৯. ৰতনৱগ্গো

১. অন্তেপুৰসিক্খাপদৱণ্ণনা

ৰতনৱগ্গস্স পঠমে খত্তিযস্সাতি খত্তিযজাতিকস্স, মুদ্ধাভিসিত্তস্সাতি খত্তিযাভিসেকেন মুদ্ধনি অভিসিত্তস্স. অনিক্খন্তো ৰাজা ইতোতি অনিক্খন্তৰাজকং, তস্মিং অনিক্খন্তৰাজকে, সযনিঘৰেতি অত্থো. ৰতনং ৱুচ্চতি মহেসী, নিগ্গতন্তি নিক্খন্তং, অনিগ্গতং ৰতনং ইতোতি অনিগ্গতৰতনকং, তস্মিং অনিগ্গতৰতনকে, সযনিঘৰেতি অত্থো. ইন্দখীলং অতিক্কমেয্যাতি এত্থ অত্তনো আগতভাৱং অজানাপেত্ৱা সযনিঘৰস্স উম্মাৰং পঠমং পাদং অতিক্কামেন্তস্স দুক্কটং, দুতিযং পাচিত্তিযং.

সাৱত্থিযং আযস্মন্তং আনন্দং আৰব্ভ ৰঞ্ঞো অন্তেপুৰপ্পৱিসনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অসাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, পটিসংৱিদিতে অপ্পটিসংৱিদিতসঞ্ঞিনো, ৱেমতিকস্স চ দুক্কটং. পটিসংৱিদিতসঞ্ঞিস্স, ন খত্তিযস্স ৱা, ন খত্তিযাভিসেকেন অভিসিত্তস্স ৱা, উভোসু ৱা, উভিন্নং ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং নিক্খন্তে সযনিঘৰং পৱিসন্তস্স, অসযনিঘৰে, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. খত্তিযতা, অভিসিত্ততা, উভিন্নম্পি সযনিঘৰতো অনিক্খন্ততা, অপ্পটিসংৱিদিততা, ইন্দখীলাতিক্কমোতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পঠমকথিনসদিসানি, ইদং পন কিৰিযাকিৰিযন্তি.

অন্তেপুৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. ৰতনসিক্খাপদৱণ্ণনা

দুতিযে ৰতনন্তি মুত্তাদিদসৱিধং. ৰতনসম্মতন্তি যংকিঞ্চি মনুস্সানং উপভোগপৰিভোগং. অজ্ঝাৰামে ৱাতি পৰিক্খিত্তস্স অন্তোপটিক্খেপে অপৰিক্খিত্তস্স দ্ৱিন্নং লেড্ডুপাতানং অন্তো. অজ্ঝাৱসথেতি পৰিক্খিত্তস্স অন্তোপটিক্খেপে, অপৰিক্খিত্তস্স মুসলপাতব্ভন্তৰে. অযং পনেত্থ ৱিনিচ্ছযো – জাতৰূপৰজতং অত্তনো অত্থায উগ্গণ্হন্তস্স ৱা উগ্গণ্হাপেন্তস্স ৱা নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. সঙ্ঘগণপুগ্গলচেতিযনৱকম্মানং অত্থায দুক্কটং, অৱসেসে মুত্তাদিৰতনে সব্বেসম্পি অত্থায দুক্কটমেৱ. কপ্পিযৱত্থুং ৱা অকপ্পিযৱত্থুং ৱা অন্তমসো মাতুসন্তকম্পি ভণ্ডাগাৰিকসীসেন পটিসামেন্তস্স পাচিত্তিযং, তাদিসং পন অত্তনো সন্তকং কত্ৱা পটিসামেতুং ৱট্টতি. ‘‘ইদং পটিসামেথা’’তি ৱুত্তে পন ‘‘ন ৱট্টতী’’তি পটিক্খিপিতব্বং. সচে কুপিতা পাতেত্ৱা গচ্ছন্তি, পলিবোধো নাম হোতি, পটিসামেতব্বং. ৱিহাৰে কম্মং কৰোন্তা ৱড্ঢকীআদযো ৱা ৰাজৱল্লভা ৱা ‘‘যংকিঞ্চি উপকৰণং ৱা সযনভণ্ডং ৱা পটিসামেত্ৱা দেথা’’তি ৱদন্তি, ছন্দেনপি ভযেনপি ন কাতব্বমেৱ, গুত্তট্ঠানং পন দস্সেতুং ৱট্টতি.

অজ্ঝাৰামঅজ্ঝাৱসথেসুপি যাদিসে ঠানে ‘‘ভিক্খূহি ৱা সামণেৰেহি ৱা গহিতং ভৱিস্সতী’’তি আসঙ্কা উপ্পজ্জতি, তাদিসেযেৱ ঠানে উগ্গহেত্ৱা ৱা উগ্গহাপেত্ৱা ৱা সঞ্ঞাণং কত্ৱা নিক্খিপিতব্বং, ‘‘যস্স ভণ্ডং নট্ঠং, সো আগচ্ছতূ’’তি চ আচিক্খিতব্বং. অথ যো আগচ্ছতি, সো ‘‘কীদিসং তে ভণ্ডং নট্ঠ’’ন্তি পুচ্ছিতব্বো, সচে সঞ্ঞাণেন সম্পাদেতি, দাতব্বং. নো চে, ‘ৱিচিনাহী’তি ৱত্তব্বো. তম্হা আৱাসা পক্কমন্তেন পতিৰূপানং ভিক্খূনং হত্থে, তেসু অসতি পতিৰূপানং গহপতিকানং হত্থে নিক্খিপিত্ৱা পক্কমিতব্বং. যো পন নেৱ পক্কমতি, ন সামিকং পস্সতি, তেন থাৱৰং সেনাসনং ৱা চেতিযং ৱা পোক্খৰণিং ৱা কাৰেতব্বো. সচে দীঘস্স অদ্ধুনো অচ্চযেন সামিকো আগচ্ছতি, তং দস্সেত্ৱা ‘অনুমোদাহী’তি ৱত্তব্বো. সচে নানুমোদতি, ‘‘দেহি মে ধন’’ন্তি চোদেতি, সমাদপেত্ৱা দাতব্বং.

সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং আৰব্ভ ৰতনউগ্গণ্হনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘অঞ্ঞত্ৰ অজ্ঝাৰামা ৱা, অজ্ঝাৱসথা ৱা’’তি অযমেত্থ দুৱিধা অনুপঞ্ঞত্তি, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, সাণত্তিকং, অনুঞ্ঞাতট্ঠানে অনাদৰিযেন উগ্গহেত্ৱা অনিক্খিপন্তস্স দুক্কটং. অনুঞ্ঞাতট্ঠানে গহেত্ৱা নিক্খিপন্তস্স, যং হোতি আমাসং ৰতনসম্মতং, তং ৱিস্সাসং ৱা তাৱকালিকং ৱা উগ্গণ্হন্তস্স, পংসুকূলসঞ্ঞায গণ্হতো, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. অননুঞ্ঞাতকৰণং, পৰসন্তকতা, ৱিস্সাসগ্গাহপংসুকূলসঞ্ঞানং অভাৱো, উগ্গহণং ৱা উগ্গহাপনং ৱাতি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সঞ্চৰিত্তসদিসানীতি.

ৰতনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. ৱিকালগামপ্পৱেসনসিক্খাপদৱণ্ণনা

ততিযে সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছাতি ইদং চাৰিত্তে ৱুত্তনযমেৱ. ৱিকালেতি মজ্ঝন্হিকাতিক্কমতো পট্ঠায অন্তোঅৰুণে, এতস্মিং অন্তৰে ‘‘ৱিকালে গামপ্পৱেসনং আপুচ্ছামী’’তি ৱা, ‘‘গামং পৱিসিস্সামী’’তি ৱা অনাপুচ্ছিত্ৱা অসতি তথাৰূপে অচ্চাযিকে কৰণীযে পৰিক্খিত্তস্স গামস্স পৰিক্খেপং অতিক্কমন্তস্স, অপৰিক্খিত্তস্স উপচাৰং ওক্কমন্তস্স পঠমপাদে দুক্কটং, দুতিযপাদে পাচিত্তিযং. সচেপি সম্বহুলা কেনচি কম্মেন গামং পৱিসন্তি, সব্বেহি অঞ্ঞমঞ্ঞং আপুচ্ছিতব্বং. ‘‘তস্মিং গামে তং কম্মং ন সম্পজ্জতী’’তি অঞ্ঞং গামং গচ্ছন্তানং পুন আপুচ্ছনকিচ্চং নত্থি. সচে পন উস্সাহং পটিপ্পস্সম্ভেত্ৱা ৱিহাৰং গচ্ছন্তা অন্তৰা অঞ্ঞং গামং পৱিসিতুকামা হোন্তি, আপুচ্ছিতব্বমেৱ. কুলঘৰে ৱা আসনসালাযং ৱা ভত্তকিচ্চং কত্ৱা তেলভিক্খায ৱা সপ্পিভিক্খায ৱা চৰিতুকামেন সচে পস্সে ভিক্খু অত্থি, আপুচ্ছিতব্বো, অসন্তে ‘নত্থী’তি গন্তব্বং. ৱীথিং ওতৰিত্ৱা পন ভিক্খুং দিস্ৱাপি আপুচ্ছনকিচ্চং নত্থি. যো পন গামমজ্ঝেন মগ্গো হোতি, সচে তেন গচ্ছন্তস্স ‘‘তেলাদীনং অত্থায চৰিস্সামী’’তি চিত্তং উপ্পজ্জতি, পস্সে ভিক্খুং দিস্ৱা আপুচ্ছিতব্বং. মগ্গা অনোক্কম্ম চৰন্তস্স পন আপুচ্ছনকিচ্চং নত্থি, ওক্কমন্তস্স ৱুত্তনযেনেৱ পাচিত্তিযং.

সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ ৱিকালে গামপ্পৱেসনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘সন্তং ভিক্খু’’ন্তি চ ‘‘অনাপুচ্ছা’’তি চ ‘‘অঞ্ঞত্ৰ তথাৰূপা অচ্চাযিকা কৰণীযা’’তি চ ইমা পনেত্থ তিস্সো অনুপঞ্ঞত্তিযো, অসাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, কালে ৱিকালসঞ্ঞিনো, ৱেমতিকস্স চ দুক্কটং. কালসঞ্ঞিনো পন, যো চ অচ্চাযিকে ৱা কৰণীযে, সন্তং ৱা আপুচ্ছিত্ৱা, অসন্তং ৱা অনাপুচ্ছিত্ৱা পৱিসতি, অন্তৰাৰামভিক্খুনুপস্সযতিত্থিযসেয্যপটিক্কমনেসু ৱা অঞ্ঞতৰং গচ্ছতি, তস্স, গামেন মগ্গো হোতি, তেন গচ্ছতো, আপদাসু, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছতা, অনুঞ্ঞাতকাৰণাভাৱো, ৱিকালে গামপ্পৱিসনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি কথিনসদিসানেৱ, ইদং পন কিৰিযাকিৰিযন্তি.

ৱিকালগামপ্পৱেসনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. সূচিঘৰসিক্খাপদৱণ্ণনা

চতুত্থে ভেদনমেৱ ভেদনকং, তং অস্স অত্থীতি ভেদনকং. তস্মা এৱৰূপে সূচিঘৰে কৰণকাৰাপনেসু দুক্কটং, পটিলাভেন পন তং ভিন্দিত্ৱা পাচিত্তিযং দেসেতব্বং.

সক্কেসু সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ বহুসূচিঘৰৱিঞ্ঞাপনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, সাণত্তিকং, অত্তনা ৱিপ্পকতং অত্তনা ৱা, পৰেহি ৱা, পৰেহি ৱিপ্পকতম্পি অত্তনা ৱা, পৰেহি ৱা পৰিযোসাপেত্ৱা লভন্তস্স চতুক্কপাচিত্তিযং. অঞ্ঞস্সত্থায কৰণকাৰাপনেসু, অঞ্ঞেন কতং পটিলভিত্ৱা পৰিভুঞ্জনে দুক্কটং. গণ্ঠিকে অৰণিকে ৱিধে অঞ্জনিযা অঞ্জনিসলাকায ৱাসিজটে উদকপুঞ্ছনিযাতি এতেসু যংকিঞ্চি অট্ঠিআদীহি কৰোন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সূচিঘৰতা, অট্ঠিমযাদিতা, অত্তনো অত্থায কৰণং ৱা কাৰাপেত্ৱা ৱা পটিলাভোতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সঞ্চৰিত্তসদিসানীতি.

সূচিঘৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. মঞ্চপীঠসিক্খাপদৱণ্ণনা

পঞ্চমে মঞ্চন্তি মসাৰকাদীসু অঞ্ঞতৰং. পীঠম্পি তাদিসমেৱ, তং পন মঞ্চো ৱিয অতিদীঘং, আসন্দিকো ৱিয চ সমং চতুৰস্সং ন হোতি. ছেদনকং ভেদনকসদিসমেৱ.

সাৱত্থিযং উপনন্দং আৰব্ভ উচ্চে মঞ্চে সযনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, পমাণিকং কৰোন্তস্স, পমাণাতিক্কন্তং লভিত্ৱা ছিন্দিত্ৱা যথা পমাণমেৱ উপৰি দিস্সতি, এৱং নিখণিত্ৱা ৱা, উত্তানং ৱা কত্ৱা, অট্টকং ৱা বন্ধিত্ৱা পৰিভুঞ্জন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. পমাণাতিক্কন্তমঞ্চপীঠতা, অত্তনো অত্থায কৰণং ৱা কাৰাপেত্ৱা ৱা পটিলাভোতি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সেসং সব্বং সূচিঘৰসিক্খাপদসদিসমেৱাতি.

মঞ্চপীঠসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. তূলোনদ্ধসিক্খাপদৱণ্ণনা

ছট্ঠে তূলং ওনদ্ধমেত্থাতি তূলোনদ্ধং, চিমিলিকং পত্থৰিত্ৱা তূলং পক্খিপিত্ৱা উপৰি চিমিলিকায ওনদ্ধন্তি ৱুত্তং হোতি. উদ্দালনকং ভেদনকসদিসমেৱ.

সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ তূলোনদ্ধকাৰাপনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, আযোগে কাযবন্ধনে অংসবদ্ধকে পত্তত্থৱিকায পৰিস্সাৱনে বিম্বোহনে, অঞ্ঞেন কতং তূলোনদ্ধং পটিলভিত্ৱা উদ্দালেত্ৱা পৰিভুঞ্জন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. বিম্বোহনঞ্চেত্থ সীসপ্পমাণমেৱ ৱট্টতি, সীসপ্পমাণং নাম যস্স ৱিত্থাৰতো তীসু কোণেসু দ্ৱিন্নং অন্তৰং ৱিদত্থিচতুৰঙ্গুলং হোতি, মজ্ঝে মুট্ঠিৰতনং, দীঘতো দিযড্ঢৰতনং ৱা দ্ৱিৰতনং ৱা. তূলোনদ্ধমঞ্চপীঠতা, অত্তনো অত্থায কৰণং ৱা কাৰাপেত্ৱা ৱা পটিলাভোতি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সেসং ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বন্তি.

তূলোনদ্ধসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. নিসীদনসিক্খাপদৱণ্ণনা

সত্তমে নিসীদনন্তি সন্থতসদিসং সন্থৰিত্ৱা একস্মিং অন্তে সুগতৱিদত্থিপ্পমাণং দ্ৱীসু ঠানেসু ফালেত্ৱা কতাহি তীহি দসাহি যুত্তস্স পৰিক্খাৰস্সেতং নামং.

সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ অপ্পমাণিকানি নিসীদনানি ধাৰণৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘দসা ৱিদত্থী’’তি অযমেত্থ অনুপঞ্ঞত্তি, অসাধাৰণপঞ্ঞত্তি, পমাণিকং ৱা ঊনকং ৱা কৰোন্তস্স, অঞ্ঞেন কতং পমাণাতিক্কন্তং পটিলভিত্ৱা ছিন্দিত্ৱা পৰিভুঞ্জন্তস্স, ৱিতানাদীসু যংকিঞ্চি কৰোন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. নিসীদনস্স পমাণাতিক্কন্ততা, অত্তনো অত্থায কৰণং ৱা কাৰাপেত্ৱা ৱা পটিলাভোতি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সেসং ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বন্তি.

নিসীদনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিসিক্খাপদৱণ্ণনা

অট্ঠমে কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিন্তি অধোনাভিউব্ভজাণুমণ্ডলং কণ্ডুপীড়কঅস্সাৱথুল্লকচ্ছাবাধানং পটিচ্ছাদনত্থং অনুঞ্ঞাতং চীৱৰং.

সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ অপ্পমাণিকাযো কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিকাযো ধাৰণৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, সেসং নিসীদনে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বন্তি.

কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. ৱস্সিকসাটিকসিক্খাপদৱণ্ণনা

নৱমে সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ অপ্পমাণিকাযো ৱস্সিকসাটিকাযো ধাৰণৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসমেত্থ যং ৱত্তব্বং, তং নিসীদনে ৱুত্তনযমেৱাতি.

ৱস্সিকসাটিকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. নন্দসিক্খাপদৱণ্ণনা

দসমে সাৱত্থিযং আযস্মন্তং নন্দং আৰব্ভ সুগতচীৱৰপ্পমাণং চীৱৰং ধাৰণৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, সেসং নিসীদনে ৱুত্তনযমেৱাতি.

নন্দসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ৰতনৱগ্গো নৱমো.

কঙ্খাৱিতৰণিযা পাতিমোক্খৱণ্ণনায

সুদ্ধপাচিত্তিযৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.