১০. কীটাগিৰিসুত্তৱণ্ণনা
১৭৪. পঞ্চ আনিসংসেতি অপ্পাবাধতাদিকে পঞ্চ গুণে. তত্থ অক্খিৰোগকুচ্ছিৰোগাদীনং অভাৱো অপ্পাবাধতা. সৰীৰে তেসং কুপ্পনদুক্খস্স অভাৱো অপ্পাতঙ্কং. সৰীৰস্স উট্ঠানসুখতা লহুট্ঠানং. বলং নাম কাযবলং. ফাসুৱিহাৰো ইৰিযাপথসুখতা. অনুপক্খন্দানীতি দুচ্চজনৱসেন সত্তানং অনুপৱিট্ঠানি. সঞ্জানিস্সথাতি এত্থ ইতি-সদ্দো আদিঅত্থো, তস্মা ইতি এৱং আনিসংসন্তি অত্থো.
১৭৫. আৱাসে নিযুত্তাতি আৱাসিকা তস্স অনতিৱত্তনতো. তেনাহ ‘‘নিবদ্ধৱাসিনো’’তি, নিযতৱাসিনোতি অত্থো. তন্নিবন্ধাতি নিবন্ধং ৱুচ্চতি ব্যাপাৰো, তত্থ বন্ধা পসুতা উস্সুকাতি তন্নিবন্ধা. কথং তে তত্থ নিবন্ধাতি আহ ‘‘অকতং সেনাসন’’ন্তিআদি. উপ্পজ্জনকেন কালেন পত্তব্বং কালিকং সো পন কালো অনাগতো এৱ হোতীতি আহ ‘‘অনাগতে কালে পত্তব্ব’’ন্তি.
১৭৮. এত্তকা ৱেদনা সেৱিতব্বাতি অট্ঠাৰসপি নেক্খম্মনিস্সিতা ৱেদনা সেৱিতব্বা, গেহস্সিতা ন সেৱিত্ব্বা.
১৮১. তং কতং সোড়সৱিধস্সপি কিচ্চস্স নিট্ঠিতত্তা. অনুলোমিকানীতি উতুসুখভাৱেন অনুৰূপানি. তেনাহ ‘‘কম্মট্ঠানসপ্পাযানী’’তি. সমানং কুৰুমানাতি ওমত্ততং অধিমত্ততঞ্চ পহায সমকিচ্চতং সম্পাদেন্তা.
১৮২. তে দ্ৱে হোন্তীতি তে আদিতো ৱুত্তা দ্ৱে.
উভতো (অ. নি. টী. ৩.৭.১৪) উভযথা উভোহি ভাগেহি ৱিমুত্তোতি উভতোভাগৱিমুত্তো একদেসসৰূপেকসেসনযেন. তথা হি ৱুত্তং অভিধম্মট্ঠকথাযং (পু. প. অট্ঠ. ২৪) ‘‘দ্ৱীহি ভাগেহি দ্ৱে ৱাৰে ৱিমুত্তোতি উভতোভাগৱিমুত্তো’’তি. তত্থ কেচি তাৱ থেৰা – ‘‘সমাপত্তিযা ৱিক্খম্ভনৱিমোক্খেন, মগ্গেন সমুচ্ছেদৱিমোক্খেন ৱিমুত্তোতি উভতোভাগৱিমুত্তো’’তি ৱদন্তি. অঞ্ঞে থেৰা – ‘‘অযং উভতোভাগৱিমুত্তো ৰূপতো মুচ্চিত্ৱা নামং নিস্সায ঠিতো পুন ততো মুচ্চনতো নামনিস্সিতকো’’তি ৱত্ৱা তস্স চ সাধকং –
‘‘অচ্চি যথা ৱাতৱেগেন খিত্তা, (উপসিৱাতি ভগৱা,)
অত্থং পলেতি ন উপেতি সঙ্খং;
এৱং মুনি নামকাযা ৱিমুত্তো,
অত্থং পলেতি ন উপেতি সঙ্খ’’ন্তি. (সু. নি. ১০৮০; চূড়নি. উপসীৱমাণৱপুচ্ছা ১১; উপসীৱমাণৱপুচ্ছানিদ্দেস ৪৩) –
ইমং সুত্তপদং ৱত্ৱা ‘‘নামকাযতো চ ৰূপকাযতো চ সুৱিমুত্তত্তা উভতোভাগৱিমুত্তো’’তি ৱদন্তি. সুত্তে হি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনলাভিনো উপসিৱব্ৰাহ্মণস্স ভগৱতা নামকাযা ৱিমুত্তোতি উভতোভাগৱিমুত্তোতি অক্খাতোতি. অপৰে পন ‘‘সমাপত্তিযা ৱিক্খম্ভনৱিমোক্খেন একৱাৰং ৱিমুত্তো, মগ্গেন সমুচ্ছেদৱিমোক্খেন একৱাৰং ৱিমুত্তোতি এৱং উভতোভাগৱিমুত্তো’’তি ৱদন্তি. এত্থ পঠমৱাদে দ্ৱীহি ভাগেহি ৱিমুত্তোতি উভতোভাগৱিমুত্তো. দুতিযৱাদে উভতোভাগতো ৱিমুত্তোতি উভতোভাগৱিমুত্তো. ততিযৱাদে পন দ্ৱীহি ভাগেহি দ্ৱে ৱাৰে ৱিমুত্তোতি অযমেতেসং ৱিসেসো. কিলেসেহি ৱিমুত্তো কিলেসা ৱা ৱিক্খম্ভনসমুচ্ছেদেহি কাযদ্ৱযতো ৱিমুত্তা অস্সাতি অযমত্থো দট্ঠব্বো. তেনাহ ‘‘দ্ৱীহি ভাগেহী’’তিআদি.
সোতি উভতোভাগৱিমুত্তো. কামঞ্চেত্থ ৰূপাৱচৰচতুত্থজ্ঝানম্পি অৰূপাৱচৰজ্ঝানং ৱিয দুৱঙ্গিকং আনেঞ্জপ্পত্তন্তি ৱুচ্চতি. তং পন পদট্ঠানং কত্ৱা অৰহত্তং পত্তো উভতোভাগৱিমুত্তো নাম ন হোতি ৰূপকাযতো অৱিমুত্তত্তা. তঞ্হি কিলেসকাযতোৱ ৱিমুত্তং, ন ৰূপকাযতো, তস্মা ততো ৱুট্ঠায অৰহত্তং পত্তো উভতোভাগৱিমুত্তো ন হোতীতি আহ – ‘‘চতুন্নং অৰূপ…পে… পঞ্চৱিধো হোতী’’তি. ‘‘ৰূপী ৰূপানি পস্সতী’’তিআদিকে নিৰোধসমাপত্তিঅন্তে অট্ঠ ৱিমোক্খে ৱত্ৱা – ‘‘যতো চ খো, আনন্দ, ভিক্খু ইমে অট্ঠ ৱিমোক্খে কাযেন ফুসিত্ৱা ৱিহৰতি, পঞ্ঞায চস্স দিস্ৱা আসৱা পৰিক্খীণা হোন্তি, অযং ৱুচ্চতি, আনন্দ, ভিক্খু উভতোভাগৱিমুত্তো’’তি যদিপি মহানিদানে (দী. নি. ২.১২৯-১৩০) ৱুত্তং, তং পন উভতোভাগৱিমুত্তসেট্ঠৱসেন ৱুত্তন্তি ইধ সব্বউভতোভাগৱিমুত্তসঙ্গহণত্থং ‘‘পঞ্চৱিধো হোতী’’তি ৱত্ৱা ‘‘পাড়ি পনেত্থ…পে… অভিধম্মে অট্ঠৱিমোক্খলাভিনো ৱসেন আগতা’’তি আহ. ইধাপি হি কীটাগিৰিসুত্তে ‘‘ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো…পে… উভতোভাগৱিমুত্তো’’তি অৰূপসমাপত্তিৱসেন চত্তাৰো উভতোভাগৱিমুত্তা, সেট্ঠো চ ৱুত্তো ৱুত্তলক্খণূপপত্তিতো. যথাৱুত্তেসু হি পঞ্চসু পুৰিমা চত্তাৰো নিৰোধং ন সমাপজ্জন্তীতি পৰিযাযেন উভতোভাগৱিমুত্তা নাম. অট্ঠসমাপত্তিলাভী অনাগামী তং সমাপজ্জিত্ৱা ততো ৱুট্ঠায ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পত্তোতি নিপ্পৰিযাযেন উভতোভাগৱিমুত্তসেট্ঠো নাম.
কতমো চ পুগ্গলোতিআদীসু কতমোতি পুচ্ছাৱচনং, পুগ্গলোতি অসাধাৰণতো পুচ্ছিতব্বৱচনং. ইধাতি ইমস্মিং সাসনে. একচ্চোতি একো. অট্ঠ ৱিমোক্খে কাযেন ফুসিত্ৱা ৱিহৰতীতি অট্ঠ সমাপত্তিযো সহজাতনামকাযেন পটিলভিত্ৱা ৱিহৰতি. পঞ্ঞায চস্স দিস্ৱা আসৱা পৰিক্খীণা হোন্তীতি ৱিপস্সনাপঞ্ঞায সঙ্খাৰগতং, মগ্গপঞ্ঞায চত্তাৰি সচ্চানি পস্সিত্ৱা চত্তাৰোপি আসৱা পৰিক্খীণা হোন্তীতি এৱমত্থো দট্ঠব্বো.
পঞ্ঞাৱিমুত্তোতি ৱিসেসতো পঞ্ঞায এৱ ৱিমুত্তো, ন তস্সা পতিট্ঠানভূতেন অট্ঠৱিমোক্খসঙ্খাতেন সাতিসযেন সমাধিনাতি পঞ্ঞাৱিমুত্তো. যো অৰিযো অনধিগতঅট্ঠৱিমোক্খেন সব্বসো আসৱেহি ৱিমুত্তো, তস্সেতং অধিৱচনং. অধিগতেপি হি ৰূপজ্ঝানৱিমোক্খে ন সো সাতিসযসমাধিনিস্সিতোতি ন তস্স ৱসেন উভতোভাগৱিমুত্তো হোতীতি ৱুত্তোৱাযমত্থো. অৰূপজ্ঝানেসু পন একস্মিম্পি সতি উভতোভাগৱিমুত্তোযেৱ নাম হোতি. তেন হি অট্ঠৱিমোক্খেকদেসেন তংনামদানসমত্থেন অট্ঠৱিমোক্খলাভীত্ৱেৱ ৱুচ্চতি. সমুদাযে হি পৱত্তো ৱোহাৰো অৱযৱেপি দিস্সতি যথা ‘‘সত্তিসযো’’তি. পাড়ীতি অভিধম্মপাড়ি. এত্থাতি এতিস্সং পঞ্ঞাৱিমুত্তিকথাযং. অট্ঠৱিমোক্খপটিক্খেপৱসেনেৱাতি অৱধাৰণেন ইধাপি পটিক্খেপৱসেনেৱ আগতভাৱং দস্সেতি. তেনাহ ‘‘কাযেন ফুসিত্ৱা ৱিহৰতী’’তি.
ফুট্ঠন্তং সচ্ছিকৰোতীতি ফুট্ঠানং অন্তো ফুট্ঠন্তো, ফুট্ঠানং অৰূপজ্ঝানানং অনন্তৰো কালোতি অধিপ্পাযো. অচ্চন্তসংযোগে চেতং উপযোগৱচনং, ফুট্ঠানন্তৰকালমেৱ সচ্ছিকৰোতি সচ্ছিকাতব্বোপাযেনাতি ৱুত্তং হোতি. ভাৱনপুংসকং ৱা এতং ‘‘একমন্তং নিসীদী’’তিআদীসু (পাৰা. ২) ৱিয. যো হি অৰূপজ্ঝানেন ৰূপকাযতো নামকাযেকদেসতো চ ৱিক্খম্ভনৱিমোক্খেন ৱিমুত্তো, তেন নিৰোধসঙ্খাতো ৱিমোক্খো আলোচিতো পকাসিতো ৱিয হোতি, ন পন কাযেন সচ্ছিকতো, নিৰোধং পন আৰম্মণং কত্ৱা একচ্চেসু আসৱেসু খেপিতেসু তেন সো সচ্ছিকতো হোতি, তস্মা সো সচ্ছিকাতব্বং নিৰোধং যথাআলোচিতং নামকাযেন সচ্ছিকৰোতীতি ‘‘কাযসক্খী’’তি ৱুচ্চতি, ন তু ‘‘ৱিমুত্তো’’তি একচ্চানং আসৱানং অপৰিক্খীণত্তা. তেনাহ – ‘‘ঝানফস্সং পঠমং ফুসতি, পচ্ছা নিৰোধং নিব্বানং সচ্ছিকৰোতী’’তি. অযং চতুন্নং অৰূপসমাপত্তীনং একেকতো ৱুট্ঠায সঙ্খাৰে সম্মসিত্ৱা কাযসক্খিভাৱং পত্তানং চতুন্নং, নিৰোধা ৱুট্ঠায অগ্গমগ্গপ্পত্তঅনাগামিনো চ ৱসেন উভতোভাগৱিমুত্তো ৱিয পঞ্চৱিধো নাম হোতি. তেন ৱুত্তং অভিধম্মটীকাযং ‘‘কাযসক্খিম্হিপি এসেৱ নযো’’তি.
দিট্ঠন্তং পত্তোতি দস্সনসঙ্খাতস্স সোতাপত্তিমগ্গঞাণস্স অনন্তৰং পত্তোতি ৱুত্তং হোতি. ‘‘দিট্ঠত্তা পত্তো’’তিপি পাঠো. এতেন চতুসচ্চদস্সনসঙ্খাতায দিট্ঠিযা নিৰোধস্স পত্ততং দীপেতি. তেনাহ ‘‘দুক্খা সঙ্খাৰা, সুখো নিৰোধোতি ঞাতং হোতী’’তি. তত্থ পঞ্ঞাযাতি মগ্গপঞ্ঞায. পঠমফলট্ঠতো যাৱ অগ্গমগ্গট্ঠা, তাৱ দিট্ঠিপ্পত্তো. তেনাহ ‘‘সোপি কাযসক্খি ৱিয ছব্বিধো হোতী’’তি. যথা পন পঞ্ঞাৱিমুত্তো পঞ্চৱিধো ৱুত্তো, এৱং অযম্পি সুক্খৱিপস্সকো, চতূহি ৰূপজ্ঝানেহি ৱুট্ঠায দিট্ঠিপ্পত্তভাৱপ্পত্তা চত্তাৰো চাতি পঞ্চৱিধো হোতীতি ৱেদিতব্বো. সদ্ধাৱিমুত্তেপি এসেৱ নযো. ইদং দুক্খন্তি এত্তকং দুক্খং, ন ইতো উদ্ধং দুক্খন্তি. যথাভূতং পজানাতীতি ঠপেত্ৱা তণ্হং উপাদানক্খন্ধপঞ্চকং দুক্খসচ্চন্তি যাথাৱতো পজানাতি. যস্মা পন তণ্হা দুক্খং জনেতি নিব্বত্তেতি, ততো তং দুক্খং সমুদেতি, তস্মা নং ‘‘অযং দুক্খসমুদযো’’তি যথাভূতং পজানাতি যস্মা পন ইদং দুক্খং সমুদযো চ নিব্বানং পত্ৱা নিৰুজ্ঝতি অপ্পৱত্তিং গচ্ছতি, তস্মা ‘‘অযং দুক্খনিৰোধো’’তি যথাভূতং পজানাতি. অৰিযো পন অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো তং দুক্খনিৰোধং গচ্ছতি, তেন ‘‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনিপটিপদা’’তি যথাভূতং পজানাতি. এত্তাৱতা নানক্খণে সচ্চৱৱত্থানং দস্সিতং. ইদানি তং একক্খণে দস্সেতুং ‘‘তথাগতপ্পৱেদিতা’’তিআদি ৱুত্তং, তস্সত্থো আগমিস্সতি.
সদ্ধায ৱিমুত্তোতি এতেন সব্বথা অৱিমুত্তস্সপি সদ্ধামত্তেন ৱিমুত্তভাৱো দীপিতো হোতি. সদ্ধাৱিমুত্তোতি ৱা সদ্ধায অধিমুত্তোতি অত্থো. ৱুত্তনযেনেৱাতি ‘‘সোতাপত্তিফল’’ন্তিআদিনা ৱুত্তনযেন. সদ্দহন্তস্সাতি ‘‘একংসতো অযং পটিপদা কিলেসক্খযং আৱহতি সম্মাসম্বুদ্ধেন ভাসিতত্তা’’তি এৱং সদ্দহন্তস্স. যস্মা পনস্স অনিচ্চানুপস্সনাদীহি নিচ্চসঞ্ঞাপহানৱসেন ভাৱনায পুব্বেনাপৰং ৱিসেসং পস্সতো তত্থ তত্থ পচ্চক্খতাপি অত্থি, তস্মা ৱুত্তং ‘‘সদ্দহন্তস্স ৱিযা’’তি. সেসপদদ্ৱযং তস্সেৱ ৱেৱচনং. এত্থ চ পুব্বভাগমগ্গভাৱনাতি ৱচনেন আগমনীযপটিপদানানত্তেন সদ্ধাৱিমুত্তদিট্ঠিপ্পত্তানং পঞ্ঞানানত্তং হোতীতি দস্সিতং. অভিধম্মট্ঠকথাযম্পি (পু. প. অট্ঠ. ২৮) ‘‘নেসং কিলেসপ্পহানে নানত্তং নত্থি, পঞ্ঞায নানত্তং অত্থিযেৱা’’তি ৱত্ৱা – ‘‘আগমনীযনানত্তেনেৱ সদ্ধাৱিমুত্তো দিট্ঠিপ্পত্তং ন পাপুণাতীতি সন্নিট্ঠানং কত’’ন্তি ৱুত্তং.
পঞ্ঞাসঙ্খাতং ধম্মং অধিমত্ততায পুব্বঙ্গমং হুত্ৱা পৱত্তং অনুস্সৰতীতি ধম্মানুসাৰী. তেনাহ ‘‘ধম্মো’’তিআদি. সদ্ধং অনুস্সৰতি সদ্ধাপুব্বঙ্গমং মগ্গং ভাৱেতীতি ইমমত্থং ‘‘এসেৱ নযো’’তি অতিদিসতি. পঞ্ঞং ৱাহেতীতি পঞ্ঞাৱাহী, পঞ্ঞং সাতিসযং পৱত্তেতীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘পঞ্ঞাপুব্বঙ্গমং অৰিযমগ্গং ভাৱেতী’’তি. সদ্ধাৱাহিন্তি এত্থ ৱুত্তনযেন অত্থো ৱেদিতব্বো. উভতোভাগৱিমুত্তাদিকথাতি উভতোভাগৱিমুত্তাদীসু আগমনতো পট্ঠায ৱত্তব্বকথা. এতেসন্তি যথাৱুত্তানং উভতোভাগৱিমুত্তাদীনং. ইধাতি ইমস্মিং কীটাগিৰিসুত্তে. ননু চ অট্ঠসমাপত্তিলাভিৱসেন উভতোভাগৱিমুত্তো কাযসক্খীআদযো চ অভিধম্মে আগতা, কথমিধ অৰূপজ্ঝানলাভীৱসেনেৱ উদ্ধটাতি চোদনং সন্ধাযাহ ‘‘যস্মা’’তিআদি.
ফুসিত্ৱা পত্ৱা. পঞ্ঞায চস্স দিস্ৱা আসৱা পৰিক্খীণা হোন্তীতি ন আসৱা পঞ্ঞায পস্সীযন্তি, দস্সনকাৰণা পঞ্ঞায পৰিক্খীণা ‘‘দিস্ৱা পঞ্ঞায পৰিক্খীণা’’তি ৱুত্তা. দস্সনাযত্তপৰিক্খযত্তা এৱ হি দস্সনং আসৱানং খযস্স পুৰিমকিৰিযা হোতীতি. তথাগতেন পৱেদিতাতি বোধিমণ্ডে নিসীদিত্ৱা তথাগতেন পটিৱিদ্ধা ৱিদিতা পচ্ছা পৰেসং পাকটীকতা. ‘‘চতুসচ্চধম্মা’’তি ৱত্ৱা তদন্তোগধত্তা সীলাদীনং ‘‘ইমস্মিং ঠানে সীলং কথিত’’ন্তিআদি ৱুত্তং. অত্থেনাতি অৱিপ্পটিসাৰাদিপযোজনেন তস্মিং তস্মিং পীতিআদিকেন অত্থেন. কাৰণেনাতি সপ্পুৰিসূপনিস্সযাদিনা কাৰণেন তস্মিং তস্মিং সমাধিআদিপদট্ঠানতায সীলাদি কাৰণে. চিণ্ণচৰিতত্তাতি সদ্ধাচিণ্ণভাৱেন সম্বোধাৱহভাৱে. তত্থ তত্থ ৱিচৰিতা ৱিসেসেন চৰিতা, তেসু তেন পঞ্ঞা সুট্ঠু চৰাপিতাতি অত্থো. পতিট্ঠিতা হোতি মগ্গেন আগতত্তা. মত্তায পৰিত্তপ্পমাণেন. ওলোকনং খমন্তি, পঞ্ঞায গহেতব্বতং উপেন্তি.
তযোতি কাযসক্খিদিট্ঠিপ্পত্তসদ্ধাৱিমুত্তা. যথাঠিতোৱ পাড়িঅত্থো, ন তত্থ কিঞ্চি নিদ্ধাৰেত্ৱা ৱত্তব্বং অত্থীতি সুত্তন্তপৰিযাযেন অৱুত্তং ৱদতি. তস্স মগ্গস্সাতি সোতাপত্তিমগ্গস্স যং কাতব্বং, তস্স অধিগতত্তা. উপৰি পন তিণ্ণং মগ্গানং অত্থায সেৱমানা অনুলোমসেনাসনং, ভজমানা কল্যাণমিত্তে, সমন্নানযমানা ইন্দ্ৰিযানি অনুপুব্বেন ভাৱনামগ্গপ্পটিপাটিযা অৰহত্তং পাপুণিস্সন্তি মগ্গস্স অনেকচিত্তক্খণিকতাযাতি অযমেত্থ সুত্তপদেসে পাড়িযা অত্থো.
ইমমেৱ পাড়িং গহেত্ৱাতি ‘‘কতমো চ পুগ্গলো সদ্ধানুসাৰী’’তি মগ্গট্ঠে পুগ্গলে ৱত্ৱা ‘‘ইমস্স খো অহং, ভিক্খৱে’’তিআদিনা তেসং ৱসেন অনুলোমসেনাসনসেৱনাদীনং ৱুত্তত্তা ইমমেৱ যথাৱুত্তং পাড়িপদেসং গহেত্ৱা ‘‘লোকুত্তৰধম্মো বহুচিত্তক্খণিকো’’তি ৱদতি. সো ৱত্তব্বোতি সো ৱিতণ্ডৱাদী এৱং ৱত্তব্বো. যদি মগ্গট্ঠপুগ্গলে ৱত্ৱা অনুলোমিকসেনাসনসেৱনাদি পাড়িযং ৱুত্তন্তি মগ্গসমঙ্গিনো এৱ হুত্ৱা তে তথা পটিপজ্জন্তি, এৱং সন্তে সেনাসনপটিসংযুত্তৰূপাদিৱিপস্সনগ্গহণস্মিং তৱ মতেন মগ্গসমঙ্গিনো এৱ আপজ্জেয্যুং, ন চেতং এৱং হোতি, তস্মা সুত্তং মে লদ্ধন্তি যং কিঞ্চি মা কথেহীতি ৱাৰেতব্বো. তেনাহ ‘‘যদি অঞ্ঞেন চিত্তেনা’’তিআদি. তত্থ এৱং সন্তেতি নানাচিত্তেনেৱ সেনাসনপটিসেৱনাদিকে সতি. তত্থ পাড়িযং যদি লোকুত্তৰধম্মসমঙ্গিনো এৱ পঞ্চৱিঞ্ঞাণসমঙ্গিকালেপি লোকুত্তৰসমঙ্গিতং সচে সম্পটিচ্ছসি, সত্থাৰা সদ্ধিং পটিৱিৰুজ্ঝসি সুত্তৱিৰোধদীপনতো. তেনাহ ‘‘সত্থাৰা হী’’তিআদি. ধম্মৱিচাৰণা নাম তুয্হং অৱিসযো, তস্মা যাগুং পিৱাহীতি উয্যোজেতব্বো.
১৮৩. আদিকেনেৱাতি পঠমেনেৱ. অনুপুব্বসিক্খাতি অনুপুব্বেনেৱ পৱত্তসিক্খায. তেনাহ ‘‘কৰণত্থে পচ্চত্তৱচন’’ন্তি. সদ্ধা জাতা এতস্সাতি সদ্ধাজাতো, অগ্যাহিতাতিপক্খেপেন জাত-সদ্দস্স পচ্ছাৱচনং. এৱমেতন্তি অধিমুচ্চনং ওকপ্পনিযসদ্ধা. সন্তিকে নিসীদতি উপট্ঠানৱসেন. সাধুকং কত্ৱা ধাৰেতীতি যথাসুতং ধম্মং ৱাচুগ্গতকৰণৱসেন তং পগুণং কত্ৱা সাৰৱসেন ধাৰেতি. ছন্দো জাযতীতি ধম্মেসু নিজ্ঝানক্খমেসু ইমে ধম্মে ভাৱনাপঞ্ঞায পচ্চক্খতো উস্সামীতি কত্তুকম্যতাকুসলচ্ছন্দো জাযতি. উস্সহতীতি ছন্দো উপ্পাদমত্তে অট্ঠত্ৱা ততো ভাৱনাৰম্ভৱসেন উস্সহতি. তুলযতিতি সম্মসনৱসেন সঙ্খাৰে. তীৰণৱিপস্সনায তুলযন্তোতি তীৰণপৰিঞ্ঞায জানিত্ৱা উপৰি পহানপৰিঞ্ঞায ৱসেন পৰিতুলযন্তো পটিজানন্তো. মগ্গপধানং পদহতীতি মগ্গলক্খণং পধানিকং মগ্গং পদহতি. পেসিতচিত্তোতি নিব্বানং পতি পেসিতচিত্তো. নামকাযেনাতি মগ্গপ্পটিপাটিযা তংতংমগ্গসম্পযুত্তনামকাযেন. ন পন কিঞ্চি আহাতি দূৰতায সমানং ন কিঞ্চি ৱচনং ভগৱা আহ তে দড়্হতৰং নিগ্গণ্হিতুং.
১৮৪. পণেন ৱোহাৰেন ব্যাকৰণং পণৱিযা, পণৱিযা অভাৱেন ওপণৱিযা, ন উপেতীতি ন যুজ্জতি. তন্তি ইদং ইধ অধিপ্পেতং পণো পণৱিযং দস্সেতুং. তযিদং সব্বং ভগৱা ‘‘মযং খো, আৱুসো, সাযঞ্চেৱ ভুঞ্জামা’’তি অস্সজিপুনব্বসুকেহি ৱুত্তং সিক্খায অৱত্তনভাৱদীপনৱচনং সন্ধায ৱদতি.
উক্খিপিত্ৱাতি সীসেন গহেত্ৱা ৱিয সমাদায. অনুধম্মোতি অনুৰূপো সভাৱো, সাৱকভাৱস্স অনুচ্ছৱিকা পটিপত্তি. ৰোহনীযন্তি ৱিৰুড়্হিভাৱং. সিনিয্হতি এত্থ, এতেন ৱাতি সিনেহো, কাৰণং. তং এত্থ অত্থীতি সিনেহৱন্তং, পাদকন্তি অত্থো. তচো একং অঙ্গন্তি তচো ৱীৰপক্খভাৱে একমঙ্গং. পধানং অনুযুঞ্জন্তস্স হি তচে পলুজ্জমানেপি তংনিমিত্তং অৱোসানং অনাপজ্জনকস্সেৱ ৱীৰিযস্স একং অঙ্গং একং কাৰণং. এৱং সেসেসু ৱত্তব্বং. তেনাহ – ‘‘অৰহত্তং অপ্পত্ৱা ন ৱুট্ঠহিস্সামীতি এৱং পটিপজ্জতী’’তি. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
কীটাগিৰিসুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.
নিট্ঠিতা চ ভিক্খুৱগ্গৱণ্ণনা.