৯. ব্ৰহ্মনিমন্তনিকসুত্তৱণ্ণনা
৫০১. ‘‘সস্সতো অত্তা চ লোকো চা’’তি (দী. নি. ১.৩০) এৱং পৱত্তা দিট্ঠি সস্সতদিট্ঠি (সং. নি. টী. ১.১.১৭৫). সহ কাযেনাতি সহ তেন ব্ৰহ্মত্তভাৱেন. ব্ৰহ্মট্ঠানন্তি অত্তনো ব্ৰহ্মৱত্থুং. ‘‘অনিচ্চং নিচ্চ’’ন্তি ৱদতি অনিচ্চতায অত্তনো অপঞ্ঞাযমানত্তা. থিৰন্তি দড়্হং, ৱিনাসাভাৱতো সাৰভূতন্তি অত্থো. উপ্পাদৱিপৰিণামাভাৱতো সদা ৱিজ্জমানং. কেৱলন্তি পৰিপুণ্ণং. তেনাহ ‘‘অখণ্ড’’ন্তি. কেৱলন্তি ৱা জাতিআদীহি অমিস্সং, ৱিৰহিতন্তি অধিপ্পাযো. উপ্পাদাদীনং অভাৱতো এৱ অচৱনধম্মং. কোচি জাযনকো ৱা…পে… উপপজ্জনকো ৱা নত্থি নিচ্চভাৱতো. ঠানেন সদ্ধিং তন্নিৱাসীনং নিচ্চভাৱঞ্হি সো পটিজানাতি. তিস্সো ঝানভূমিযোতি দুতিযততিযচতুত্থজ্ঝানভূমিযো. চতুত্থজ্ঝানভূমিৱিসেসা হি অসঞ্ঞসুদ্ধাৱাসাৰুপ্পভৱা. পটিবাহতীতি সন্তংযেৱ সমানং অজানন্তোৱ নত্থীতি পটিক্খিপতি. অৱিজ্জায গতোতি অৱিজ্জায সহ গতো পৱত্তো. সহযোগে হি ইদং কৰণৱচনং. তেনাহ ‘‘সমন্নাগতো’’তি. অঞ্ঞাণীতি অৱিদ্ৱা. পঞ্ঞাচক্খুৱিৰহতো অন্ধো ভূতো, অন্ধভাৱং ৱা পত্তোতি অন্ধীভূতো.
৫০২. তদা ভগৱতো সুভগৱনে ৱিহৰণস্স অৱিচ্ছিন্নতং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘সুভগৱনে ৱিহৰতীতি ঞত্ৱা’’তি. তত্থ পন তদাস্স ভগৱতো অদস্সনং সন্ধাযাহ ‘‘কত্থ নু খো গতোতি ওলোকেন্তো’’তি. ব্ৰহ্মলোকং গচ্ছন্তং দিস্ৱাতি ইমিনা কতিপযচিত্তৱাৰৱসেন তদা ভগৱতো ব্ৰহ্মলোকগমনং জাতং, ন একচিত্তক্খণেনাতি দস্সেতি. ন চেত্থ কাযগতিযা চিত্তপৰিণামনং অধিপ্পেতং – ‘‘সেয্যথাপি নাম বলৱা পুৰিসো সমিঞ্জিতং ৱা বাহং পসাৰেয্যা’’তিআদিৱচনতো (ম. নি. ১.৫০১). যং পনেত্থ ৱত্তব্বং, তং হেট্ঠা ৱুত্তমেৱ. ৱিছন্দন্তি ছন্দৱিগমং. অপসাদিতোতি দিট্ঠিযা গাহস্স ৱিপৰিৱত্তনেন সন্তজ্জিতো. ‘‘মেতমাসদো’’তি ৱচনেন উপত্থম্ভো হুত্ৱা.
অন্ৱাৱিসিত্ৱাতি আৱিসনৱসেন তস্স অত্তভাৱং অধিভৱিত্ৱা. তথা অভিভৱতো হি তস্স সৰীৰং পৱিট্ঠো ৱিয হোতীতি ৱুত্তং ‘‘সৰীৰং পৱিসিত্ৱা’’তি. যঞ্হি সত্তং দেৱযক্খনাগাদযো আৱিসন্তি, তস্স পাকতিককিৰিযমযং চিত্তপ্পৱত্তিং নিৱাৰেত্ৱা অত্তনো ইদ্ধানুভাৱেন যং ইচ্ছিতং হসিতলপিতাদি, তং তেন কাৰাপেন্তি, কাৰেন্তা চ আৱিট্ঠপুগ্গলস্স চিত্তৱসেন কাৰেন্তি. ‘‘অত্তনোৱা’’তি ন ৱত্তব্বমেতং অচিন্তেয্যত্তা কম্মজস্স ইদ্ধানুভাৱস্সাতি কেচি. অপৰে পন যথা তদা চক্খুৱিঞ্ঞাণাদিপৱত্তি আৱিট্ঠপুগ্গলস্সেৱ, এৱং কিৰিযমযচিত্তপৱত্তিপি তস্সেৱ, আৱেসকানুভাৱেন পন সামঞ্ঞতা পৰিৱত্ততি. তথা হি মহানুভাৱং পুগ্গলং তে আৱিসিতুং ন সক্কোন্তি, তিকিচ্ছাৱুট্ঠাপনে পন ছৱসৰীৰং অনুপৱিসিত্ৱা সতন্তং কৰোতি ৱিজ্জানুভাৱেন. কোৰখত্তিযাদীনং পন ছৱসৰীৰস্স উট্ঠানং ৱচীনিচ্ছাৰণঞ্চ কেৱলং বুদ্ধানুভাৱেন. অচিন্তেয্যা হি বুদ্ধানং বুদ্ধানুভাৱাতি. অভিভৱিত্ৱা ঠিতোতি সকললোকং অত্তনো আনুভাৱেন অভিভৱিত্ৱা ঠিতো. জেট্ঠকোতি পধানো, তাদিসং ৱা আনুভাৱসম্পন্নত্তা উত্তমো. পস্সতীতি দসো. ৱিসেসৱচনিচ্ছায অভাৱতো অনৱসেসৱিসযো দসো-সদ্দোতি আহ ‘‘সব্বং পস্সতী’’তি. সব্বজনন্তি লদ্ধনামং সব্বসত্তকাযং. ৱসে ৱত্তেতি, সেট্ঠত্তা নিম্মাপকত্তা চ অত্তনো ৱসে ৱত্তেতি. লোকস্স ঈসনসীলতায ইস্সৰো. সত্তানং কম্মস্স কাৰকভাৱেন কত্তা. থাৱৰজঙ্গমৱিভাগং সকলং লোকং নিম্মানেতীতি নিম্মাতা.
গুণৱিসেসেন লোকে পাসংসত্তা সেট্ঠো. তাদিসো চ উক্কট্ঠতমো হোতীতি আহ ‘‘উত্তমো’’তি. সত্তানং নিম্মানং তথা তথা সজনং ৱিসজনং ৱিয হোতীতি আহ ‘‘ত্ৱং খত্তিযো’’তিআদি. ঝানাদীসু অত্তনো চিত্তে চ চিণ্ণৱসিত্তা ৱসী. ভূতানন্তি নিব্বত্তানং. ভৱং অভিজাতং অৰহন্তীতি ভব্যা, সম্ভৱেসিনো, তেসং ভব্যানং. তেনাহ ‘‘অণ্ডজজলাবুজা সত্তা’’তিআদি.
পথৱীআদযো নিচ্চা ধুৱা সস্সতা. যে তেসং ‘‘অনিচ্চা’’তিআদিনা গৰহকা জিগুচ্ছা সত্তা, তে অযথাভূতৱাদিতায মতকালে অপাযনিট্ঠা অহেসুং. যে পন পথৱীআদীনং ‘‘নিচ্চা ধুৱা’’তিআদিনা পসংসকা, তে যথাভূতৱাদিতায ব্ৰহ্মকাযূপগা অহেসুন্তি মাৰো পাপিমা অন্ৱযতো ব্যতিৰেকতো চ পথৱীআদিমুখেন সঙ্খাৰানং পৰিঞ্ঞাপঞ্ঞাপনে আদীনৱং ৱিভাৱেতি ততো ৱিৱেচেতুকামো. তেনাহ ‘‘পথৱীগৰহকা’’তিআদি. এত্থ চ মাৰো পথৱীআদিধাতুমহাভূতগ্গহণেন মনুস্সলোকং, ভূতগ্গহণেন চাতুমহাৰাজিকে, দেৱগ্গহণেন অৱসেসকামদেৱলোকং, পজাপতিগ্গহণেন অত্তনো ঠানং, ব্ৰহ্মগ্গহণেন ব্ৰহ্মকাযিকে গণ্হি. আভস্সৰাদযো পন অৱিসযতায এৱ অনেন অগ্গহিতাতি দট্ঠব্বং. তণ্হাদিট্ঠিৱসেনাতি তণ্হাভিনন্দনায দিট্ঠাভিনন্দনায চ ৱসেন. ‘‘এতং মম, এসো মে অত্তা’’তি অভিনন্দিনো অভিনন্দকা, অভিনন্দনসীলা ৱা. ব্ৰহ্মুনো ওৱাদে ঠিতানং ইদ্ধানুভাৱং দস্সেতীতি তেসং তত্থ সন্নিপতিতব্ৰহ্মানং ইদ্ধানুভাৱং তস্স মহাব্ৰহ্মুনো ওৱাদে ঠিতত্তা নিব্বত্তং কত্ৱা দস্সেতি. যসেনাতি আনুভাৱেন. সিৰিযাতি সোভায. মং ব্ৰহ্মপৰিসং উপনেসীতি যাদিসা ব্ৰহ্মপৰিসা ইস্সৰিযাদিসম্পত্তিযা, তত্থ মং উয্যোজেসি. মহাজনস্স মাৰণতোতি মহাজনস্স ৱিৱট্টূপনিস্সযগুণৱিনাসনেন আনুভাৱেন মাৰণতো. অযসন্তি যসপটিপক্খং অকিত্তিকম্মানুভাৱঞ্চাতি অত্থো.
৫০৩. কসিণং আযুন্তি ৱস্সসতং সন্ধায ৱদতি. উপনিস্সায সেতীতি উপসযো, উপসযোৱ ওপসাযিকো যথা ‘‘ৱেনযিকো’’তি (ম. নি. ১.২৪৬; অ. নি. ৮.১১; পাৰা. ৮) আহ ‘‘সমীপসযো’’তি. সযগ্গহণঞ্চেত্থ নিদস্সনমত্তন্তি দস্সেতুং ‘‘মং গচ্ছন্ত’’ন্তিআদি ৱুত্তং. অনেকত্থত্তা ধাতূনং ৱত্তনত্থো দট্ঠব্বো. মম ৱত্থুস্মিং সযনকোতি ময্হং ঠানে ৱিসযে ৱত্তনকো. বাহিত্ৱাতি নীচং কত্ৱা, অভিভৱিত্ৱা ৱা. জজ্ঝৰিকাগুম্বতোতি এত্থ জজ্ঝৰিকা নাম পথৱিং পত্থৰিত্ৱা জাতা একা গচ্ছজাতি.
ইমিনাতি ‘‘সচে খো ত্ৱং ভিক্খূ’’তিআদিৱচনেন. এস ব্ৰহ্মা. উপলাপেতীতি সঙ্গণ্হাতি. অপসাদেতীতি নিগ্গণ্হাতি. সেসপদেহীতি ৱত্থুসাযিকো যথাকামকৰণীযো বাহিতেয্যোতি ইমেহি পদেহি. ময্হং আৰক্খং গণ্হিস্সসীতি মম আৰক্খকো ভৱিস্সসি. লকুণ্ডকতৰন্তি নীচতৰং নিহীনৱুত্তিসৰীৰং.
ফুসিতুম্পি সমত্থং কিঞ্চি ন পস্সতি, পগেৱ ঞাণৱিভৱন্তি অধিপ্পাযো. নিপ্ফত্তিন্তি নিপ্ফজ্জনং, ফলন্তি অত্থো. তঞ্হি কাৰণৱসেন গন্তব্বতো অধিগন্তব্বতো গতীতি ৱুচ্চতি. আনুভাৱন্তি পভাৱং. সো হি জোতনট্ঠেন ৱিৰোচনট্ঠেন জুতীতি ৱুচ্চতি. মহতা আনুভাৱেন পৰেসং অভিভৱনতো মহেসোতি অক্খাযতীতি মহেসক্খো. তযিদং অভিভৱনং কিত্তিসম্পত্তিযা পৰিৱাৰসম্পত্তিযা চাতি আহ ‘‘মহাযসো মহাপৰিৱাৰো’’তি.
পৰিহৰন্তীতি সিনেৰুং দক্খিণতো কত্ৱা পৰিৱত্তন্তি. দিসাতি ভুম্মত্থে এতং পচ্চত্তৱচনন্তি আহ ‘‘দিসাসু ৱিৰোচমানা’’তি. অত্তনো জুতিযা দিব্বমানায ৱা. তেহীতি চন্দিমসূৰিযেহি. তত্তকেন পমাণেনাতি যত্তকে চন্দিমসূৰিযেহি ওভাসিযমানো লোকধাতুসঙ্খাতো একো লোকো, তত্তকেন পমাণেন. ইদং চক্কৱাড়ং বুদ্ধানং উপ্পত্তিট্ঠানভূতং সেট্ঠং উত্তমং পধানং, তস্মা যেভুয্যেন এত্থুপপন্না দেৱতা অঞ্ঞেসু চক্কৱাড়েসু দেৱতা অভিভুয্য ৱত্তন্তি. তথা হি ব্ৰহ্মা সহম্পতি দসসহস্সব্ৰহ্মপৰিৱাৰো ভগৱতো সন্তিকং উপগঞ্ছি. তেনাহ ‘‘এত্থ চক্কৱাড়সহস্সে তুয্হং ৱসো ৱত্ততী’’তি. ইদানি ‘‘এত্থ তে ৱত্ততে ৱসো’’তি ৱুত্তং ৱসে ৱত্তনং সৰূপতো দস্সেতুং ‘‘পৰোপৰঞ্চ জানাসী’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ পঠমগাথাযং ৱুত্তং এত্থ-সদ্দং আনেত্ৱা অত্থো ৱেদিতব্বোতি দস্সেন্তো ‘‘এত্থ চক্কৱাড়সহস্সে’’তি আহ. উচ্চনীচেতি জাতিকুলৰূপভোগপৰিৱাৰাদিৱসেন উড়াৰে চ অনুড়াৰে চ. অযং ইদ্ধোঅযং পকতিমনুস্সোতি ইমিনা ‘‘সৰূপতো এৱস্স সত্তানং পৰোপৰজাননং, ন সমুদাগমতো’’তি দস্সেতি. যং পন ৱক্খতি ‘‘সত্তানং আগতিং গতিন্তি, তং কামলোকে সত্তানং আদাননিক্খেপজাননমত্তং সন্ধায ৱুত্তং, ন কম্মৱিপাকজাননং. যদি হি সমুদাগমতো জানেয্য, অত্তনোপি জানেয্য, ন চস্স তং অত্থীতি, তথা আহ ‘‘ইত্থম্ভাৱোতি ইদং চক্কৱাড়’’ন্তিআদি. ৰাগযোগতো ৰাগো এতস্স অত্থীতি ৱা ৰাগো, ৱিৰজ্জনসীলো ৱিৰাগী, তং ৰাগৱিৰাগিনং. সহস্সিব্ৰহ্মা নাম ত্ৱং চূড়নিযা এৱ লোকধাতুযা জাননতো. তযাতি নিস্সক্কে কৰণৱচনং. চতুহত্থাযাতি অনেকহত্থেন সাণিপাকাৰেন কাতব্বপটপ্পমাণং দীঘতো চতুহত্থায, ৱিত্থাৰতো দ্ৱিহত্থায পিলোতিকায কাতুং ৱাযমন্তো ৱিয গোপ্ফকে উদকে নিমুজ্জিতুকামো ৱিয চ পমাণং অজানন্তো ৱিহঞ্ঞতীতি নিগ্গণ্হাতি.
৫০৪. তং কাযন্তি তদেৱ নিকাযং. জানিতব্বট্ঠানং পত্ৱাপীতি অনঞ্ঞসাধাৰণা ময্হং সীলাদযো গুণৱিসেসা তাৱ তিট্ঠন্তু, ঈদিসং লোকিযং পৰিত্তকং জানিতব্বট্ঠানম্পি পত্ৱা. অযং ইমেসং অতিসযেন নীচোতি নীচেয্যো, তস্স ভাৱো নীচেয্যন্তি আহ ‘‘তযা নীচতৰভাৱো পন ময্হং কুতো’’তি.
হেট্ঠূপপত্তিকোতি উপৰূপৰিতো চৱিত্ৱা হেট্ঠা লদ্ধূপপত্তিকো. এৱং সঙ্খেপতো ৱুত্তমত্থং ৱিত্থাৰতো দস্সেতুং ‘‘অনুপ্পন্নে বুদ্ধুপ্পাদে’’তি আহ. হেট্ঠূপপত্তিকং কত্ৱাতি হেট্ঠূপপত্তিকং পত্থনং কত্ৱা. যথা কেনচি বহূসু আনন্তৰিযেসু কতেসু যং তত্থ গৰুতৰং বলৱং, তদেৱ পটিসন্ধিং দেতি, ইতৰানি পন তস্স অনুবলপ্পদাযকানি হোন্তি, ন পটিসন্ধিদাযকানি, এৱং চতূসু ৰূপজ্ঝানেসু ভাৱিতেসু যং তত্থ গৰুতৰং ছন্দপণিধিঅধিমোক্খাদিৱসেন সাভিসঙ্খাৰঞ্চ, তদেৱ চ পটিসন্ধিং দেতি, ইতৰানি পন অলদ্ধোকাসতায তস্স অনুবলপ্পদাযকানি হোন্তি, ন পটিসন্ধিদাযকানি, তন্নিব্বত্তিতজ্ঝানেনেৱ আযতিং পুনব্ভৱাভিনিব্বত্তি হোতীতি আহ ‘‘ততিযজ্ঝানং পণীতং ভাৱেত্ৱা’’তি. তত্থাতি সুভকিণ্হব্ৰহ্মলোকে. পুন তত্থাতি আভস্সৰব্ৰহ্মলোকে. পঠমকালেতি তস্মিং ভৱে পঠমস্মিং কালে. উভযন্তি অতীতং অত্তনো নিব্বত্তট্ঠানং, তত্থ নিব্বত্তিযা হেতুভূতং অত্তনো কতকম্মন্তি উভযং. পমুস্সিত্ৱা কালস্স চিৰতৰভাৱতো. ৱীতিনামেতি পটিপজ্জন্তীতি চ তদা তস্সা কিৰিযায পৱত্তিক্খণং উপাদায পৱত্তমানপযোগো.
অপাযেসীতি পাযেসি. পিপাসিতেতি তসিতে. ঘম্মনীতি ঘম্মকালে. সম্পৰেতেতি ঘম্মপৰিড়াহেন পিপাসায অভিভূতে. ন্তি পানীযদানং. ৱতসীলৱত্তন্তি সমাদানৱসেন ৱতভূতং চাৰিত্তসীলভাৱেন সমাচিণ্ণত্তা সীলৱত্তং. সুত্তপ্পবুদ্ধোৱ অনুস্সৰামীতি সুপিত্ৱা পবুদ্ধমত্তো ৱিয সুপিনং তৱ পুব্বনিৱুত্থং মম পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণেন অনুস্সৰামি, সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেন ৱিয পচ্চক্খতো পস্সামীতি অত্থো.
কৰমৰেতি ৱিলুম্পিত্ৱা আনীতে. কম্মসজ্জন্তি যুদ্ধসজ্জং, আৱুধাদাযিনিন্তি অত্থো.
এণীকূলস্মিন্তি এণীমিগবাহুল্লেন ‘‘এণীকূল’’ন্তি সঙ্খং গতে গঙ্গায তীৰপ্পদেসে. গয্হক নীযমানন্তি গয্হৱসেন কৰমৰভাৱেন চোৰেহি অত্তনো ঠানং নীযমানং.
আৱাহৱিৱাহৱসেন মিত্তসন্থৱং কত্ৱা. ‘‘এৱং অম্হেসু কীড়ন্তেসু গঙ্গেয্যকো নাগো কুপিতো’’তি মযি সঞ্ঞম্পি ন কৰোন্তীতি. সুসুকাৰন্তি সুসূতি পৱত্তং ভেৰৱনাগনিস্সাসং.
গহীতনাৱন্তি ৱিহেঠেতুকামতায গতিনিৱাৰণৱসেন গহিতং নিগ্গহিতং নাৱং. লুদ্দেনাতি কুৰূৰেন. মনুস্সকপ্পাতি নাৱাগতানং মনুস্সানং ৱিহেঠেতুকামতায.
বদ্ধচৰোতি পটিবদ্ধচৰিযো. তেনাহ ‘‘অন্তেৱাসিকো’’তি. তং নিস্সাযেৱাতি ৰঞ্ঞা উপট্ঠিযমানোপি ৰাজানং পহায তং কপ্পং অন্তেৱাসিং নিস্সাযেৱ.
সম্বুদ্ধিমন্তং ৱতিনং অমঞ্ঞীতি অযং সম্মদেৱ বুদ্ধিমা ৱতসম্পন্নোতি অমঞ্ঞি সম্ভাৱেসি চ.
নানত্তভাৱেসূতি নানা ৱিসুং ৱিসুং অত্তভাৱেসু.
অদ্ধাতি একংসেন. মমেতমাযুন্তি ময্হং এতং যথাৱুত্তং তত্থ তত্থ ভৱে পৱত্তং আযুং. ন কেৱলং মম আযুমেৱ, অথ খো অঞ্ঞম্পি সব্বঞ্ঞেয্যং জানাসি, ন তুয্হং অৱিদিতং নাম অত্থি. তথা হি বুদ্ধো সম্মাসম্বুদ্ধো তুৱং. নো চে কথমযমত্থো ঞাতো? তথা হি সম্মাসম্বুদ্ধত্তা এৱ তে অযং জলিতো জোতমানো আনুভাৱো ওভাসযং সব্বম্পি ব্ৰহ্মলোকং ওভাসেন্তো দিব্বমানো তিট্ঠতীতি সত্থু অসমসমতং পৱেদেসি.
পথৱত্তেনাতি পথৱীঅত্তেন. তেনাহ ‘‘পথৱীসভাৱেনা’’তি. এত্থ চ যস্মা – ‘‘সব্বসঙ্খাৰসমথোতি’’আদিনা (মহাৱ. ৭; দী. নি. ২.৬৪, ৬৭; ম. নি. ১.২৮১; সং. নি. ১.১৭২) সাধাৰণতো, ‘‘যত্থ নেৱ পথৱী’’তি অসাধাৰণতো চ পথৱিযা অসভাৱেন নিব্বানস্স গহেতব্বতা অত্থি, তং নিৱত্তেত্ৱা পথৱিযা অনঞ্ঞসাধাৰণং সভাৱং গহেতুং ‘‘পথৱিযা পথৱত্তেনা’’তি ৱুত্তং. নাপহোসিন্তি ন পাপুণিং. ইধ পথৱিযা পাপুণনং নাম ‘‘এতং মমা’’তিআদিনা গহণন্তি আহ ‘‘তণ্হাদিট্ঠিমানগ্গাহেহি ন গণ্হি’’ন্তি.
ৱাদিতাযাতি ৱাদসীলতায. সব্বন্তি অক্খৰং নিদ্দিসিত্ৱাতি ‘‘সব্বং খো অহং ব্ৰহ্মে’’তিআদিনা ভগৱতা ৱুত্তং সব্ব-সদ্দং – ‘‘সচে খো তে মাৰিস সব্বস্স সব্বত্তেন অননুভূত’’ন্তি পচ্চনুভাসনৱসেন নিদ্দিসিত্ৱা. অক্খৰে দোসং গণ্হন্তোতি ভগৱতা সক্কাযসব্বং সন্ধায সব্ব-সদ্দে গহিতে সব্বসব্বৱসেন তদত্থপৰিৱত্তনেন সব্ব-সদ্দৱচনীযতাসামঞ্ঞেন চ দোসং গণ্হন্তো. তেনাহ ‘‘সত্থা পনা’’তিআদি. তত্থ যদি সব্বং অননুভূতং ‘‘নত্থি সব্ব’’ন্তি লোকে অনৱসেসং পুচ্ছতি. সচে সব্বস্স সব্বত্তেন অনৱসেসসভাৱেন অননুভূতং অপ্পত্তং, তং গগনকুসুমং ৱিয কিঞ্চি ন সিযা. অথস্স অননুভূতং অত্থীতি অস্স সব্বত্তেন অননুভূতং যদি অত্থি, ‘‘সব্ব’’ন্তি ইদং ৱচনং মিচ্ছা, সব্বং নাম তং ন হোতীতি অধিপ্পাযো. তেনাহ ‘‘মা হেৱ তে ৰিত্তকমেৱা’’তিআদি.
অহং সব্বঞ্চ ৱক্খামি, অননুভূতঞ্চ ৱক্খামীতি অহং ‘‘সব্ব’’ন্তি চ ৱক্খামি, ‘‘অননুভূত’’ন্তি চ ৱক্খামি, এত্থ কো দোসোতি অধিপ্পাযো. কাৰণং আহৰন্তোতি সব্বস্স সব্বত্তেন অননুভূতস্স অত্থিভাৱে কাৰণং নিদ্দিসন্তো. ৱিজানিতব্বন্তি মগ্গফলপচ্চৱেক্খণঞাণেহি ৱিসেসতো সব্বসঙ্খতৱিসিট্ঠতায জানিতব্বং. অনিদস্সনন্তি ইদং নিব্বানস্স সনিদস্সনদুকে দুতিযপদসহিততাদস্সনন্তি অধিপ্পাযেন ‘‘চক্খুৱিঞ্ঞাণস্স আপাথং অনুপগমনতো অনিদস্সনং নামা’’তি ৱুত্তং. সব্বসঙ্খতৱিধুৰতায ৱা নত্থি এতস্স নিদস্সনন্তি অনিদস্সনং. নত্থি এতস্স অন্তোতি অনন্তং. তেন ৱুত্তং ‘‘তযিদ’’ন্তিআদি.
ভূতানীতি পচ্চযসম্ভূতানি. অসম্ভূতন্তি পচ্চযেহি অসম্ভূতং, নিব্বানন্তি অত্থো. অপভস্সৰভাৱহেতূনং সব্বসো অভাৱা সব্বতো পভাতি সব্বতোপভং. তেনাহ ‘‘নিব্বানতো হী’’তিআদি. তথা হি ৱুত্তং – ‘‘তমো তত্থ ন ৱিজ্জতী’’তি. (নেত্তি. ১০৪) পভূতমেৱাতি পকট্ঠভাৱেন উক্কট্ঠভাৱেন ৱিজ্জমানমেৱ. অৰূপীভাৱেন অদেসিকত্তা সব্বতো পভৱতি ৱিজ্জতীতি সব্বতোপভং. তেনাহ ‘‘পুৰত্থিমদিসাদীসূ’’তিআদি. পৱিসন্তি এত্থাতি পৱিসং, তদেৱ স-কাৰস্স ভ-কাৰং, ৱি-কাৰস্স চ লোপং কত্ৱা ৱুত্তং ‘‘পভ’’ন্তি. তেনাহ ‘‘তিত্থস্স নাম’’ন্তি. ৱাদং পতিট্ঠপেসীতি এৱং মযা সব্বঞ্চ ৱুত্তং, অননুভূতঞ্চ ৱুত্তং, তত্থ যং তযা অধিপ্পাযং অজানন্তেন সহসা অপ্পটিসঙ্খায দোসগ্গহণং, তং মিচ্ছাতি ব্ৰহ্মানং নিগ্গণ্হন্তো ভগৱা অত্তনো ৱাদং পতিট্ঠপেসি.
গহিতগহিতন্তি ‘‘ইদং নিচ্চ’’ন্তিআদিনা গহিতগহিতং গাহং. তত্থ তত্থ দোসদস্সনমুখেন নিগ্গণ্হন্তেন সত্থাৰা ৱিস্সজ্জাপিতো কিঞ্চি গহেতব্বং অত্তনো পটিসৰণং অদিস্ৱা পৰাজযং পটিচ্ছাদেতুং লড়িতকংকাতুকামো ৱাদং পহায ইদ্ধিযা পাটিহাৰিযলীড়ং দস্সেতুকামো. যদি সক্কোসি ময্হং অন্তৰধাযিতুং, ন পন সক্খিস্সসীতি অধিপ্পাযো. মূলপটিসন্ধিং গন্তুকামোতি অত্তনো পাকতিকেন অত্তভাৱেন ঠাতুকামো. সো হি পটিসন্ধিকালে নিব্বত্তসদিসতায মূলপটিসন্ধীতি ৱুত্তো. অঞ্ঞেসন্তি হেট্ঠা অঞ্ঞকাযিকানং ব্ৰহ্মূনং. ন অদাসি অভিসঙ্খতকাযেনেৱাযং তিট্ঠতু, ন পাকতিকৰূপেনাতি চিত্তং উপ্পাদেসি. তেন সো অভিসঙ্খতকাযং অপনেতুং অৱিসহন্তো অত্তভাৱপটিচ্ছাদকং অন্ধকাৰং নিম্মিনিতুং আৰভি. সত্থা তং তমং ৱিদ্ধংসেতি. তেন ৱুত্তং ‘‘মূলপটিসন্ধিং ৱা’’তিআদি.
ভৱেৱাহন্তি ভৱে এৱ অহং. অযঞ্চ এৱ-সদ্দো অট্ঠানপযুত্তোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘অহং ভৱে ভযং দিস্ৱাযেৱা’’তি, সব্বস্মিং ভৱে জাতিআদিভযং ঞাণচক্খুনা যাথাৱতো দিস্ৱা. সত্তভৱন্তি সত্তসঙ্খাতং ভৱং. কম্মভৱপচ্চযে হি উপপত্তিভৱে সত্তসমঞ্ঞা. ৱিভৱন্তি ৱিমুত্তিং. পৰিযেসমানম্পি উপাযস্স অনধিগতত্তা ভৱেযেৱ দিস্ৱা. ভৱঞ্চ ৱিভৱেসিনং ৱিভৱং নিব্বুতিং এসমানানং সত্তানং ভৱং, ভৱেসু উপ্পত্তিঞ্চ দিস্ৱাতি এৱং ৱা এত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. ন অভিৱদিন্তি ‘‘অহো ৱত সুখ’’ন্তি এৱং অভিৱদাপনাকাৰাভাৱতো ন অভিনিৱিসিং, লক্খণৱচনমেতং. গাহত্থো এৱ ৱা অভিৱাদ-সদ্দোতি আহ ‘‘নাভিৱদি’’ন্তি, ‘‘ন গৱেসি’’ন্তি. ভৱগ্গহণেনেত্থ দুক্খসচ্চং, নন্দীগহণেন সমুদযসচ্চং, ৱিভৱগ্গহণেন নিৰোধসচ্চং, নন্দিঞ্চ ন উপাদিযিন্তি ইমিনা মগ্গসচ্চং পকাসিতন্তি আহ ‘‘ইতি চত্তাৰি সচ্চানি পকাসেন্তো’’তি. তদিদং চতুন্নং অৰিযসচ্চানং গাথায ৱিভাৱনদস্সনং. সত্থা পন তেসং ব্ৰহ্মূনং অজ্ঝাসযানুৰূপং সচ্চানি ৱিত্থাৰতো পকাসেন্তো ৱিপস্সনং পাপেত্ৱা অৰহত্তেন দেসনায কূটং গণ্হি. তে চ ব্ৰহ্মানো কেচি সোতাপত্তিফলে, কেচি সকদাগামিফলে, কেচি অনাগামিফলে, কেচি অৰহত্তে চ পতিট্ঠহিংসু. তেন ৱুত্তং ‘‘সচ্চানি পকাসেন্তো সত্থা ধম্মং দেসেসী’’তিআদি. অচ্ছৰিযজাতাতি সঞ্জাতচ্ছৰিযা. সমূলং ভৱন্তি তণ্হাৱিজ্জাহি সমূলং ভৱং.
৫০৫. মম ৱসং অতিৱত্তিতানীতি সব্বসো কামধাতুসমতিক্কমনপটিপদায ময্হং ৱিসযং অতিক্কমিতানি. কথং পনাযং তেসং অৰিযভূমিসমোক্কমনং জানাতীতি? নযগ্গাহতো – ‘‘সমণো গোতমো ধম্মং দেসেন্তো সংসাৰে আদীনৱং, নিব্বানে চ আনিসংসং পকাসেন্তো ৱেনেয্যজনং নিব্বানং দিট্ঠমেৱ কৰোতি, তস্স দেসনা অৱঞ্ঝা অমোঘা ইন্দেন ৱিস্সট্ঠৱজিৰসদিসা, তস্স চ আণায ঠিতা সংসাৰে ন দিস্সন্তেৱা’’তি নযগ্গাহেন অনুমানেন জানাতি. সচে ত্ৱং এৱং অনুবুদ্ধোতি যথা ত্ৱং পৰেসং সচ্চাভিসম্বোধং ৱদতি, এৱং ত্ৱং অত্তনো অনুৰূপতো সযম্ভুঞাণেন বুদ্ধো ধম্মং পটিৱিজ্ঝিত্ৱা ঠিতো. তং ধম্মং মা উপনযসীতি তযা পটিৱিদ্ধধম্মং মা সাৱকপটিৱেধং পাপেসি. ইদন্তি ইদং অনন্তৰং ৱুত্তং ব্ৰহ্মলোকে পতিট্ঠানংযেৱ সন্ধায মাৰো ৱদতি, তে দস্সেন্তো ‘‘অনুপ্পন্নে হী’’তিআদিমাহ. অপাযপতিট্ঠানং পন আজীৱকনিগণ্ঠাদিপব্বজ্জং উপগতে তিত্থকৰে, যে কেচি ৱা পব্বজিত্ৱা মিচ্ছাপটিপন্নে জনে সন্ধায ৱদতি. অনুপ্পন্নেতি অসঞ্জাতে, অপ্পত্তেতি অত্থো. অনুল্লপনতাযাতি যথা মাৰো উপৰি কিঞ্চি উত্তৰং লপিতুং ন সক্কোতি, এৱং তথা উত্তৰভাসনেন. নিমন্তনৱচনেনাতি ৱিঞ্ঞাপনৱচনেন. ব্ৰহ্মং সেট্ঠং নিমন্তনং, ব্ৰহ্মুনো ৱা নিমন্তনং এত্থ অত্থীতি ব্ৰহ্মনিমন্তনিকং, সুত্তং. যং পনেত্থ অত্থতো অৱিভত্তং, তং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
ব্ৰহ্মনিমন্তনিকসুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.