২. অগ্গিৱচ্ছসুত্তৱণ্ণনা
১৮৭. লোকস্স সস্সততাপৱত্তিপটিক্খেপৱসেন পৱত্তো ৱাদো উচ্ছেদৱাদো এৱ হোতীতি সস্সতগ্গাহাভাৱে উচ্ছেদগ্গাহভাৱতো পুন পৰিব্বাজকেন ‘‘অসস্সতো লোকো’’তি ৱদন্তেন উচ্ছেদগ্গাহো পুচ্ছিতো, ভগৱতাপি সো এৱ পটিক্খিত্তোতি আহ ‘‘দুতিযে নাহং উচ্ছেদদিট্ঠিকো’’তি. অন্তানন্তিকাদিৱসেনাতি এত্থ অন্তানন্তিকগ্গহণেন অন্তৱা লোকো অনন্তৱা লোকোতি ইমং ৱাদদ্ৱযমাহ. আদি-সদ্দেন ‘‘তং জীৱং তং সৰীৰ’’ন্তিআদিৱাদচতুক্কং সঙ্গণ্হাতি, ইতৰং পন দ্ৱযং সৰূপেনেৱ গহিতন্তি. পটিক্খেপো ৱেদিতব্বোতি ‘‘ততিযে নাহং অন্তৱাদিট্ঠিকো, চতুত্থে নাহং অনন্তৱাদিট্ঠিকো’’তি এৱমাদিনা পটিক্খেপো ৱেদিতব্বো. ‘‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’’তি অযম্পি সস্সতৱাদো, সো চ খো অপৰন্তকপ্পিকৱসেন, ‘‘সস্সতো লোকো’’তি পন পুব্বন্তকপ্পিকৱসেনাতি অযমেতেসং ৱিসেসো. ‘‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’’তি অযম্পি উচ্ছেদৱাদো, সো চ খো সত্তৱসেন, ‘‘অসস্সতো লোকো’’তি পন সত্তসঙ্খাৰৱসেনাতি ৱদন্তি.
১৮৯. সপ্পতিভযং উপ্পজ্জনতো সহ দুক্খেনাতি সদুক্খং. তেনাহ ‘‘কিলেসদুক্খেনা’’তিআদি. তেসংযেৱাতি কিলেসদুক্খৱিপাকদুক্খানংযেৱ. সউপঘাতকন্তি সবাধং. সউপাযাসন্তি সপৰিস্সমং সউপতাপং সপীড়ং. সপৰিড়াহন্তি সদৰথং.
কিঞ্চি দিট্ঠিগতন্তি ইমা তাৱ অট্ঠ দিট্ঠিযো মা হোন্তু, অত্থি পন, ভো গোতম, যং কিঞ্চি দিট্ঠিগতং গহিতং. ন হি তায দিট্ঠিযা ৱিনা কঞ্চি সমযং পৱত্তেতুং যুজ্জতীতি অধিপ্পাযেন পুচ্ছতি. অপৱিদ্ধন্তি সমুচ্ছেদপ্পহানৱসেন ছড্ডিতং. পঞ্ঞায দিট্ঠন্তি ৱিপস্সনাপঞ্ঞাসহিতায মগ্গপঞ্ঞায ভগৱতা পটিৱিদ্ধং. যত্থ উপ্পজ্জন্তি, তং সত্তং মথেন্তি সম্মদ্দন্তীতি মথিতাতি আহ ‘‘মথিতানন্তি তেসংযেৱ ৱেৱচন’’ন্তি. কঞ্চি ধম্মন্তি ৰূপধম্মং অৰূপধম্মং ৱা. অনুপাদিযিত্ৱাতি অগ্গহেত্ৱা.
১৯০. ন উপেতীতি সঙ্খং ন গচ্ছতীতি অত্থোতি আহ ‘‘ন যুজ্জতী’’তি. অনুজানিতব্বং সিযা অনুপাদাৱিমুত্তস্স কঞ্চিপি উপ্পত্তিযা অভাৱতো. ‘‘এৱং ৱিমুত্তচিত্তো ন উপপজ্জতী’’তি কামঞ্চেতং সভাৱপৱেদনং পৰিনিব্বানং, একে পন উচ্ছেদৱাদিনো ‘‘মযম্পি ‘সত্তো আযতিং ন উপপজ্জতী’তি ৱদাম, সমণো গোতমোপি তথা ৱদতী’’তি উচ্ছেদভাৱেযেৱ পতিট্ঠহিস্সন্তি, তস্মা ভগৱা ‘‘ন উপপজ্জতীতি খো ৱচ্ছ ন উপেতী’’তি আহ. ‘‘উপপজ্জতী’’তি পন ৱুত্তে সস্সতমেৱ গণ্হেয্যাতি যোজনা. সেসদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. অপ্পতিট্ঠোতি উচ্ছেদৱাদাদিৱসেন পতিট্ঠাৰহিতো. অনালম্বোতি তেসংযেৱ ৱাদানং ওলম্বাৰম্মণস্স অভাৱেন অনালম্বো. সুখপৱেসনট্ঠানন্তি তেসঞ্ঞেৱ ৱাদানং সুখপৱেসনোকাসং মা লভতূতি. অননুঞ্ঞায ঠত্ৱাতি ‘‘ন উপপজ্জতী’’তিআদিনা অনুজানিতব্বায পটিঞ্ঞায ঠানহেতু. অনুঞ্ঞম্পীতি অনুজানিতব্বম্পি দুতিযপঞ্হং পটিক্খিপি. পৰিযত্তো পন ধম্মো অত্থতো পচ্চযাকাৰো এৱাতি আহ ‘‘ধম্মোতি পচ্চযাকাৰধম্মো’’তি. অঞ্ঞত্থ পযোগেনাতি ইমম্হা নিয্যানিকসাসনা অঞ্ঞস্মিং মিচ্ছাসমযে পৱত্তপ্পযোগেন, অনিয্যানিকং ৱিৱিধং মিচ্ছাপটিপত্তিং পটিপজ্জন্তেনাতি অত্থো. ‘‘অঞ্ঞৱাদিযকেনা’’তিপি পাঠো, পচ্চযাকাৰতো অঞ্ঞাকাৰদীপকআচৰিযৱাদং পগ্গয্হ তিট্ঠন্তেনাতি অত্থো.
১৯১. অপ্পচ্চযোতি অনুপাদানো, নিৰিন্ধনোতি অত্থো.
১৯২. যেন ৰূপেনাতি যেন ভূতুপাদাদিভেদেন ৰূপধম্মেন. তং ৰূপং তপ্পটিবদ্ধসংযোজনপ্পহানেন খীণাসৱ-তথাগতস্স পহীনং অনুপ্পত্তিধম্মতং আপন্নং. তেন ৱুত্তং পাড়িযং ‘‘অনুপ্পাদধম্ম’’ন্তিআদি. অঞ্ঞেসং জাননায অভাৱগুণতায গুণগম্ভীৰো. ‘‘এত্তকা গুণা’’তি পমাণং গণ্হিতুং ন সক্কুণেয্যো. ‘‘ঈদিসা এতস্স গুণা’’তি পৰিযোগাহিতুং অসক্কুণেয্যতায দুপ্পৰিযোগাড়্হোতি. দুজ্জানোতি অগাধতায গম্ভীৰো ‘‘এত্তকানি উদকড়্হকসতানী’’তিআদিনা পমেতুং ন সক্কাতি অপ্পমেয্যো, ততো এৱ দুজ্জানো. এৱমেৱান্তি যথা মহাসমুদ্দো গম্ভীৰো অপ্পমেয্যো দুজ্জানো, এৱমেৱ খীণাসৱোপি গুণৱসেন, তস্মা অযং ৰূপাদিং গহেত্ৱা ৰূপীতিআদিৱোহাৰো ভৱেয্য, পৰিনিব্বুতস্স পন তদভাৱা তথা পঞ্ঞাপেতুং ন সক্কা, ততো তং আৰব্ভ উপপজ্জতীতিআদি ন যুজ্জেয্য. যথা পন ৱিজ্জমানো এৱ জাতৱেদো ব্যত্তেন পুৰিসেন নীযমানো পুৰত্থিমাদিদিসং গতোতি ৱুচ্চেয্য, ন নিব্বুতো, এৱং খীণাসৱোপীতি দস্সেন্তো ‘‘এৱমেৱা’’তিআদিমাহ.
অনিচ্চতাতি এত্থ অনিচ্চতাগহণং অসাৰনিদস্সনং. তেন যথা সো সালৰুক্খো সাখাপলাসাদিঅসাৰাপগমেন সুদ্ধো সাৰে পতিট্ঠিতো, এৱমযং ধম্মৱিনযো সাসৱসঙ্খাতঅসাৰৱিগমেন লোকুত্তৰধম্মসাৰে পতিট্ঠিতোতি দস্সেতি. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
অগ্গিৱচ্ছসুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.