৫. চূড়ধম্মসমাদানসুত্তৱণ্ণনা

৪৬৮. ধম্মোতি গহিতগহণানীতি ধম্মো ৱা হোতু ইতৰো ৱা, ধম্মোতি পগ্গহিতগ্গাহপ্পৱত্তা চৰিযাৱ. আযূহনক্খণেতি তস্স ধম্মোতি গহিতস্স পৱত্তনক্খণে. সুখন্তি অকিচ্ছং. তেনাহ ‘‘সুকৰ’’ন্তি. দুক্খৱিপাকন্তি অনিট্ঠফলৱিপচ্চনং.

৪৬৯. যথা চক্খাদীনং পঞ্চন্নং ইন্দ্ৰিযানং যথাসকং ৱিসযগ্গহণং সভাৱসিদ্ধং, এৱং মনসোপি. তে চ ৱিসযা ইট্ঠাকাৰতো গহণে ন কোচি দোসো, পুৰিসত্তভাৱে ন চ তে দোসং পৱত্তেন্তীতি অযং তেসং সমণব্ৰাহ্মণানং লদ্ধীতি আহ ‘‘ৱত্থুকামেসুপি কিলেসকামেসুপি দোসো নত্থী’’তি, অস্সাদেত্ৱা ৱিসযপৰিভোগে নত্থি আদীনৱো, তপ্পচ্চযা ন কোচি অন্তৰাযোতি অধিপ্পাযো. পাতব্যতং আপজ্জন্তীতি পৰিভুঞ্জনকতং উপগচ্ছন্তি. পৰিভোগত্থো হি অযং পা-সদ্দো কত্তুসাধনো চ তব্য-সদ্দো, যথাৰুচি পৰিভুঞ্জন্তীতি অত্থো. কিলেসকামোপি অস্সাদিযমানো ৱত্থুকামন্তোগধোযেৱ, কিলেসকামৱসেন পন নেসং অস্সাদেতব্বতাতি আহ ‘‘ৱত্থুকামেসু কিলেসকামেন পাতব্যত’’ন্তি. কিলেসকামেনাতি কৰণত্থে কৰণৱচনং. পাতব্যতং পৰিভুঞ্জিতব্বতন্তি এত্থাপি কত্তুৱসেনেৱ অত্থো ৱেদিতব্বো. মোড়িং কত্ৱাতি ৱেণিবন্ধৱসেন মোড়িং কত্ৱা. তাপসপৰিব্বাজিকাহীতি তাপসপব্বজ্জূপগতাহি. পৰিঞ্ঞং পঞ্ঞপেন্তীতি ইদং ‘‘পহানমাহংসূ’’তি পদস্সেৱ ৱেৱচনন্তি ‘‘পহানং সমতিক্কমং পঞ্ঞপেন্তী’’তি ৱুত্তং. তেন কামা নামেতে অনিচ্চা দুক্খা ৱিপৰিণামধম্মাতি যাথাৱতো পৰিজাননং ইধ ‘‘পহান’’ন্তি অধিপ্পেতং, ন ৱিনাভাৱমত্তন্তি দস্সেতি. মালুৱাসিপাটিকাতি মালুৱাৱিদলং মালুৱাফলে পোট্টলিকা. সন্তাসং আপজ্জেয্যাতি সালে অধিৱত্থদেৱতায পৱত্তিং গহেত্ৱা ৱুত্তং. তদা হি তস্সা এৱং হোতি. কোৱিড়াৰপত্তসদিসেহীতি মহাকোৱিড়াৰপত্তসণ্ঠানেহি. সণ্ঠানৱসেন হেতং ৱুত্তং, মালুৱাপত্তা পন কোৱিড়াৰপত্তেহি মহন্ততৰানি চেৱ ঘনতৰানি চ হোন্তি. ৱিপুলবহুঘনগৰুপত্ততায মহন্তং ভাৰং জনেত্ৱা. সাতি মালুৱালতা. ওঘনন্তি হেট্ঠতো ওলম্বনহেতুভূতং ঘনভাৱং.

অন্ধৱনসুভগৱনগ্গহণং তেসং অভিলক্খিতভাৱতো. নাড়িকেৰাদীসু তিণজাতীসু. খাদনুপলক্খণং উপচিকানং উট্ঠহনগ্গহণন্তি আহ ‘‘উট্ঠহেয্যু’’ন্তি. কেড়িং কৰোন্তী ৱিযাতি ৱিলম্বননদী ৱিয কেড়িং কৰোন্তী. ইদানি অহং তং অজ্ঝোত্থৰিন্তি পমোদমানা ৱিয ইতো চিতো চ ৱিপ্ফন্দমানা ৱিলম্বন্তী. সম্ফস্সোপি সুখো মুদুতলুণকোমলভাৱতো. দস্সনম্পি সুখং ঘনবহলপত্তসংহততায. সোমনস্সজাতাতি পুব্বে অনুস্সৱৱসেন ভৱনৱিনাসভযা সন্তাসং আপজ্জি, ইদানি তস্সা সম্পত্তিদস্সনেন পলোভিতা সোমনস্সজাতা অহোসি.

ৱিটভিং কৰেয্যাতি আতানৱিতানৱসেন জটেন্তী জালং কৰেয্য. তথাভূতা চ ঘনপত্তসঞ্ছন্নতায ছত্তসদিসী হোতীতি আহ ‘‘ছত্তাকাৰেন তিট্ঠেয্যা’’তি. সকলং ৰুক্খন্তি উপৰি সব্বসাখাপসাখং সব্বৰুক্খং. ভস্সমানাতি পলিৱেঠনৱসেনেৱ ওতৰমানা. যাৱ মূলা ওতিণ্ণসাখাহীতি মালুৱা ভাৰেন ওনমিত্ৱা ৰুক্খস্স যাৱ মূলা ওতিণ্ণসাখাহি পুন অভিৰুহমানা. সব্বসাখাতি হেট্ঠা মজ্ঝে উপৰি চাতি সব্বাপি সাখাযো পলিৱেঠেন্তী. সংসিব্বিত্ৱা জালসন্তানকনিযামেন জটেত্ৱা. এৱং অপৰাপৰং সংসিব্বনেন অজ্ঝোত্থৰন্তী. সব্বসাখা হেট্ঠা কত্ৱা সযং উপৰি ঠত্ৱা মহাভাৰভাৱেন ৱাতে ৱা ৱাযন্তে দেৱে ৱা ৱস্সন্তে পদালেয্য. সাখট্ঠকৱিমানন্তি সাখাপটিবদ্ধং ৱিমানং. যস্মা ইধ সত্থাৰা ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে’’তিআদিনা ভূতপুব্বমেৱ ৱত্থু উপমাভাৱেন আহটং, তস্মা ‘‘ইদং পন ৱিমান’’ন্তিআদি ৱুত্তং.

৪৭১. বহলৰাগসভাৱোতি পচ্চৱেক্খণাহি নীহৰিতুং অসক্কুণেয্যতায বলৱা হুত্ৱা অভিভৱনৰাগধাতুকো. ৰাগজন্তি ৰাগনিমিত্তজাতং. দিট্ঠে দিট্ঠে আৰম্মণেতি দিট্ঠে দিট্ঠে ৱিসভাগাৰম্মণে. নিমিত্তং গণ্হাতীতি কিলেসুপ্পত্তিযা কাৰণভূতং অনুব্যঞ্জনসো নিমিত্তং গণ্হাতি, সিক্খাগাৰৱেন পন কিলেসেহি নিস্সিতং মগ্গং ন পটিপজ্জতি, ততো এৱ আচৰিযুপজ্ঝাযেহি আণত্তং দণ্ডকম্মং কৰোতেৱ. তেনাহ ‘‘ন ত্ৱেৱ ৱীতিক্কমং কৰোতী’’তি. হত্থপৰামাসাদীনীতি – ‘‘এহি তাৱ তযা ৱুত্তং মযা ৱুত্তঞ্চ অমুত্ৰ গন্ত্ৱা ৱীমংসিস্সামা’’তিআদিনা হত্থগ্গহণাদীনি কৰোন্তো, ন কৰুণামেত্তানিদানৱসেন. মোহজাতিকোতি বহলমোহসভাৱো.

৪৭২. কম্মনিযামেনাতি পুৰিমজাতিসিদ্ধেন লোভুস্সদতাদিনিযমিতেন কম্মনিযামেন. ইদানি তং লোভুস্সদতাদিং ৱিভাগেন দস্সেতুং ‘‘যস্স হী’’তিআদি আৰদ্ধং. তত্থ কম্মাযূহনক্খণেতি কম্মকৰণৱেলায. লোভো বলৱাতি তজ্জায সামগ্গিযা সামত্থিযতো লোভো অধিকো হোতি. অলোভো মন্দোতি তপ্পটিপক্খো অলোভো দুব্বলো হোতি. কথং পনেতে লোভালোভা অঞ্ঞমঞ্ঞং উজুৱিপচ্চনীকভূতা একক্খণে পৱত্তন্তি? ন খো পনেতং এৱং দট্ঠব্বং ‘‘একক্খণে পৱত্তন্তী’’তি, নিকন্তিক্খণং পন আযূহনক্খণমেৱ কত্ৱা এৱং ৱুত্তং. এস নযো সেসেসু. পৰিযাদাতুন্তি অভিভৱিতুং ন সক্কোতি. যো হি ‘‘এৱংসুন্দৰং এৱংৱিপুলং এৱংমহগ্ঘঞ্চ ন সক্কা পৰস্স দাতু’’ন্তিআদিনা অমুত্তচাগতাদিৱসেন পৱত্তায চেতনায সম্পযুত্তো অলোভো সম্মদেৱ লোভং পৰিযাদাতুং ন সক্কোতি. দোসমোহানং অনুপ্পত্তিযং তাদিসপচ্চযলাভেনেৱ অদোসামোহা বলৱন্তো. তস্মাতি লোভাদোসামোহানং বলৱভাৱতো অলোভদোসমোহানঞ্চ দুব্বলভাৱতোতি ৱুত্তমেৱ কাৰণং পচ্চামসতি. সোতি তংসমঙ্গী. তেন কম্মেনাতি তেন লোভাদিউপনিস্সযৱতা কুসলকম্মুনা. সুখসীলোতি সখিলো. তমেৱত্থং অক্কোধনোতি পৰিযাযেন ৱদতি.

মন্দা অলোভাদোসা লোভদোসে পৰিযাদাতুং ন সক্কোন্তি, অমোহো পন বলৱা মোহং পৰিযাদাতুং সক্কোতীতি এৱং যথাৰহং পঠমৱাৰে ৱুত্তনযেনেৱ অতিদেসত্থো ৱেদিতব্বো. পুৰিমনযেনেৱাতি পুব্বে ৱুত্তনযানুসাৰেন. দুট্ঠোতি কোধনো. দন্ধোতি মন্দমঞ্ঞো. সুখসীলকোতি সুখসীলো.

এত্থ চ লোভৱসেন, দোসমোহ-লোভদোস-লোভমোহ-দোসমোহ-লোভদোসমোহৱসেনাতি তযো এককা, তযো দুকা, একো তিকোতি লোভাদিউস্সদৱসেন অকুসলপক্খে এৱ সত্ত ৱাৰা, তথা কুসলপক্খে অলোভাদিউস্সদৱসেনাতি চুদ্দস ৱাৰা লব্ভন্তি. তত্থ অলোভদোসমোহা, অলোভাদোসমোহা, অলোভদোসামোহা বলৱন্তোতি আগতেহি কুসলপক্খে ততিযদুতিযপঠমৱাৰেহি দোসুস্সদমোহুস্সদদোসমোহুস্সদৱাৰা গহিতা এৱ হোন্তি. তথা অকুসলপক্খে লোভাদোসামোহা, লোভদোসামোহা, লোভাদোসমোহা বলৱন্তোতি আগতেহি ততিযদুতিযপঠমৱাৰেহি অদোসুস্সদঅমোহুস্সদঅদোসামোহুস্সদৱাৰা গহিতা এৱাতি অকুসলকুসলপক্খেসু তযো তযো ৱাৰে অন্তোগধে কত্ৱা অট্ঠেৱ ৱাৰা দস্সিতা. যে পন উভযসম্মিস্সতাৱসেন লোভালোভুস্সদৱাৰাদযো অপৰে একূনপঞ্ঞাস ৱাৰা কামং দস্সেতব্বা, তেসং অসম্ভৱতো এৱ ন দস্সিতা. ন হি ‘‘একস্মিং সন্তানে অন্তৰেন অৱত্থন্তৰং লোভো চ বলৱা অলোভো চা’’তিআদি যুজ্জতি. পটিপক্খৱসেন ৱাপি এতেসং বলৱদুব্বলভাৱো সহজাতধম্মৱসেন ৱা. তত্থ লোভস্স তাৱ পটিপক্খৱসেন অনভিভূততায বলৱভাৱো, তথা দোসমোহানং অদোসামোহেহি. অলোভাদীনং পন লোভাদিঅনভিভৱনতো. সব্বেসঞ্চ সমানজাতিযসমধিভুয্য পৱত্তিৱসেন সহজাতধম্মতো বলৱভাৱো. তেন ৱুত্তং অট্ঠকথাযং (ম. নি. অট্ঠ. ২.৪৭২) – ‘‘লোভো বলৱা, অলোভো মন্দো. অদোসামোহা বলৱন্তো, দোসমোহা মন্দা’’তিআদি, সো চ নেসং মন্দবলৱভাৱো পুৰিমূপনিস্সযতো তথা আসযস্স পৰিভাৱিততায ৱেদিতব্বো. তেনেৱাহ ‘‘কম্মনিযামেনা’’তি. সেসং ৱুত্তনযত্তা সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱাতি.

চূড়ধম্মসমাদানসুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.