৪. পদট্ঠানহাৰৱিভঙ্গৱণ্ণনা
২২. তেসং তেসন্তি অনৱসেসপৰিযাদানং, তেন যে সুত্তে ৱুত্তা চ ধম্মা, যে চ তেসং কাৰণভূতং, তেসং সব্বেসম্পীতি ৱুত্তং হোতি. সব্বধম্মযাথাৱঅসম্পটিৱেধোতি ইমমত্থং দস্সেতুং ‘‘কত্থ পন সো’’তিআদি ৱুত্তং.
পিযাযিতব্বজাতিযন্তি পেমনীযসভাৱং. মিচ্ছাপটিপদাতি পমাদাপত্তি, মিচ্ছাভিনিৱেসো ৱা. একৱাৰং উপ্পন্নাপি পাণাতিপাতচেতনা ৱেৰপ্পসৱনতো দোসস্স, একৱাৰং উপ্পন্নাপি পমাদাপত্তি, মিচ্ছাভিনিৱেসো ৱা মোহস্স উপ্পত্তিকাৰণন্তি পাড়িযং অৱুত্তম্পি নযতো নিদ্ধাৰেতব্বন্তি দস্সেন্তো ‘‘দোসস্স…পে… ইমিনাৱ নযেন অত্থো ৱেদিতব্বো’’তি আহ. নিমিত্তত্থগ্গহণলক্খণং ৱণ্ণসণ্ঠানং, অনুব্যঞ্জনত্থগ্গহণলক্খণং অনুব্যঞ্জনন্তি ‘‘নিমিত্তানুব্যঞ্জনগ্গহণলক্খণা’’তি ৱুত্তং. তত্থ তত্থ নিমিত্তং ইত্থিপুৰিসনিমিত্তং. অনুব্যঞ্জনং হত্থপাদহসিতকথিতাদি. ফস্সো পচ্চযো এতিস্সাতি ফস্সপচ্চযা, তংভাৱো ফস্সপচ্চযতা. অস্সাদেতি এতাযাতি অস্সাদো, তণ্হা.
ৱত্থূনি ঞেয্যধম্মোতি আহ ‘‘ৱত্থুঅৱিপ্পটিপত্তি ৱিসযসভাৱপটিৱেধো’’তি. ইধাধিপ্পেতং সম্মাপটিপত্তিং দস্সেতুং ‘‘সীলসমাধিসম্পদান’’ন্তি ৱুত্তং. একদেসুপলক্খণৱসেন, ৱণ্ণগন্ধৰাগিসপ্পাযৱসেন ৱা পাড়িযং ‘‘ৱিনীলকৱিপুব্বকগ্গহণলক্খণা অসুভসঞ্ঞা’’তি ৱত্ৱা ‘‘তস্সা নিব্বিদাপদট্ঠান’’ন্তি ৱুত্তং নিব্বিদং দস্সেন্তো ‘‘নিব্বিদা’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ পৰিতস্সনতো ৱিসেসেতুং ‘‘ঞাণেনা’’তি ৱিসেসিতং. তথা পৱত্তন্তি নিব্বিদনাকাৰেন পৱত্তনং.
যোনিসো উম্মুজ্জন্তিযা ৱিদেহৰঞ্ঞো ধীতায ৰুচায জাতিস্সৰঞাণং কম্মস্সকতঞ্ঞাণস্স কাৰণং অহোসি, ন পন অসপ্পুৰিসূপনিস্সযতো, অযোনিসো উম্মুজ্জন্তস্স তস্সেৱ ৰঞ্ঞো সেনাপতিনো অলাতস্স বীজকস্স দাসস্সাতি ইমমত্থং দস্সেন্তো ‘‘ইমস্স চ…পে… উদাহৰিতব্বো’’তি আহ. সোতি পসাদো. অৱত্থাৱিসেসোতি সম্পযুত্তধম্মানং অনাৱিলভাৱলক্খিতো অৱত্থাভেদো. আযতনগতোতি ঠানগতো, ৰতনত্তযৱিসযোতি অত্থো. ‘‘কাযো’’তিআদিনা অৱত্থাৱিসেসেন ৱিনা সভাৱসিদ্ধমেৱ পদট্ঠানং দস্সেতি.
ইমস্মিং চ ঠানে পাড়িযং পুব্বে যেসং ধম্মানং পদট্ঠানং নিদ্ধাৰিতং, তে ধম্মা যেসং ধম্মানং পদট্ঠানানি হোন্তি, তে দস্সেতুং ‘‘অপৰো নযো’’তিআদি আৰদ্ধন্তি ৱেদিতব্বং. অস্সাদমনসিকাৰো অযোনিসোমনসিকাৰলক্খণো ৱুত্তো নিদস্সনমত্তঅত্থোতি ৱেদিতব্বো, যেভুয্যেন সত্তানং লোভৱসেন অযোনিসোমনসিকাৰা সংৱত্তন্তীত্তি দস্সনত্থং ৱা এৱং ৱুত্তং. উপপত্তি এৱ ওপপচ্চযং, তস্স ভাৱো ওপপচ্চযিকন্তি আহ ‘‘উপপত্তিভৱভাৱেনা’’তি. ৱৱত্থিতভাৱোতি ৱৱত্থিতভাৱো ৰূপস্স দস্সনাদিপটিনিযতাৰম্মণকিচ্চতা. ভৱস্স অঙ্গানীতি ভৱস্স কাৰণানি. দুতিযে অঙ্গানীতি অৱযৱা, কম্মৱট্টম্পি ৱা কাৰণঙ্গভাৱেন যোজেতব্বং.
কম্মট্ঠানস্সাতি ভাৱনায ব্ৰূহনা ৱড্ঢনা. তেসূতি তিত্থঞ্ঞুতাদীসু. কল্যাণমিত্তস্স সম্মদেৱ পযিৰুপাসনাযপীতি তং নিস্সায লদ্ধেন সব্বায ধম্মস্সৱনেন ধম্মুপসংহিতং পামোজ্জং হোতীতি তিত্থঞ্ঞুতা পীতঞ্ঞুতায পদট্ঠানং. এৱং যায ৱিমুত্তিযা সতি ৱিমুত্তিঞাণদস্সনং হোতীতি সা তস্স পদট্ঠানন্তি অযমত্থো পাকটোতি আহ ‘‘পুৰিমানং…পে… সুৱিঞ্ঞেয্যো এৱা’’তি. সহ অধিট্ঠানেনাতি ঞাতপৰিঞ্ঞায সদ্ধিং. ঞাতপৰিঞ্ঞা হি তীৰণপৰিঞ্ঞায অধিট্ঠানং. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
পদট্ঠানহাৰৱিভঙ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.