২. এড়কলোমৱগ্গো

১. কোসিযসিক্খাপদৱণ্ণনা

কোসিযমিস্সকন্তি ‘‘কোসকাৰকা’’তি লদ্ধৱোহাৰানং পাণকানং কোসতো নিব্বত্তং অংসু কোসিযং, তেন মিস্সং কোসিযমিস্সকং. তেন পন কোসিযেন অপ্পকেনাপি মিস্সিতং কোসিযমিস্সকমেৱ, ন ইদং অব্বোহাৰিকন্তি ৱত্তুং লব্ভা. তেনাহ ‘‘একেনাপী’’তিআদি. কোসিযংসুনাতি কিমিকোসসম্ভৱেন অংসুনা. ‘‘অন্তমসো’’তিআদিকং পন ইমস্স সিক্খাপদস্স অচিত্তকত্তা ৱুত্তং. সন্থতং নাম সন্থৰিত্ৱা কতং অৱাযিমং. তেনাহ ‘‘সমে ভূমিভাগে’’তিআদি. ইমস্সেৱ ৱচনস্স অনুসাৰেনাতি ইমস্সেৱ পঠমসন্থতস্স নিস্সজ্জনৱিধানৱচনানুসাৰেন. সব্বসন্থতন্তি সব্বসন্থতনিস্সজ্জনৱিধানং.

অঞ্ঞস্সত্থায কাৰাপনে দুক্কটত্তা অত্তনো অত্থায কাৰাপনৱসেন ‘‘সাণত্তিক’’ন্তি ৱুত্তং. অত্তনা ৱিপ্পকতপৰিযোসাপননযেনাতি ‘‘অত্তনা ৱিপ্পকতং অত্তনা পৰিযোসাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অত্তনা ৱিপ্পকতং পৰেহি পৰিযোসাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. পৰেহি ৱিপ্পকতং অত্তনা পৰিযোসাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. পৰেহি ৱিপ্পকতং পৰেহি পৰিযোসাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিয’’ন্তি (পাৰা. ৫৪৫) ইমিনা নযেন. ৱিতানাদিকৰণেতি ৱিতানভূমত্থৰণসাণিপাকাৰভিসিবিব্বোহনকৰণে. যথা চ ৱিতানাদিকৰণে, এৱং তেনাকাৰেন পৰিভোগেপি অনাপত্তি. ‘‘অৱাযিম’’ন্তি (পাৰা. ৫৪৪) ৱুত্তত্তা ৱাযিত্ৱা কৰোন্তস্সাপি অনাপত্তি.

কোসিযসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. সুদ্ধকাড়কসিক্খাপদৱণ্ণনা

কাড়কানন্তি সভাৱেন ৱা ৰজনেন ৱা কাড়কানং. যথাহ ‘‘কাড়কং নাম দ্ৱে কাড়কানি জাতিযা কাড়কং ৱা ৰজনকাড়কং ৱা’’তি. অঞ্ঞেহি অমিস্সিতানন্তি অঞ্ঞেহি অমিস্সিতকাড়কানন্তি অত্থো. ‘‘যথা পঠমে ‘একেনাপি কোসিযংসুনা’তি (কঙ্খা. অট্ঠ. কোসিযসিক্খাপদৱণ্ণনা) ৱুত্তং, তথা ইধাপি ‘একেনাপি অঞ্ঞেন অমিস্সেত্ৱা’তি অৱুত্তত্তা অঞ্ঞেন পন মিস্সকভোগেপি অপঞ্ঞাযমানৰূপকং চে ‘সুদ্ধকাড়ক’মিচ্চেৱ ৱুচ্চতী’’তি (ৱজিৰ. টী. পাৰাজিক ৫৪৭) ৱদন্তি.

এত্থ চ ‘‘ইদং মে, ভন্তে, সুদ্ধকাড়কানং এড়কলোমানং সন্থত’’ন্তিআদিনা (পাৰা. ৫৪৯) নিস্সজ্জনৱিধানং ৱেদিতব্বং. সেসন্তি পুব্বপযোগদুক্কটচতুক্কপাচিত্তিযাদিকং. অঙ্গেসু পন ‘‘সুদ্ধকাড়কভাৱো’’তি অযং ৱিসেসো.

সুদ্ধকাড়কসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. দ্ৱেভাগসিক্খাপদৱণ্ণনা

গহেতব্বাতি যথা কাড়কা অধিকা ন হোন্তি, তথা গহেতব্বা. ঠপেত্ৱা চেত্থ কাড়কওদাতে অৱসেসা গোচৰিযেসুযেৱ সঙ্গহং গচ্ছন্তীতি (সাৰত্থ. টী. ২.৫৫২) দট্ঠব্বং. এত্থ চ দ্ৱে ভাগাতি উক্কট্ঠপৰিচ্ছেদো কাড়কানং অধিকগ্গহণস্স পটিক্খেপৱসেন সিক্খাপদস্স পঞ্ঞত্তত্তা. তস্মা কাড়কানং ভাগদ্ৱযতো অধিকং ন ৱট্টতি, ঊনকং ৱট্টতি. তেনাহ ‘‘একস্সাপী’’তিআদি. একস্সাপি কাড়কলোমস্স অতিৰেকভাৱেতি তুলায ধাৰযিত্ৱা ঠপিতেসু অন্তমসো ৱাতৱেগেনপি পহিতস্স একস্সাপি কাড়কলোমস্স অধিকভাৱে সতীতি অত্থো. ‘‘ততিযং ওদাতানং, চতুত্থং গোচৰিযান’’ন্তি ইদং পন হেট্ঠিমপৰিচ্ছেদো তেসং অধিকগ্গহণে পটিক্খেপাভাৱতো. তস্মা তেসং ৱুত্তপ্পমাণতো অধিকম্পি ৱট্টতি.

এত্থ চ ‘‘ইদং মে, ভন্তে, সন্থতং অনাদিযিত্ৱা দ্ৱে তুলে সুদ্ধকাড়কানং এড়কলোমানং, তুলং ওদাতানং, তুলং গোচৰিযানং সন্থতং কাৰাপিতং নিস্সগ্গিয’’ন্তি (পাৰা. ৫৫৪) ইমিনা নযেন নিস্সজ্জনৱিধানং ৱেদিতব্বং. আদায চ ৱুত্তপৰিচ্ছেদেন অনাদায চ কৰণতো কিৰিযাকিৰিযং. সেসন্তি পুব্বপযোগদুক্কটচতুক্কপাচিত্তিযাদিকং. অযং পন ৱিসেসো – তুলং ওদাতানং তুলং গোচৰিযানং আদিযিত্ৱা কৰণে, বহুতৰং ওদাতানং বহুতৰং গোচৰিযানং আদিযিত্ৱা কৰণে, সুদ্ধং ওদাতানং সুদ্ধং গোচৰিযানং আদিযিত্ৱা কৰণে চ অনাপত্তীতি.

অঙ্গেসু পন পঠমঙ্গং কাড়কানং দ্ৱেভাগতো অতিৰেকভাৱোতি দট্ঠব্বং. ইমানি তীণি ন কেৱলং অনিস্সট্ঠানেৱ পৰিভুঞ্জিতুং ন ৱট্টন্তীতি আহ ‘‘ইমানি পনা’’তিআদি. ‘‘পৰিভুঞ্জিতুং ন ৱট্টন্তী’’তি ইমিনা যদি পৰিভুঞ্জতি, দুক্কটন্তি দস্সেতি.

দ্ৱেভাগসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. ছব্বস্সসিক্খাপদৱণ্ণনা

যং সন্থতসম্মুতিং দেতীতি সম্বন্ধো. গিলানস্স ভিক্খুনোতি যস্স ৱিনা সন্থতা ন ফাসু হোতি, ন সক্কোতি চ সন্থতং আদায পক্কমিতুং, এৱংভূতস্স গিলানস্স ভিক্খুনো. সন্থতসম্মুতিং দেতীতি ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু গিলানো ন সক্কোতি সন্থতং আদায পক্কমিতু’’ন্তিআদিনা (পাৰা. ৫৬০) পদভাজনে ৱুত্তায ঞত্তিদুতিযকম্মৱাচায সন্থতসম্মুতিং দেতি.

সাতি সন্থতসম্মুতি. ৱূপসন্তো ৱা পুন কুপ্পতীতি ৱূপসন্তো ৱা সো আবাধো পুন কুপ্পতি, অনুৱস্সম্পি কাতুং ৱট্টতি, পুন সম্মুতিদানকিচ্চং নত্থীতি অধিপ্পাযো. ন কেৱলং তস্মিংযেৱ ৰোগে কুপ্পিতে, অথ খো অঞ্ঞস্মিং ৰোগে কুপ্পিতেপি গতগতট্ঠানে অনুৱস্সং কাতুং লভতি. তেনেৱ হি সমন্তপাসাদিকাযং ‘‘সচে অৰোগো হুত্ৱা পুন মূলব্যাধিনাৱ গিলানো হোতি, সোযেৱ পৰিহাৰো, নত্থঞ্ঞং ‘সম্মুতিকিচ্চ’ন্তি ফুস্সদেৱত্থেৰো আহ. উপতিস্সত্থেৰো পন সো ৱা ব্যাধি পটিকুপ্পতু, অঞ্ঞো ৱা, সকিং ‘গিলানো’তি নামং লদ্ধং লদ্ধমেৱ, পুন ‘সম্মুতিকিচ্চং নত্থী’তি আহা’’তি (পাৰা. অট্ঠ. ২.৫৫৭) উপতিস্সত্থেৰৱাদো পচ্ছা ৱুত্তো.

এত্থ চ ‘‘ইদং মে, ভন্তে, সন্থতং ঊনকছব্বস্সানি কাৰাপিতং অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযা নিস্সগ্গিয’’ন্তি (পাৰা. ৫৬২) ইমিনা নযেন নিস্সজ্জনৱিধানং ৱেদিতব্বং. ‘‘সেসং পঠমসদিসমেৱা’’তি ইমিনা ‘‘অত্তনা কতং পৰেহি পৰিযোসাপেতী’’তিআদিকং অতিদিট্ঠং. অযং পন ৱিসেসো – পৰিপুণ্ণে ছব্বস্সে ৱা অতিৰেকছব্বস্সে ৱা অনাপত্তি. অঙ্গেসু চ ছব্বস্সানং অন্তোভাৱো নানাত্তং.

ছব্বস্সসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. নিসীদনসিক্খাপদৱণ্ণনা

নিসীদনসন্থতন্তি ‘‘নিসীদনং নাম সদসং ৱুচ্চতী’’তি এত্থ পদভাজনিযং (পাৰা. ৫৬৮) ৱুত্তত্তা সদসং সন্থতং, এত্থ চ নিসীদনগ্গহণং সন্থতে চীৱৰসঞ্ঞানিৱাৰণত্থং, যতো তে ভিক্খূ কম্বলচীৱৰসঞ্ঞায সন্থতং ছড্ডেত্ৱা ধুতঙ্গানি সমাদিযিংসু. সযনাসনপ্পযোজনত্তা সন্থতস্স ‘‘পুৰাণসন্থতং নামা’’তিআদি ৱুত্তং. যত্থাতি যস্মিং সন্থতে. ৱিদত্থিমত্তন্তি সুগতৱিদত্থিমত্তং. উক্কট্ঠপৰিচ্ছেদো চাযং ‘‘অনাপত্তি অলভন্তো থোকতৰং আদিযিত্ৱা কৰোতী’’তি (পাৰা. ৫৭০) পদভাজনে ৱুত্তত্তা. একদেসেতি ইদানি কত্তব্বনৱসন্থতস্স একপ্পদেসে. ৱিজটেত্ৱাতি ৱিদ্ধংসেত্ৱা. অনাদাতি য-কাৰলোপেনাযং নিদ্দেসোতি আহ ‘‘সতি পুৰাণসন্থতে অগ্গহেত্ৱা’’তি.

এত্থ চ ‘‘ইদং মে, ভন্তে, নিসীদনসন্থতং অনাদিযিত্ৱা পুৰাণসন্থতস্স সামন্তা সুগতৱিদত্থিং কাৰাপিতং নিস্সগ্গিয’’ন্তি (পাৰা. ৫৬৮) ইমিনা নযেন নিস্সজ্জনৱিধানং ৱেদিতব্বং. সন্থতৱিস্সজ্জনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তন্তি ভগৱতা সন্থতানি ৱিপ্পকিণ্ণানি দিস্ৱা ‘‘সদ্ধাদেয্যৱিনিপাতনে কাৰণং নত্থি, পৰিভোগুপাযং নেসং দস্সেস্সামী’’তি (পাৰা. অট্ঠ. ২.৫৬৬) সন্থতৱিস্সজ্জনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং. কিৰিযাকিৰিযত্তা ইমস্স সিক্খাপদস্স ‘‘সেসং ততিযসদিসমেৱা’’তি ৱুত্তং, দ্ৱেভাগসিক্খাপদসদিসমেৱাতি অত্থো. অযং পন ৱিসেসো – পুৰাণসন্থতস্স সামন্তা সুগতৱিদত্থিযা আদায কৰণে, অলভন্তস্স থোকতৰং আদায কৰণে, সব্বথা অলভন্তস্স অনাদায কৰণে চ অনাপত্তীতি. অঙ্গেসু পনেত্থ পঠমঙ্গপুৰাণসন্থতস্স সামন্তা সুগতৱিদত্থিঅনাদিযনাতি দট্ঠব্বং.

নিসীদনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. এড়কলোমসিক্খাপদৱণ্ণনা

অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নস্সাতি অদ্ধানমেৱ মগ্গো অদ্ধানমগ্গো, তং পটিপন্নস্সাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘অদ্ধানসঙ্খাত’’ন্তিআদি. অদ্ধানসদ্দেন ৱিসেসিতত্তা পন ‘‘দীঘমগ্গ’’ন্তি ৱুত্তং. অদ্ধানগমনসমযস্স ৱিভঙ্গে ‘‘অদ্ধযোজনং গচ্ছিস্সামীতি ভুঞ্জিতব্ব’’ন্তিআদিৱচনতো (পাচি. ২১৮) অদ্ধযোজনম্পি অদ্ধানমগ্গো হোতি. এড়কলোমানি চেতানি অদ্ধানমগ্গতো অঞ্ঞত্থ উপ্পন্নানি পটিগ্গহেতুং ন ৱট্টন্তি, যতো ‘‘অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নস্সা’’তিআদিকং ৱুত্তন্তি অনুযোগং সন্ধাযাহ ‘‘সব্বঞ্চেত’’ন্তিআদি. তত্থ সব্বঞ্চেতন্তি ‘‘ভিক্খুনো পনেৱ অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নস্স এড়কলোমানি উপ্পজ্জেয্যু’’ন্তিআদিকং এতং সব্বং. ৱত্থুমত্তদীপনমেৱাতি ‘‘তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰস্স ভিক্খুনো কোসলেসু জনপদে সাৱত্থিং গচ্ছন্তস্স অন্তৰামগ্গে এড়কলোমানি উপ্পজ্জিংসূ’’তিআদিকস্স (পাৰা. ৫৭১) ৱত্থুমত্তস্স দীপনমেৱ. যত্থ কত্থচীতি অদ্ধানতো অঞ্ঞত্থাপি যত্থ কত্থচি ঠানেসু. সহত্থাতি কৰণত্থে নিস্সক্কৱচনন্তি আহ ‘‘সহত্থেনা’’তি. লক্খণৱচনঞ্চেতং, তস্মা যেন কেনচি সৰীৰাৱযৱেনাতি অত্থো দট্ঠব্বো. তেনাহ ‘‘অত্তনা হৰিতব্বানীতি অত্থো’’তি. অসন্তে হাৰকেতি এত্থ পদানং অন্তোগধাৱধাৰণতো অৱধাৰণত্থো লব্ভতীতি আহ ‘‘অসন্তেযেৱা’’তিআদি.

এত্থ চ ‘‘ইমানি মে, ভন্তে, এড়কলোমানি তিযোজনং অতিক্কামিতানি নিস্সগ্গিযানী’’তিআদিনা (পাৰা. ৫৭৩) নিস্সজ্জনৱিধানং ৱেদিতব্বং. তিকপাচিত্তিযন্তি অতিৰেকতিযোজনে অতিৰেকতিযোজনসঞ্ঞিৱেমতিকঊনকসঞ্ঞীনং ৱসেন তীণি পাচিত্তিযানি. ৱাসাধিপ্পাযেন গন্ত্ৱা ততো পৰং হৰণেতি যত্থ গতো, তত্থ উদ্দেসপৰিপুচ্ছাদীনং ৱা পচ্চযাদীনং ৱা অলাভেন ততো পৰং অঞ্ঞত্থ হৰণে, ততোপি অঞ্ঞত্থাতি এৱং যোজনসতম্পি হৰণে অনাপত্তি. অচ্ছিন্নং ৱা নিস্সট্ঠং ৱাতি চোৰেহি অচ্ছিন্নং ৱা ৱিনযকম্মকতং ৱা. কতভণ্ডন্তি কতং ভণ্ডং কম্বলকোজৱসন্থতাদি যং কিঞ্চি অন্তমসো সুত্তকেন বদ্ধমত্তম্পি. তেনাহ ‘‘অন্তমসো’’তিআদি. যো পন তনুকপত্তত্থৱিকন্তৰে (পাৰা. অট্ঠ. ২.৫৭৫) ৱা আযোগঅংসবদ্ধককাযবন্ধনাদীনং অন্তৰেসু ৱা পিপ্ফলিকাদীনং মলৰক্খণত্থং সিপাটিকাযং ৱা অন্তমসো ৱাতাবাধিকো কণ্ণচ্ছিদ্দেপি লোমানি পক্খিপিত্ৱা গচ্ছতি, আপত্তিযেৱ. সুত্তকেন পন বন্ধিত্ৱা পক্খিত্তং কতভণ্ডট্ঠানে তিট্ঠতি, ৱেণিং কত্ৱা হৰতি, ইদং নিধানমুখং নাম, আপত্তিযেৱ.

পঠমপ্পটিলাভোতি অত্তনো অত্থায এড়কলোমানং পঠমুপ্পত্তি. এতেন অচ্ছিন্ননিস্সট্ঠপ্পটিলদ্ধানং পটিক্খেপো. অঞ্ঞস্স অজানন্তস্স যানে পক্খিপিত্ৱাতি (পাৰা. অট্ঠ. ২.৫৭২) গচ্ছন্তে ৰথাদিকে ৱা হত্থিপিট্ঠিআদীসু ৱা সামিকস্স অজানন্তস্সেৱ ‘‘হৰিস্সতী’’তি পক্খিপিত্ৱা. অগচ্ছন্তেপি এসেৱ নযো. সচে পন অগচ্ছন্তে ৰথাদিম্হি ৱা হত্থিপিট্ঠিআদীসু ৱা ঠপেত্ৱা আৰোহিত্ৱা সাৰেতি, হেট্ঠা ৱা গচ্ছন্তো চোদেতি, পক্কোসন্তো ৱা অনুবন্ধাপেতি, ‘‘অঞ্ঞং হৰাপেতী’’তি (পাৰা. ৫৭৫) ৱচনতো অনাপত্তি. এত্থ চ ‘‘অজানন্তস্স যানে’’তি ইমিনা জানন্তস্স চে যানে পক্খিপতি, অঞ্ঞং হৰাপেতি নামাতি দস্সেতি. অহৰণপচ্চাহৰণন্তি হৰণপচ্চাহৰণানমভাৱো.

এড়কলোমসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. এড়কলোমধোৱাপনসিক্খাপদৱণ্ণনা

সক্কেসূতি ‘‘সক্যা ৱত, ভো কুমাৰা’’তি (দী. নি. ১.২৬৭) উদানং পটিচ্চ ‘‘সক্যা’’তি লদ্ধনামানং নিৱাসো একোপি জনপদো ৰুড়্হিসদ্দেন ‘‘সক্কা’’তি ৱুচ্চতি, তস্মিং সক্কেসু জনপদে. ছব্বগ্গিযা নাম পণ্ডুকলোহিতকাদযো ছমূলকা, তেসং সিস্সা চ.

এড়কলোমধোৱাপনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. জাতৰূপসিক্খাপদৱণ্ণনা

ৰজতন্তি ন কেৱলং ৰূপিযমেৱ ইধাধিপ্পেতং, অথ খো যং কিঞ্চি ৱোহাৰগমনীযং কহাপণাদি চ এতং অধিপ্পেতন্তি আহ ‘‘অপিচা’’তিআদি. তত্থ কহাপণোতি (পাৰা. অট্ঠ. ২.৫৮৩-৫৮৪) সুৱণ্ণমযো ৱা ৰূপিযমযো ৱা পাকতিকো ৱা. লোহমাসকো নাম তম্বলোহাদীহি কতমাসকো. দাৰুমাসকো নাম সাৰদাৰুনা ৱা ৱেড়ুপেসিকায ৱা অন্তমসো তালপণ্ণেনপি ৰূপং ছিন্দিত্ৱা কতমাসকো. জতুমাসকো নাম লাখায ৱা নিয্যাসেন ৱা ৰূপং সমুট্ঠাপেত্ৱা কতমাসকো. ‘‘যে ৱোহাৰং গচ্ছন্তী’’তি ইমিনা পন পদেন যো যো যত্থ যত্থ জনপদে যদা যদা ৱোহাৰং গচ্ছতি, অন্তমসো অট্ঠিমযোপি চম্মমযোপি ৰুক্খফলবীজমযোপি সমুট্ঠাপিতৰূপোপি অসমুট্ঠাপিতৰূপোপি সব্বো সঙ্গহিতো. তদেৱাতি জাতৰূপৰজতমেৱ. হিৰঞ্ঞং নাম কহাপণো.

‘‘সাদিযতী’’তি ৱুত্তমেৱত্থং ৱিভাৱেতি ‘‘গণ্হিতুকামো হোতী’’তি. ন কেৱলং কাযৱাচাহি পটিক্খিত্তমেৱ পটিক্খিত্তং হোতি, অথ খো মনসাপি পটিক্খিত্তং পটিক্খিত্তমেৱ হোতীতি আহ ‘‘কাযৱাচাহী’’তিআদি. সচে পন কাযৱাচাহি অপ্পটিক্খিপিত্ৱা চিত্তেন অধিৱাসেতি, কাযৱাচাহি কত্তব্বস্স পটিক্খেপস্স অকৰণতো অকিৰিযসমুট্ঠানং কাযৱচীদ্ৱাৰে আপত্তিং আপজ্জতি. মনোদ্ৱাৰে পন আপত্তি নাম নত্থি.

একো সতং (পাৰা. অট্ঠ. ২.৫৮৩-৫৮৪) ৱা সহস্সং ৱা পাদমূলে ঠপেতি ‘‘তুয্হিদং হোতূ’’তি, ভিক্খু ‘‘নযিদং কপ্পতী’’তি পটিক্খিপতি. উপাসকো ‘‘পৰিচ্চত্তং মযা তুম্হাক’’ন্তি গতো, অঞ্ঞো তত্থ আগন্ত্ৱা পুচ্ছতি ‘‘কিং, ভন্তে, ইদ’’ন্তি. যং তেন চ অত্তনা চ ৱুত্তং, তং আচিক্খিতব্বং. সো চে ৱদতি ‘‘গোপেস্সামি, ভন্তে, গুত্তট্ঠানং দস্সেথা’’তি, সত্তভূমিকম্পি পাসাদং অভিৰুহিত্ৱা ‘‘ইদং গুত্তট্ঠান’’ন্তি আচিক্খিতব্বং, ‘‘ইধ নিক্খিপাহী’’তি ন ৱত্তব্বং. এত্তাৱতা কপ্পিযঞ্চ অকপ্পিযঞ্চ নিস্সায ঠিতং হোতি, দ্ৱাৰং পিদহিত্ৱা ৰক্খন্তেন ৱসিতব্বং. সচে কিঞ্চি ৱিক্কাযিকভণ্ডং পত্তং ৱা চীৱৰং ৱা আগচ্ছতি, ‘‘ইদং গহেস্সথ, ভন্তে’’তি ৱুত্তে ‘‘উপাসক, অত্থি অম্হাকং ইমিনা অত্থো, ৱত্থু চ এৱৰূপং নাম সংৱিজ্জতি, কপ্পিযকাৰকো নত্থী’’তি ৱত্তব্বং. সচে সো ৱদতি ‘‘অহং কপ্পিযকাৰকো ভৱিস্সামি, দ্ৱাৰং ৱিৱৰিত্ৱা দেথা’’তি, দ্ৱাৰং ৱিৱৰিত্ৱা ‘‘ইমস্মিং ওকাসে ঠপিত’’ন্তি ৱত্তব্বং, ‘‘ইমং গণ্হা’’তি ন ৱত্তব্বং. এৱঞ্চ কপ্পিযঞ্চ অকপ্পিযঞ্চ নিস্সায ঠিতমেৱ হোতি. সো চেতং গহেত্ৱা তস্স কপ্পিযভণ্ডং দেতি, ৱট্টতি. সচে অধিকং গণ্হাতি, ‘‘ন মযং তৱ ভণ্ডং গণ্হাম, নিক্খমাহী’’তি ৱত্তব্বো.

সঙ্ঘমজ্ঝেযেৱ নিস্সজ্জিতব্বন্তি এত্থ যস্মা ৰূপিযং নাম অকপ্পিযং, তস্মা ‘‘নিস্সজ্জিতব্বং সঙ্ঘস্স ৱা গণস্স ৱা পুগ্গলস্স ৱা’’তি ন ৱুত্তং. যস্মা পন তং পটিগ্গহিতমত্তমেৱ, ন তেন কিঞ্চি কপ্পিযভণ্ডং চেতাপিতং, তস্মা উপাযেন পৰিভোগদস্সনত্থং ‘‘সঙ্ঘমজ্ঝেযেৱ নিস্সজ্জিতব্ব’’ন্তি ৱুত্তং. আদি-সদ্দেন তেলাদীনং গহণং. সোতি যো গহট্ঠো ‘‘সপ্পি ৱা তেলং ৱা ৱট্টতি উপাসকা’’তিআদিনা নযেন ৱুত্তো, সো. অঞ্ঞেন লভিত্ৱাতি ভিক্খুনা ৱা আৰামিকেন ৱা অত্তনো ৱস্সগ্গেন লভিত্ৱা. ততো নিব্বত্তৰুক্খচ্ছাযাপীতি নিস্সগ্গিযৱত্থুনা আহটবীজতো নিব্বত্তৰুক্খপৰিচ্ছেদেন ঠিতচ্ছাযাপি, পৰিচ্ছেদাতিক্কন্তা পন আগন্তুকত্তা ৱট্টতি. নো চে ছড্ডেতীতি অথ নেৱ গহেত্ৱা গচ্ছতি, ন ছড্ডেতি, ‘‘কিং ময্হং ইমিনা ব্যাপাৰেনা’’তি যেনকামং পক্কমতি. পঞ্চঙ্গসমন্নাগতো ‘‘যো ন ছন্দাগতিং গচ্ছেয্য, ন দোসাগতিং গচ্ছেয্য, ন মোহাগতিং গচ্ছেয্য, ন ভযাগতিং গচ্ছেয্য, ছড্ডিতাছড্ডিতঞ্চ জানেয্যা’’তি (পাৰা. ৫৮৪) এৱং ৱুত্তপঞ্চঙ্গেহি সমন্নাগতো. সম্মন্নিতব্বোতি ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং ৰূপিযছড্ডকং সম্মন্নেয্যা’’তিআদিনা পদভাজনে ৱুত্তায ঞত্তিদুতিযকম্মৱাচায সম্মন্নিতব্বো.

অনিমিত্তং কত্ৱা গূথং ৱিয ছড্ডেতব্বন্তি পতিতট্ঠানং সল্লক্খণৱসেন নিমিত্তং অকত্ৱা গূথং ৱিয ছড্ডেতব্বং, অক্খীনি নিমীলেত্ৱাৱ নদিযা ৱা পপাতে ৱা ৱনগহনে ৱা গূথং ৱিয অনপেক্খেন পতিতোকাসং অসমন্নাহৰন্তেন পাতেতব্বন্তি ৱুত্তং হোতি. তেনাহ ‘‘গূথং ৱিয ছড্ডেতব্ব’’ন্তি. তিকপাচিত্তিযন্তি ৰূপিযসঞ্ঞিৱেমতিকঅৰূপিযসঞ্ঞীনং ৱসেন তীণি পাচিত্তিযানি. অৰূপিযে ৰূপিযসঞ্ঞিনোতি খৰপত্তাদীসু সুৱণ্ণাদিসঞ্ঞিনো. ৰতনসিক্খাপদনযেনাতি ‘‘অজ্ঝাৰামে ৱা অজ্ঝাৱসথে ৱা’’তি (পাচি. ৫০৫) এত্থ ৱুত্তৱিধিনা.

জাতৰূপসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. ৰূপিযসংৱোহাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা

কতাদিৱসেনাতি কতঅকতকতাকতৱসেন. সুৱণ্ণাদিচতুব্বিধম্পি নিস্সগ্গিযৱত্থু ইধ ৰূপিযগ্গহণেন গহিতন্তি আহ ‘‘জাতৰূপৰজতপৰিৱত্তন’’ন্তি. ইদঞ্চ উক্কট্ঠপৰিচ্ছেদেন ৱুত্তন্তি দট্ঠব্বং. তেনাহ ‘‘পুৰিমসিক্খাপদেন হী’’তিআদি. পৰিৱত্তনন্তি সাদিতৰূপিযস্স পৰিৱত্তনং. পুৰিমনযানুসাৰেনাতি ‘‘অহং, ভন্তে, নানপ্পকাৰকং ৰূপিযসংৱোহাৰং সমাপজ্জিং, ইদং মে নিস্সগ্গিয’’ন্তিআদিনা (পাৰা. ৫৮৯).

ৰূপিযসংৱোহাৰৱত্থুস্মিন্তি পটিগ্গহণস্সেৱ পটিক্খিত্তত্তা পটিগ্গহিতপৰিৱত্তনে দোসং অদিস্ৱা ৰূপিযপৰিৱত্তনে. তস্স ৱাতি পৰিৱত্তিতস্স ৱা. ধনস্স ৱাতি অত্তনো মূলধনস্স ৱা. অত্তনো ৱা হি অৰূপিযেন পৰস্স ৰূপিযং চেতাপেয্য, অত্তনো ৱা ৰূপিযেন পৰস্স অৰূপিযং, উভযথাপি ৰূপিযসংৱোহাৰো কতোৱ হোতীতি.

ৰূপিযসংৱোহাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. কযৱিক্কযসিক্খাপদৱণ্ণনা

ৰূপিযসংৱোহাৰস্স পন হেট্ঠাসিক্খাপদেন গহিতত্তা কপ্পিযভণ্ডানমেৱেত্থ গহণন্তি আহ ‘‘চীৱৰাদীন’’ন্তিআদি. তত্থ চীৱৰাদীনং কপ্পিযভণ্ডানন্তি অন্তমসো দসিকসুত্তং উপাদায চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযানং যেসং কেসঞ্চি কপ্পিযভণ্ডানং. কযং নাম পৰভণ্ডস্স গহণং. ৱিক্কযং নাম অত্তনো ভণ্ডস্স দানং. তেনাহ ‘‘ইমিনা ইমং দেহী’’তিআদি. পৰস্সাতি ঠপেত্ৱা পঞ্চ সহধম্মিকে অঞ্ঞস্স. এত্থ চ ‘‘অহং, ভন্তে, নানপ্পকাৰকং কযৱিক্কযং সমাপজ্জিং, ইদং মে নিস্সগ্গিযং, ইমাহং সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জামী’’তিআদিনা (পাৰা. ৫৯৫) নযেন নিস্সজ্জিতব্বং. তেনাহ ‘‘ৱুত্তলক্খণৱসেনা’’তিআদি. ননু চেত্থ চীৱৰধোৱনে ৱা কেসচ্ছেদনে ৱা ভূমিসোধনাদিনৱকম্মে ৱা পৰভণ্ডং অত্তনো হত্থগতং নিস্সজ্জিতব্বং নাম নত্থি, তত্থ কিং কাতব্বন্তি আহ ‘‘অসন্তে পাচিত্তিযং দেসেতব্বমেৱা’’তি. যথা নিস্সগ্গিযৱত্থুম্হি পৰিভুত্তে ৱা নট্ঠে ৱা পাচিত্তিযং দেসেতি, এৱং ইধাপি দেসেতব্বমেৱাতি অধিপ্পাযো.

ইদং অম্হাকং অত্থীতি ইদং পটিগ্গহিতং তেলং ৱা সপ্পি ৱা অম্হাকং সংৱিজ্জতি. অম্হাকঞ্চ ইমিনা চ ইমিনা চ অত্থোতি অম্হাকঞ্চ তদঞ্ঞেন ইমিনা চ ইমিনা চ অপ্পটিগ্গহিতকেন অত্থো. ‘‘ৰূপিযসংৱোহাৰে ৱুত্তনযমেৱা’’তি ইমিনা ‘‘তিকপাচিত্তিযং অকযৱিক্কযে কযৱিক্কযসঞ্ঞিনো চ ৱেমতিকস্স চ দুক্কট’’ন্তি ইমং নযমতিদিসতি.

কযৱিক্কযসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

এড়কলোমৱগ্গো দুতিযো.