১২. ওতৰণহাৰৱণ্ণনা
‘‘সব্বধম্মমূলপৰিযায’’ন্তি এত্থ সব্বধম্মা নাম লোকিযা পঞ্চক্খন্ধা দ্ৱাদসাযতনানি অট্ঠাৰস ধাতুযো দ্ৱে সচ্চানি একূনৱিসতি ইন্দ্ৰিযানি দ্ৱাদসপদিকো পচ্চযাকাৰোতি, অযং সব্বধম্মগ্গহণেন খন্ধাদিমুখেন দেসনায ওতৰণং. ‘‘মূল’’ন্তি ৱা ‘‘মূলপৰিযায’’ন্তি ৱা মঞ্ঞনা ৱুত্তা, তা অত্থতো তণ্হা মানো দিট্ঠি চাতি তেসং সঙ্খাৰক্খন্ধসঙ্গহোতি অযং খন্ধমুখেন ওতৰণং. তথা ‘‘ধম্মাযতনধম্মধাতূহি সঙ্গহো’’তি অযং আযতনমুখেন ধাতুমুখেন চ ওতৰণং. ‘‘অস্সুতৱা’’তি ইমিনা সুতস্স ৱিবন্ধভূতা অৱিজ্জাদযো গহিতা, ‘‘পুথুজ্জনো’’তি ইমিনা যেসং কিলেসাভিসঙ্খাৰানং জননাদিনা পুথুজ্জনোতি ৱুচ্চতি, তে কিলেসাভিসঙ্খাৰাদযো গহিতা, ‘‘অৰিযানং অদস্সাৱী’’তিআদিনা যেসং কিলেসধম্মানং ৱসেন অৰিযানং অদস্সাৱিআদিভাৱো হোতি, তে দিট্ঠিমানাৱিজ্জাদযো গহিতাতি সব্বেহি তেহি সঙ্খাৰক্খন্ধসঙ্গহোতি পুব্বে ৱুত্তনযেনেৱ ওতৰণং ৱেদিতব্বং. ‘‘সঞ্জানাতি মঞ্ঞতি অভিজানাতি ন মঞ্ঞতী’’তি এত্থাপি সঞ্জাননমঞ্ঞনাঅভিজাননানুপস্সনানং সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্নত্তা ৱুত্তনযেনেৱ ওতৰণং ৱেদিতব্বং. তথা সেক্খগ্গহণেন সেক্খা, ‘‘অৰহ’’ন্তিআদিনা অসেক্খা সীলক্খন্ধাদযো গহিতাতি এৱম্পি খন্ধমুখেন ওতৰণং, আযতনধাতাদিমুখেন চ ওতৰণং ৱেদিতব্বং. তথা ‘‘ন মঞ্ঞতী’’তি তণ্হাগাহাদিপটিক্খেপেন দুক্খানুপস্সনাদযো গহিতা, তেসং ৱসেন অপ্পণিহিতৱিমোক্খমুখাদীহি ওতৰণং ৱেদিতব্বং. ‘‘পৰিঞ্ঞাত’’ন্তি ইমিনা পৰিজাননকিচ্চেন পৱত্তমানা বোধিপক্খিযধম্মা গয্হন্তীতি সতিপট্ঠানাদিমুখেন ওতৰণং ৱেদিতব্বং. নন্দিগ্গহণেন ভৱগ্গহণেন তণ্হাগহণেন চ সমুদযসচ্চং, দুক্খগ্গহণেন জাতিজৰামৰণগ্গহণেন চ দুক্খসচ্চং, ‘‘তণ্হানং খযা’’তিআদিনা নিৰোধসচ্চং, অভিসম্বোধিযা গহণেন মগ্গসচ্চং গহিতন্তি অৰিযসচ্চেহি ওতৰণন্তি. অযং ওতৰণো হাৰো.