৩. ৱম্মিকসুত্তৱণ্ণনা

২৪৯. পিযৱচনন্তি পিযসমুদাচাৰো. ৱিঞ্ঞুজাতিকা হি পৰং পিযেন সমুদাচৰন্তা ‘‘ভৱ’’ন্তি ৱা, ‘‘দেৱানং পিযো’’তি ৱা, ‘‘আযস্মা’’তি ৱা সমুদাচৰন্তি, তস্মা সম্মুখা সম্বোধনৱসেন ‘‘আৱুসো’’তি, তিৰোক্খং ‘‘আযস্মা’’তি অযম্পি সমুদাচাৰো. মহাকস্সপউৰুৱেলকস্সপাদযো অঞ্ঞেপি কস্সপনামকা অত্থীতি ‘‘কতৰস্স কস্সপস্সা’’তি পুচ্ছন্তি. ৰঞ্ঞাতি কোসলৰঞ্ঞা. ‘‘সঞ্জানিংসূ’’তি সঙ্খেপতো ৱুত্তমত্থং ৱিৱৰিতুং ‘‘অযং পনা’’তিআদি আৰদ্ধং. অস্সাতি কুমাৰকস্সপস্স, ‘‘সঞ্জানিংসূ’’তি ৱুত্তসঞ্জাননস্স ৱা. পুঞ্ঞানি কৰোন্তোতি কপ্পসতসহস্সং দেৱেসু চ মনুস্সেসু চ নিব্বত্তিত্ৱা দানাদীনি পুঞ্ঞানি ভাৱেন্তো. ওসক্কন্তেতি পৰিহাযমানে. পঠমন্তি কুমাৰিকাকালে. সত্থা উপালিত্থেৰং পটিচ্ছাপেসি তং অধিকৰণং ৱিনযকম্মেনেৱস্সা ভিক্খুনিযা পব্বজ্জায অৰোগভাৱং.

পঞ্ঞত্তিৱিভাৱনাতি ‘‘অন্ধৱন’’ন্ত্ৱেৱ পঞ্ঞাযমানস্স ৱিভাৱনা. ওলীযতীতি সঙ্কুচতি সণিকং ৱত্ততি. ভাণকোতি সৰভাণকো. যং অত্থি, তং গহেত্ৱাতি ইদানি পৰিযেসিতব্বট্ঠানং নত্থি, যথাগতং পন যং অত্থি, তং গহেত্ৱা. বলৱগুণেতি অধিমত্তগুণে. কস্সপভগৱতো কালে নিৰুড়্হসমঞ্ঞাৱসেন ৱচনসন্ততিযা অৱিচ্ছেদেন চ ইমস্মিম্পি বুদ্ধুপ্পাদে তং ‘‘অন্ধৱন’’ন্ত্ৱেৱ পঞ্ঞাযিত্থ, উপৰূপৰিৱড্ঢমানায পথৱিযা উপৰি ৰুক্খগচ্ছাদীসু সঞ্জাযন্তেসুপীতি. সেক্খপটিপদন্তি সেক্খভাৱাৱহং ৱিসুদ্ধিপটিপত্তিং.

অঞ্ঞতৰ-সদ্দো অপাকটে ৱিয পাকটেপি ৱত্ততি এক-সদ্দেন সমানত্থত্তাতি দস্সেতুং ‘‘অভিজানাতী’’তিআদি ৱুত্তং. ভযভেৰৱদস্সিতম্পি অভিক্কন্ত-সদ্দস্স অত্থুদ্ধাৰং ইধ দস্সেন্তো এৱং হেট্ঠা তত্থ তত্থ কতা অত্থসংৱণ্ণনা পৰতো তস্মিং তস্মিং সুত্তপদেসে যথাৰহং ৱত্তব্বাতি নযদস্সনং কৰোতি. কঞ্চনসন্নিভত্তচতা সুৱণ্ণৱণ্ণগ্গহণেন গহিতাতি অধিপ্পাযেনাহ ‘‘ছৱিয’’ন্তি. ছৱিগতা পন ৱণ্ণধাতু এৱ ‘‘সুৱণ্ণৱণ্ণো’’তি এত্থ ৱণ্ণগ্গহণেন গহিতাতি অপৰে. ৱণ্ণীযতি কিত্তীযতি উগ্ঘোসনন্তি ৱণ্ণো, থুতি. ৱণ্ণীযতি অসঙ্কৰতো ৱৱত্থপীযতীতি ৱণ্ণো, কুলৱগ্গো. ৱণ্ণীযতি ফলং এতেন যথাসভাৱতো ৱিভাৱীযতীতি ৱণ্ণো, কাৰণং. ৱণ্ণনং দীঘৰস্সাদিৱসেন সণ্ঠহনন্তি ৱণ্ণো, সণ্ঠানং. ৱণ্ণীযতি অণুমহন্তাদিৱসেন পমীযতীতি ৱণ্ণো, পমাণং. ৱণ্ণেতি ৱিকাৰমাপজ্জমানং হদযঙ্গতভাৱং পকাসেতীতি ৱণ্ণো, ৰূপাযতনং. এৱং তেন তেন পৱত্তিনিমিত্তেন ৱণ্ণ-সদ্দস্স তস্মিং তস্মিং অত্থে পৱত্তি ৱেদিতব্বা.

অনৱসেসত্তং সকলতা কেৱলতা. কেৱলকপ্পাতি এত্থ কেচি ঈসং অসমত্তা কেৱলা কেৱলকপ্পাতি ৱদন্তি, এৱং সতি অনৱসেসত্থো এৱ কেৱল-সদ্দো সিযা. অনত্থন্তৰেন পন কপ্প-সদ্দেন পদৱড্ঢনং কত্ৱা কেৱলা এৱ কেৱলকপ্পা. তথা ৱা কপ্পনীযত্তা পঞ্ঞপেতব্বত্তা কেৱলকপ্পা. যেভুয্যতা বহুলভাৱো. অব্যামিস্সতা ৱিজাতিযেন অসঙ্কৰো সুদ্ধতা. অনতিৰেকতা তংমত্ততা ৱিসেসাভাৱো. কেৱলকপ্পন্তি কেৱলং দড়্হং কত্ৱাতি অত্থো. কেৱলং ৱুচ্চতি নিব্বানং সব্বসঙ্খতৱিৱিত্তত্তা. তেনাহ ‘‘ৱিসংযোগাদিঅনেকত্থো’’তি. কেৱলং এতস্স অধিগতং অত্থীতি কেৱলী, সচ্ছিকতনিৰোধো খীণাসৱো.

কপ্প-সদ্দো পনাযং সউপসগ্গো অনুপসগ্গো চাতি অধিপ্পাযেন ওকপ্পনীযপদে লব্ভমানং ওকপ্পসদ্দমত্তং নিদস্সেতি, অঞ্ঞথা কপ্প-সদ্দস্স অত্থুদ্ধাৰে ওকপ্পনীযপদং অনিদস্সনমেৱ সিযা. সমণকপ্পেহীতি ৱিনযসিদ্ধেহি সমণৱোহাৰেহি. নিচ্চকপ্পন্তি নিচ্চকালং. পঞ্ঞত্তীতি নামং. নামঞ্হেতং তস্স আযস্মতো, যদিদং কপ্পোতি. কপ্পিতকেসমস্সূতি কত্তৰিকায ছেদিতকেসমস্সু. দ্ৱঙ্গুলকপ্পোতি মজ্ঝন্হিকৱেলায ৱীতিক্কন্তায দ্ৱঙ্গুলতাৱিকপ্পো. লেসোতি অপদেসো. অনৱসেসং ফৰিতুং সমত্থস্সপি ওভাসস্স কেনচি কাৰণেন একদেসফৰণম্পি সিযা, অযং পন সব্বসোৱ ফৰীতি দস্সেতুং সমন্তত্থো কপ্প-সদ্দো গহিতোতি আহ ‘‘অনৱসেসং সমন্ততো’’তি.

সমণসঞ্ঞাসমুদাচাৰেনাতি ‘‘অহং সমণো’’তি এৱং উপ্পন্নসঞ্ঞাসমুট্ঠিতেন সমুদাচাৰেন, তন্নিমিত্তেন ৱা তব্বোহাৰেন. পুব্বযোগেতি পুব্বযোগকথাযং. পপঞ্চো এসাতি এসো তুম্হেসু আগতেসু যথাপৱত্তো পটিসন্থাৰো কথাসমুদাচাৰো চ অম্হাকং পপঞ্চো. এত্তকম্পি অকত্ৱা সমণধম্মমেৱ কৰোমাতি অধিপ্পাযো.

অৰিযভূমিং পত্তোতি অনাগামিফলং অধিগতো. পক্কুসাতিকুলপুত্তং সন্ধায ৱদতি. ৱিভজিত্ৱাতি ৱিভাগং কত্ৱা. তুৰিতালপনৱসেনাতি তুৰিতং আলপনৱসেন. তেন দুল্লভো অযং সমণো, তস্মা সীঘমস্স পঞ্হো কথেতব্বো, ইমিনা চ সীঘং গন্ত্ৱা সত্থা পুচ্ছিতব্বোতি তুৰিতং আলপীতি দস্সেতি. ‘‘যথা ৱা’’তিআদিনা পন ৱচনালঙ্কাৰৱসেন দ্ৱিক্খত্তুং আলপতি. এৱমাহাতি ‘‘ভিক্খু ভিক্খূ’’তি এৱং দ্ৱিক্খত্তুং অৱোচ.

ৱম্মিকপৰিযাযেন কৰজকাযং পচ্চক্খং কত্ৱা দস্সেন্তী দেৱতা ‘‘অযং ৱম্মিকো’’তি আহ. তায পন ভাৱত্থস্স অভাসিতত্তা সদ্দত্থমেৱ দস্সেন্তো ‘‘পুৰতো ঠিতং…পে… অযন্তি আহা’’তি অৱোচ. সেসেসুপি এসেৱ নযো. মণ্ডূকন্তি থলমণ্ডূকং. সো হি উদ্ধুমাযিকাতি ৱুচ্চতি, ন উদকমণ্ডূকো. তস্স নিৱাসতো ৱাতো মা খো বাধযিত্থাতি ‘‘উপৰিৱাততো অপগম্মা’’তি ৱুত্তং. কথং পনাযং দেৱতা ইমিনা নীহাৰেন ইমে পঞ্হে থেৰস্স আচিক্খীতি? কেচি তাৱ আহু – যথাসুতমত্থং উপমাভাৱেন গহেত্ৱা অত্তনো পটিভানেন উপমেয্যত্থং মনসা চিন্তেত্ৱা তং ভগৱাৱ ইমস্স আচিক্খিস্সতি. সা চ দেসনা অত্থায হিতায সুখায হোতীতি ‘‘অযং ৱম্মিকো’’তিআদিনা উপমাৱসেনেৱ পন্নৰস পঞ্হে থেৰস্স আচিক্খি. কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধকালে কিৰ বাৰাণসিযং একো সেট্ঠি অড্ঢো মহদ্ধনো মহন্তং নিধানং নিদহিত্ৱা পলিঘাদিআকাৰানি কানিচিপি লঙ্গানি তত্থ ঠপেসি. সো মৰণকালে অত্তনো সহাযস্স ব্ৰাহ্মণস্স আৰোচেসি – ‘‘ইমস্মিং ঠানে মযা নিধানং নিদহিতং, তং মম পুত্তস্স ৱিঞ্ঞুতং পত্তস্স দস্সেতী’’তি ৱত্ৱা কালমকাসি. ব্ৰাহ্মণো সহাযকপুত্তস্স ৱিঞ্ঞুতং পত্তকালে তং ঠানং দস্সেসি. সো নিখনিত্ৱা সব্বপচ্ছা নাগং পস্সি, নাগো অত্তনো পুত্তং দিস্ৱা ‘‘সুখেনেৱ ধনং গণ্হতূ’’তি অপগচ্ছি. স্ৱাযমত্থো তদা লোকে পাকটো জাতো. অযং পন দেৱতা তদা বাৰাণসিযং গহপতিকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো সত্থৰি পৰিনিব্বুতে উৰং দত্ৱা সাসনে পব্বজিতো পঞ্চহি সহাযকভিক্খূহি সদ্ধিং সমণধম্মমকাসি. যে সন্ধায ৱুত্তং ‘‘পঞ্চ ভিক্খূ নিস্সেণিং বন্ধিত্ৱা’’তিআদি. তেন ৱুত্তং ‘‘যথাসুতমত্থং উপমাভাৱেন গহেত্ৱা’’তিআদি. অপৰে পন ‘‘দেৱতা অত্তনো পটিভানেন ইমে পঞ্হে এৱং অভিসঙ্খৰিত্ৱা থেৰস্স আচিক্খী’’তি ৱদন্তি. দেৱপুত্তে নিস্সক্কং দেৱপুত্তপঞ্হত্তা তস্স অত্থস্স.

২৫১. চতূহি মহাভূতেহি নিব্বত্তোতি চাতুমহাভূতিকো. তেনাহ ‘‘চতুমহাভূতমযস্সা’’তি. ৱমতি উগ্গিৰন্তো ৱিয হোতীতি অত্থো. ৱন্তকোতি উচ্ছড্ডকো. ৱন্তুস্সযোতি উপচিকাহি ৱন্তস্স মত্তিকাপিণ্ডস্স উস্সযভূতো. ৱন্তসিনেহসম্বদ্ধোতি ৱন্তেন খেড়সিনেহেন সম্পিণ্ডিতো. অসুচিকলিমলং ৱমতীতি এত্থ মুখাদীহি পাণকানং নিগ্গমনতো পাণকে ৱমতীতি অযম্পি অত্থো লব্ভতেৱ. অৰিযেহি ৱন্তকোতি কাযভাৱসামঞ্ঞেন ৱুত্তং. দুক্খসচ্চপৰিঞ্ঞায ৱা সব্বস্সপি তেভূমকধম্মজাতস্স পৰিঞ্ঞাতত্তা সব্বোপি কাযো অৰিযেহি ছন্দৰাগপ্পহানেন ৱন্তো এৱ. তং সব্বন্তি যেহি তীহি অট্ঠিসতেহি উস্সিতো, যেহি ন্হাৰূহি সম্বদ্ধো, যেহি মংসেহি অৱলিত্তো, যেন অল্লচম্মেন পৰিযোনদ্ধো, যায ছৱিযা ৰঞ্জিতো, তং অট্ঠিআদিসব্বং অচ্চন্তমেৱ জিগুচ্ছিত্ৱা ৱিৰত্ততাযৱন্তমেৱ. ‘‘যথা চা’’তিআদিনা ৱত্তব্বোপমতোপি ৱম্মিকো ৱিয ৱম্মিকোতি ইমমত্থং দস্সেতি.

সম্ভৱতি এতস্মাতি সম্ভৱো, মাতাপেত্তিকো সম্ভৱো এতস্সাতি মাতাপেত্তিকসম্ভৱো. তস্স. উপচিযতি এতেনাতি উপচযো’ ওদনকুম্মাসং উপচযো এতস্সাতি ওদনকুম্মাসূপচযো. তস্স. অধুৱসভাৱতায অনিচ্চধম্মস্স, সেদগূথ-পিত্ত-সেম্হাদি-ধাতুক্খোভ-গৰুভাৱদুগ্গন্ধানং ৱিনোদনায উচ্ছাদেতব্বধম্মস্স, পৰিতো সম্বাহনেন পৰিমদ্দিতব্বধম্মস্স, খণে খণে ভিজ্জনসভাৱতায ভেদনধম্মস্স, ততো এৱ ৱিকিৰণসভাৱতায ৱিদ্ধংসনধম্মস্সাতি ধম্ম-সদ্দো পচ্চেকং যোজেতব্বো. তনুৱিলেপনেনাতি কাযাৱলেপনেন উচ্ছাদনৱিলেপনেন. অঙ্গপচ্চঙ্গাবাধৱিনোদনত্থাযাতি তাদিসসমুট্ঠান-সৰীৰৱিকাৰৱিগমায. যস্মা সুক্কসোণিতং আহাৰো, উচ্ছাদনং পৰিমদ্দনঞ্চ যথাৰহং উপ্পাদস্স, ৱুড্ঢিযা চ পচ্চযো, তস্মা আহ ‘‘মাতাপেত্তিক…পে… কথিতো’’তি. উচ্চাৱচভাৱোতি যথাৰহং যোজেতব্বো – ওদনকুম্মাসূপচয-উচ্ছাদনপৰিমদ্দনগ্গহণেহি উচ্চভাৱো, ৱড্ঢী. মাতাপেত্তিকসম্ভৱগ্গহণেন সমুদযো. ইতৰেহি অৱচভাৱো, পৰিহানি, অত্থঙ্গমো পকাসিতো. অঙ্গপচ্চঙ্গানং সণ্ঠপনম্পি হি ৱট্টপচ্চযত্তা ৱট্টন্তি.

কোধো ধূমোতি এত্থ ধূমপৰিযাযেন কোধস্স ৱুত্তত্তা ধূম-সদ্দো কোধে ৱত্ততীতি ৱুত্তং ‘‘ধূমো ৱিয ধূমো’’তি. ভস্মনীতি ভস্মং. মোসৱজ্জন্তি মুসাৱাদো. ধূমো এৱ ধূমাযিতং. ইচ্ছা ধূমাযিতং এতিস্সাতি ইচ্ছাধূমাযিতা, পজা. ইচ্ছাধূমাযিতসদ্দস্স তণ্হায ৱুত্তি ৱুত্তনযো এৱ. ধূমাযন্তোতি ৱিতক্কসন্তাপেন সংতপ্পেন্তো, ৱিতক্কেন্তোতি অত্থো. পলিপোতি দুক্কৰমহাকদ্দমং. তিমূলন্তি তীহি মূলেহি পতিট্ঠিতং ৱিয অচলং পৱত্তন্তি ৱুত্তং. ৰজো চ ধূমো চ মযা পকাসিতাতি ৰজসভাৱকৰণট্ঠেন ‘‘ৰজো’’তি চ ধূমসভাৱকৰণট্ঠেন ‘‘ধূমো’’তি চ মযা পকাসিতা. পকতিধূমো ৱিয অগ্গিস্স কিলেসগ্গিজালস্স পঞ্ঞাণভাৱতো. ধম্মদেসনাধূমো ঞাণগ্গিসন্ধীপনস্স পুব্বঙ্গমভাৱতো. অযং ৰত্তিং ধূমাযনাতি যা দিৱা কত্তব্বকম্মন্তে উদ্দিস্স ৰত্তিযং অনুৱিতক্কনা, অযং ৰত্তিং ধূমাযনা.

সত্তন্নং ধম্মানন্তি ইদং সুত্তে (চূড়নি. মেত্তগূমাণৱপুচ্ছানিদ্দেস ২৮) আগতনযেন ৱুত্তং. সুত্তঞ্চ তথা আৰাধনৱেনেয্যজ্ঝাসযৱসেন. তদেকট্ঠতায ৱা তদঞ্ঞকিলেসানং. সুন্দৰপঞ্ঞোতি ঞাততীৰণপহানপৰিঞ্ঞায পঞ্ঞায সুন্দৰপঞ্ঞো.

এতন্তি ‘‘সত্থ’’ন্তি এতং অধিৱচনং সংকিলেসধম্মানং সসনতো সমুচ্ছিন্দনতো. ন্তি ৱীৰিযং. পঞ্ঞাগতিকমেৱ পঞ্ঞায হিতস্সেৱ অধিপ্পেতত্তা. লোকিযায পঞ্ঞায আৰম্ভকালে লোকিযৱীৰিযং গহেতব্বং, লোকুত্তৰায পঞ্ঞায পৱত্তিক্খণে লোকুত্তৰৱীৰিযং গহেতব্বন্তি যোজনা. অত্থদীপনাতি উপমেয্যত্থদীপনী উপমা.

গামতোতি অত্তনো ৱসনগামতো. মন্তেতি আথব্বনমন্তে. তে হি ব্ৰাহ্মণা অৰঞ্ঞে এৱ ৱাচেন্তি ‘‘মা অঞ্ঞে অস্সোসু’’ন্তি. তথা অকাসীতি চত্তাৰো কোট্ঠাসে অকাসি. এৱমেত্থ ৱম্মিকপঞ্হস্সেৱ ৱসেন উপমা আগতা, সেসানং ৱসেন হেট্ঠা ৱুত্তনযেন ৱেদিতব্বা.

লঙ্গনট্ঠেন নিৱাৰণট্ঠেন লঙ্গী, পলিঘো. ঞাণমুখেতি ৱিপস্সনাঞাণৱীথিযং. পততীতি পৱত্ততি. কম্মট্ঠানউগ্গহপৰিপুচ্ছাৱসেনাতি চতুসচ্চকম্মট্ঠানস্স উগ্গণ্হনেন তস্স অত্থপৰিপুচ্ছাৱসেন চেৱ ৱিপস্সনাসঙ্খাত-অত্থৱিনিচ্ছয-পৰিপুচ্ছাৱসেন চ. সব্বসো ঞাতুং ইচ্ছা হি পৰিপুচ্ছা. ৱিপস্সনা চ অনিচ্চাদিতো সব্বতেভূমকধম্মানং ঞাতুং ইচ্ছতি. এৱং ৱিপস্সনাৱসেন অৱিজ্জাপহানমাহ, উপৰিকত্তব্বসব্ভাৱতো ন তাৱ মগ্গৱসেন.

ৱল্লিঅন্তৰে ৱাতি ৱা-সদ্দো পংসুঅন্তৰে ৱা মত্তিকন্তৰে ৱাতি অৱুত্তৱিকপ্পত্থো. চিত্তাৱিলমত্তকোৱাতি চিত্তক্খোভমত্তকোৱ. অনিগ্গহিতোতি পটিসঙ্খানবলেন অনিৱাৰিতো. মুখৱিকুলনং মুখসঙ্কোচো. হনুসঞ্চোপনং পাপেতি অন্তোজপ্পনাৱত্থাযং. দিসা ৱিলোকনং পাপেতি যত্থ বাধেতব্বো ঠিতো, তংদস্সনত্থং নিৱাৰকপৰিৱাৰণত্থং. দণ্ডসত্থাভিনিপাতন্তি দণ্ডসত্থানং পৰস্স উপৰি নিপাতনাৱত্থং. যেন কোধেন অনিগ্গহিতেন মাতাদিকং অঘাতেতব্বং উগ্ঘাতেত্ৱা ‘‘অযুত্তং ৱত মযা কত’’ন্তি অত্তানম্পি হনতি, তং সন্ধাযেতং ৱুত্তং ‘‘পৰঘাতনম্পি অত্তঘাতনম্পি পাপেতী’’তি. যেন ৱা পৰস্স হঞ্ঞমানস্স ৱসেন ঘাতকোপি ঘাতনং পাপুণাতি, তাদিসস্স ৱসেনাযমত্থো ৱেদিতব্বো. কোধসামঞ্ঞেন হেতং ৱুত্তং ‘‘পৰং ঘাতেত্ৱা অত্তানং ঘাতেতী’’তি. পৰমুস্সদগতোতি পৰমুক্কংসগতো. দড়্হং পৰিস্সযমাৱহতায কোধোৱ কোধূপাযাসো. তেনাহ ‘‘বলৱপ্পত্তো’’তিআদি.

দ্ৱেধাপথসমা হোতি অপ্পটিপত্তিহেতুভাৱতো.

কুসলধম্মো ন তিট্ঠতি নীৱৰণেহি নিৱাৰিতপৰমত্তা. সমথপুব্বঙ্গমং ৱিপস্সনং ভাৱযতো পঠমং সমথেন নীৱৰণৱিক্খম্ভনং হোতি, ৱিপস্সনা পন তদঙ্গৱসেনেৱ তানি নীহৰতীতি ৱুত্তং ‘‘ৱিক্খম্ভনতদঙ্গৱসেনা’’তি.

‘‘কুম্মোৱ অঙ্গানি সকে কপালে’’তিআদীসু (সং. নি. ১.১৭) কুম্মস্স অঙ্গভাৱেন ৱিসেসতো পাদসীসানি এৱ ৱুচ্চন্তীতি আহ ‘‘পঞ্চেৱ অঙ্গানি হোন্তী’’তি. ৱিপস্সনাচাৰস্স ৱুচ্চমানত্তা অধিকাৰতো সম্মসনীযানমেৱ ধম্মানং ইধ গহণন্তি ‘‘সব্বেপি সঙ্খতা ধম্মা’’তি ৱিসেসং কত্ৱাৱ ৱুত্তং. তেনাহ ভগৱা ‘‘পঞ্চন্নেতং উপাদানক্খন্ধানং অধিৱচন’’ন্তি.

সুনন্তি কোট্টন্তি এত্থাতি সূনা, অধিকুট্টনন্তি আহ ‘‘সূনায উপৰী’’তি. অসিনাতি মংসকন্তনেন. ঘাতিযমানাতি হঞ্ঞমানা ৱিবাধিযমানা. ৱত্থুকামানং উপৰি কত্ৱাতি ৱত্থুকামেসু ঠপেত্ৱা তে অচ্চাধানং কত্ৱা. কন্তিতাতি ছিন্দিতা. কোট্টিতাতি বিলসো ৱিভজিতা. ছন্দৰাগপ্পহানন্তি ছন্দৰাগস্স ৱিক্খম্ভনপ্পহানং.

সম্মত্তাতি মুচ্ছিতা সম্মূড়্হা. নন্দীৰাগং উপগম্ম ৱট্টং ৱড্ঢেন্তীতি সম্মূড়্হত্তা এৱআদীনৱং অপস্সন্তা নন্দীৰাগস্স আৰম্মণং উপগন্ত্ৱা তং পৰিব্ৰূহেন্তি. নন্দীৰাগবদ্ধাতি নন্দীৰাগে লগ্গত্তা তেন বদ্ধা. ৱট্টে লগ্গন্তীতি তেভূমকে ৱট্টে সজ্জন্তি. তত্থ সজ্জত্তা এৱ দুক্খং পত্ৱাপি ন উক্কণ্ঠন্তি ন নিব্বিন্দন্তি. ইধ অনৱসেসপ্পহানং অধিপ্পেতন্তি আহ ‘‘চতুত্থমগ্গেন নন্দীৰাগপ্পহানং কথিত’’ন্তি.

অনঙ্গণসুত্তে (ম. নি. অট্ঠ. ১.৬৩) পকাসিতো এৱ ‘‘ছন্দাদীহি ন গচ্ছন্তী’’তিআদিনা. ‘‘বুদ্ধো সো ভগৱা’’তিআদি ‘‘নমো কৰোহী’’তি (ম. নি. ১.২৪৯, ২৫১) ৱুত্তনমক্কাৰস্স কৰণাকাৰদস্সনং. বোধাযাতি চতুসচ্চসম্বোধায. তথা দমথসমথতৰণপৰিনিব্বানানি অৰিযমগ্গৱসেন ৱেদিতব্বানি. সমথপৰিনিব্বানানি পন অনুপাদিসেসৱসেনপি যোজেতব্বানি. কম্মট্ঠানং অহোসীতি ৱিপস্সনাকম্মট্ঠানং অহোসি. এতস্স পঞ্হস্সাতি এতস্স পন্নৰসমস্স পঞ্হস্স অত্থো. এৱং ইতৰেসুপি ৱত্তব্বং ৱিপস্সনাকম্মট্ঠানং খীণাসৱগুণেহি মত্থকং পাপেন্তো যথানুসন্ধিনাৱ দেসনং নিট্ঠপেসি, ন পুচ্ছিতানুসন্ধিনাতি অধিপ্পাযো. ননু চ পুচ্ছাৱসেনাযং দেসনা আৰদ্ধাতি? সচ্চং আৰদ্ধা, এৱং পন ‘‘পুচ্ছাৱসিকো নিক্খেপো’’তি ৱত্তব্বং, ন ‘‘পুচ্ছানুসন্ধিৱসেন নিট্ঠপিতা’’তি. অন্তৰপুচ্ছাৱসেন দেসনায অপৰিৱত্তিতত্তা আৰম্ভানুৰূপমেৱ পন দেসনা নিট্ঠপিতা.

ৱম্মিকসুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.