি আহ ‘‘পণ্ডৰচ্ছত্ত’’ন্তি. ৱত্থপলিগুণ্ঠিতন্তি ৱত্থেহি সমন্ততো ৱেঠিতং. সেতং ছত্তং সেতচ্ছত্তং. কিড়ঞ্জেহি কতং ছত্তং কিড়ঞ্জচ্ছত্তং. পণ্ণেহি কতং ছত্তং পণ্ণচ্ছত্তং. মণ্ডলেন বদ্ধং মণ্ডলবদ্ধং. সলাকাহি বদ্ধং সলাকবদ্ধং. তানীতি তীণি ছত্তানি. হীতি সচ্চং. যম্পি একপণ্ণচ্ছত্তন্তি যোজনা. এতেসূতি তীসু ছত্তেসু. অস্সাতি যস্স কস্সচি গহট্ঠস্স ৱা পব্বজিতস্স ৱা. সোতি যো কোচি গহট্ঠো ৱা পব্বজিতো ৱা. ছত্তপাদুকায ৱাতি ছত্তদণ্ডনিক্খেপনায পাদুকায ৱা. এত্থাতি ইমস্মিং সিক্খাপদে.

৬৩৫. মজ্ঝিমস্সাতি পমাণমজ্ঝিমস্স. ‘‘চতুহত্থপ্পমাণো’’তিইমিনা চতুহত্থতো ঊনাতিৰেকো দণ্ডো ন দণ্ডো নামাতি দস্সেতি. দণ্ডো পাণিম্হি অস্সাতি ৱচনত্থং অতিদিসন্তো আহ ‘‘ৱুত্তনযেনেৱা’’তি.

৬৩৬. ‘‘সত্থপাণিম্হী’’তি এত্থ অসি এৱ অধিপ্পেতোতি আহ ‘‘অসি’’ন্তি. অসিন্তি খগ্গং.

৬৩৭. ‘‘আৱুধং নাম চাপো কোদণ্ডো’’তি পাড়িযং ৱুত্তৱচনং উপলক্খণমেৱাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘আৱুধপাণিস্সাতি এত্থা’’তিআদি. সব্বাপি ধনুৱিকতি আৱুধন্তি ৱেদিতব্বাতি যোজনা. যথা অসিং সন্নহিত্ৱা ঠিতো সত্থপাণীতি সঙ্খ্যং ন গচ্ছতি, এৱং ধনুং কণ্ঠে পটিমুক্কো আৱুধপাণীতি আহ ‘‘সচে পনা’’তিআদি, ইমিনা আৱুধো পাণিনা গহিতোযেৱ আৱুধপাণি নামাতি দস্সেতীতি. ছট্ঠো ৱগ্গো.

৭. পাদুকৱগ্গ-অত্থযোজনা

৬৩৮. অঙ্গুলন্তৰন্তি পাদঙ্গুলৱিৱৰং. পাদুকন্তি উপাহনৱিসেসো. সো হি পজ্জতে ইমাযাতি পাদুকাতি ৱুচ্চতি, সা বহুপটলা চম্মমযা ৱা হোতি কট্ঠমযা ৱা. পটিমুঞ্চিত্ৱাতি পাদুকং পটিমুঞ্চীত্ৱা.

৬৪০. দ্ৱীহি জনেহি গহিতোতি সম্বন্ধো. ৱংসেনাতি ৱেণুনা, যানে নিসিন্নোতি সম্বন্ধো. ৱিসঙ্খৰিত্ৱাতি ৱিপত্তিং কৰিত্ৱা. দ্ৱেপীতি ধম্মকথিকধম্মপটিগ্গাহকসঙ্খাতা উভোপি জনা. ৱট্টতীতি দেসেতুং ৱট্টতি.

৬৪১. সযনগতস্সাতি সযনং গতস্স, সযনে নিপন্নস্সাতি অত্থো. নিপন্নস্স দেসেতুং ন ৱট্টতীতি সম্বন্ধো.

৬৪২. তীসু পল্লত্থিকাসু যায কাযচি পল্লত্থিকায নিসিন্নস্স ধম্মং দেসেতুং ন ৱট্টতীতি দস্সেন্তো আহ ‘‘পল্লত্থিকাযা’’তিআদি.

৬৪৩. যথা ৱেঠিযমানে কেসন্তো ন দিস্সতি, এৱং ৱেঠিতসীসস্সাতি যোজনা.

৬৪৭. ছপকসদ্দস্স চ চণ্ডালসদ্দস্স চ ৱেৱচনত্তা ৱুত্তং ‘‘চণ্ডালস্সা’’তি. চণ্ডালো হি সং সুনখং পচতীতি ছপকোতি ৱুচ্চতি সকাৰস্স ছকাৰং কত্ৱা. ছপকস্স এসা ছপকী, চণ্ডালভৰিযা. যত্ৰাতি এত্থ ত্ৰপচ্চযো পচ্চত্তে হোতীতি আহ ‘‘যো হি নামা’’তি. যো ৰাজা উচ্চে আসনে নিসীদিত্ৱা মন্তং পৰিযাপুণিস্সতি নাম, অযং ৰাজা যাৱ অতিৱিয অধম্মিকোতি ৱুত্তং হোতি. ‘‘সব্বমিদ’’ন্তি অযং সদ্দো লিঙ্গৱিপল্লাসোতি আহ ‘‘সব্বো অয’’ন্তি. ‘‘লোকো’’তি ইমিনা ইধসদ্দস্স ৱিসযং দস্সেতি. চৰিমসদ্দো অন্তিমপৰিযাযো. অন্তিমোতি চ লামকো. লামকোতি চ নাম ইধ ৱিপত্তীতি আহ ‘‘সঙ্কৰ’’ন্তি. সঙ্কৰন্তি ৱিপত্তিং. ‘‘নিম্মৰিযাদো’’তি ইমিনা ‘‘সঙ্কৰং গতো’’তি পদানং অধিপ্পাযত্থং দস্সেতি. চৰিমং গতং চৰিমগতং, সব্বো অযং লোকো চৰিমগতোতি অত্থো. ইধ চ জাতকে (জা. ১.৪.৩৩) চ কেসুচি পোত্থকেসু ‘‘চমৰিকত’’ন্তি পাঠো অত্থি, সো অযুত্তোযেৱ. তত্থেৱাতি অম্বৰুক্খমূলেযেৱ. তেসন্তি ৰাজব্ৰাহ্মণানং.

তত্থাতি তিস্সং গাথাযং. পাড়িযাতি অত্তনো আচাৰপকাসকগন্থসঙ্খাতায পাড়িযা. ন পস্সৰেতি এত্থ ৰেসদ্দো অন্তিস্স কাৰিযোতি আহ ‘‘ন পস্সন্তী’’তি. যো চাযন্তি যো চ অযং. অযংসদ্দো পদালঙ্কাৰমত্তো, ব্ৰাহ্মণোতি অত্থো. অধীযতীতি অজ্ঝাযতি, সিক্খতীতি অত্থো.

ততোতি বোধিসত্তেন ৱুত্তগাথাতো পৰন্তি সম্বন্ধো. তস্সাতি গাথায. ভোতি বোধিসত্তং আমন্তেতি. ‘‘ভুত্তো’’তি পদস্স কম্মৱাচকভাৱমাৱিকাতুং ৱুত্তং ‘‘মযা’’তি. অস্সাতি ওদনস্স. ইমিনা সুচি পৰিসুদ্ধং মংসং সুচিমংসং, তেন উপসেচনমস্সাতি সুচিমংসূপসেচনোতি বাহিৰত্থসমাসং দস্সেতি. ধম্মেতি আচাৰধম্মে. বদ্ধো হুত্ৱাতি থদ্ধো হুত্ৱা, অযমেৱ ৱা পাঠো. ৱণ্ণসদ্দস্স সণ্ঠানাদিকে অঞ্ঞে অত্থে পটিক্খিপিতুং ৱুত্তং ‘‘পসত্থো’’তি. থোমিতোতি তস্সেৱ ৱেৱচনং.

অথাতি অনন্তৰে. নন্তি ব্ৰাহ্মণং. তস্সাতি গাথাদ্ৱযস্স. ব্ৰাহ্মণাতি পুৰোহিতং আলপতি. সম্পতীতি সন্দীট্ঠিকে. ‘‘যা ৱুত্তি ৱিনিপাতেন, অধম্মচৰণেন ৱা’’তি পদানং সম্বন্ধং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘নিপ্পজ্জতী’’তি.

মহাব্ৰহ্মেতি এত্থ ব্ৰহ্মসদ্দো ব্ৰাহ্মণৱাচকোতি আহ ‘‘মহাব্ৰাহ্মণা’’তি. অঞ্ঞেপীতি ৰাজব্ৰাহ্মণেহি অপৰেপি. ‘‘পচন্তী’’তি ৱুত্তে অৱিনাভাৱতো ‘‘ভুঞ্জন্তী’’তি অত্থোপি গহেতব্বোতি আহ ‘‘পচন্তি চেৱ ভুঞ্জন্তি চা’’তি. ‘‘ন কেৱল’’ন্তিআদিনা অঞ্ঞেপীতি এত্থ পিসদ্দস্স সম্পিণ্ডনত্থং দস্সেতি, ত্ৱং আচৰিস্সসীতি সম্বন্ধো. পুন ত্ৱন্তি তং, উপযোগত্থে চেতং পচ্চত্তৱচনং, ‘‘মা ভিদা’’তিইমিনা সম্বন্ধিতব্বং. ‘‘পাসাণো’’তিইমিনা অস্মসদ্দো পাসাণপৰিযাযোতি দস্সেতি. তেনাতি ভিন্দনহেতুনা.

৬৪৮. অত্তনো কঙ্খাঠানস্স পুচ্ছনং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘ন কথেতব্ব’’ন্তি.

৬৪৯. সমধুৰেনাতি সমং ধুৰেন, সমং মুখেনাতি অত্থো.

৬৫২. যং মূলং ৱা যা সাখা ৱা গচ্ছতীতি যোজনা. খন্ধেতি ৰুক্খস্স খন্ধে. নিক্খমতীতি উচ্চাৰপস্সাৱো নিক্খমতি. তিণণ্ডুপকন্তি তিণেন কতং, তিণমযং ৱা অণ্ডুপকং. এত্থাতি উচ্চাৰপস্সাৱখেড়েসু.

৬৫৩. অধিপ্পেতউদকং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘পৰিভোগউদকমেৱা’’তি. সত্তমো ৱগ্গো.

এত্থাতি সেখিযেসু. সূপব্যঞ্জনপটিচ্ছাদনেতি সূপব্যঞ্জনে ওদনেন পটিচ্ছাদেতি. সমত্তা সেখিযা.

৮. সত্তাধিকৰণসমথ-অত্থযোজনা

৬৫৫. সঙ্খ্যং পৰিচ্ছিজ্জতীতি সঙ্খ্যাপৰিচ্ছেদো. তেসন্তি চতুব্বিধানমধিকৰণানং. তস্সাতি তেসং খন্ধকপৰিৱাৰানং. তত্থেৱাতি তেসু এৱ খন্ধকপৰিৱাৰেসু. সব্বত্থাতি সব্বেসু সিক্খাপদেসূতি.

ইতি সমন্তপাসাদিকায ৱিনযসংৱণ্ণনায

ভিক্খুৱিভঙ্গৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.

জাদিলঞ্ছিতনামেন নেকানং ৱাচিতো মযা.

সাধুং মহাৱিভঙ্গস্স, সমত্তো যোজনানযোতি.