৮. সহধম্মিকৱগ্গো
১. সহধম্মিকসিক্খাপদৱণ্ণনা
সহধম্মিকৱগ্গস্স পঠমে সহধম্মিকং ৱুচ্চমানোতি ইমস্সত্থো দুব্বচসিক্খাপদে ৱুত্তো. এতস্মিং সিক্খাপদেতি এতস্মিং সিক্খাপদে যং ৱুত্তং, তং ন তাৱ সিক্খিস্সামীতি অত্থো. পাচিত্তিযন্তি এত্থ পন অনাদৰিযভযা লেসেন এৱং ৱদন্তস্স ৱাচায ৱাচায পাচিত্তিযং ৱেদিতব্বং. সিক্খমানেনাতি ওৱাদং সিৰসা সম্পটিচ্ছিত্ৱা সিক্খিতুকামেনেৱ হুত্ৱা. অঞ্ঞাতব্বন্তি আজানিতব্বং. পৰিপুচ্ছিতব্বন্তি ‘‘ইমস্স কো অত্থো’’তি পৰিপুচ্ছিতব্বং. পৰিপঞ্হিতব্বন্তি চিন্তেতব্বং তুলযিতব্বং.
কোসম্বিযং ছন্নত্থেৰং আৰব্ভ এৱং ভণনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং, উভোহিপি ‘‘ইদং ন সল্লেখাযা’’তিআদিনা (পাচি. ৪৩৬) নযেনেৱ অপ্পঞ্ঞত্তেন ৱুচ্চমানস্সাপি এৱং ৱদতো দুক্কটমেৱ. ‘‘জানিস্সামি সিক্খিস্সামী’’তি ভণন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নস্স পঞ্ঞত্তেন ৱচনং, অসিক্খিতুকামতায এৱং ৱচনন্তি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৱেদনন্তি.
সহধম্মিকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. ৱিলেখনসিক্খাপদৱণ্ণনা
দুতিযে উদ্দিস্সমানেতি আচৰিযেন অন্তেৱাসিকস্স ৱুচ্চমানে ৱা সজ্ঝাযৱসেন পৰিৱত্তিযমানে ৱা. খুদ্দানুখুদ্দকেহীতি খুদ্দকেহি চ অনুখুদ্দকেহি চ. যাৱদেৱাতি তেসং সংৱত্তনমৰিযাদপৰিচ্ছেদৱচনং. ইদং ৱুত্তং হোতি – এতানি হি যে উদ্দিসন্তি ৱা উদ্দিসাপেন্তি ৱা সজ্ঝাযন্তি ৱা, তেসং তাৱ সংৱত্তন্তি, যাৱ ‘‘কপ্পতি নু খো, ন কপ্পতি নু খো’’তি কুক্কুচ্চৱিপ্পটিসাৰো, ৱিহেসা, ৱিচিকিচ্ছা মনোৱিলেখা চ উপ্পজ্জন্তিযেৱ. অথ ৱা যাৱদেৱাতি অতিসযৱৱত্থাপনং. তস্স ‘সংৱত্তন্তী’তিইমিনা সম্বন্ধো, কুক্কুচ্চায ৱিহেসায ৱিলেখায অতিৱিয সংৱত্তন্তিযেৱাতি ৱুত্তং হোতি. সিক্খাপদৱিৱণ্ণকেতি এৱং সিক্খাপদানং ৱিৱণ্ণকে গৰহণে পাচিত্তিযং হোতীতি অত্থো.
সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ ৱিনযৱিৱণ্ণনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নস্স ৱিৱণ্ণনে তিকদুক্কটং, উভিন্নম্পি অঞ্ঞধম্মৱিৱণ্ণনে দুক্কটমেৱ. ন ৱিৱণ্ণেতুকামস্স, ‘‘ইঙ্ঘ তাৱ সুত্তন্তে ৱা গাথাযো ৱা অভিধম্মং ৱা পৰিযাপুণস্সু, পচ্ছাপি ৱিনযং পৰিযাপুণিস্সসী’’তি ভণতো, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. গৰহিতুকামতা চ, উপসম্পন্নস্স সন্তিকে সিক্খাপদৱিৱণ্ণনঞ্চাতি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৱেদনন্তি.
ৱিলেখনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. মোহনসিক্খাপদৱণ্ণনা
ততিযে অন্ৱড্ঢমাসন্তি অনুপটিপাটিযা অদ্ধমাসে অদ্ধমাসে. উদ্দিস্সমানেতি উপোসথৱসেন উদ্দিসিযমানে. যঞ্চ তত্থ আপত্তিং আপন্নোতি যং সো অনাচাৰং আচৰিত্ৱা অঞ্ঞাণকেন আপন্নভাৱং জানাপেতুকামো এৱমাহ, তস্মিং অনাচাৰে যং আপত্তিং আপন্নো. তঞ্চ যথাধম্মো কাৰেতব্বোতি অঞ্ঞাণকেন আপন্নত্তা মোক্খো নত্থি, যথা পন ধম্মো চ ৱিনযো চ ঠিতো, তথা তং আপত্তিং কাৰেতব্বো, দেসনাগামিনিযা দেসাপেতব্বো, ৱুট্ঠানগামিনিযা ৱুট্ঠাপেতব্বোতি অত্থো. উত্তৰি চস্স মোহো আৰোপেতব্বোতি যথাধম্মকৰণতো চ উত্তৰি ‘‘তস্স তে, আৱুসো’’তিআদিৱচনেহি নিন্দিত্ৱা তস্স পুগ্গলস্স ঞত্তিদুতিযকম্মেন মোহো আৰোপেতব্বো. ইদং তস্মিং মোহনকে পাচিত্তিযন্তি যো এৱং আৰোপিতে মোহে পুন মোহেতি, তস্মিং মোহনকে পুগ্গলে ইদং পাচিত্তিযং ৱেদিতব্বং, ন অনাৰোপিতে মোহেতি অত্থো.
সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ মোহনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অধম্মকম্মে তিকদুক্কটং, অনাৰোপিতে মোহে দুক্কটমেৱ. যেন ন ৱিত্থাৰেন সুতং, ঊনকদ্ৱত্তিক্খত্তুং ৱা ৱিত্থাৰেন সুতং, যে চ ন মোহেতুকামা তেসং, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. মোহাৰোপনং, মোহেতুকামতা, ৱুত্তনযেন সুতভাৱো, মোহনন্তি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৱেদনন্তি.
মোহনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. পহাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
চতুত্থে পহাৰং দদেয্যাতি এত্থ পহৰিতুকামতায পহাৰে দিন্নে সচেপি মৰতি, পাচিত্তিযমেৱ.
সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ পহাৰদানৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং, ৱিৰূপকৰণাধিপ্পাযেন পন উপসম্পন্নস্সপি কণ্ণাদিচ্ছেদনে দুক্কটমেৱ. কেনচি ৱিহেঠিযমানস্স পন মোক্খাধিপ্পাযস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. কুপিততা, ন মোক্খাধিপ্পাযতা, উপসম্পন্নস্স পহাৰদানন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পঠমপাৰাজিকসদিসানি, ইদং পন দুক্খৱেদনন্তি.
পহাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. তলসত্তিকসিক্খাপদৱণ্ণনা
পঞ্চমে তলসত্তিকং উগ্গিৰেয্যাতি পহাৰদানাকাৰং দস্সেন্তো কাযং ৱা কাযপ্পটিবদ্ধং ৱা উচ্চাৰেয্য. এত্থ চ উগ্গিৰণপচ্চযা পাচিত্তিযং. সচে পন উগ্গিৰিত্ৱা ৱিৰদ্ধো পহাৰং দেতি, ন পহৰিতুকামতায দিন্নত্তা দুক্কটমেৱ, তেন পহাৰেন হত্থাদীসু যংকিঞ্চি ভিজ্জতি, দুক্কটমেৱ. সেসমেত্থ সব্বং পুৰিমসিক্খাপদে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বন্তি.
তলসত্তিকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. অমূলকসিক্খাপদৱণ্ণনা
ছট্ঠে অমূলকেনাতি দিট্ঠাদিমূলৱিৰহিতেন. অনুদ্ধংসেয্যাতি চোদেয্য ৱা চোদাপেয্য ৱা. পাচিত্তিযন্তি সচে চুদিতকো তঙ্খণঞ্ঞেৱ ‘‘চোদেতি ম’’ন্তি জানাতি, চোদকস্স পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ অমূলকেন সঙ্ঘাদিসেসেন অনুদ্ধংসনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, সাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, আচাৰৱিপত্তিযা ৱা দিট্ঠিৱিপত্তিযা ৱা অনুদ্ধংসনে দুক্কটং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং. তথাসঞ্ঞিস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নতা, সঙ্ঘাদিসেসস্স অমূলকতা, অনুদ্ধংসনা, তঙ্খণৱিজাননাতি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৱেদনন্তি.
অমূলকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. সঞ্চিচ্চসিক্খাপদৱণ্ণনা
সত্তমে কুক্কুচ্চং উপদহেয্যাতি ‘‘ঊনৱীসতিৱস্সো ত্ৱং মঞ্ঞে’’তিআদীনি (পাচি. ৪৬৬) ভণন্তো উপ্পাদেয্য. এৱং অঞ্ঞস্মিং উপ্পাদনপচ্চযে অসতি সঞ্চিচ্চ উপ্পাদেন্তস্স ৱাচায ৱাচায পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ কুক্কুচ্চউপ্পাদনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং. নউপ্পাদেতুকামস্স, কেৱলং হিতেসিতায তথা ৱদন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নতা, অফাসুকামতা, কুক্কুচ্চুপ্পাদনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অনন্তৰসদিসানেৱাতি.
সঞ্চিচ্চসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. উপস্সুতিসিক্খাপদৱণ্ণনা
অট্ঠমে ৱিৱাদাপন্নানন্তি ভণ্ডনকলহেহি ৱিৱড্ঢিতং ৱিৱাদাধিকৰণং আপন্নানং. উপস্সুতিন্তি সুতিসমীপং, যত্থ ঠত্ৱা সক্কা হোতি তেসং ৱচনং সোতুং, তত্থ তিট্ঠেয্যাতি অত্থো. ‘‘তত্থ সোস্সামী’’তি চোদেতুকামতায গচ্ছতো পদে পদে দুক্কটং, তুৰিতগমনেপি ওহীযমানেপি এসেৱ নযো. যত্থ পন ঠিতো সুণাতি, তত্থ ঠিতস্স পাচিত্তিযং, অত্তনো ঠিতোকাসং আগন্ত্ৱা তেসু মন্তযমানেসুপি উক্কাসিত্ৱা, ‘‘অহং এত্থা’’তি ৱা ৱত্ৱা জানাপেতব্বং, এৱং অকৰোন্তস্সাপি সৱনে পাচিত্তিযমেৱ.
সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ উপস্সুতিট্ঠানৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং, ‘‘ইমেসং সুত্ৱা ওৰমিস্সামি ৱিৰমিস্সামি ৱূপসমিস্সামি অত্তানং পৰিমোচেস্সামী’’তি (পাচি. ৪৭৩) গচ্ছতো, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নতা, চোদনাধিপ্পাযো, সৱনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. থেয্যসত্থসমুট্ঠানং ইদং পন সিযা কিৰিযং, সিযা অকিৰিযং, সঞ্ঞাৱিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৱজ্জং, কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, দুক্খৱেদনন্তি.
উপস্সুতিসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. কম্মপ্পটিবাহনসিক্খাপদৱণ্ণনা
নৱমে ধম্মিকানং কম্মানন্তি ধম্মেন ৱিনযেন সত্থুসাসনেন কতানং অপলোকনকম্মং ঞত্তিকম্মং ঞত্তিদুতিযকম্মং ঞত্তিচতুত্থকম্মন্তি ইমেসং চতুন্নং কম্মানং. তত্ৰাযং সঙ্খেপতো কম্মৱিনিচ্ছযো – তত্ৰ অপলোকনকম্মং নাম সমগ্গস্স সঙ্ঘস্স অনুমতিযা তং তং ৱত্থুং কিত্তেত্ৱা ‘‘ৰুচ্চতি সঙ্ঘস্সা’’তি তিক্খত্তুং সাৱেত্ৱা কত্তব্বং কম্মং ৱুচ্চতি. সমগ্গস্সেৱ পন সঙ্ঘস্স অনুমতিযা একায ঞত্তিযা কত্তব্বং কম্মং ঞত্তিকম্মং নাম. একায ঞত্তিযা চেৱ অনুস্সাৱনায চ কত্তব্বং কম্মং ঞত্তিদুতিযকম্মং নাম. একায পন ঞত্তিযা তীহি চ অনুস্সাৱনাহি কত্তব্বং কম্মং ঞত্তিচতুত্থকম্মং নাম.
তেসু অপলোকনকম্মং (পৰি. ৪৯৬; পৰি. অট্ঠ. ৪৯৫-৪৯৬) পঞ্চ ঠানানি গচ্ছতি ওসাৰণং নিস্সাৰণং ভণ্ডুকম্মং ব্ৰহ্মদণ্ডং কম্মলক্খণন্তি. তত্থ কণ্টকসামণেৰস্স নাসনা ৱিয নিস্সাৰণা, তাদিসংযেৱ সম্মাৱত্তন্তং দিস্ৱা পৱেসনা ‘ওসাৰণা’তি ৱেদিতব্বা. পব্বজ্জাপেক্খস্স কেসচ্ছেদনাপুচ্ছনং ভণ্ডুকম্মং (মহাৱ. ৯৮) নাম. মুখৰস্স ভিক্খুনো ভিক্খূ দুৰুত্তৱচনেহি ঘট্টেন্তস্স ‘‘ইত্থন্নামো ভিক্খু মুখৰো ভিক্খূ দুৰুত্তৱচনেহি ঘট্টেন্তো ৱিহৰতি, সো ভিক্খু যং ইচ্ছেয্য, তং ৱদেয্য, ভিক্খূহি ইত্থন্নামো ভিক্খু নেৱ ৱত্তব্বো, ন ওৱাদানুসাসনিং কত্তব্বো, ন ওৱদিতব্বো’’তি ‘‘সঙ্ঘং, ভন্তে, পুচ্ছামি ‘ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো ব্ৰহ্মদণ্ডস্স দানং ৰুচ্চতি সঙ্ঘস্সা’তি, দুতিযম্পি পুচ্ছামি, ততিযম্পি পুচ্ছামি ‘ইত্থন্নামস্স, ভন্তে, ভিক্খুনো ব্ৰহ্মদণ্ডস্স দানং ৰুচ্চতি সঙ্ঘস্সা’’’তি এৱং কত্তব্বং কম্মং ব্ৰহ্মদণ্ডং (চূড়ৱ. ৪৪৫) নাম. যং পন ভগৱতা ভিক্খুনীনং ঊৰুং ৱিৱৰিত্ৱা দস্সনাদিৱত্থূসু ‘‘অৱন্দিযো সো, ভিক্খৱে, ভিক্খু ভিক্খুনিসঙ্ঘেন কাতব্বো’’তি (চূড়ৱ. ৪১১) এৱং অৱন্দিযকম্মং অনুঞ্ঞাতং, যং ভিক্খুনীহি ‘‘অয্যে, অসুকো নাম অয্যো ভিক্খুনীনং অপ্পসাদনীযং দস্সেতি, এতস্স অয্যস্স অৱন্দিযকৰণং ‘ৰুচ্চতি ভিক্খুনিসঙ্ঘস্সা’’’তি এৱং উপস্সযে নিসিন্নাহেৱ ভিক্খুনীহি কত্তব্বং, এৱৰূপং কম্মং যস্মা তস্স কম্মংযেৱ লক্খণং ন ওসাৰণাদীনি, তস্মা কম্মলক্খণন্তি ৱুচ্চতি. ইদঞ্চ কম্মলক্খণং নাম ভিক্খুনিমূলকং পঞ্ঞত্তং, অপিচ ভিক্খূনম্পি লব্ভতি, তস্মা ভিক্খূহিপি অচ্ছিন্নচীৱৰকাদীনং চীৱৰাদীনি ৱা দেন্তেহি, পৰিভুঞ্জিতব্বানি অপনেতব্বানিপি ৱত্থূনি পৰিভুঞ্জন্তেহি ৱা, অপনেন্তেহি ৱা, তথাৰূপং ৱা ধম্মিকং কতিকং কৰোন্তেহি তিক্খত্তুং সাৱেত্ৱা অপলোকনকম্মং কাতব্বং, সব্বঞ্হেতং কম্মলক্খণমেৱ পৱিসতি, ইতি অপলোকনকম্মং পঞ্চ ঠানানি গচ্ছতি.
ঞত্তিকম্মং পন নৱ ঠানানি গচ্ছতি ওসাৰণং নিস্সাৰণং উপোসথং পৱাৰণং সম্মুতিং দানং পটিগ্গহং পচ্চুক্কড্ঢনং কম্মলক্খণন্তি. তত্থ ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইত্থন্নামো ইত্থন্নামস্স আযস্মতো উপসম্পদাপেক্খো, অনুসিট্ঠো সো মযা, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, ইত্থন্নামো আগচ্ছেয্য, ‘আগচ্ছাহী’তি ৱত্তব্বো’’তি (মহাৱ. ১২৬) এৱং উপসম্পদাপেক্খস্স ওসাৰণা ওসাৰণা নাম. ‘‘সুণন্তু মে আযস্মন্তা, অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু ধম্মকথিকো, ইমস্স নেৱ সুত্তং আগচ্ছতি, নো সুত্তৱিভঙ্গো, সো অত্থং অসল্লক্খেত্ৱা ব্যঞ্জনচ্ছাযায অত্থং পটিবাহতি, যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, ইত্থন্নামং ভিক্খুং ৱুট্ঠাপেত্ৱা অৱসেসা ইমং অধিকৰণং ৱূপসমেয্যামা’’তি এৱং উব্ভাহিকৱিনিচ্ছযে (চূড়ৱ. ২৩৩) ধম্মকথিকস্স ভিক্খুনো নিস্সাৰণা নিস্সাৰণা নাম. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অজ্জুপোসথো…পে… উপোসথং কৰেয্যা’’তি এৱং উপোসথকম্মৱসেন ঠপিতা ঞত্তি উপোসথো নাম. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অজ্জ পৱাৰণা পন্নৰসী, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো পৱাৰেয্যা’’তি (মহাৱ. ২১০) এৱং পৱাৰণাকম্মৱসেন ঠপিতা ঞত্তি পৱাৰণা নাম. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইত্থন্নামো ইত্থন্নামস্স উপসম্পদাপেক্খো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামং অনুসাসেয্য’’ন্তি, ‘‘যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, ইত্থন্নামো ইত্থন্নামং অনুসাসেয্যা’’তি (মহাৱ. ১২৬) এৱং অত্তানং ৱা পৰং ৱা সম্মন্নিতুং ঠপিতা ঞত্তি সম্মুতি নাম. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইমং চীৱৰং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো নিস্সগ্গিযং সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইমং চীৱৰং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো দদেয্যা’’তি (পাৰা. ৪৬৪) এৱং নিস্সট্ঠচীৱৰপত্তাদীনং দানং দানং নাম. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু আপত্তিং সৰতি ৱিৱৰতি উত্তানিং কৰোতি দেসেতি, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো আপত্তিং পটিগ্গণ্হেয্য’’ন্তি, তেন ৱত্তব্বো ‘পস্সসী’তি, ‘আম, পস্সামী’তি, ‘‘আযতিং সংৱৰেয্যাসী’’তি (চূড়ৱ. ২৩৯) এৱং আপত্তিপ্পটিগ্গহো পটিগ্গহো নাম. ‘‘সুণন্তু মে আযস্মন্তা আৱাসিকা, যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, ইদানি উপোসথং কৰেয্যাম, পাতিমোক্খং উদ্দিসেয্যাম, আগমে কালে পৱাৰেয্যামা’’তি (মহাৱ. ২৪০) এৱং কতপ্পৱাৰণপ্পচ্চুক্কড্ঢনা পচ্চুক্কড্ঢনা নাম. তিণৱত্তাৰকসমথে (চূড়ৱ. ২১২) সব্বসঙ্গাহিকঞত্তি, একেকস্মিং পক্খে একেকা ঞত্তি চাতি তিস্সোপি ঞত্তিযো কম্মলক্খণং নাম. ইতি ঞত্তিকম্মং নৱ ঠানানি গচ্ছতি.
ঞত্তিদুতিযকম্মং সত্ত ঠানানি গচ্ছতি ওসাৰণং নিস্সাৰণং সম্মুতিং দানং উদ্ধাৰং দেসনং কম্মলক্খণন্তি. তত্থ ভিক্খূনং অলাভায পৰিসক্কনাদিকেহি অট্ঠহি অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স উপাসকস্স সঙ্ঘেন অসম্ভোগকৰণত্থং পত্তনিক্কুজ্জনৱসেন নিস্সাৰণা নিস্সাৰণা নাম. তস্সেৱ সম্মাৱত্তন্তস্স পত্তুক্কুজ্জনৱসেন ওসাৰণা চ ৱেদিতব্বা, সা খুদ্দকক্খন্ধকে ৱড্ঢলিচ্ছৱিৱত্থুস্মিং (চূড়ৱ. ২৬৫-২৬৬) ৱুত্তা. সীমাসম্মুতি তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসসম্মুতিসন্থতসম্মুতিভত্তুদ্দেসকসেনাসনগ্গাহাপকভণ্ডাগাৰিকচীৱৰপ্পটিগ্গাহকযাগুভাজকফলভাজকখজ্জভাজকঅপ্পমত্তকৱিস্সজ্জকসাটিযগ্গাহপকপত্তগ্গাহাপকআৰামিকপেসকসামণেৰপেসকসম্মুতীতি এতাসং সম্মুতীনং ৱসেন সম্মুতি ৱেদিতব্বা. কথিনচীৱৰমতকচীৱৰদানৱসেন দানং ৱেদিতব্বং. কথিনুদ্ধাৰৱসেন উদ্ধাৰো ৱেদিতব্বো. কুটিৱত্থুৱিহাৰৱত্থুদেসনাৱসেন দেসনা ৱেদিতব্বা. যা পন তিণৱত্থাৰকসমথে (চূড়ৱ. ২১২ আদযো) একস্মিং পক্খে একা, একস্মিং পক্খে একাতি দ্ৱে ঞত্তিদুতিযকম্মৱাচা ৱুত্তা, যা চ মোহাৰোপনাদীসু কম্মৱাচা (পাচি. ৪৪৬) ৱুত্তা, তাসং ৱসেন কম্মলক্খণং ৱেদিতব্বং, ইতি ঞত্তিদুতিযকম্মং সত্ত ঠানানি গচ্ছতি.
ঞত্তিচতুত্থকম্মম্পি সত্তেৱ ঠানানি গচ্ছতি ওসাৰণং নিস্সাৰণং সম্মুতিং দানং নিগ্গহং সমনুভাসনং কম্মলক্খণন্তি. তত্থ তজ্জনীযকম্মাদীনং (চূড়ৱ. ১ আদযো) সত্তন্নং কম্মানং ৱসেন নিস্সাৰণা, তেসংযেৱ কম্মানং পটিপ্পস্সম্ভনৱসেন ওসাৰণা চ ৱেদিতব্বা, ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতিৱসেন (পাচি. ১৪৬-১৪৭) সম্মুতি, পৰিৱাসদান(চঊড়ৱ. ১০২) মানত্তদানৱসেন (চূড়ৱ. ১০৫) দানং, মূলাযপটিকস্সনৱসেন (চূড়ৱ. ১১০) নিগ্গহো, উক্খিত্তানুৱত্তিকা, অট্ঠ যাৱততিযকা, অৰিট্ঠো (পাচি. ৪১৭), চণ্ডকাড়ী (পাচি. ৭০৯) চাতি ইমে তে যাৱততিযকাতি ইমাসং একাদসন্নং সমনুভাসনানং ৱসেন সমনুভাসনা, উপসম্পদাকম্মঅব্ভানকম্মৱসেন কম্মলক্খণং ৱেদিতব্বং. ইতি ঞত্তিচতুত্থকম্মং সত্ত ঠানানি গচ্ছতি.
ইমেসু পন চতূসু কম্মেসু অপলোকনকম্মং অপলোকেত্ৱাৱ কাতব্বং, ঞত্তিকম্মাদিৱসেন ন কাতব্বং. ঞত্তিকম্মম্পি একং ঞত্তিং ঠপেত্ৱাৱ কাতব্বং, অপলোকনকম্মাদিৱসেন ন কাতব্বং. ঞত্তিদুতিযকম্মং পন অপলোকেত্ৱা কাতব্বম্পি অত্থি অকাতব্বম্পি, তত্থ সীমাসম্মুতি সীমাসমূহননং (মহাৱ. ১৩৯-১৪০, ১৪৪ আদযো) কথিনচীৱৰদানং কথিনুদ্ধাৰো কুটিৱত্থুদেসনা ৱিহাৰৱত্থুদেসনাতি ইমানি ছ কম্মানি গৰুকানি অপলোকেত্ৱা কাতুং ন ৱট্টন্তি, ঞত্তিদুতিযকম্মৱাচং সাৱেত্ৱাৱ কাতব্বানি. অৱসেসা তেৰস সম্মুতিযো সেনাসনগ্গাহাপকমতকচীৱৰদানসম্মুতিযো চাতি এতানি লহুকম্মানি অপলোকেত্ৱাপি কাতুং ৱট্টন্তি, ঞত্তিকম্মাদিৱসেন পন ন কাতব্বানেৱ. ঞত্তিচতুত্থকম্মম্পি সকলক্খণেনেৱ কাতব্বং, ন সেসকম্মৱসেন. এৱং অত্তনো অত্তনো লক্খণেনেৱ ৱত্থুঞত্তিঅনুস্সাৱনাসীমাপৰিসাসম্পত্তিযা কতানি এতানি কম্মানি ধম্মেন ৱিনযেন সত্থুসাসনেন কতত্তা ধম্মো এতেসু অত্থীতি ধম্মিকানি নাম হোন্তি, ইতি এতেসং ধম্মিকানং কম্মানং ছন্দং দত্ৱা পচ্ছা খীযনধম্মং আপজ্জন্তস্স ৱাচায ৱাচায পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ খীযনধম্মাপজ্জনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ধম্মকম্মে ৱেমতিকস্স, অধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞিনো, ৱেমতিকস্স চ দুক্কটং. অধম্মকম্মসঞ্ঞিস্স, ‘‘অধম্মেন ৱা ৱগ্গেন ৱা নকম্মাৰহস্স ৱা কম্মং কৰোন্তী’’তি ঞত্ৱা খীযন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ধম্মকম্মতা, ধম্মকম্মসঞ্ঞিতা, ছন্দং দত্ৱা খীযনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানেৱ, ইদং পন দুক্খৱেদনন্তি.
কম্মপ্পটিবাহনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. ছন্দংঅদত্ৱাগমনসিক্খাপদৱণ্ণনা
দসমে ৱিনিচ্ছযকথাযাতি যাৱ আৰোচিতং ৱত্থু অৱিনিচ্ছিকং, ঞত্তিং ৱা ঠপেত্ৱা কম্মৱাচা অনিট্ঠাপিতা, তাৱ ৱিনিচ্ছযকথা ৱত্তমানা নাম হোতি. যো ভিক্খু এতস্মিং অন্তৰে কম্মং কোপেতুকামতায পৰিসায হত্থপাসং ৱিজহতি, তস্স ৱিজহনে দুক্কটং, ৱিজহিতে পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং আৰব্ভ ছন্দং অদত্ৱা পক্কমনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ধম্মকম্মে ৱেমতিকস্স, অধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞিনো, ৱেমতিকস্স চ দুক্কটং. অধম্মকম্মসঞ্ঞিস্স পন, যো চ ‘‘সঙ্ঘস্স ভণ্ডনাদীনি ৱা ভৱিস্সন্তি, অধম্মেন ৱা ৱগ্গেন ৱা নকম্মাৰহস্স ৱা কম্মং কৰিস্সন্তী’’তি (পাচি. ৪৮৩) ঞত্ৱা, গিলানো ৱা হুত্ৱা, গিলানস্স ৱা কৰণীযেন, উচ্চাৰাদীহি ৱা পীড়িতো, ন চ কম্মং কোপেতুকামো ‘‘পুন পচ্চাগমিস্সামী’’তি গচ্ছতি, তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ৱিনিচ্ছযকথায ৱত্তমানতা, ধম্মকম্মতা, ধম্মকম্মসঞ্ঞিতা, সমানসীমাযং ঠিততা, সমানসংৱাসকতা, কোপেতুকামতায হত্থপাসৱিজহনন্তি ইমানেত্থ ছ অঙ্গানি. সমনুভাসনসমুট্ঠানং, কিৰিযাকিৰিযং, সঞ্ঞাৱিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৱজ্জং, কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, দুক্খৱেদনন্তি.
ছন্দংঅদত্ৱাগমনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১১. দুব্বলসিক্খাপদৱণ্ণনা
একাদসমে সমগ্গেন সঙ্ঘেনাতি সমানসংৱাসকেন সমানসীমাযং ঠিতেন সঙ্ঘেন সদ্ধিং চীৱৰং দত্ৱা. যথাসন্থুতন্তি যো যো মিত্তসন্দিট্ঠসম্ভত্তৱসেন সন্থুতো, তস্স তস্সাতি অত্থো. পাচিত্তিযন্তি এৱং সঙ্ঘেন সদ্ধিং সযমেৱ সেনাসনপঞ্ঞাপনাদিৱসেন সম্মতস্স ভিক্খুনো চীৱৰং দত্ৱা পচ্ছা খীযন্তস্স ৱাচায ৱাচায পাচিত্তিযং.
ৰাজগহে ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ চীৱৰং দত্ৱা পচ্ছা খীযনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ধম্মকম্মে তিকপাচিত্তিযং, চীৱৰং ঠপেত্ৱা অঞ্ঞং ৱিস্সজ্জিযৱেভঙ্গিযং পৰিক্খাৰং দত্ৱা পচ্ছাখীযন্তস্স দুক্কটং, ৱিস্সজ্জিযৱেভঙ্গিযো নাম ঠপেত্ৱা পঞ্চ গৰুভণ্ডানি অৱসেসো. ৰাসিৱসেন হি পঞ্চ গৰুভণ্ডানি ৱুত্তানি, তত্থ আৰামো আৰামৱত্থূতি একং, ৱিহাৰো ৱিহাৰৱত্থূতি দুতিযং, মঞ্চো পীঠং ভিসি বিম্বোহনন্তি ততিযং, লোহকুম্ভী লোহভাণকং লোহৱাৰকো লোহকটাহং ৱাসি পৰসু কুঠাৰী কুদালো নিখাদনন্তি চতুত্থং, ৱল্লি ৱেড়ু মুঞ্জং পব্বজং তিণং মত্তিকা দাৰুভণ্ডং মত্তিকাভণ্ডন্তি পঞ্চমং. এতানি হি পঞ্চ সঙ্ঘসন্তকানি নেৱ সঙ্ঘস্স, ন গণপুগ্গলানং ৱিস্সজ্জেতুং ৱা ৱিভজিতুং ৱা ৱট্টন্তি, ৱিস্সজ্জিতৱিভত্তানিপি সঙ্ঘিকানেৱ হোন্তি. থাৱৰেন পন থাৱৰং, ইতৰেন চ অকপ্পিযেন মহগ্ঘকপ্পিযেন ৱা ইতৰং সঙ্ঘস্স উপকাৰং সল্লক্খেত্ৱা কপ্পিযপৰিৱত্তনেন পৰিৱত্তেতুং ৱট্টতি, ৱৰসেনাসনাদীনং সংৰক্খণত্থং লামকানি ৱিস্সজ্জেতুং ৱিস্সজ্জেত্ৱা পৰিভুঞ্জিতুঞ্চ ৱট্টতি. এত্থ চ পুৰিমেসু তীসু ৰাসীসু অগৰুভণ্ডং নাম কিঞ্চি নত্থি, চতুত্থে লোহকুম্ভী অৰঞ্জৰসণ্ঠানং লোহভাণকং লোহকটাহন্তি ইমানি তীণি অন্তমসো পসতমত্তউদকগ্গণ্হনকানিপি গৰুভণ্ডানি. লোহৱাৰকো পন কাড়লোহতম্বলোহকংসলোহৱট্টলোহানং যেন কেনচি কতো সীহড়দীপে পাদগ্গণ্হনকো ভাজেতব্বো, পাদো চ নাম মগধনাড়িযা পঞ্চনাড়িমত্তং গণ্হাতি, ততো অতিৰেকং গৰুভণ্ডং, ইমানি তাৱ পাড়িযং আগতানি লোহভাজনানি.
পাড়িযং পন অনাগতানিপি ভিঙ্গাৰপটিগ্গহউড়ুঙ্কদব্বিকটচ্ছুপাতি তট্টকসৰকসমুগ্গঅঙ্গাৰকপল্লধূমকটচ্ছুআদীনি খুদ্দকানিপি গৰুভণ্ডানেৱ, অযপত্তো অযথালকং তম্বলোহথালকন্তি ইমানি পন ভাজনীযানি, কংসলোহৱট্টলোহভাজনৱিকতি সঙ্ঘিকপৰিভোগেন ৱা গিহিৱিকটা ৱা ৱট্টতি, পুগ্গলিকপৰিভোগেন ন ৱট্টতি. ঠপেত্ৱা পন তং ভাজনৱিকতিং অঞ্ঞস্মিম্পি কপ্পিযলোহভণ্ডে অঞ্জনী অঞ্জনিসলাকা নত্থুদানং কণ্ণমলহৰণী সূচি খুদ্দকো পিপ্ফলিকো খুদ্দকং আৰকণ্টকং কুঞ্চিকা তাড়ং কত্তৰযট্ঠি ৱেধকো ভিন্দিৱালকো যথাতথাঘনকতলোহংৱিপ্পকতলোহভণ্ডঞ্চ সব্বং ভাজনীযং. ধূমনেত্তফালদীপৰুক্খদীপকপল্লিকওলম্বকদীপইত্থিপুৰিসতিৰচ্ছানৰূপকানি পন অঞ্ঞানি ৱা ভিত্তিচ্ছদনকৱাটাদীসু উপনেতব্বানি, অন্তমসো লোহখিলকং উপাদায সব্বানিপি লোহভণ্ডানি গৰুভণ্ডানিযেৱ, অত্তনা লদ্ধানি পৰিহৰিত্ৱাপি পুগ্গলিকপৰিভোগেন ন পৰিভুঞ্জিতব্বানি, সঙ্ঘিকপৰিভোগেন ৱা গিহিৱিকটানি ৱা ৱট্টন্তি, তিপুভণ্ডেপি এসেৱ নযো. খীৰপাসাণমযানি তট্টকসৰকাদীনি গৰুভণ্ডানিযেৱ.
ঘটকো পন তেলভাজনং ৱা পাদগ্গণ্হনকতো অতিৰেকমেৱ গৰুভণ্ডং, সুৱণ্ণৰজতআৰকূটজাতিফলিকভাজনানি গিহিৱিকটানিপি ন ৱট্টন্তি. সেনাসনপৰিভোগে পন আমাসম্পি অনামাসম্পি সব্বং ৱট্টতি.
ৱাসিযাদীসু পন যায ৱাসিযা দন্তকট্ঠচ্ছেদনউচ্ছুতচ্ছনমত্ততো অঞ্ঞং মহাকম্মং কাতুং ন সক্কা, অযং ভাজনীযা. সেসা যেন কেনচি আকাৰেন কতা গৰুভণ্ডং, পৰসু পন অন্তমসো ৱেজ্জানং সিৰাৱেধকোপি গৰুভণ্ডমেৱ, তথা কুঠাৰী. যা পন আৱুধসঙ্খেপেন কতা, অযং অনামাসা, কুদালো দণ্ডবন্ধনিখাদনং ৱা অগৰুভণ্ডং নাম নত্থি. সম্মুঞ্জনিদণ্ডখণনকং পন অদণ্ডকং ফলমত্তকমেৱ, যং সক্কা সিপাটিকায পক্খিপিত্ৱা পৰিহৰিতুং, তং ভাজনীযং. সিখৰম্পি নিখাদনেনেৱ সঙ্গহিতং, যেহি মনুস্সেহি ৱিহাৰে ৱাসিআদীনি দিন্নানি হোন্তি, তে চে ঘৰে দড্ঢে ৱা ৱিলুত্তে ৱা ‘‘দেথ নো, ভন্তে, উপক্খৰে, পুন আহৰিস্সামা’’তি ৱদন্তি, দাতব্বা. সচে হৰন্তি, ন ৱাৰেতব্বা, অনাহৰন্তাপি ন চোদেতব্বা.
কম্মাৰতট্টকাৰচুন্দকাৰনড়কাৰমণিকাৰপত্তবন্ধকানং অধিকৰণিমুট্ঠিসণ্ডাসতুলাদীনি সব্বানি লোহমযানি উপকৰণানি সঙ্ঘে দিন্নকালতো পট্ঠায গৰুভণ্ডানি. তিপুকোট্টকসুৱণ্ণকাৰচম্মকাৰউপকৰণেসুপি এসেৱ নযো. অযং পন ৱিসেসো, তিপুকোট্টকউপকৰণেসু তিপুচ্ছেদনকসত্থকং, সুৱণ্ণকাৰউপকৰণেসু সুৱণ্ণচ্ছেদনকসত্থকং, চম্মকাৰউপকৰণেসু কতপৰিকম্মচম্মচ্ছেদনখুদ্দকসত্থন্তি ইমানি ভাজনীযানি. ন্হাপিততুন্নকাৰউপকৰণেসুপি ঠপেত্ৱা মহাকত্তৰিং মহাসণ্ডাসং মহাপিপ্ফলিকঞ্চ সব্বং ৱট্টতি, ইতৰানি গৰুভণ্ডানি.
ৱল্লিআদীসু ৱেত্তৱল্লিআদিকা যা কাচি অড্ঢবাহুপ্পমাণা ৱল্লি সঙ্ঘস্স দিন্না ৱা তত্থজাতকা ৱা ৰক্খিতগোপিতাৱ গৰুভণ্ডং, সা সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে সচে অতিৰেকা হোতি, পুগ্গলিককম্মেপি উপনেতুং ৱট্টতি, সুত্তমকচিৱাকনাড়িকেৰহীৰচম্মমযা ৰজ্জুকা ৱা যোত্তানি ৱা ৱাকে চ নাড়িকেৰহীৰে চ ৱট্টেত্ৱা কতা একৱট্টা ৱা দ্ৱিৱট্টা ৱা সঙ্ঘস্স সন্তকা গৰুভণ্ডং. সুত্তং পন অৱট্টেত্ৱা দিন্নং মকচিৱাকনাড়িকেৰহীৰা চ ভাজনীযা. যেহি পনেতানি ৰজ্জুকাদীনি দিন্নানি হোন্তি, তে অত্তনো কৰণীযেন হৰন্তা ন ৱাৰেতব্বা.
যো কোচি অট্ঠঙ্গুলসূচিদণ্ডকমত্তোপি ৱেড়ু সঙ্ঘস্স দিন্নো ৱা তত্থজাতকো ৱা ৰক্খিতগোপিতো গৰুভণ্ডং, সোপি সঙ্ঘস্স কম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে অতিৰেকো পুগ্গলিককম্মে দাতুং ৱট্টতি. পাদগ্গণ্হনকতেলনাড়ি পন কত্তৰযট্ঠি উপাহনদণ্ডকো ছত্তদণ্ডো ছত্তসলাকাতি ইদমেত্থ ভাজনীযভণ্ডং, দড্ঢগেহমনুস্সা গণ্হিত্ৱা গচ্ছন্তা ন ৱাৰেতব্বা.
মুঞ্জঞ্চ পব্বজঞ্চ অৱসেসঞ্চ ছদনতিণং মুট্ঠিপ্পমাণম্পি ছদনতিণসঙ্খেপগতেসু তালপণ্ণাদীসু যংকিঞ্চি একপণ্ণম্পি সঙ্ঘস্স দিন্নং ৱা তত্থজাতকং ৱা বহিআৰামে সঙ্ঘিকে তিণৱত্থুস্মিং জাতকং ৱা ৰক্খিতগোপিতং গৰুভণ্ডং, তম্পি সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে অতিৰেকং পুগ্গলিককম্মে দাতুং ৱট্টতি. দড্ঢগেহমনুস্সা গহেত্ৱা গচ্ছন্তা ন ৱাৰেতব্বা, অট্ঠঙ্গুলপ্পমাণোপি ৰিত্তকপোত্থকো গৰুভণ্ডমেৱ.
মত্তিকা পকতিমত্তিকা ৱা হোতু পঞ্চৱণ্ণা ৱা সুধা ৱা সজ্জুৰসকঙ্গুট্ঠসিলেসাদীসু ৱা যংকিঞ্চি দুল্লভট্ঠানে আনেত্ৱা ৱা দিন্নং তত্থজাতকং ৱা ৰক্খিতগোপিতং তালপক্কমত্তং গৰুভণ্ডং হোতি, তম্পি সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে অতিৰেকং পুগ্গলিককম্মে দাতুং ৱট্টতি. হিঙ্গুহিঙ্গুলকহৰিতালমনোসিলঞ্জনাদীনি পন ভাজনীযানি.
দাৰুভণ্ডে যো কোচি ৱেড়ুম্হি ৱুত্তপ্পমাণো দাৰুভণ্ডকো সঙ্ঘস্স দিন্নো ৱা তত্থজাতকো ৱা ৰক্খিতগোপিতো গৰুভণ্ডং, অপি চ সব্বাপি দাৰুৱেড়ুচম্মপাসাণাদিৱিকতি দাৰুভণ্ডেন সঙ্গহিতা, তত্থ মঞ্চপীঠেহি অসঙ্গহিতানি আসন্দিকাদীনি অন্তমসো চোড়েন ৱা পলালেহি ৱা পণ্ণেহি ৱা কতপীঠং উপাদায সব্বানি আসনানি.
ৱঙ্কফলকং দীঘফলকং চীৱৰধোৱনফলকং ঘট্টনফলকং ঘট্টনমুগ্গৰো দন্তকট্ঠচ্ছেদনগণ্ঠিকা দণ্ডমুগ্গৰো নাৱা অম্বণং ৰজনদোণি উদকপটিচ্ছকো দাৰুমযো ৱা দন্তমযো ৱা ৱেড়ুমযো ৱা সপাদকোপি অপাদকোপি সমুগ্গো মঞ্জূসা পাদগ্গণ্হনকতো অতিৰেকপ্পমাণো কৰণ্ডো উদকদোণি উদককটাহং উড়ুঙ্কো কটচ্ছুপানীযসৰাৱং পানীযসঙ্খোতি এতেসু যংকিঞ্চি সঙ্ঘে দিন্নং গৰুভণ্ডং. সঙ্খথালকং পন ভাজনীযং, তথা দাৰুমযো উদকতুম্বো.
পাদকথলিকমণ্ডলং দাৰুমযং ৱা হোতু চোড়পণ্ণাদিমযং ৱা সব্বং গৰুভণ্ডং. আধাৰকো পত্তপিধানং তালৱণ্টং বীজনী চঙ্কোটকং পচ্ছি যট্ঠিসম্মুঞ্জনী মুট্ঠিসম্মুঞ্জনীতি এতেসুপি যংকিঞ্চি খুদ্দকং ৱা মহন্তং ৱা দাৰুৱেড়ুপণ্ণচম্মাদীসু যেন কেনচি কতং গৰুভণ্ডমেৱ.
থম্ভতুলাসোপানফলকাদীসু যংকিঞ্চি দাৰুমযং ৱা পাসাণমযং ৱা গেহসম্ভাৰূপগং যো কোচি কটসাৰকো যংকিঞ্চি ভূমত্থৰণং যংকিঞ্চি অকপ্পিযচম্মং, সব্বং সঙ্ঘিকং গৰুভণ্ডং, ভূমত্থৰণং কাতুং ৱট্টতি. এড়কচম্মং পন পচ্চত্থৰণগতিকং হোতি, তম্পি গৰুভণ্ডমেৱ, কপ্পিযচম্মানি ভাজনীযানি, কুৰুন্দিযং পন সব্বং মঞ্চপ্পমাণং চম্মং গৰুভণ্ডন্তি ৱুত্তং.
উদুক্খলং মুসলং সুপ্পং নিসদং নিসদপোতো পাসাণদোণি পাসাণকটাহং সব্বং কসিভণ্ডম্পি গৰুভণ্ডং, সব্বং চক্কযুত্তযানং গৰুভণ্ডমেৱ. মঞ্চপীঠানং পাদা চ অটনিযো চ ৱাসিপৰসুআদীনং দণ্ডা চাতি এতেসু যংকিঞ্চি অনিট্ঠিতং ভাজনীযং, তচ্ছিতমট্ঠং পন গৰুভণ্ডং হোতি, অনুঞ্ঞাতৱাসিযা দণ্ডো ছত্তং মুট্ঠিপণ্ণং কত্তৰযট্ঠি উপাহনা অৰণিসহিতং ধম্মকৰণো পাদগ্গণ্হনকতো অনতিৰিত্তং আমলকতুম্বং আমলকঘটো লাবুকতুম্বং লাবুকঘটো ৱিসাণতুম্বন্তি সব্বমেতং ভাজনীযং, ততো পৰং গৰুভণ্ডং.
হত্থিদন্তো ৱা যংকিঞ্চি ৱিসাণং ৱা অতচ্ছিতং যথাগতমেৱ ভাজনীযং, তেহি কতমঞ্চপীঠপাদাদীসু পুৰিমসদিসোৱ ৱিনিচ্ছযো. তচ্ছিতনিট্ঠিতোপি হিঙ্গুকৰণ্ডকো অঞ্জনিকৰণ্ডকো গণ্ঠিকা ৱিধো অঞ্জনী অঞ্জনিসলাকা উদকপুঞ্ছনীতি ইদং সব্বং ভাজনীযমেৱ.
মত্তিকাভণ্ডে সব্বং মনুস্সানং উপভোগপৰিভোগং ঘটপিঠৰাদিকুলালভাজনং, পত্তকটাহং অঙ্গাৰকটাহং ধূমদানকং দীপৰুক্খকো দীপকপল্লিকা চযনিট্ঠকা ছদনিট্ঠকা থুপিকাতি সব্বং গৰুভণ্ডং, এতেসু পন ৱুত্তনযেসু গৰুভণ্ডেসু যংকিঞ্চি ৱেড়ুআদিং অত্তনো অত্থায গণ্হন্তেন সমকং ৱা অতিৰেকং ৱা ফাতিকম্মং কত্ৱা গহেতব্বং. পাদগ্গণ্হনকতো অনতিৰিত্তপ্পমাণো পন ঘটকো পত্তো থালকং কঞ্চনকো কুণ্ডিকাতি ইদমেত্থ ভাজনীযং, যথা চ মত্তিকাভণ্ডে এৱং লোহভণ্ডেপি কুণ্ডিকা ভাজনীযকোট্ঠাসমেৱ ভজতি. ইতি যং ভাজনীযং ৱিস্সজ্জনীযম্পি তং এৱং ৱিস্সজ্জিযৱেভঙ্গিযসঙ্খাতং অঞ্ঞং পৰিক্খাৰং দত্ৱা খীযন্তস্স দুক্কটং, ইতৰং পন দাতুমেৱ ন ৱট্টতি. ইস্সৰৱতায দেন্তো থুল্লচ্চযং আপজ্জতি, থেয্যচিত্তেন গণ্হন্তো ভণ্ডং অগ্ঘাপেত্ৱা কাৰেতব্বো. যথা চ অঞ্ঞং পৰিক্খাৰং দত্ৱা খীযন্তস্স দুক্কটং, তথা সঙ্ঘেন অসম্মতস্স চীৱৰং ৱা অঞ্ঞং ৱা পৰিক্খাৰং দত্ৱা খীযন্তস্স দুক্কটমেৱ, অনুপসম্পন্নে সব্বত্থ তিকদুক্কটং. পকতিযা পন ছন্দাদিৱসেন (পাচি. ৪৮৮) কৰোন্তং দিস্ৱা ‘‘কো অত্থো তস্স দিন্নেন, লদ্ধাপি ৱিনিপাতেস্সতি, ন সম্মা উপনেস্সতী’’তি খীযন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নতা, ধম্মেন লদ্ধসম্মুতিতা, সঙ্ঘেন সদ্ধিং ৱিকপ্পনুপগচীৱৰদানং, পচ্ছা খীযিতুকামতায খীযনাতি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৱেদনন্তি.
দুব্বলসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১২. পৰিণামনসিক্খাপদৱণ্ণনা
দ্ৱাদসমে সব্বং তিংসককণ্ডে পৰিণামনসিক্খাপদে ৱুত্তনযমেৱ. অযমেৱ হি ৱিসেসো, তত্থ অত্তনো পৰিণামিতত্তা নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং, ইধ পুগ্গলস্স পৰিণামিতত্তা সুদ্ধিকপাচিত্তিযন্তি.
পৰিণামনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সহধম্মিকৱগ্গো অট্ঠমো.