৭. সপ্পাণকৱগ্গো
১. সঞ্চিচ্চসিক্খাপদৱণ্ণনা
সপ্পাণকৱগ্গস্স পঠমে পাণোতি তিৰচ্ছানগতপাণো অধিপ্পেতো. তং খুদ্দকম্পি মহন্তম্পি মাৰেন্তস্স পাচিত্তিযমেৱ, মহন্তে পন উপক্কমমহন্ততায অকুসলং মহন্তং হোতি.
সাৱত্থিযং উদাযিত্থেৰং আৰব্ভ পাণং জীৱিতা ৱোৰোপনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, সাণত্তিকং, পাণে ৱেমতিকস্স, অপাণে পাণসঞ্ঞিনো, ৱেমতিকস্স ৱা দুক্কটং. অপাণসঞ্ঞিস্স, অসঞ্চিচ্চ, অজানন্তস্স, নমৰণাধিপ্পাযস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সেসং মনুস্সৱিগ্গহে ৱুত্তনযমেৱাতি.
সঞ্চিচ্চসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. সপ্পাণকসিক্খাপদৱণ্ণনা
দুতিযে সপ্পাণকন্তি যে পাণকা পৰিভোগেন মৰন্তি, তেহি সপ্পাণকং, তাদিসঞ্হি জানং পৰিভুঞ্জন্তস্স পযোগে পযোগে পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ জানং সপ্পাণকং উদকং পৰিভুঞ্জনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসমেত্থ সিঞ্চনসিক্খাপদে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বন্তি.
সপ্পাণকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. উক্কোটনসিক্খাপদৱণ্ণনা
ততিযে যথাধম্মন্তি যো যস্স অধিকৰণস্স ৱূপসমায ধম্মো ৱুত্তো, তেনেৱ ধম্মেন. নিহতাধিকৰণন্তি নিহতং অধিকৰণং, সমথক্খন্ধকে (চূড়ৱ. ১৮৫ আদযো) সত্থাৰা ৱুত্তধম্মেনেৱ ৱূপসমিতন্তি অত্থো, ৱূপসমননযং পনস্স অধিকৰণসমথেসু দস্সযিস্সাম. পুনকম্মায উক্কোটেয্যাতি তস্স তস্স ভিক্খুনো সন্তিকং গন্ত্ৱা ‘‘অকতং কম্ম’’ন্তিআদীনি (পাচি. ৩৯৪) ৱদন্তো পুনকৰণত্থায উচ্চালেয্য. যথাঠিতভাৱেন পতিট্ঠাতুং ন দদেয্য, তস্সেৱং কৰোন্তস্স পাচিত্তিযং. যং পন ধম্মেন অধিকৰণং নিহতং, তং সুনিহতমেৱ. সচে ৱিপ্পকতে কম্মে পটিক্কোসতি, তং সঞ্ঞাপেত্ৱা কাতব্বং. ইতৰথা কম্মঞ্চ কুপ্পতি, কাৰকানঞ্চ আপত্তি.
সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আৰব্ভ উক্কোটনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ধম্মকম্মে ৱেমতিকস্স, অধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞিনো, ৱেমতিকস্স ৱা দুক্কটং. উভযেসু অধম্মকম্মসঞ্ঞিস্স, ‘‘অধম্মেন ৱা ৱগ্গেন ৱা অকম্মাৰহস্স ৱা কম্মং কত’’ন্তি জানন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. যথাধম্মং নিহতভাৱো, জাননা, উক্কোটনাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৱেদনন্তি.
উক্কোটনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. দুট্ঠুল্লসিক্খাপদৱণ্ণনা
চতুত্থে দুট্ঠুল্লন্তি সঙ্ঘাদিসেসং অধিপ্পেতং, তং যেন কেনচি উপাযেন ঞত্ৱা পটিচ্ছাদেন্তস্স পাচিত্তিযং. সচেপি ‘‘ন দানি নং কস্সচি ভিক্খুনো আৰোচেস্সামী’’তি ধুৰং নিক্খিপিত্ৱা পচ্ছা আৰোচেতি, পাচিত্তিযং, আপজ্জিত্ৱাৱ আৰোচেস্সতি. সচে পন এৱং ধুৰং নিক্খিপিত্ৱা পটিচ্ছাদনত্থমেৱ অঞ্ঞস্স আৰোচেতি, সোপি অঞ্ঞস্সাতি এতেনুপাযেন সমণসতম্পি আপজ্জতিযেৱ তাৱ, যাৱ কোটি ন ছিজ্জতি. কথং পন কোটি ছিজ্জতি? সচে হি আপন্নো একস্স আৰোচেতি, সোপি অঞ্ঞস্স আৰোচেতি, সো নিৱত্তিত্ৱা যেনস্স আৰোচিতং, তস্সেৱ আৰোচেতি, এৱং ততিযেন পুগ্গলেন দুতিযস্স আৰোচিতে কোটি ছিন্না হোতি.
সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং আৰব্ভ দুট্ঠুল্লাপত্তিপটিচ্ছাদনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অসাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, দুট্ঠুল্লায আপত্তিযা আদিপদে পাচিত্তিযং, ইতৰেসু দ্ৱীসু দুক্কটং, অদুট্ঠুল্লায তিকদুক্কটং, অনুপসম্পন্নস্স দুট্ঠুল্লে ৱা অদুট্ঠুল্লে ৱা অজ্ঝাচাৰে দুক্কটমেৱ. ‘‘সঙ্ঘস্স ভণ্ডনাদীনি ভৱিস্সন্তী’’তি (পাচি. ৪০১) ৱা ‘‘অযং কক্খড়ো ফৰুসো জীৱিতন্তৰাযং ৱা ব্ৰহ্মচৰিযন্তৰাযং ৱা কৰিস্সতী’’তি ৱা অনাৰোচেন্তস্স, পতিৰূপং ভিক্খুং অপস্সতো, ন ছাদেতুকামস্স, ‘‘পঞ্ঞাযিস্সতি সকেন কম্মেনা’’তি অনাৰোচেন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নস্স দুট্ঠুল্লাপত্তিজাননং, ‘‘পটিচ্ছাদেতুকামতায নাৰোচেস্সামী’’তি ধুৰনিক্খেপোতি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সমনুভাসনসঅসানেৱাতি.
দুট্ঠুল্লসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. ঊনৱীসতিৱস্সসিক্খাপদৱণ্ণনা
পঞ্চমে ঊনৱীসতিৱস্সন্তি পটিসন্ধিগ্গহণতো পট্ঠায অপৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সং. উপসম্পাদেয্যাতি উপজ্ঝাযো হুত্ৱা উপসম্পাদেয্য. সো চ পুগ্গলো অনুপসম্পন্নোতি জানন্তেনাপি অজানন্তেনাপি উপসম্পাদিতো অনুপসম্পন্নোৱ. সচে পন সো দসৱস্সচ্চযেন অঞ্ঞং উপসম্পাদেতি, তঞ্চে মুঞ্চিত্ৱা গণো পূৰতি, সূপসম্পন্নো. সোপি যাৱ ন জানাতি, তাৱ তস্স নেৱ সগ্গন্তৰাযো ন মোক্খন্তৰাযো, ঞত্ৱা পন পুন উপসম্পজ্জিতব্বং. তে চ ভিক্খূ গাৰয্হাতি ঠপেত্ৱা উপজ্ঝাযং অৱসেসা গাৰয্হা হোন্তি, সব্বে দুক্কটং আপজ্জন্তি. ইদং তস্মিং পাচিত্তিযন্তি যো পন উপজ্ঝাযো হুত্ৱা উপসম্পাদেতি, তস্মিংযেৱ পুগ্গলে ইদং পাচিত্তিযং ৱেদিতব্বং. তস্মা যো ‘‘এৱং উপসম্পাদেস্সামী’’তি গণং ৱা আচৰিযং ৱা পত্তং ৱা চীৱৰং ৱা পৰিযেসতি, সীমং ৱা সম্মন্নতি (পাচি. ৪০৪), উদকুক্খেপং ৱা পৰিচ্ছিন্দতি, সো এতেসু সব্বকিচ্চেসু ঞত্তিযা, দ্ৱীসু চ কম্মৱাচাসু দুক্কটানি আপজ্জিত্ৱা কম্মৱাচাপৰিযোসানে পাচিত্তিযং আপজ্জতি.
ৰাজগহে সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ ঊনৱীসতিৱস্সং উপসম্পাদনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অসাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ঊনৱীসতিৱস্সে ৱেমতিকস্স, পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সে ঊনকসঞ্ঞিনো, ৱেমতিকস্স চ দুক্কটং. উভযত্থ পৰিপুণ্ণসঞ্ঞিস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ঊনৱীসতিৱস্সতা, ঊনকসঞ্ঞিতা, উপসম্পাদনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন পণ্ণত্তিৱজ্জং, তিচিত্তং, তিৱেদনন্তি.
ঊনৱীসতিৱস্সসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. থেয্যসত্থসিক্খাপদৱণ্ণনা
ছট্ঠে যে ৰাজানং ৱা ৱঞ্চেত্ৱা সুঙ্কং ৱা পৰিহৰিতুকামা চোৰা কতকম্মা চেৱ অকতকম্মা চ মগ্গপ্পটিপন্না, তেসু ইধ থেয্যসত্থসঞ্ঞিনো তস্স থেয্যসত্থভাৱং ঞত্ৱা তেন সদ্ধিং সংৱিধায গচ্ছন্তস্স সংৱিধানে চ গমনে চ ওৱাদৱগ্গে ৱুত্তনযেন আপত্তিৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বো.
সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং আৰব্ভ থেয্যসত্থেন সদ্ধিং সংৱিধায একদ্ধানমগ্গং পটিপজ্জনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, মনুস্সেসু অসংৱিদহন্তেসু সযমেৱ সংৱিদহিত্ৱা গচ্ছন্তস্স, থেয্যসত্থে ৱেমতিকস্স, অথেয্যসত্থে থেয্যসত্থসঞ্ঞিনো, ৱেমতিকস্স চ দুক্কটং. অথেয্যসত্থসঞ্ঞিস্স, অসংৱিদহিত্ৱা ৱা কালৱিসঙ্কেতেন ৱা, আপদাসু ৱা, গচ্ছন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. থেয্যসত্থভাৱো, জাননং, সংৱিধানং, অৱিসঙ্কেতেন গমনন্তি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি. থেয্যসত্থসমুট্ঠানং, কিৰিযং, সঞ্ঞাৱিমোক্খং, সচিত্তকং, পণ্ণত্তিৱজ্জং, কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৱেদনন্তি.
থেয্যসত্থসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. সংৱিধানসিক্খাপদৱণ্ণনা
সত্তমে সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং আৰব্ভ মাতুগামেন সদ্ধিং একদ্ধানমগ্গং পটিপজ্জনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসমেত্থ ভিক্খুনিযা সদ্ধিং সংৱিধানসিক্খাপদে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বন্তি.
সংৱিধানসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. অৰিট্ঠসিক্খাপদৱণ্ণনা
অট্ঠমে সগ্গমোক্খানং অন্তৰাযং কৰোন্তীতি অন্তৰাযিকা, তে কম্মকিলেসৱিপাকউপৱাদপঞ্ঞত্তিৱীতিক্কমনৱসেন পঞ্চৱিধা. তেসু মুদুকানং অত্থৰণাদীনং ফস্সো ৱিয ইত্থিসম্ফস্সোপি ৱট্টতীতি মেথুনৱীতিক্কমনে দোসং অদিস্ৱা পঞ্ঞত্তিৱীতিক্কমন্তৰাযিকে সন্ধায ‘‘যেমে অন্তৰাযিকা ধম্মা ৱুত্তা ভগৱতা, তে পটিসেৱতো নালং অন্তৰাযাযা’’তি ৱুত্তং. অনেকপৰিযাযেনাতি ‘‘অট্ঠিকঙ্কলূপমা কামা’’তিআদীহি (ম. নি. ২.৪২; পাচি. ৪১৭; চূড়নি. খগ্গৱিসাণসুত্তনিদ্দেস ১৪৭) নেকেহি কাৰণেহি. সো ভিক্খু ভিক্খূহীতি যে পস্সন্তি ৱা সুণন্তি ৱা, তেহি তিক্খত্তুং এৱং ৱত্তব্বো ‘‘মা আযস্মা এৱং অৱচ…পে… অলঞ্চ পন তে পটিসেৱতো অন্তৰাযাযা’’তি. এৱং ৱুত্তে অপ্পটিনিস্সজ্জন্তস্স দুক্কটং, সুত্ৱা অৱদন্তানম্পি দুক্কটং. পুন সঙ্ঘমজ্ঝম্পি আকড্ঢিত্ৱা তথেৱ ৱত্তব্বো, তত্ৰাপি তস্স অপ্পটিনিস্সজ্জনে, ইতৰেসঞ্চ অৱচনে দুক্কটমেৱ. এৱম্পি অপ্পটিনিস্সজ্জন্তো পুন ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন যাৱততিযং সমনুভাসিতব্বো, অথস্স অপ্পটিনিস্সজ্জতো পুন ঞত্তিযা চ দ্ৱীহি চ কম্মৱাচাহি দুক্কটং, কম্মৱাচাপৰিযোসানে পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং অৰিট্ঠং আৰব্ভ পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সজ্জনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অধম্মকম্মে তিকদুক্কটং. অসমনুভাসিযমানস্স, পটিনিস্সজ্জন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ধম্মকম্মতা, সমনুভাসনা, অপ্পটিনিস্সজ্জনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সমনুভাসনসদিসানেৱাতি.
অৰিট্ঠসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. উক্খিত্তসম্ভোগসিক্খাপদৱণ্ণনা
নৱমে তথাৱাদিনাতি ‘‘তথাহং ভগৱতা ধম্ম’’ন্তিআদিৱাদিনা. অকতানুধম্মেনাতি অনুধম্মো ৱুচ্চতি আপত্তিযা অদস্সনে ৱা অপ্পটিকম্মে ৱা পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গে ৱা ধম্মেন ৱিনযেন উক্খিত্তকস্স অনুলোমৱত্তং দিস্ৱা কতওসাৰণা, সো ওসাৰণসঙ্খাতো অনুধম্মো যস্স ন কতো, অযং অকতানুধম্মো নাম, তাদিসেন সদ্ধিন্তি অত্থো. সম্ভুঞ্জেয্য ৱাতি আমিসসম্ভোগং ৱা ধম্মসম্ভোগং ৱা কৰেয্য. সংৱসেয্য ৱাতি উপোসথাদিকং সঙ্ঘকম্মং কৰেয্য. সহ ৱা সেয্যং কপ্পেয্যাতি নানূপচাৰেপি একচ্ছন্নে নিপজ্জেয্য. তত্থ আমিসপৰিভোগে একপ্পযোগেন বহূপি দদতো ৱা গণ্হতো ৱা একং পাচিত্তিযং, ৱিচ্ছিন্দনে সতি পযোগে পযোগে পাচিত্তিযং. ধম্মসম্ভোগে পদাদীহি উদ্দিসন্তস্স ৱা উদ্দিসাপেন্তস্স ৱা পদসোধম্মে ৱুত্তনযেন, সংৱাসে কম্মপৰিযোসানৱসেন, সহসেয্যায একস্মিং নিপন্নে ইতৰস্স নিপজ্জনপ্পযোগৱসেন আপত্তিপৰিচ্ছেদো ৱেদিতব্বো.
সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ অৰিট্ঠেন ভিক্খুনা সদ্ধিং সম্ভুঞ্জনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, উক্খিত্তকে ৱেমতিকস্স, অনুক্খিত্তকে উক্খিত্তকসঞ্ঞিনো চেৱ ৱেমতিকস্স চ দুক্কটং. উভোসু অনুক্খিত্তকসঞ্ঞিস্স, ‘‘ওসাৰিতো’’তি ৱা ‘‘তং দিট্ঠিং পটিনিস্সট্ঠো’’তি ৱা জানন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. অকতানুধম্মতা, জাননা, সম্ভোগাদিকৰণন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন পণ্ণত্তিৱজ্জং, তিচিত্তং, তিৱেদনন্তি.
উক্খিত্তসম্ভোগসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. কণ্টকসিক্খাপদৱণ্ণনা
দসমে সমণুদ্দেসোতি সামণেৰো. চৰাতি গচ্ছ. পিৰেতি পৰ অমামক. ৱিনস্সাতি নস্স, যত্থ তং ন পস্সাম, তত্থ গচ্ছাতি ৱুত্তং হোতি. তথানাসিতন্তিএত্থ সংৱাসনাসনা লিঙ্গনাসনা দণ্ডকম্মনাসনাতি তিস্সো নাসনা. তত্থ আপত্তিযা অদস্সনাদীসু উক্খেপনা সংৱাসনাসনা নাম. দূসকো নাসেতব্বো (পাৰা. ৬৬), মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেথাতি (চূড়ৱ. ১৯৩; পাৰা. ৩৮৪) অযং লিঙ্গনাসনা নাম. ‘‘অজ্জতগ্গে তে, আৱুসো সমণুদ্দেস, ন চেৱ সো ভগৱা সত্থা অপদিসিতব্বো’’তি (পাচি. ৪২৯) অযং দণ্ডকম্মনাসনা নাম, অযং ইধাধিপ্পেতা. তেন ৱুত্তং ‘‘তথানাসিত’’ন্তি. উপলাপেয্যাতি ‘‘পত্তং ৱা চীৱৰং ৱা উদ্দেসং ৱা পৰিপুচ্ছং ৱা দস্সামী’’তি সঙ্গণ্হেয্য. উপট্ঠাপেয্যাতি চুণ্ণমত্তিকাদীনি সাদিযন্তো তেন অত্তনো উপট্ঠানং কাৰাপেয্য. সম্ভোগসহসেয্যা অনন্তৰসিক্খাপদে ৱুত্তনযা এৱ, তস্মা আপত্তিপৰিচ্ছেদোপেত্থ তস্মিং ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বো.
সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আৰব্ভ কণ্টকসমণুদ্দেসউপলাপনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসং অৰিট্ঠসিক্খাপদে ৱুত্তসদিসমেৱাতি.
কণ্টকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সপ্পাণকৱগ্গো সত্তমো.