৭. ৱনপত্থপৰিযাযসুত্তৱণ্ণনা
১৯০. ৱনীযতি ৱিৱেককামেহি ভজীযতি, ৱনুতে ৱা তে অত্তসম্পত্তিযা ৱসনত্থায যাচন্তো ৱিয হোতীতি ৱনং, পতিট্ঠন্তি এত্থ ৱিৱেককামা যথাধিপ্পেতৱিসেসাধিগমেনাতি পত্থং, ৱনেসু পত্থং গহনট্ঠানে সেনাসনং ৱনপত্থং. পৰিযাযতি অত্তনো ফলং পৰিগ্গহেত্ৱা ৱত্ততীতি পৰিযাযো, কাৰণন্তি আহ ‘‘ৱনপত্থপৰিযাযন্তি ৱনপত্থকাৰণ’’ন্তি. ৱনপত্থঞ্হি তং উপনিস্সায ৱিহৰতো উপনিস্সযকাৰণং. তেনাহ ‘‘ৱনপত্থং উপনিস্সায ৱিহৰতী’’তি. পৰিযাযতি দেসেতব্বমত্থং পতিট্ঠপেতীতি পৰিযাযো, দেসনা. ৱনপত্থং আৰব্ভ পৱত্তা দেসনা ৱনপত্থদেসনা, তং, উভযত্থাপি ৱনপত্থগ্গহণং লক্খণমত্তং গামাদীনম্পেত্থ কাৰণভাৱস্স, দেসনায ৱিসযভাৱস্স চ লব্ভমানত্তা.
১৯১. নিস্সাযাতি অপস্সায, ৱিৱেকৱাসস্স অপস্সযং কত্ৱাতি অত্থো. ন উপট্ঠাতীতিআদীহি তস্মিং ৱনপত্থে সেনাসনসপ্পাযাভাৱং, উতুপুগ্গলধম্মস্সৱনসপ্পাযাভাৱম্পি ৱা দস্সেতি. জীৱিতসম্ভাৰাতি (অ. নি. টী. ৩.৯.৬) জীৱিতপ্পৱত্তিযা সম্ভাৰা পচ্চযা. সমুদানেতব্বাতি সম্মা ঞাযেন অনৱজ্জউঞ্ছাচৰিযাদিনা উদ্ধং উদ্ধং আনেতব্বা পাপুণিতব্বা. তে পন তথা সমুদানিতা সমাহটা নাম হোন্তীতি আহ ‘‘সমাহৰিতব্বা’’তি. দুক্খেন উপ্পজ্জন্তীতি সুলভুপ্পাদা ন হোন্তি. এতেন ভোজনসপ্পাযাদিঅভাৱং দস্সেতি. ৰত্তিভাগং ৱা দিৱসভাগং ৱাতি ভুম্মত্থে উপযোগৱচনন্তি আহ ‘‘ৰত্তিকোট্ঠাসে ৱা দিৱসকোট্ঠাসে ৱা’’তি. ৰত্তিংযেৱ পক্কমিতব্বং সমণধম্মস্স তত্থ অনিপ্ফজ্জনতো.
১৯২-৩. সঙ্খাপীতি ‘‘যদত্থমহং পব্বজিতো, ন মেতং ইধ নিপ্ফজ্জতি, চীৱৰাদি পন সমুদাগচ্ছতি, নাহং তদত্থং পব্বজিতো, কিং মে ইধ ৱাসেনা’’তি পটিসঙ্খাযপি. অনন্তৰৱাৰে সঙ্খাপীতি ‘‘যদত্থমহং পব্বজিতো, তং মে ইধ নিপ্ফজ্জতি, চীৱৰাদি পন ন সমুদাগচ্ছতি, নাহং তদত্থং পব্বজিতো’’তি পটিসঙ্খাযপীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘সমণধম্মস্স নিপ্ফজ্জনভাৱং জানিত্ৱা’’তি.
১৯৫-৭. সো পুগ্গলো অনাপুচ্ছা পক্কমিতব্বং, নানুবন্ধিতব্বোতি ‘‘সো পুগ্গলো’’তি পদস্স ‘‘নানুবন্ধিতব্বো’’তি ইমিনা সম্বন্ধো. যস্স যেন হি সম্বন্ধো, দূৰট্ঠেনপি সো ভৱতি. তং পুগ্গলন্তি ‘‘সো পুগ্গলো’’তি পচ্চত্তৱচনং উপযোগৱসেন পৰিণামেত্ৱা তং পুগ্গলং অনাপুচ্ছা পক্কমিতব্বন্তি অত্থো. অত্থৱসেন হি ৱিভত্তিৱিপৰিণামোতি. তং আপুচ্ছা পক্কমিতব্বন্তি এত্থাপি এসেৱ নযো. আপুচ্ছা পক্কমিতব্বন্তি চ কতঞ্ঞুতকতৱেদিতায নিযোজনং.
১৯৮. এৱৰূপোতি যং নিস্সায ভিক্খুনো গুণেহি ৱুদ্ধিযেৱ পাটিকঙ্খা, পচ্চযেহি চ ন পৰিস্সমো, এৱৰূপো দণ্ডকম্মাদীহি নিগ্গণ্হাতি চেপি, ন পৰিচ্চজিতব্বোতি দস্সেতি ‘‘সচেপী’’তিআদিনা.
ৱনপত্থপৰিযাযসুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.