১১. পঞ্ঞত্তিহাৰৱণ্ণনা

‘‘সব্বধম্মমূলপৰিযায’’ন্তি এত্থ সব্বধম্মা নাম সক্কাযধম্মা, তে খন্ধৱসেন পঞ্চধা পঞ্ঞত্তা, আযতনৱসেন দ্ৱাদসধা, ধাতুৱসেন অট্ঠাৰসধা পঞ্ঞত্তা. ‘‘মূল’’ন্তি ৱা ‘‘মূলপৰিযায’’ন্তি ৱা মঞ্ঞনা ৱুত্তা, তা তণ্হামানদিট্ঠিৱসেন তিধা অন্তৰভেদেন অনেকধা চ পঞ্ঞত্তা. অথ ৱা ‘‘সব্বধম্মা’’তি তেভূমকধম্মানং সঙ্গহপঞ্ঞত্তি, ‘‘মূলপৰিযায’’ন্তি তেসং পভৱপঞ্ঞত্তি, ‘‘ৱো’’তি সম্পদানপঞ্ঞতি, ‘‘দেসেস্সামি ভাসিস্সামী’’তি পটিঞ্ঞাপঞ্ঞত্তি, ‘‘সুণাথ সাধুকং মনসি কৰোথা’’তি চ আণাপনপঞ্ঞত্তি, ‘‘অস্সুতৱা’’তি পটিৱেধৱিমুখতাপঞ্ঞত্তি চেৱ পৰিযত্তিৱিমুখতাপঞ্ঞত্তি চ, ‘‘পুথুজ্জনো’’তি অনৰিযপঞ্ঞত্তি, সা অৰিযধম্মপটিক্খেপপঞ্ঞত্তি চেৱ অৰিযধম্মৱিৰহপঞ্ঞত্তি চ, ‘‘অৰিযান’’ন্তি অসমপঞ্ঞত্তি চেৱ সমপঞ্ঞত্তি চ. তত্থ অসমপঞ্ঞত্তি তথাগতপঞ্ঞত্তি, সমপঞ্ঞত্তি পচ্চেকবুদ্ধানঞ্চেৱ উভতোভাগৱিমুত্তাদীনঞ্চ ৱসেন অট্ঠৱিধা ৱেদিতব্বা. ‘‘অৰিযানং অদস্সাৱী’’তিআদি দস্সনভাৱনাপটিক্খেপপঞ্ঞত্তি, ‘‘পথৱিং মঞ্ঞতী’’তিআদি পঞ্চন্নং উপাদানক্খন্ধানং দ্ৱাদসন্নং আযতনানং অট্ঠাৰসন্নং ধাতূনং সম্মসনুপগানং ইন্দ্ৰিযানং নিক্খেপপঞ্ঞত্তি চেৱ পভৱপঞ্ঞত্তি চ, তথা ৱিপল্লাসানং কিচ্চপঞ্ঞত্তি পৰিযুট্ঠানং দস্সনপঞ্ঞত্তি কিলেসানং ফলপঞ্ঞত্তি অভিসঙ্খাৰানং ৱিৰূহনপঞ্ঞত্তি তণ্হায অস্সাদনপঞ্ঞত্তি দিট্ঠিযা ৱিপ্ফন্দনপঞ্ঞত্তি, ‘‘সেক্খা’’তি সদ্ধানুসাৰীসদ্ধাৱিমুত্তদিট্ঠিপ্পত্তকাযসক্খীনং দস্সনপঞ্ঞত্তি চেৱ ভাৱনাপঞ্ঞত্তি চ ‘‘অপ্পত্তমানসো’’তি সেক্খধম্মানং ঠিতিপঞ্ঞত্তি, ‘‘অনুত্তৰং যোগক্খেমং পত্থযমানো’’তি পঞ্ঞায অভিনিব্বিদাপঞ্ঞত্তি, ‘‘অভিজানাতী’’তি অভিঞ্ঞেয্যধম্মানং অভিঞ্ঞাপঞ্ঞত্তি, দুক্খস্স পৰিঞ্ঞাপঞ্ঞত্তি, সমুদযস্স পহানপঞ্ঞত্তি, নিৰোধস্স সচ্ছিকিৰিযাপঞ্ঞত্তি, মগ্গস্স ভাৱনাপঞ্ঞত্তি, ‘‘মা মঞ্ঞী’’তি মঞ্ঞনানং পটিক্খেপপঞ্ঞত্তি, সমুদযস্স পহানপঞ্ঞত্তি. ইমিনা নযেন সেসপদেসুপি ৱিত্থাৰেতব্বং. অযং পঞ্ঞত্তি হাৰো.