৪. ৱস্সিকসাটিকসিক্খাপদৱণ্ণনা
পচ্ছিমমাসস্স পঠমদিৱসতো পট্ঠাযাতি জেট্ঠমূলপুণ্ণমাসিযা পচ্ছিমপাটিপদদিৱসতো পট্ঠায. তাৱাতি তাৱ পৰিমাণে কালে. জেট্ঠমূলপুণ্ণমাসিযা পচ্ছিমপাটিপদদিৱসতো পট্ঠায যাৱ কত্তিকপুণ্ণমা, ইমস্মিং পঞ্চমাসেতি অত্থো. কালো ৱস্সিকসাটিকাযাতিআদিনাতি এত্থ আদিসদ্দেন ‘‘সমযো ৱস্সিকসাটিকায, অঞ্ঞেপি মনুস্সা ৱস্সিকসাটিকচীৱৰং দেন্তী’’তি (পাৰা. ৬২৮) ইমেসং গহণং. দেথ মে ৱস্সিকসাটিকচীৱৰন্তিআদিকাযাতি এত্থ আদিসদ্দেন পন ‘‘আহৰথ মে ৱস্সিকসাটিকচীৱৰং, পৰিৱত্তেথ মে ৱস্সিকসাটিকচীৱৰং, চেতাপেথ মে ৱস্সিকসাটিকচীৱৰ’’ন্তি ইমেসং গহণং. অত্তনো অঞ্ঞাতকঅপ্পৱাৰিতেসু তদুভযং কৰোন্তস্স কিং হোতীতি আহ ‘‘অঞ্ঞাতকঅপ্পৱাৰিতট্ঠানে’’তিআদি. ‘‘ৱত্তভেদে দুক্কট’’ন্তি ইদং ৱস্সিকসাটিকং পুব্বে অদেন্তে সন্ধায ৱুত্তং. যে পন পুব্বেপি দেন্তি, তেসু ৱত্তভেদো নত্থি. ৱুত্তঞ্হি সমন্তপাসাদিকাযং ‘‘যে মনুস্সা পুব্বেপি ৱস্সিকসাটিকচীৱৰং দেন্তি, ইমে পন সচেপি অত্তনো অঞ্ঞাতকঅপ্পৱাৰিতা হোন্তি, ৱত্তভেদো নত্থি তেসু সতুপ্পাদকৰণস্স অনুঞ্ঞাতত্তা’’তি (পাৰা. অট্ঠ. ২.৬২৮). অঞ্ঞাতকৱিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদেন নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযন্তি ‘‘যো পন ভিক্খু অঞ্ঞাতকং গহপতিং ৱা গহপতানিং ৱা চীৱৰং ৱিঞ্ঞাপেয্য অঞ্ঞত্ৰ সমযা, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিয’’ন্তি (পাৰা. ৫১৮) ইমিনা সিক্খাপদেন নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. ইদং পন পকতিযা ৱস্সিকসাটিকদাযকেসুপি হোতিযেৱ.
গিম্হানং পচ্ছিমদ্ধমাসস্স পঠমদিৱসতো পট্ঠাযাতি এত্থ জেট্ঠমূলকাড়পক্খূপোসথস্স পচ্ছিমপাটিপদদিৱসতো পট্ঠায যাৱ আসাড়্হিপুণ্ণমা, অযমদ্ধমাসো গিম্হানং পচ্ছিমদ্ধমাসো নাম, তস্স পঠমদিৱসতো পট্ঠাযাতি অত্থো, অদ্ধমাসস্স পঠমপাটিপদদিৱসতো পট্ঠাযাতি ৱুত্তং হোতি. কত্তিকমাসস্স পচ্ছিমদিৱসো নাম পচ্ছিমকত্তিকমাসস্স পুণ্ণমা. এত্তাৱতাতি ‘‘মাসো সেসো গিম্হানন্তি ভিক্খুনা ৱস্সিকসাটিকচীৱৰং পৰিযেসিতব্বং, অদ্ধমাসো সেসো গিম্হানন্তি কত্ৱা নিৱাসেতব্ব’’ন্তি এত্তকেন গণনেন. পৰিযেসনক্খেত্তন্তি পৰিযেসনস্স খেত্তং. এতস্মিঞ্হি মাসে ৱস্সিকসাটিকং অলদ্ধং পৰিযেসিতুং ৱট্টতি. কৰণনিৱাসনক্খেত্তম্পীতি কৰণক্খেত্তঞ্চেৱ নিৱাসনক্খেত্তঞ্চ. পি-সদ্দেন পৰিযেসনক্খেত্তং সম্পিণ্ডেতি. এতস্মিঞ্হি অদ্ধমাসে পৰিযেসিতুং, কাতুং, নিৱাসেতুঞ্চ ৱট্টতি, অধিট্ঠাতুংযেৱ ন ৱট্টতি. যং পন সমন্তপাসাদিকাযং কত্থচি পোত্থকে ‘‘জেট্ঠমূলপুণ্ণমাসিযা পচ্ছিমপাটিপদদিৱসতো পট্ঠায যাৱ কালপক্খুপোসথো, অযমেকো অদ্ধমাসো পৰিযেসনক্খেত্তঞ্চেৱ কৰণক্খেত্তঞ্চ. এতস্মিঞ্হি অন্তৰে ৱস্সিকসাটিকং অলদ্ধং পৰিযেসিতুং, লদ্ধং কাতুঞ্চ ৱট্টতি, নিৱাসেতুং, অধিট্ঠাতুঞ্চ ন ৱট্টতী’’তি (পাৰা. অট্ঠ. ২.৬২৮) ৱচনং দিস্সতি, তং পমাদলিখিতং মাতিকায ৱিৰোধতোতি দট্ঠব্বং. ‘‘অদ্ধমাসো সেসো গিম্হানন্তি কত্ৱা নিৱাসেতব্ব’’ন্তি (পাৰা. ৬২৭) হি পাড়ি. সব্বম্পীতি পৰিযেসনং, কৰণং, নিৱাসনং, অধিট্ঠানঞ্চাতি সব্বম্পি. ইমিনা ইমে চত্তাৰো মাসা পৰিযেসনকৰণনিৱাসনাধিট্ঠানানং চতুন্নম্পি খেত্তন্তি দস্সেতি. এতেসু হি চতূসু মাসেসু অলদ্ধং পৰিযেসিতুং, লদ্ধং কাতুং, নিৱাসেতুং, অধিট্ঠাতুঞ্চ ৱট্টতি.
ৱস্সং উক্কড্ঢীযতীতি সংৱচ্ছৰং উদ্ধং কড্ঢীযতি ৱড্ঢীযতি, আৰুয্হতীতি অত্থো, ৱস্সানস্স পঠমমাসং উক্কড্ঢিত্ৱা গিম্হানং পচ্ছিমমাসমেৱ কৰোন্তীতি ৱুত্তং হোতি. ৱস্সূপনাযিকদিৱসে অধিট্ঠাতব্বাতি ৱস্সানতো পুব্বেযেৱ দসাহস্স অতিক্কন্তত্তা ৱস্সূপনাযিকদিৱসেযেৱ অধিট্ঠাতব্বা. তঞ্হি দিৱসং অতিক্কামেতুং ন ৱট্টতি. অন্তোৱস্সে পন লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চ তস্মিংযেৱ অন্তোৱস্সে লদ্ধদিৱসতো পট্ঠায দসাহং নাতিক্কামেতব্বা, দসাহাতিক্কমে নিট্ঠিতা পন তদহেৱ অধিট্ঠাতব্বা. দসাহে অপ্পহোন্তে চীৱৰকালং নাতিক্কামেতব্বা. অযং তাৱ কতায পৰিহাৰো. অকতায পন কো পৰিহাৰোতি আহ ‘‘সচে’’তিআদি. একাহম্পি ন লভতি ইতো অঞ্ঞস্স পৰিহাৰস্সাভাৱতোতি অধিপ্পাযো.
সো কুতো হোতীতি আহ ‘‘যাৱ হেমন্তস্স পঠমদিৱসো’’তি, জেট্ঠমূলপুণ্ণমাসিতো পট্ঠায যাৱ কত্তিকপুণ্ণমাসিযা পচ্ছিমপাটিপদদিৱসো, তাৱাতি অত্থো. এতেসু সত্তসু পিট্ঠিসমযমাসেসূতি পটিলোমক্কমেন ৱুত্তেসু কত্তিকপুণ্ণমাসিযা পচ্ছিমপাটিপদাদীসু জেট্ঠমূলপুণ্ণমাসাৱসানেসু এতেসু সত্তসু পিট্ঠিসমযনামকেসু মাসেসু. সতুপ্পাদকৰণেনাতি ‘‘কালো ৱস্সিকসাটিকাযা’’তিআদিনা নযেন সতুপ্পাদকৰণেন. ৱিঞ্ঞাপেন্তস্সাতি ‘‘দেথ মে ৱস্সিকসাটিকচীৱৰ’’ন্তিআদিনা (পাৰা. ৬২৮) নযেন ৱিঞ্ঞত্তিং কৰোন্তস্স. তেন সিক্খাপদেন অনাপত্তীতি অঞ্ঞাতকৱিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদেন অনাপত্তি, ইমিনা পন সিক্খাপদেন আপত্তিযেৱ অসমযত্তা. ৱুত্তঞ্হেতং ভদন্তবুদ্ধদত্তাচৰিযেন –
‘‘কত্ৱা পন সতুপ্পাদং, ৱস্সসাটিকচীৱৰং;
নিপ্ফাদেন্তস্স ভিক্খুস্স, সমযে পিট্ঠিসম্মতে.
‘‘হোতি নিস্সগ্গিযাপত্তি, ঞাতকাঞ্ঞাতকাদিনো;
তেসুযেৱ চ ৱিঞ্ঞত্তিং, কত্ৱা নিপ্ফাদনে তথা’’তি.
এত্থ চ ‘‘ইদং মে, ভন্তে, ৱস্সিকসাটিকচীৱৰং অতিৰেকমাসে সেসে গিম্হানে পৰিযিট্ঠং অতিৰেকদ্ধমাসে সেসে গিম্হানে কত্ৱা পৰিদহিতং নিস্সগ্গিয’’ন্তি ইমিনা (পাৰা. ৬২৮) নযেন নিস্সজ্জনৱিধানং ৱেদিতব্বং.
ৱস্সিকসাটিকপৰিযেসনৱত্থুস্মিন্তি পটিকচ্চেৱ ৱস্সিকসাটিকপৰিযেসনৱত্থুস্মিং. তিকপাচিত্তিযন্তি অতিৰেকমাসদ্ধমাসেসু অতিৰেকসঞ্ঞিৱেমতিকঊনকসঞ্ঞীনং পৰিযেসননিৱাসনৱসেন তীণি পাচিত্তিযানি, একসেসনিদ্দেসো চাযং, সামঞ্ঞনিদ্দেসো ৱা. ঊনকমাসদ্ধমাসেসূতি ঊনকমাসে চেৱ ঊনকদ্ধমাসে চ. অতিৰেকসঞ্ঞিনো, ৱেমতিকস্স ৱা দুক্কটন্তি এত্থ ‘‘পৰিযেসননিৱাসনং কৰোন্তস্সা’’তি পাঠসেসো. ইদং ৱুত্তং হোতি – ‘‘ঊনকমাসে সেসে গিম্হানে অতিৰেকসঞ্ঞিনো, ৱেমতিকস্স ৱা পৰিযেসন্তস্স দুক্কটং, ঊনকদ্ধমাসে সেসে গিম্হানে চ অতিৰেকসঞ্ঞিনো, ৱেমতিকস্স ৱা নিৱাসেন্তস্স দুক্কট’’ন্তি. ‘‘তথা’’তি ইমিনা দুক্কটং অতিদিসতি, তঞ্চ দুক্কটং উদকফুসিতগণনায অকত্ৱা ন্হানপৰিযোসানৱসেন পযোগে পযোগে কাৰেতব্বং, তঞ্চ খো ৱিৱটঙ্গণে আকাসতো পতিতউদকেনেৱ ন্হাযন্তস্স, ন ন্হানকোট্ঠকৱাপিআদীসু ঘটেহি আসিত্তূদকেন ন্হাযন্তস্স. তেনেৱাহ ‘‘সতিযা ৱস্সিকসাটিকাযা’’তিআদি. পোক্খৰণিযাদীসু পন নগ্গস্স ন্হাযন্তস্স অনাপত্তীতি সম্বন্ধো, পোক্খৰণিযাদীসু পন সতিযাপি ৱস্সিকসাটিকায নগ্গস্স ন্হাযন্তস্স নত্থি দুক্কটাপত্তীতি অত্থো.
এৱং অন্তৰাপত্তিযা অনাপত্তিং দস্সেত্ৱা ইদানি নিস্সগ্গিযেন অনাপত্তিং দস্সেতুং ‘‘অচ্ছিন্নচীৱৰস্সা’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ অচ্ছিন্নচীৱৰস্সাতি অচ্ছিন্নসেসচীৱৰস্স. তস্সাপি অসমযে নিৱাসতো অনাপত্তি. এস নযো নট্ঠচীৱৰস্স ৱাতি এত্থাপি. যথা চেত্থ নিৱাসেন্তানং তেসং অনাপত্তি, এৱং তত্থ পৰিযেসন্তানম্পীতি দট্ঠব্বং. এত্থ পন মহগ্ঘৱস্সিকসাটিকং ঠপেত্ৱা ন্হাযন্তস্স চোৰূপদ্দৱো আপদা নামাতি আহ ‘‘অনিৱত্থ’’ন্তিআদি. আপদাসু ৱা নিৱাসযতোতি আপদাসু ৱিজ্জমানাসু অসমযে নিৱাসেন্তস্স. যং পন সমন্তপাসাদিকাযং ‘‘অচ্ছিন্নচীৱৰস্সাতি এতং ৱস্সিকসাটিকংযেৱ সন্ধায ৱুত্তং. তেসঞ্হি নগ্গানং কাযোৱস্সাপনে অনাপত্তি. এত্থ চ মহগ্ঘৱস্সিকসাটিকং নিৱাসেত্ৱা ন্হাযন্তস্স চোৰূপদ্দৱো আপদা নামা’’তি অচ্ছিন্নচীৱৰাদিনো নিস্সগ্গিযেন অনাপত্তিং অদস্সেত্ৱা নগ্গস্স ন্হাযতো দুক্কটেনেৱ অনাপত্তিদস্সনং, তং যুত্তং ৱিয ন দিস্সতি. সব্বসিক্খাপদেসু হি মূলাপত্তিযা এৱ আপত্তিপ্পসঙ্গে অনাপত্তিদস্সনত্থং অনাপত্তিৱাৰো আৰভীযতি, ন অন্তৰাপত্তিযাতি, তস্মা উপপৰিক্খিতব্বং. সচীৱৰতাতি অন্তৰৱাসকউত্তৰাসঙ্গেহি সচীৱৰতা.
ৱস্সিকসাটিকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.