৫. পঠমপৱাৰণাসিক্খাপদৱণ্ণনা

ভুত্তাৱী পৱাৰণং নাম পঞ্চঙ্গিকং. তেসু ‘‘অসনং পঞ্ঞাযত্তী’’তি এতেনেৱ ‘‘ভুত্তাৱী’’তি এতস্স সিদ্ধত্তা ৱিসুং অত্থসিদ্ধি ন দিস্সতি. দিস্সতি চে, অঙ্গানং ছক্কত্তদস্সনন্তি (ৱজিৰ. টী. পাচিত্তিয ২৩৮-২৩৯) লিখিতং. ‘‘ভোজনং পঞ্ঞাযতী’’তি অভিহটং সন্ধায ৱুত্তং.

কোট্টেত্ৱা কতচুণ্ণম্পীতি পি-কাৰেন কুণ্ডকং সম্পিণ্ডেতি. সমপাকভজ্জিতানং পন আতপসুক্খানং ৱা কুণ্ডকং ৱা যে কেচি তণ্ডুলা ৱাতি এত্তকমেৱ ৱুত্তত্তা সমপাকভজ্জিতানং ৱীহীনং, ৱীহিপলাসানং ৱা তণ্ডুলচুণ্ণং পৱাৰেতি. তথা খৰপাকভজ্জিতানং কুণ্ডকম্পি পৱাৰেতি. ভজ্জিতসত্তুযো পিণ্ডেত্ৱা কতো অপক্কসত্তুমোদকোপি পৱাৰেতীতি লিখিতং. সচে অৱসিট্ঠং নত্থি, ন পৱাৰেতি. কস্মা? অসনসঙ্খাতস্স ৱিপ্পকতভোজনস্স অভাৱতো.

অকপ্পিযমংসং পন কিঞ্চাপি পটিক্খিপিতব্বট্ঠানে ঠিতং, খাদিযমানং পন মংসভাৱং ন জহাতি, তস্মা পৱাৰেতি. ভোজনসালায ভুঞ্জন্তো চে অত্তনো অপাপুণনকোট্ঠাসং অভিহটং পটিক্খিপতি, ন পৱাৰেতি. কামং পটিক্খিপতি, পত্তে পন আৰামিকা আকিৰন্তি, তং ভুঞ্জিতুং ন ৱট্টতি. ইদঞ্হি বুদ্ধপ্পটিকুট্ঠায অনেসনায উপ্পন্নেযেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. যথা হি সঙ্ঘতো লদ্ধং পিণ্ডং দুস্সীলো দেতি, তঞ্চে পটিক্খিপতি, ন পৱাৰেতি, এৱংসম্পদমিদন্তি চ, ৱিভাগো লজ্জী চে দেতি, তং সো ন অজ্ঝোহৰিতুকামতায পটিক্খিপতি, পৱাৰেতীতি চ, ‘‘সমংসৰসং সমচ্ছৰস’’ন্তি আপজ্জনতো ‘‘মংসৰস’’ন্তি ৱুত্তে পন পটিক্খিপতো হোতি, ‘‘মংসস্স ৰসং মংসৰস’’ন্তি অযং ৱিগ্গহো নাধিপ্পেতোতি চ ৱুত্তং. ভত্তমিস্সকং যাগুং আহৰিত্ৱা ‘‘যাগুং গণ্হথা’’তি ৱদতি, ন পৱাৰেতি. ‘‘ভত্তং গণ্হথা’’তি ৱুত্তে পৱাৰেতি. কস্মা? যেনাপুচ্ছিতো, তস্স অত্থিতায. এত্থ পন ‘‘যাগুমিস্সকং গণ্হথা’’তি ৱদতি, তত্ৰ চে যাগু বহুতৰা ৱা হোতি, সমসমা ৱা. ভত্তং মন্দং, ন পৱাৰেতি. যাগু চে মন্দা, ভত্তং বহুতৰং, পৱাৰেতি. ইদঞ্চ সব্বঅট্ঠকথাসু ৱুত্তত্তা ন সক্কা পটিক্খিপিতুং. কাৰণং পনেত্থ দুদ্দসং. ‘‘ভত্তমিস্সকং গণ্হথা’’তি ৱদতি. তত্ৰ ভত্তং বহুতৰং ৱা সমকং ৱা অপ্পতৰং ৱা হোতি, পৱাৰেতি এৱ. ভত্তং ৱা যাগুং ৱা অনামসিত্ৱা ‘‘মিস্সকং গণ্হথা’’তি ৱদতি. তত্ৰ চে ভত্তং বহুতৰং, সমকং ৱা হোতি, পৱাৰেতি. অপ্পতৰং ন পৱাৰেতি. তং সব্বং ৱীমংসিতব্বন্তি.

ফলং ৱা কন্দমূলাদি ৱা পঞ্চহি সমণকপ্পেহি কপ্পিযং অকতন্তি এত্থ কপ্পিযং অকাৰাপিতেহি কদলিফলাদীহি সদ্ধিং অতিৰিত্তং কাৰাপেত্ৱাপি তং কদলিফলাদিং ঠপেত্ৱা অৱসেসং ভুঞ্জিতুং ৱট্টতি. অমিস্সকৰসত্তা পুন তানি কপ্পিযং কাৰাপেত্ৱা অঞ্ঞস্মিং ভাজনে ঠপেত্ৱা কাৰেত্ৱা ভুঞ্জিতুং ৱট্টতি. কস্মা? পুব্বে তেসু ৱিনযকম্মস্স অনাৰুড়্হত্তাতি ৱদন্তি.

পত্তে ৰজং পতিতং অপ্পটিগ্গহিতমেৱ হোতি. তস্মা পটিগ্গহেত্ৱাৱ ভিক্খা গণ্হিতব্বা. ‘‘অপটিগ্গহেত্ৱা গণ্হতো ৱিনযদুক্কট’’ন্তি (পাচি. অট্ঠ. ২৬৫) ৱুত্তত্তা এতমঞ্ঞেসম্পি ন ৱট্টতীতি ৱদন্তি. ‘‘তং পন পুন পটিগ্গহেত্ৱা ভুঞ্জন্তস্স অনাপত্তী’’তি এত্থাপি এৱমেৱ. ইমস্মিং পন ‘‘অতিৰিত্তং কতং অনতিৰিত্তকতং হোতী’’তি এত্থাপি এৱমেৱ. ইমস্মিং পন ‘‘অতিৰিত্তং কতং, অনতিৰিত্তং কতং হোতী’’তিআদীহি উপপৰিক্খিত্ৱা ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বোতি দীপিতং. অলমেতং সব্বন্তি ইদম্পি তে অধিকং, ইতো অঞ্ঞং ন লচ্ছসীতি অত্থো.

আহাৰত্থাযাতি ৱিকালে এৱাতি একে. ‘‘পঠমকথিনসদিসানি. ইদং পন কিৰিযাকিৰিয’’ন্তি পাঠো. কাযকম্মং অজ্ঝোহৰণতো. ৱচীকম্মং ৱাচায ‘‘অতিৰিত্তং কৰোথ, ভন্তে’’তি অকাৰাপনতোতি ৱেদিতব্বং.

পঠমপৱাৰণাসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.