৮. সল্লেখসুত্তৱণ্ণনা

৮১. ‘‘চুন্দো’’তি তস্স মহাথেৰস্স নামং, পূজাৱসেন পন মহাচুন্দোতি ৱুচ্চতি যথা ‘‘মহামোগ্গল্লানো’’তি. অত্তনো ৱা চুন্দং নাম ভাগিনেয্যত্থেৰং উপাদায আযস্মতো সাৰিপুত্তত্থেৰস্স ভাতা অযং মহাথেৰো ‘‘মহাচুন্দো’’তি পঞ্ঞাযিত্থ যথা ‘‘মহাপন্থকো’’তি. সাযন্হসমযন্তি ভুম্মত্থে একং উপযোগৱচনন্তি আহ ‘‘সাযন্হকালে’’তি. ন হেত্থ অচ্চন্ত সংযোগো সম্ভৱতীতি. সত্তসঙ্খাৰেহীতি সদ্ধিৱিহাৰিকঅন্তেৱাসিকউপাসকাদিসত্তেহি চেৱ ৰূপাৰম্মণাদিসঙ্খাৰেহি চ. পটিনিৱত্তিত্ৱাতি অপসক্কিত্ৱা. নিলীযনন্তি ৱিৱেচনং কাযচিত্তেহি ততো ৱিৱিত্ততা. একীভাৱোতি হি কাযৱিৱেকমাহ, পৱিৱেকোতি চিত্তৱিৱেকং. ততো ৱুট্ঠিতোতি ততো দুৱিধৱিৱেকতো ভৱঙ্গুপ্পত্তিযা, সব্ৰহ্মচাৰীহি সমাগমেন চ অপেতো. অভিৱাদাপেত্ৱাতি অভিৱাদং কাৰেত্ৱা. এৱন্তি যথাৱুত্তঅভিৱাদৱসেন. পগ্গয্হাতি উন্নামেত্ৱা. অনুপচ্ছিন্নভৱমূলানং তাৱ এৱং অভিৱাদো হোতু, উচ্ছিন্নভৱমূলানং কিমত্থিযোতি আহ ‘‘এতং আচিণ্ণং তথাগতান’’ন্তি. তেন ন তথাগতা সম্পৰাযিকংযেৱ সত্তানং সুখং আসীসন্তি, অথ খো দিট্ঠধম্মিকম্পীতি দট্ঠব্বং. কস্মা এৱং তথাগতা অভিৱদন্তীতি তত্থ কাৰণমাহ ‘‘সুখকামা হী’’তিআদি. পুথুকাযাতি বহূ সত্তকাযা. যক্খাতি দেৱা. তে হি পূজনীযতায ‘‘যক্খা’’তি ৱুচ্চন্তি. অভিৱদন্তীতি আসীসিতমেৱত্থং ঞাণকৰুণাহি অভিমুখং কত্ৱা ৱদন্তি.

যাতি অনিযমতো গহিতা নিযমতো দস্সেন্তো ‘‘ইমা’’তি আহ. ইমাতি চ আসন্নপচ্চক্খৱচনন্তি আহ ‘‘অভিমুখং কৰোন্তোৱিযা’’তি, তং তং দিট্ঠিগতিকং চিত্তগতং সম্মুখা ৱিয কৰোন্তোতি অত্থো. দিট্ঠিযোতি পুৰিমপদলোপেন পাড়িযং ৱুত্তন্তি দস্সেন্তো ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিযো’’তি আহ. সত্তেসু দিট্ঠিগতচিত্তুপ্পাদেসু উপ্পজ্জমানা, সত্তেসু ৱা ৱিসযভূতেসু আৰব্ভ উপ্পজ্জমানা ‘‘সত্তেসু পাতুভৱন্তী’’তি ৱুত্তা. অত্তৱাদেনাতি অত্তানং আৰব্ভ পৱত্তেন ৱচনেন. পটিসংযুত্তাতি ‘‘অত্থি অত্তা’’তি গাহে গাহণে চ ৱিসযভাৱেন পটিসংযুত্তা. দিট্ঠিগতিকেন দিট্ঠিং গাহন্তেহি গহণে গাহাপণে চ দিট্ঠি দিট্ঠিৱাদস্স ৱিসযোতি তেন পটিসংযুত্তা নাম হোতি. ‘‘অত্থি অত্তা’’তি এৱং পৱত্তা দিট্ঠি ইধ অত্তৱাদপটিসংযুত্তা, ন তস্সা ৱিসযভূতো অত্তা. সা চ ৱিসযভাৱতো তথাপৱত্তেন ৱাদেন পটিসংযুত্তা. লোকৱাদপ্পটিসংযুত্তাতি এত্থাপি এসেৱ নযো. ৱীসতি ভৱন্তি ততো পৰং অত্তৱাদৱত্থুনো অভাৱা. পঞ্চপি হি উপাদানক্খন্ধে পচ্চেকং ‘‘অত্তা’’তি তে চ অত্তনো নিস্সযভাৱেন গণ্হতো এতাসং দিট্ঠীনং সম্ভৱো, তব্বিনিমুত্তো পনাযং ৱিসযো অত্তগ্গহণাকাৰো চ নত্থীতি. সস্সতো অত্তা চ লোকো চাতি ৰূপাদীসু অঞ্ঞতৰং ‘‘অত্তা’’তি, ‘‘লোকো’’তি ৱা গহেত্ৱা তং সস্সতো সব্বকালভাৱী নিচ্চো ধুৱোতি. যথাহ ‘‘ৰূপী অত্তা চেৱ লোকো চ সস্সতো চাতি অত্তানঞ্চ লোকঞ্চ পঞ্ঞপেতী’’তিআদি. সস্সতোতিআদীসু পঠমো সস্সতৱাদৱসেন অত্তগ্গাহো, দুতিযো উচ্ছেদৱাদৱসেন, ততিযো একচ্চসস্সতৱাদৱসেন, চতুত্থো তক্কীৱাদৱসেন পৱত্তো, অমৰাৱিক্খেপৱসেন ৱা পৱত্তো অত্তগ্গাহো. অন্তৱাতি অত্তনো পৰিচ্ছেদতাৱসেন. অনন্তৱাতি অপৰিচ্ছেদতাৱসেন. অন্তৱা চ অনন্তৱা চাতি তদুভযৱসেন, ইতৰো তক্কীৱাদৱসেন পৱত্তো অত্তগ্গাহো. এৱং পৱত্তত্তা অট্ঠ হোন্তীতি যোজনা.

আদিমেৱাতি আদিমনসিকাৰমেৱ. তং পন সৰূপতো দস্সেন্তো ‘‘ৱিপস্সনামিস্সকপঠমমনসিকাৰমেৱা’’তি আহ. অপ্পত্ৱাপি সোতাপত্তিমগ্গন্তি ইমিনা অৱধাৰণেন নিৱত্তিতং দস্সেতি. নামৰূপপৰিচ্ছেদতো পভুতি যাৱ উদযব্বযদস্সনং, অযং ইধ আদিমনসিকাৰোতি অধিপ্পেতো পঞ্ঞাভাৱনায আৰম্ভভাৱতো. উদযব্বযানুপস্সনাসহিততায চস্স ৱিপস্সনামিস্সকতা ৱচনং. এৱন্তি ইমস্স অত্থৱচনং ‘‘এত্তকেনেৱউপাযেনা’’তি, যথাৱুত্তআদিমনসিকাৰেনাতি অত্থো. এতাসন্তি যথাৱুত্তানং অত্তৱাদলোকৱাদপটিসংযুত্তানং দিট্ঠীনং. কামঞ্চ তাসং তেন তদঙ্গৱসেন পহানং হোতিযেৱ, তং পন নাধিপ্পেতং, তস্মা সমুচ্ছেদৱসেন পহানং পটিনিস্সগ্গো চ হোতীতি পুচ্ছতি. সব্বসো সমুচ্ছিন্নসংযোজনতায অনধিমানিকোপি সমানো. ‘‘অৰিযধম্মো অধিগতো’’তি মানো অধিমানো, সো যেসং অত্থি তে অধিমানিকা, তেসং উদযব্বযঞাণাধিগমেন অধিমানুপ্পত্তি তদৱসানো চ মনসিকাৰোতি অধিপ্পেতো. তেন দিট্ঠীনং পহানং ন হোতীতি কথাপনত্থং অযং পুচ্ছাতি আহ ‘‘অধিমানপ্পহানত্থং পুচ্ছতী’’তি. ‘‘আদিমেৱ নু খো…পে… পটিনিস্সগ্গো হোতী’’তি অনভিসমেতাৱী ৱিয ৱদন্তো অধিমানে ঠিতো ৱিয হোতীতি আহ ‘‘অধিমানিকো ৱিয হুত্ৱা’’তি. সোতি থেৰো. তেসং অত্থাযাতি তেসং অত্তনো অন্তেৱাসিকানং ভগৱতা এতস্স মিচ্ছাগাহস্স ৱিৱেচনত্থায. থেৰো কিৰ ধম্মসেনাপতি ৱিয সদ্ধিং অত্তনো অন্তেৱাসিকেহি ভগৱন্তং উপসঙ্কমি.

৮২. যত্থাতি ৱিসযে ভুম্মং. দিট্ঠীনঞ্হি আৰম্মণনিদস্সনমেতন্তি. যস্মা দিট্ঠীনং অনুসযনভূমিপি সমুদাচৰণট্ঠানম্পি খন্ধা এৱ, তস্মা আহ ‘‘যত্থ চেতা দিট্ঠিযো উপ্পজ্জন্তী তিআদি পঞ্চক্খন্ধে সন্ধায ৱুত্ত’’ন্তি. ৰূপং অভিনিৱিস্সাতি ‘‘ইদং ৰূপং মম অত্তা’’তি দিট্ঠাভিনিৱেসৱসেন অভিনিৱিসিত্ৱা আৰব্ভ. অভিনিৱিসমানা এৱ হি দিট্ঠি নং আৰম্মণং কত্ৱা উপ্পজ্জতি. ‘‘সো অত্তা’’তিআদীসু যদিদং চক্খাদিসঙ্গহং ৰূপং, সহবুদ্ধিনিবন্ধনতায সো মে অত্তা, সুখাসুখং এত্থ লোকিযতীতি সো লোকো. ‘‘সোএৱাহং পেচ্চ পৰলোকে ভৱিস্সামীতি তথাভাৱেন নিচ্চো, থিৰভাৱেন ধুৱো, সব্বদাভাৱিতায সস্সতো, নিব্বিকাৰতায অৱিপৰিণামধম্মোতি অত্থো. যদি পঞ্চক্খন্ধে সন্ধায ৱুত্তং, কথমেকৱচনন্তি আহ ‘‘আৰম্মণৱসেনা’’তিআদি. নানা কৰীযতি এতেনাতি নানাকৰণং, ৱিসেসো. জাতিৱসেনাতি উপ্পত্তিৱসেন. যে হি অনিব্বত্তপুব্বা সমানাৱত্থা, তে উপ্পাদসঙ্খাতৱিকাৰসমঙ্গিতায উপ্পজ্জন্তীতি সমঞ্ঞং লভন্তি. তেনাহ ‘‘জাতিৱসেনা’’তিআদি. পুনপ্পুনং আসেৱিতাতি অনাদিমতি সংসাৰে অপৰাপৰুপ্পত্তিযা লদ্ধাসেৱনা. এতেন কিলেসানং ভাৱনট্ঠেন অনুসযত্থং ৱিসেসেতি. থামগতাতি থামভাৱং উপগতা. এতেন অনুসযে সভাৱতো দস্সেতি. থামগমনন্তি চ কামৰাগাদীনং অনঞ্ঞসাধাৰণো সভাৱো. তথা হি ৱুত্তং ‘‘থামগতো অনুসযে পজহতী’’তি (পটি. ম. ৩.২১). অপ্পটিৱিনীতাতি সমুচ্ছেদৱিনযৱসেন ন পটিৱিনীতা. অপ্পহীনা হি থামগতা কিলেসা অনুসেন্তীতি ৱুচ্চন্তি. এতেন তেসং কাৰণলাভে সতি উপ্পজ্জনাৰহতং দস্সেতি. সমুদাচৰন্তীতি অভিভৱন্তি. এতেন তেসং ৱীতিক্কমপ্পত্ততং দস্সেতি. উপ্পজ্জন্তীতি পন ইমিনাৱ পৰিযুট্ঠানাৱত্থা দস্সিতা.

তং পঞ্চক্খন্ধপ্পভেদং আৰম্মণন্তি যং তং ‘‘যত্থ চেতা দিট্ঠিযো উপ্পজ্জন্তী’’তিআদিনা ৱুত্তং ৰূপুপাদানক্খন্ধাদিপঞ্চক্খন্ধপভেদং দিট্ঠীনং আৰম্মণং. এতং ময্হং ন হোতীতি এতং খন্ধপঞ্চকং ময্হং সন্তকং ন হোতি মম কিঞ্চনপলিবোধভাৱেন গহেতব্বতায অভাৱতো. তেনস্স পৰমত্থতো তণ্হাৱত্থুভাৱং পটিক্খিপতি তাৱকালিকাদিভাৱতো. অহম্পি এসো ন অস্মীতি এসো পঞ্চক্খন্ধপভেদো অহম্পি ন অস্মি, অহন্তি সো গহেতব্বো ন হোতীতি অত্থো. এতেনস্স মানৱত্থুভাৱং পটিক্খিপতি অনিচ্চদুক্খজেগুচ্ছাদিভাৱতো. এসো মে অত্তাপি ন হোতি অত্তসভাৱস্স তত্থ অভাৱতো মমঞ্চস্স কিঞ্চনপলিবোধভাৱেন গহেতব্বতায অভাৱতো.

তণ্হাৱ মমন্তি গণ্হাতি এতেনাতি তণ্হাগাহো. তং গণ্হন্তোতি তং উপ্পাদেন্তো. তেনাহ ‘‘তণ্হাপপঞ্চং গণ্হাতী’’তি. পপঞ্চেতি সন্তানং ৱিত্থাৰেন্তো সত্তে সংসাৰে চিৰাযতীতি পপঞ্চো. যথা ৱুত্তপভেদন্তি অট্ঠসততণ্হাৱিচৰিতপভেদং. তণ্হাপপঞ্চং পটিক্খিপতি খন্ধপঞ্চকস্স তণ্হাৱত্থুকাভাৱৱিভাৱনেনাতি অধিপ্পাযো. পৰতো পদদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. দিট্ঠেকট্ঠাতি দিট্ঠিযা পহানেকট্ঠা. তেন তেসং পঠমমগ্গৱজ্ঝতং দস্সেতি. সহজেকট্ঠা পন দিট্ঠিযা তণ্হা এৱ, ন মানো, সা চ খো অপাযগমনীযা. যথা অত্থীতি যেন অনিচ্চদুক্খাসুভানত্তাকাৰেন অত্থি, তথা পস্সন্তো যথাভূতং পস্সতি নাম. তেনাহ ‘‘খন্ধপঞ্চকঞ্হী’’তিআদি. এতেনেৱ আকাৰেনাতি ৰুপ্পনাদিঅনিচ্চাদিআকাৰেনেৱ. গয্হমানম্পি অপ্পহীনৱিপল্লাসেহি. তেনাকাৰেনাতি ‘‘এতং মম’’ন্তিআদিআকাৰেন. নেৱত্থি যথাভূতদস্সনৱিপল্লাসানং তদভাৱতো. সুট্ঠু পস্সন্তস্সাতি যথা পুন তথা ন পস্সিতব্বং, এৱং সুট্ঠু সাতিসযং পস্সন্তস্স.

ন আদিমনসিকাৰেনেৱ দিট্ঠিপ্পহানং হোতি, অধিমানিকানং পন অধিমানমত্তমেতং দস্সনং. মগ্গেনেৱ তং হোতীতি ইমমত্থং ৱিভাৱেন্তো ‘‘সোতাপত্তিমগ্গেন দিট্ঠিপ্পহানং দস্সেত্ৱা’’তি আহ. ৱিভজন্তোতি অধিমানিকানং ঝানানি অসল্লেখভাৱেন ৱিভজন্তো. বালপুথুজ্জনানং নেৱ উপ্পজ্জতি অকাৰকভাৱতো. ন অৰিযসাৱকানং পহীনাধিমানপচ্চযত্তা. ন অট্ঠাননিযোজকো সপ্পাযকম্মট্ঠানেযেৱ নিযোজনতো.

থেৰো ‘‘যদত্থং সঙ্ঘো পক্কোসতি, সো অত্থো তত্থ ৱাসীনং আগতাগতানং ইধ ইজ্ঝতী’’তি তং উদিক্খন্তো সঙ্ঘেন যাৱততিযং পহিতোপি ন গতো ন অগাৰৱেন. তেনাহ ‘‘কিমেত’’ন্তিআদি. পণ্ডিতো হি তত্থ অত্তনো কিচ্চমেৱ কৰোতীতি অঞ্ঞতৰং ৱুড্ঢপব্বজিতং পাহেসি. কিমেতন্তি সঙ্ঘস্স আণায অকৰণং নাম কিমেতন্তি কৰণে আদৰং দীপেন্তো এৱমাহ. সট্ঠিৱস্সাতীতোতি অপ্পত্তে পত্তসঞ্ঞী এৱ সট্ঠিৱস্সাতীতো. যস্মা পেসলা পেসলেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমানাধিমুত্তিতায, তস্মা থেৰো ‘‘সাধাৱুসো’’তি ৱত্ৱা হত্থিমাপনাদিং সব্বং অকাসি.

তাদিসোৱাতি অনন্তৰং ৱুত্তত্থেৰসদিসোৱ অপ্পত্তে পত্তসঞ্ঞী এৱ সট্ঠিৱস্সাতীতোতি অত্থো. পদুমগুম্বন্তি কমলসণ্ডং. পাসাদং পাৱিসি ৱিস্সট্ঠং ওলোকনেনস্স পুথুজ্জনভাৱো অত্তনাৱ পঞ্ঞাযিস্সতীতি. তিস্সমহাৱিহাৰে কিৰ থেৰা ভিক্খূ তদা ‘‘সকচিত্তং পসীদতী’’তি ৱচনং পূজেন্তা কালস্সেৱ চেতিযঙ্গণং সম্মজ্জিত্ৱা এত্তকাৰম্মণমেৱ বুদ্ধাৰম্মণপীতিং উপ্পাদেত্ৱা দিৱসে দিৱসে তথা কৰোন্তি. তেন ৱুত্তং ‘‘তস্মিঞ্চ সমযে’’তিআদি. ‘‘ধম্মদিন্ন, ইধ পত্তচীৱৰং ঠপেতী’’তি ৱত্তাপি পটিসন্থাৰৱসেন কিঞ্চি পুচ্ছিতাপি নাহোসি. গুণং জানাতীতি নিমুজ্জনাদীসু ৱিৱৰদানাদিনা গুণং জানাতি ৱিয. তুম্হে পন ন জানিত্থ আগন্তুকৱত্তস্সপি অকৰণতো. সত্থুআণাৱিলঙ্ঘিনী কীদিসী সা সঙ্ঘস্স কতিকা? কতিকা চ নাম সিক্খাপদাৱিৰোধেন অনুৱত্তেতব্বা, এত্তকম্পি অজানন্তেহি মে সংৱাসো নত্থীতি আকাসে অব্ভুক্কমি.

যং তস্স এৱমস্স সল্লেখেন ৱিহৰামীতি যো ‘‘পঠমজ্ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্যা’’তি ৱুত্তো, তস্স ভিক্খুনো যং ‘‘পঠমজ্ঝানসঙ্খাতং পটিপত্তিৱিধানং কিলেসে সল্লেখতি, তেন সল্লেখেন অহং ৱিহৰামী’’তি অধিমানৱসেন এৱমস্স এৱং ভৱেয্য ঠানমেতং ৱিজ্জতীতি এৱমেত্থ সম্বন্ধো ৱেদিতব্বো. তং ন যুজ্জতীতি তং অধিমানিকস্স ‘‘যথাৱিভঙ্গং পঠমজ্ঝানং সল্লেখো’’তি পৰিৱিতক্কিতং ন যুজ্জতি যুত্তং ন হোতি. তেনাহ ‘‘ন হী’’তিআদি. তত্থ সম্মা সব্বসো চ কিলেসে লিখতীতি সল্লেখো, অৰিযমগ্গো. তদুপাযৱিপস্সনা সল্লেখপটিপদা. যং পন ঝানং ৱিপস্সনাপাদকং, তম্পি ঝানং পৰিযাযেন মগ্গপাদকং হোতিযেৱ. তেনাহ ‘‘অৱিপস্সনাপাদকত্তা’’তিআদি.

ঝানধম্মৱসেনাতি ৱিতক্কাদিপঞ্চকজ্ঝানধম্মৱসেন. চিত্তুপ্পাদৱসেন অনেকৱাৰং পৱত্তমানম্পি ঝানং একাৱজ্জনতায একৱীথিপৰিযাপন্নত্তা একা সমাপত্তি এৱাতি ‘‘পুনপ্পুনং সমাপত্তিৱসেনা’’তি ৱুত্তং. চত্তাৰি অৰূপজ্ঝানানি যথাসকং একেকস্মিংযেৱ আৰম্মণে পৱত্তন্তীতি আহ ‘‘আৰম্মণভেদাভাৱতো’’তি. পুৰিমকাৰণদ্ৱযৱসেনেৱাতি ‘‘ঝানধম্মৱসেন, পুনপ্পুনং সমাপত্তিৱসেনা’’তি পুব্বে ৱুত্তপ্পকাৰকাৰণদ্ৱযৱসেনেৱ.

তেসং অৰূপজ্ঝানানং কিলেসপৰিড়াহাভাৱেন নিব্বুতানি অঙ্গানি, ভাৱনাৱিসেসৱসেন সুখুমানি আৰম্মণানি. তস্মা তানীতি তেসং ৱসেন তানি ঝানানি সন্তানি, তস্মা ‘‘সন্তা এতে ৱিহাৰা’’তি ৱুত্তং. তেসং চতুন্নম্পীতি চতুন্নম্পি তেসং অৰূপজ্ঝানানং.

৮৩. সোতি অধিমানিকো ভিক্খু, অঞ্ঞো ৱা ইতো বাহিৰকো তাপসপৰিব্বাজকাদিকো ন হি সম্মসতি. তত্থ অধিমানিকো অপ্পত্তে পত্তসঞ্ঞিতায ন সম্মসতি, ইতৰো অৱিসযতায. যত্থাতি যস্মিং সল্লেখৱত্থুস্মিং, অৱিহিংসকতাদীহি চতুচত্তালীসায আকাৰেহি.

অট্ঠ সমাপত্তিযো নাম কিলেসানং ৱিক্খম্ভনৱসেন পৱত্তা উত্তৰুত্তৰি সন্তপণীতা ধম্মা, ন তথা লোকিযা অৱিহিংসাদযো. তত্থ কথং অৱিহিংসাদযো এৱ সল্লেখভাৱেন ৱুত্তা, ন ইতৰাতি ইমমত্থং ৱিভাৱেন্তো চোদকো ‘‘কস্মা পনা’’তিআদিমাহ. ইতৰো কামং সমাপত্তিযো সন্তপণীতসভাৱা, ৱট্টপাদকতায পন কিলেসানং সল্লেখপটিপদা ন হোন্তি, অৱিহিংসাদযো পন ৱিৱট্টপাদকা সল্লেখপটিপদাতি ইমমত্থং ৱিভাৱেন্তো ‘‘লোকুত্তৰপাদকত্তা’’তিআদিমাহ. ইমিনাযেৱ অট্ঠসমাপত্তীহি অৱিহিংসাদীনং ৱিসেসদীপকেন সুত্তেন যথা মহপ্ফলতৰং হোতি, তং পকাৰজাতং ৱেদিতব্বং. ইদঞ্হি দক্খিণেয্যতৰতায দক্খিণায মহপ্ফলতৰতং সন্ধায ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো. ননু তত্থ ‘‘সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো’’তি আগতং, ন ‘‘সৰণগতো’’তি চোদনং সন্ধাযাহ ‘‘সৰণগমনতো পট্ঠাযা’’তিআদি. ৱুত্তঞ্হেতং অট্ঠকথাযং (ম. নি. অট্ঠ. ৩.৩৭৯) ‘‘হেট্ঠিমকোটিযা তিসৰণং গতো উপাসকোপি সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো নামা’’তি. যো হি ৱট্টদুক্খং সমতিক্কমিতুকামো পসন্নচিত্তো ৰতনত্তযং সৰণং গচ্ছতি, তস্স তং অধিসীলাদীনং উপনিস্সযো হুত্ৱা অনুক্কমেন দস্সনমগ্গাধিগমায সংৱত্তেয্যাতি.

ৱিহিংসাদিৱত্থুন্তি যদেতং ৱিহিংসাদীনং ৱত্থুং ৱদাম, ইমস্মিং ৱিহিংসাদিৱত্থুস্মিং. অন্তমিচ্ছাদিট্ঠিঞ্চ মিচ্ছত্তানং আদিমিচ্ছাদিট্ঠিঞ্চাতি ইদং দেসনাক্কমং সন্ধায ৱুত্তং. মিস্সেত্ৱাতি মিচ্ছাদিট্ঠিভাৱসামঞ্ঞেন একজ্ঝং কত্ৱা. তথাতি ইমিনা যথা কম্মপথমিচ্ছত্তানং অন্তে আদিম্হি চ ৱুত্তমিচ্ছাদিট্ঠিং মিস্সেত্ৱা একজ্ঝং ৱুত্তং, তথা তেসং অন্তে ৱুত্তসম্মাদিট্ঠীতি ইমমত্থং উপসংহৰতি.

পাণন্তি ৱোহাৰতো সত্তং, পৰমত্থতো জীৱিতিন্দ্ৰিযং. অতিপাতেন্তি সৰসেনেৱ পতনসভাৱং অতিচ্চ অন্তৰা এৱ পাতেন্তি, অতিক্কম্ম ৱা সত্থাদীহি অভিভৱিত্ৱা পাতেন্তি. অদিন্নন্তি পৰসন্তকং. আদিযন্তীতি গণ্হন্তি. সল্লেখতীতি সমং লেখতি, পজহতীতি অত্থো. কম্মপথকথা এসাতি ‘‘অত্থভঞ্জনক’’ন্তি ৱুত্তং. পিযসুঞ্ঞকৰণতো পিসুণা, পিসতি পৰে সত্তে হিংসতীতি ৱা পিসুণা. ফৰুসাতি লূখা, নিট্ঠুৰাতি অত্থো. নিৰত্থকন্তি অত্থৰহিতং অত্তনো পৰেসঞ্চ হিতৱিনিমুত্তং. মিচ্ছাতি ৱিপৰীতা নিচ্চাদিৱসেন পৱত্তিযা. পাপিকাতি লামিকা. একন্তাকুসলতায ৱিঞ্ঞূহি বুদ্ধাদীহি গৰহিতা. নত্থি দিন্নন্তি আদিৱত্থুকাযাতি দসৱত্থুকমিচ্ছাদিট্ঠিমাহ. নত্থিকভাৱাভিনিৱেসনৱসেন কম্মপথপ্পত্তিযেৱস্সা কম্মপথপৰিযাপন্নতা. ‘‘ৰূপং অত্তা’’’তিআদিনযপ্পৱত্তা অত্তদিট্ঠি মগ্গন্তৰাযকৰত্তা অনিয্যানিকদিট্ঠি. অনিয্যানিকত্তা এৱ হিস্সা মিচ্ছত্তপৰিযাপন্নতা. সম্মাতি অৱিপৰীতা, ততো এৱ সোভনা সুন্দৰা, বুদ্ধাদীহি পসত্থত্তা ৱিঞ্ঞুপ্পসত্থা. সেসমেত্থ মিচ্ছাদিট্ঠিযং ৱুত্তনযেন ৱেদিতব্বং.

অসুভাদীসু সুভাদিআকাৰগ্গহণতো অযাথাৱঅনিয্যানিকা অযোনিসো উপ্পত্তিযা. অকুসলাতি অযাথাৱাঅনিয্যানিকা অকুসলা সঙ্কপ্পা. এস নযোতি ইমিনা ‘‘অযাথাৱা অনিয্যানিকা অকুসলা ৱাচা’’তিআদিনা তত্থ তত্থ অযাথাৱাদিঅত্থং অতিদিসতি. ৱাচাতি চেতনা অধিপ্পেতা, তথা কম্মন্তাজীৱাসতি চ. যেভুয্যেন অতীতানুস্সৰণৱসেন পৱত্তিতো ‘‘অতীতং চিন্তযতো’’তি ৱুত্তং. তথা হি লোকে এৱং ৱদন্তি ‘‘যং মে পহূতং ধনং অহোসি, তং পমাদৱসেন পন বহুং খীণ’’ন্তি. সতিপতিৰূপকেনাতি ‘‘চিৰকতম্পি চিৰভাসিতম্পি সৰিতা’’তি এৱং ৱুত্তসতুপ্পত্তিপতিৰূপকেন. উপ্পত্তিন্তি চিত্তুপ্পত্তিং. তথাপৱত্তচিত্তুপ্পাদো হি মিচ্ছাসতি. সা পন কোধৱসেন ৱা ‘‘অক্কোচ্ছি মং অৱধি ম’’ন্তিআদিনা (ধ. প. ৩) উপনয্হন্তস্স, ৰাগৱসেন ৱা ‘‘যানিস্স তানি পুব্বে মাতুগামেন সদ্ধিং হসিতলপিতকীড়িতানি অনুস্সৰতী’’তি (অ. নি. ৭.৫০) ৱুত্তনযেন সুভতো অনুস্সৰন্তস্স, দিট্ঠিৱসেন ৱা ‘‘সো খো পন মে অত্তো নিচ্চো ধুৱো’’তিআদিনা মিচ্ছাঅভিনিৱিসন্তস্সাতি এৱমাদিনা নযেন পৱত্ততীতি ৱেদিতব্বা.

উপাযচিন্তাৱসেনাতি খিপ্পজালকুমিনাদুহলাদিউপকৰণসংৱিধানাদীসু যুত্তিচিন্তনাদিৱসেন পাপং কত্ৱা ৱিপ্পটিসাৰনিমিত্তং, ‘‘সুকতং মযা’’তি পামোজ্জনিমিত্তং কত্ৱা পচ্চৱেক্খণাকাৰেন মোহো অঞ্ঞাণং. তত্থ পন ‘‘অসিৱে সিৱা’’তি ৱোহাৰো ৱিয ঞাণৱোহাৰো. মিচ্ছাসভাৱত্তা পন মিচ্ছাঞাণংত্ৱেৱ ৱুচ্চতি. একূনৱীসতিভেদং পচ্চৱেক্খণঞাণং সম্মা পেক্খিতত্তা সম্মাঞাণং ৱুচ্চতি, ইতৰং পন ঝানাদিপচ্চৱেক্খণঞাণং সম্মাদিট্ঠিযাৱ সঙ্গয্হতি. ৰূপাৰূপসমাপত্তিলাভিতামত্তেন ৱট্টতো অৱিমুত্তাযেৱ সমানা ‘‘ৱিমুত্তা ময’’ন্তি এৱংসঞ্ঞিনো. পকতিপুৰিসন্তৰঞাণসঙ্খাতাযং, গুণৱিযুত্তস্স অত্তনো সকত্তনি অৱট্ঠানসঙ্খাতাযং, অত্তনো মহাব্ৰহ্মুনা সলোকতা তস্স সমীপতাসংযুজ্জনসঙ্খাতাযং ৱা অৱিমুত্তিযং ৱিমুত্তিসঞ্ঞিনো. একন্তাকুসলতায হীনত্তা পাপিকা. অযাথাৱতায ৱিপৰীতা. যথাৱুত্তেনাতি ‘‘অৱিমুত্তাযেৱ সমানা’’তি ৱুত্তপ্পকাৰেন. ‘‘মযমেত্থ সম্মাদিট্ঠি ভৱিস্সামা’’তিআদীসু ফলসম্মাদিট্ঠিআদীনিপি মগ্গসম্মাদিট্ঠিআদিপক্খিকানেৱাতি অধিপ্পাযেন ‘‘ফলসম্পযুত্তানি…পে… ৱেদিতব্বা’’তি ৱুত্তং. সব্বেপি পন ফলধম্মে ৱিমুত্তিক্খন্ধসঙ্গহতো ‘‘ৱিমুত্তী’’তি ৱুচ্চমানে ন কোচি ৱিৰোধো. এত্থ সম্মাৱিমুত্তিসঙ্খাতে সল্লেখৱত্থুম্হি.

যদি নীৱৰণৱসেন ৱুত্তানি, তস্মা তীণেৱ ৱুত্তানীতি আহ ‘‘অভিজ্ঝালূ’’তিআদি. পৰিযুট্ঠানপ্পত্তা থিনমিদ্ধপৰিযুট্ঠিতা. যস্স ধম্মস্স অত্থিতায উদ্ধতা নাম হোন্তি, সো ধম্মো উদ্ধচ্চন্তি আহ ‘‘উদ্দচ্চেন সমন্নাগতাতি উদ্ধতা’’তি. ৱিচিনন্তাতি ধম্মোতি ৱা অধম্মোতি ৱা আদিনা যং কিঞ্চি সভাৱং ৱিনিচ্ছিনন্তা. উপনাহনসীলাতি পৰস্স অত্তনো চিত্তে অনুবন্ধনসীলা. ইস্সন্তীতি উসূযন্তি. সঠযন্তীতি সঠা অঞ্ঞথা অত্তানং অঞ্ঞথা পৱেদনকা. তে পন যস্মা ন যথাভূতৱাদিনো, তস্মা আহ ‘‘ন সম্মা ভাসন্তীতি ৱুত্তং হোতী’’তি. ৱুত্তপচ্চনীকনযেনাতি ‘‘ন কোধনা অক্কোধনা’’তিআদিনা ৱুত্তঅত্থপটিপক্খনযেন.

দুক্খং ৱচো এতেসু ৱিপ্পটিকূলগ্গাহিতায ৱিপচ্চনীকগাহেসূতি দুব্বচা. তে পন ৱচনক্খমা ন হোন্তীতি আহ ‘‘ৱত্তুং দুক্খা’’তিআদি. হীনাচাৰতায দুক্খস্স ৱা সম্পাপকতায পাপকা. অসদ্ধম্মৱসেনাতি অসপ্পুৰিসধম্মৱসেন. অত্তনা ৱিসেসিতব্বৱসেন কাযৱিঞ্ঞত্তিআদীনং কাযকম্মদ্ৱাৰাদিভাৱো ৱিয অস্সদ্ধিযাদিঅসদ্ধম্মসমন্নাগমেনঅসতং অসপ্পুৰিসানং ধম্মানন্তি তানিযেৱ অস্সদ্ধিযাদীনি অসদ্ধম্মা নাম, তেসং ৱসেনাহ ‘‘সদ্ধা এতেসং নত্থী’’তি যথা তং ‘‘দুপ্পঞ্ঞা’’তি. সুত্তগেয্যাদি অপ্পং সুতং এতেসন্তি অপ্পস্সুতা, সুতেন অনুপপন্না. নত্থীতি গহেতব্বন্তি ইমিনা অভাৱত্থো অযং অপ্প-সদ্দো ‘‘অপ্পডংসমকসৱাতাতপসৰীসপসম্ফস্সান’’ন্তিআদীসু (অ. নি. ১০.১১) ৱিযাতি দস্সেতি. সম্মাপটিপত্তিযা অনাৰম্ভনতো কুচ্ছিতা গাৰয্হা সীদন্তি ওসীদন্তি সংকিলেসপক্খেতি কুসীতা দ-কাৰস্স ত-কাৰং কত্ৱা. অকুসলানং ধম্মানং পহানায কুসলানং ধম্মানং উপসম্পদায আৰদ্ধং পগ্গহিতং ৱীৰিযং এতেসন্তি আৰদ্ধৱীৰিযা. অনুপ্পাদনেন মুট্ঠা নট্ঠা সতি এতেসন্তি মুট্ঠস্সতী. দুট্ঠাতি দূসিতা. দুপ্পঞ্ঞা নাম দূসিতভাৱো পটিপক্খেন ৱিনাসিতভাৱোতি আহ ‘‘নট্ঠপঞ্ঞাতি ৱুত্তং হোতী’’তি. হেট্ঠা সম্মাদিট্ঠিগ্গহণেন কম্মস্সকতাপঞ্ঞায মগ্গসম্মাদিট্ঠিযা চ গহিতত্তা সুব্বচকল্যাণমিত্ততাপৰিৱাৰাহি ইধ সদ্ধাদীহি ৱিপস্সনাসম্ভাৰস্স উদ্ধটত্তা চ ৱুত্তং ‘‘ইধ ৱিপস্সনাপঞ্ঞা ৱেদিতব্বা’’তি. তেনাহ ‘‘ৱিপস্সনাসম্ভাৰো হী’’তিআদি. যুত্তিং অনপেক্খিত্ৱাপি অযমত্থো গহেতব্বোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘পোৰাণানং আণা’’তি.

লোকুত্তৰগুণানং অন্তৰাযকৰন্তি লোকুত্তৰগুণানং অধিগমস্স অন্তৰাযকৰং. সন্দিট্ঠিন্তি সং অত্তনো দিট্ঠিং, যং ৱা তং ৱা অত্তনা যথাগহিতদিট্ঠিন্তি অত্থো. সভাৱং অতিক্কমিত্ৱা পৰতো আমসনতো পৰামাসী. দড়্হগ্গাহীতি ‘‘ইদমেৱ সচ্চ’’ন্তি থিৰগ্গাহগ্গাহী. পটিনিস্সগ্গীতি পটিনিস্সজ্জনকো. কুম্মোৱাতি যথা কচ্ছপো অত্তনো পাদাদিকে অঙ্গে কেনচি ঘট্টিতো সব্বানি অঙ্গানি অত্তনো কপালেযেৱ সমোদহতি, ন বহি নীহৰতি, এৱমযম্পি ‘‘ন সুন্দৰো তৱ গাহো, ছড্ডেহি ন’’ন্তি ৱুত্তো তং ন ৱিস্সজ্জেতি. অন্তোযেৱ অত্তনো হদযে এৱ ঠপেত্ৱা তং ৱদতি. কুম্ভীলগ্গাহন্তি সংসুমাৰগ্গাহং. গণ্হন্তীতি যথা সংসুমাৰা গহিতং ন ৱিস্সজ্জেন্তি, এৱং গণ্হন্তি.

৮৪. এৱং চতুচত্তালীসায আকাৰেহীতি অৱিহিংসনাদীহি চতুঅধিকচত্তালীসপ্পকাৰেহি. কস্মা পনেত্থ অৱিহিংসা আদিতো ৱুত্তা? সব্বগুণানং মূলভাৱতো. অৱিহিংসাতি হি কৰুণাযেতং অধিৱচনং, সা চ ৱিসেসতো সীলস্স মূলকাৰণং পৰূপঘাতলক্খণা দুস্সীল্যা ওৰমাপনতো. যথা হি পাণাতিপাতো পৰূপঘাতলক্খণো, তথা পৰেসং সাপতেয্যাৱহৰণং, সত্তিপ্পহাৰতোপি ধনস্সাৱহাৰো গৰুতৰোতি. তথা অব্ৰহ্মচৰিযং গব্ভধাৰণাদিদুক্খাৱহনতো, পৰদাৰাতিক্কমে পন ৱত্তব্বমেৱ নত্থি. পৰেসং ৱিসংৱাদনভেদনমম্মঘট্টনানং পৰূপঘাতভাৱো পাকটো এৱ, সম্ফপ্পলাপো অত্থগ্গাহাপনতো অনত্থুপ্পাদনতো, অভিজ্ঝা অদিন্নাদানাদিহেতুতো, ব্যাপাদো পাণাতিপাতাদিহেতুতো, মিচ্ছাদিট্ঠি সব্বানত্থহেতুতো পৰূপঘাতলক্খণা, মিচ্ছাদিট্ঠি ধম্মিকপটিঞ্ঞোপি পাণাতিপাতাদীনি কৰোতি, পৰে চ তত্থ নিযোজেতি, কিমঙ্গং পন ইতৰে. ৱিহিংসলক্খণা দুস্সীল্যা ওৰমা অৱিহিংসলক্খণা ৱিসেসতো সীলস্স বলৱকাৰণং. সীলপদট্ঠানো চ সমাধি, সমাধিপদট্ঠানা চ পঞ্ঞাতি সব্বগুণানং মূলভূতা অৱিহিংসা. অপিচ উড়াৰজ্ঝাসযানং নিসম্মকাৰীনং ধীৰানং উত্তমপুৰিসানং সীলং ৱিয সমাধিপঞ্ঞাপি পৰেসং হিতসুখাৱহাৱ সম্পজ্জন্তীতি এৱম্পি কৰুণা সব্বগুণানং মূলন্তি সা আদিতো ৱুত্তা.

ততো পৰং ৱিসেসতো ‘‘অৱিহিংসাসমুট্ঠানা ইমে ধম্মা’’তি দস্সনত্থং কুসলকম্মপথধম্মা গহিতা. ততো ইদং গুণানং মূলভূতং সীলং, এত্থ পতিট্ঠিতেন ইমে ধম্মা উপ্পাদেতব্বাতি দস্সনত্থং অট্ঠ সম্মত্তা গহিতা. তেসং ৱিসোধনায পটিপন্নস্স আদিতো এৱং হোতীতি দস্সনত্থং নীৱৰণৱিৱেকো গহিতো, আদিতো নীৱৰণদ্ৱযস্স অগ্গহণে গহিতাগহিতকাৰণং অট্ঠকথায ৱুত্তমেৱ. কোধস্স পন ব্যাপাদতো ভেদো ৱত্থসুত্তৱণ্ণনাযং (ম. নি. অট্ঠ. ১.৭১) ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বো. কোধাদিপ্পহানেন চেত্থ সল্লেখসিদ্ধীতি দস্সনত্থং ততো উপক্কিলেসৱিসুদ্ধি গহিতা. সা চ সুব্বচকল্যাণমিত্তঅপ্পমত্ততাহি সিজ্ঝতীতি দস্সনত্থং পকিণ্ণকা গহিতা. সম্পন্নসোৱচস্সতাদিগুণস্স ইমে ধম্মা পাৰিপূৰিং গচ্ছন্তি, ৱিপস্সনং পৰিব্ৰূহেত্ৱা অৰিযমগ্গাধিগমায সংৱত্তন্তীতি দস্সনত্থং সদ্ধম্মা গহিতা. এৱংভূতস্স অযং মিচ্ছাগাহো লোকুত্তৰগুণাধিগমস্স অন্তৰাযকৰো, তস্মা সো দূৰতো ৱজ্জেতব্বো, এৱং যথাৱুত্তায সম্মাপটিপত্তিযা অৰিযমগ্গং অধিগচ্ছন্তো সল্লেখং মত্থকং পাপেতীতি দস্সনত্থং ‘‘সন্দিট্ঠিপৰামাসী’’তিআদি ৱুত্তন্তি এৱমেতেসং চতুচত্তালীসায সল্লেখাকাৰানং গহণপযোজনং অনুপুব্বী চ ৱেদিতব্বা. পযোগতো সল্লেখপটিপদং পটিপজ্জিতুং অসক্কোন্তানং চিত্তুপ্পাদোপি বহূপকাৰোতি আহ ‘‘চিত্তুপ্পাদস্সপি বহূপকাৰতং দস্সেতু’’ন্তি.

কুসলেসু ধম্মেসূতি অৱিহিংসাদীসু যথাৱুত্তঅনৱজ্জধম্মেসু. অনুৱিধিযনাতি চিত্তুপ্পাদস্স কাযৱাচাহি অনুৱিধানা. তেসং ধম্মানন্তি অৱিহিংসাদিধম্মানং, তেসং ৱা চিত্তুপ্পাদৱসেন পৱত্তধম্মানং. ইদানি যথাৱুত্তধম্মং ৱিত্থাৰতো দস্সেতুং ‘‘কস্মা পনা’’তিআদি আৰদ্ধং. সৰণগমনং ৱাচায ৱিঞ্ঞাপেতুং অসক্কোন্তস্স ৱসেন ৱুত্তং ‘‘কাযেন ৱা’’তি. ‘‘সীলং কাযেন সমাদিযতী’’তি এত্থাপি এসেৱ নযো. এত্থ চ তথা তথা পৱত্তসল্লহুককামাৱচৰকুসলচিত্তুপ্পত্তিং উপাদায তথাৰূপকুসলকাযৱচীকম্মানং বহূপকাৰতা ৱুত্তাতি ন সভাৱতো চিত্তুপ্পাদস্স বহূপকাৰতং ঞাযতীতি দট্ঠব্বং.

৮৫. হিতাধিগমাযাতি দিট্ঠধম্মিকাদিহিতসম্পত্তিযা, অৰিযমগ্গাধিগমায এৱ ৱা. অৰিযমগ্গো হি একন্তহিতত্তা হিতো নাম. পৰিৱজ্জনৱসেন কমনং পৱত্তি পৰিক্কমনন্তি আহ ‘‘পৰিক্কমনায পৰিৱজ্জনত্থাযা’’তি. সম্মাদস্সনুপাযসংৱিধানেন অৱিহিংসা পটিযত্তা সম্মাসম্বুদ্ধেন. সুখেনেৱাতি অকিচ্ছেনেৱ. এতেনেৱ উপাযেনাতি এতেনেৱ অৱিহিংসাপদে ৱুত্তেন ৱিধিনা. সব্বপদানীতি সেসানি তেচত্তালীস পদানি.

৮৬. অকুসলা পটিসন্ধিঅজনকা নাম উদ্ধচ্চসহগতচিত্তুপ্পাদধম্মা অঞ্ঞেপি পৱত্তিৱিপাকমত্তদাযিনো, দিন্নায পটিসন্ধিযা ৱিপাকজনকা, পচ্চযৱেকল্লেন ৱিপচ্চিতুং অলদ্ধোকাসা অহোসিকম্মাদযো ৱা অজনকা. জাতিৱসেনাতি অকুসলজাতিৱসেন. অধোভাগঙ্গমনীযাতি অপাযগমনীযা. এৱংনামাতি নামগ্গহণেন সভাৱং উপলক্খেতি সতি পচ্চযসমৱাযে তংসভাৱানতিৱত্তনতো. তেনাহ ‘‘ৱিপাককালে অনিট্ঠাকন্তৱিপাকত্তা’’তি. ৱুত্তনযেনেৱ কুসলপক্খো ৱেদিতব্বো. অযং পন ৱিসেসো, ইধ পটিসন্ধিঅজনকা অভিঞ্ঞাসহগতধম্মা, সেসং ৱুত্তসদিসমেৱ. সব্বে অকুসলাতি এত্থ ৱিহিংসমেকং ঠপেত্ৱা ইতৰে সব্বে অকুসলা উপমাভূতা. ৱিহিংসা হি উপমেয্যং. সব্বে কুসলাতি এত্থাপি এসেৱ নযো. এতেনেৱ উপাযেনাতি যথা ৱিহিংসানং উপমেয্যতা, তদৱসেসানং কুসলাকুসলানং উপমাভাৱো ৱুত্তো, ইমিনা নযেন অকুসলং পাণাতিপাতাদিঅকুসলেন ইতৰেন, কুসলঞ্চ পাণাতিপাতাপটিৱিৰতিআদিকুসলেন ইতৰেন উপমেতব্বং.

৮৭. পৰিনিব্বাপনেতি কিলেসপৰিড়াহৱূপসমনে. পৰিতো লিম্পনট্ঠেন পলিপং ৱুচ্চতি মহাকদ্দমং, তং পন একন্ততো গম্ভীৰম্পি হোতীতি ‘‘গম্ভীৰকদ্দমে নিমুগ্গো’’তি ৱুত্তং. পলিপং ৱিয পলিপন্তি পঞ্চ কামগুণা ৱুচ্চন্তি, তস্মা এৱং ইদানি ৱুচ্চমানেন উপমোপমেয্যসংসন্দননযেন এত্থ ইমস্মিং ঠানে অত্থযোজনা ৱেদিতব্বা. ন হি তং কাৰণন্তি এত্থ কাৰণং নাম হত্থস্স ৱা পাদস্স ৱা অপলিপন্নভাৱো, সো পন নত্থি. এস নযো উপমেয্যেপি.

তত্থ সিযা কস্সচি পৰিৱিতক্কো ‘‘ভগৱতো দেসনানুভাৱেন ভিক্খুআদযো কথেন্তী’’তি. ‘‘ভগৱাযেৱ হি তত্থ উদ্ধৰতী’’তি ৱত্ৱা উপমায তদত্থং ৱিভাৱেতুং ‘‘ৰঞ্ঞো’’তিআদি ৱুত্তং. পুথুজ্জনা তাৱতিট্ঠন্তু, সাৱকসিখাপ্পত্তৱিসেসানম্পি অৰিযানং দেসনা সত্থুযেৱ দেসনাতি দস্সেতুং ‘‘কিঞ্চাপী’’তিআদিমাহ. তথা হি তেহি দেসিতসুত্তানি বুদ্ধৱচনমেৱ, তেসং দেসনায লদ্ধৱিসেসাপি অৰিযা বুদ্ধপুত্তাযেৱাতি.

অনিব্বিসতাযাতি অনিব্বিসেৱনতায. অসিক্খিতৱিনযতাযাতি পঞ্চন্নং ৱিনযানং সাদৰং অসিক্খিতভাৱেন. তে পন ৱিনযা তিস্সন্নং সিক্খানং সিক্খাপনেন হোতীতি আহ ‘‘তিস্সো সিক্খা সিক্খাপেস্সতী’’তি. কিং পন তন্তি? ‘‘ঠানমেতং ৱিজ্জতী’’তি এত্থ ৱুত্তং কিং পন ঠানন্তি আহ ‘‘অপলিপপলিপন্নত্ত’’ন্তিআদি. যস্মা পাড়িযং ‘‘সো ৱত চুন্দা’’তিআদিনা সামঞ্ঞত্থং উপমাভাৱেন গহেত্ৱা ৱিসেসত্থো উপমেয্যভাৱেন ৱুত্তো, তস্মা তমত্থং ‘‘এৱমত্থো ৱেদিতব্বো’’তিআদিনা সাধাৰণতো ৱত্ৱা পুন অসাধাৰণতো ৱিৱৰন্তো ‘‘কিং ৱুত্তং হোতী’’তিআদিমাহ. পৰস্স ৱিহিংসাচেতনং নিব্বাপেস্সতীতি ইদং যো অৱিহিংসাসঙ্খাতং সম্মাপটিপত্তিং দিস্ৱা দিট্ঠানুগতিং আপজ্জন্তো ধম্মদেসনায পৰো অৱিহিংসকো হোতি, তাদিসং সন্ধায ৱুত্তং. আদেসনঞ্হি তস্স ৱচনন্তি. তেনাহ ‘‘অযং যা এসা ৱিহিংসকস্সা’’তি. পুব্বে ৱিহিংসকস্স মিচ্ছাপটিপজ্জন্তস্স. ৱিহিংসাপহানায মগ্গং ভাৱযতোতিআদিনা অত্তনো এৱ অৱিহিংসায ৱিহিংসাপৰিনিব্বানায সংৱত্তনমাহ. তেনাহ ‘‘পৰিনিব্বুতো ৱিযা’’তিআদি. সব্বপদেসূতি ‘‘পাণাতিপাতিস্সা’’তিআদিনা আগতেসু তেচত্তালীসায পদেসু.

৮৮. এৱন্তি দেসিতাকাৰপৰামসনং. তস্সাতি সল্লেখস্স. ‘‘অত্থি খ্ৱেস ব্ৰাহ্মণ, পৰিযাযো’’তিআদীসু (অ. নি. ৮.১১; পাৰা. ৩-১০) ৱিয পৰিযায-সদ্দো কাৰণত্থোতি আহ ‘‘সল্লেখকাৰণ’’ন্তি. তেসং ৱসেনাতি সল্লেখানং ৱসেন. মেত্তায উপসংহৰণৱসেন হিতং এসন্তেন. কৰুণায ৱসেন অনুকম্পমানেন. পৰিগ্গহেত্ৱাতি পৰিতো গহেত্ৱা, পৰিত্ৱাতি অত্থো. পৰিচ্চাতি পৰিতো ইত্ৱা, সমন্ততো ফৰিত্ৱা ইচ্চেৱ অত্থো. মা পমজ্জিত্থাতি ‘‘ঝাযথা’’তি ৱুত্তসমথৱিপস্সনানং অঞ্ঞাণেন, অঞ্ঞেন ৱা কেনচি পমাদকাৰণেন মা পমাদং আপজ্জিত্থ. নিয্যানিকসাসনে হি অকত্তব্বকৰণম্পি পমাদোতি. ৱিপত্তিকালেতি সত্তঅসপ্পাযাদিৱিপত্তিযুত্তকালে. যথাৱুত্তা পঞ্চ পৰিযাযা অঞ্ঞেপি সব্বে সাসনগুণা ইধেৱ সঙ্গহং গচ্ছন্তীতি আহ ‘‘ঝাযথ, মা পমাদত্থাতি তুম্হাকং অনুসাসনী’’তি.

সল্লেখসুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.