১. মুসাৱাদৱগ্গো

১. মুসাৱাদসিক্খাপদৱণ্ণনা

পাচিত্তিযেসু মুসাৱাদৱগ্গস্স পঠমে সম্পজানমুসাৱাদেতি পুব্বেপি জানিত্ৱা ৱচনক্খণেপি জানন্তস্সেৱ মুসাৱাদভণনে. ভণনঞ্চ নাম ইধ অভূতস্স ৱা ভূততং, ভূতস্স ৱা অভূততং কত্ৱা কাযেন ৱা ৱাচায ৱা ৱিঞ্ঞাপনপ্পযোগো, নিমিত্তত্থে চেতং ভুম্মৱচনং. তস্মা যো সম্পজানমুসাৱাদং ৱদতি, তস্স তংনিমিত্তং তংহেতু তপ্পচ্চযা পাচিত্তিযং হোতীতি এৱমেত্থ অঞ্ঞেসু চ ঈদিসেসু অত্থো ৱেদিতব্বো.

সাৱত্থিযং হত্থকং সক্যপুত্তং আৰব্ভ অৱজানিত্ৱা পটিজাননাদিৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, উত্তৰিমনুস্সধম্মাৰোচনত্থং মুসা ভণন্তস্স পাৰাজিকং, অমূলকেন পাৰাজিকেন অনুদ্ধংসনত্থং সঙ্ঘাদিসেসো, সঙ্ঘাদিসেসেন অনুদ্ধংসনত্থং পাচিত্তিযং, আচাৰৱিপত্তিযা অনুদ্ধংসনত্থং দুক্কটং, ‘‘যো তে ৱিহাৰে ৱসী’’তিআদিনা (পাৰা. ২২০) পৰিযাযেন উত্তৰিমনুস্সধম্মাৰোচনত্থং পটিৱিজানন্তস্স মুসা ভণিতে থুল্লচ্চযং, অপ্পটিৱিজানন্তস্স দুক্কটং, কেৱলং মুসা ভণন্তস্স ইধ পাচিত্তিযং. অনুপধাৰেত্ৱা সহসা ভণন্তস্স, ‘‘অঞ্ঞং ভণিস্সামী’’তি অঞ্ঞং ভণন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ৱিসংৱাদনপুৰেক্খাৰতা, ৱিসংৱাদনচিত্তেন যমত্থং ৱত্তুকামো, তস্স পুগ্গলস্স ৱিঞ্ঞাপনপযোগো চাতি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানীতি.

মুসাৱাদসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. ওমসৱাদসিক্খাপদৱণ্ণনা

দুতিযে ওমসৱাদেতি ওৱিজ্ঝনৱচনে, জাতিনামগোত্তকম্মসিপ্পআবাধলিঙ্গকিলেসআপত্তিঅক্কোসেসু ভূতেন ৱা অভূতেন ৱা যেন কেনচি পাৰাজিকং আপন্নং ৱা অনাপন্নং ৱা যংকিঞ্চি ভিক্খুং যায কাযচি ৱাচায ৱা হত্থমুদ্দায ৱা অনঞ্ঞাপদেসেন অক্কোসনৱচনে পাচিত্তিযন্তি অত্থো.

সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আৰব্ভ ওমসনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তেহিযেৱ দসহি অক্কোসৱত্থূহি ‘‘সন্তি ইধেকচ্চে চণ্ডালা’’তিআদিনা (পাচি. ২৬) নযেন অঞ্ঞাপদেসং কত্ৱা অক্কোসন্তস্স, ‘‘চোৰোসি গণ্ঠিভেদকোসী’’তিআদীহি পাড়িমুত্তকপদেহি অক্কোসন্তস্স, যথা তথা ৱা অনুপসম্পন্নং অক্কোসন্তস্স চ দুক্কটং. ইধ ভিক্খুনীপি অনুপসম্পন্নসঙ্খ্যং গচ্ছতি. অনক্কোসিতুকামস্স কেৱলং দৱকম্যতায ৱদতো সব্বত্থ দুব্ভাসিতং. অত্থধম্মঅনুসাসনিপুৰেক্খাৰানং, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. যং অক্কোসতি, তস্স উপসম্পন্নতা, অনঞ্ঞাপদেসেন জাতিআদীহি অক্কোসনং, ‘‘মং অক্কোসতী’’তি জাননা, অত্থপুৰেক্খাৰতাদীনং অভাৱোতি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ৱেদনা পন ইধ দুক্খাতি.

ওমসৱাদসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. পেসুঞ্ঞসিক্খাপদৱণ্ণনা

ততিযে ভিক্খুপেসুঞ্ঞেতি ভিক্খুস্স পেসুঞ্ঞে, জাতিআদীহি অক্কোসৱত্থূহি ভিক্খূ অক্কোসন্তস্স ভিক্খুনো সুত্ৱা ৱচনং ভিক্খুনো পিযকম্যতায ৱা ভেদাধিপ্পাযেন ৱা যো অক্কুদ্ধো, তস্স ভিক্খুস্স কাযেন ৱা ৱাচায ৱা উপসংহটে তস্মিং পেসুঞ্ঞকৰণৱচনে পাচিত্তিযন্তি অত্থো.

সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আৰব্ভ পেসুঞ্ঞউপসংহৰণৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ৱুত্তনযেনেৱ অঞ্ঞাপদেসেন অক্কোসন্তস্স ৱচনূপসংহাৰে ৱা পাড়িমুত্তকঅক্কোসূপসংহাৰে ৱা অনুপসম্পন্নস্স চ উপসংহাৰে দুক্কটং. ইধাপি ভিক্খুনী অনুপসম্পন্নট্ঠানে ঠিতা. ন পিযকম্যতায, ন ভেদাধিপ্পাযেন কেৱলং পাপগৰহিতায ৱদন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. জাতিআদীহি অনঞ্ঞাপদেসেন অক্কোসন্তস্স ভিক্খুনো সুত্ৱা ৱচনং ভিক্খুস্স উপসংহৰণং, পিযকম্যতাভেদাধিপ্পাযেসু অঞ্ঞতৰতা, তস্স ৱিজাননাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানেৱাতি.

পেসুঞ্ঞসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. পদসোধম্মসিক্খাপদৱণ্ণনা

চতুত্থে পদসো ধম্মং ৱাচেয্যাতি সঙ্গীতিত্তযং অনাৰুড়্হম্পি ৰাজোৱাদতিক্খিন্দ্ৰিযচতুপৰিৱত্তননন্দোপনন্দকুলুম্পসুত্তমগ্গকথাদিধম্মঞ্চ সঙ্গীতিত্তযমাৰুড়্হং তিপিটকধম্মঞ্চ পদং পদং ৱাচেয্য, পদানুপদঅন্ৱক্খৰঅনুব্যঞ্জনেসু একেকং কোট্ঠাসন্তি অত্থো. পাচিত্তিযন্তি এতেসু পদাদীসু ভিক্খুঞ্চ ভিক্খুনিঞ্চ ঠপেত্ৱা যংকঞ্চি কোট্ঠাসং অৱসেসপুগ্গলেহি সদ্ধিং একতো ভণন্তস্স পদাদিগণনায পাচিত্তিযং.

সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আৰব্ভ পদসো ধম্মৱাচনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং. উপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞিনো ৱেমতিকস্স ৱা দুক্কটং. অনুপসম্পন্নেন সদ্ধিং একতো উদ্দেসগ্গহণে, সজ্ঝাযকৰণে, তস্স সন্তিকে উদ্দেসগ্গহণে, যেভুয্যেন পগুণগন্থং ভণন্তস্স, ওসাৰেন্তস্স চ খলিতট্ঠানে ‘‘এৱং ভণাহী’’তি ৱচনে চ একতো ভণন্তস্সাপি, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. অনুপসম্পন্নতা, ৱুত্তলক্খণং ধম্মং পদসো ৱাচনতা, একতো ওসাপনঞ্চাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. পদসোধম্মসমুট্ঠানং, কিৰিযং, নোসঞ্ঞাৱিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৱজ্জং, ৱচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৱেদনন্তি.

পদসোধম্মসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. পঠমসহসেয্যসিক্খাপদৱণ্ণনা

পঞ্চমে অনুপসম্পন্নেনাতি ভিক্খুং ঠপেত্ৱা অন্তমসো পাৰাজিকৱত্থুভূতেন তিৰচ্ছানগতেনাপি. উত্তৰিদিৰত্ততিৰত্তন্তি দ্ৱিন্নং ৱা তিণ্ণং ৱা ৰত্তীনং উপৰি. সহসেয্যন্তি সব্বচ্ছন্নপৰিচ্ছন্নে যেভুয্যেন ছন্নপৰিচ্ছন্নে ৱা সেনাসনে পুব্বাপৰিযেন ৱা একক্খণেন ৱা একতো নিপজ্জনং. কপ্পেয্যাতি ৱিদহেয্য সম্পাদেয্য. তত্থ ছদনং অনাহচ্চ দিযড্ঢহত্থুব্বেধেন পাকাৰাদিনা পৰিচ্ছিন্নম্পি সব্বপৰিচ্ছন্নমিচ্চেৱ ৱেদিতব্বং, তস্মা ইমিনা লক্খণেন সমন্নাগতো সচেপি সত্তভূমিকো পাসাদো একূপচাৰো হোতি, সতগব্ভং ৱা চতুসালং, যো তত্থ ৱা অঞ্ঞত্থ ৱা তাদিসে তেন ৱা অঞ্ঞেন ৱা অনুপসম্পন্নেন সহ তিস্সো ৰত্তিযো সযিত্ৱা চতুত্থদিৱসে অত্থঙ্গতে সূৰিযে অনুপসম্পন্নে নিপন্নে গব্ভদ্ৱাৰং পিধায ৱা অপিধায ৱা নিপজ্জতি, পঠমনিপন্নো ৱা তস্মিং নিপজ্জন্তে ন ৱুট্ঠাতি, তস্স উভিন্নং উট্ঠহিত্ৱা নিপজ্জনপ্পযোগগণনায অনুপসম্পন্নগণনায চ পাচিত্তিযং. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৱিত্থাৰো পন সমন্তপাসাদিকাযং (পাচি. অট্ঠ. ৫১) সব্বপ্পকাৰতো ৱুত্তো.

আড়ৱিযং সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ অনুপসম্পন্নেন সহসেয্যৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘উত্তৰিদিৰত্ততিৰত্ত’’ন্তি অযমেত্থ অনুপঞ্ঞত্তি, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, উপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞিনো ৱেমতিকস্স ৱা উপদ্ধচ্ছন্নপৰিচ্ছন্নাদীসু চ দুক্কটং. ঊনকদিৰত্ততিৰত্তং ৱসন্তস্স, ততিযায ৰত্তিযা পুৰাৰুণা নিক্খমিত্ৱা পুন ৱসন্তস্স, সব্বচ্ছন্নসব্বাপৰিচ্ছন্নাদীসু ৱসন্তস্স, ইতৰস্মিং নিসিন্নে নিপজ্জন্তস্স, নিপন্নে ৱা নিসীদন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. পাচিত্তিযৱত্থুকসেনাসনং, তত্থ অনুপসম্পন্নেন সহ নিপজ্জনং, চতুত্থদিৱসে সূৰিযত্থঙ্গমনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এড়কলোমসদিসানেৱাতি.

পঠমসহসেয্যসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. দুতিযসহসেয্যসিক্খাপদৱণ্ণনা

ছট্ঠে মাতুগামেনাতি অন্তমসো তদহুজাতাযপি মনুস্সিত্থিযা. দিস্সমানৰূপা পন যক্খিপেতিযো পণ্ডকো মেথুনৱত্থুভূতা চ তিৰচ্ছানিত্থিযো ইধ দুক্কটৱত্থুকা হোন্তি.

সাৱত্থিযং আযস্মন্তং অনুৰুদ্ধত্থেৰং আৰব্ভ মাতুগামেন সহসেয্যৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসং অনন্তৰসিক্খাপদে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং অঞ্ঞত্ৰ ৰত্তিপৰিচ্ছেদা, তত্ৰ হি চতুত্থদিৱসে আপত্তি, ইধ পন পঠমদিৱসেপীতি.

দুতিযসহসেয্যসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. ধম্মদেসনাসিক্খাপদৱণ্ণনা

সত্তমে উত্তৰিছপ্পঞ্চৱাচাহীতিএত্থ একো গাথাপাদো একা ৱাচাতি এৱং সব্বত্থ ৱাচাপমাণং ৱেদিতব্বং. ধম্মং দেসেয্যাতি পদসোধম্মসিক্খাপদে ৱুত্তলক্খণং ধম্মং ৱা অট্ঠকথাধম্মং ৱা ভাসেয্য. অঞ্ঞত্ৰ ৱিঞ্ঞুনা পুৰিসৱিগ্গহেনাতি ৱিনা ৱিঞ্ঞুনা পুৰিসেন. মনুস্সৱিগ্গহং গহেত্ৱা ঠিতেন পন যক্খেন ৱা পেতেন ৱা তিৰচ্ছানেন ৱা সদ্ধিং ঠিতাযপি ধম্মং দেসেতুং ন ৱট্টতি. পাচিত্তিযন্তি দুতিযানিযতে ৱুত্তলক্খণেন মনুস্সেন ৱিনা ৱিঞ্ঞুমনুস্সিত্থিযা ছন্নং ৱাচানং উপৰি পদাদিৱসেন ধম্মং দেসেন্তস্স পদাদিগণনায, বহূনং দেসযতো মাতুগামগণনায চ পাচিত্তিযং.

সাৱত্থিযং উদাযিত্থেৰং আৰব্ভ মাতুগামস্স ধম্মদেসনাৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘অঞ্ঞত্ৰ ৱিঞ্ঞুনা’’তি অযমেত্থ অনুপঞ্ঞত্তি, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অমাতুগামে মাতুগামসঞ্ঞিনো ৱেমতিকস্স ৱা যক্খিপেতিপণ্ডকমনুস্সৱিগ্গহতিৰচ্ছানিত্থীনং দেসেন্তস্স চ দুক্কটং. ছহি ৱাচাহি, ততো ৱা ওৰং দেসেন্তস্স, ৱুত্তলক্খণে ৱা পুৰিসে সতি, সযং ৱা উট্ঠায, পুন নিসীদিত্ৱা মাতুগামস্স ৱা উট্ঠহিত্ৱা পুন নিসিন্নস্স, অঞ্ঞস্স ৱা মাতুগামস্স দেসযতো, ‘‘দীঘনিকাযো নাম ভন্তে কিমত্থিযো’’তি এৱং পন পুট্ঠে সব্বম্পি দীঘনিকাযং দেসেন্তস্স, অঞ্ঞস্সত্থায ৱুচ্চমানং মাতুগামে সুণন্তে, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ৱুত্তলক্খণস্স ধম্মস্স ছন্নং ৱাচানং উপৰি দেসনা, ৱুত্তলক্খণো মাতুগামো, ইৰিযাপথপৰিৱত্তাভাৱো, কপ্পিযকাৰকস্সাভাৱো, অপঞ্হাৱিস্সজ্জনাতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পদসোধম্মসদিসানেৱ, কেৱলং ইধ কিৰিযাকিৰিযং হোতীতি.

ধম্মদেসনাসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. ভূতাৰোচনসিক্খাপদৱণ্ণনা

অট্ঠমে উত্তৰিমনুস্সধম্মন্তি চতুত্থপাৰাজিকে ৱুত্তলক্খণং উত্তৰিমনুস্সানং ঝাযীনঞ্চেৱ অৰিযানঞ্চ ধম্মং. ভূতস্মিং পাচিত্তিযন্তি অত্তনি ঝানাদিধম্মে সতি তং ভিক্খুঞ্চ ভিক্খুনিঞ্চ ঠপেত্ৱা অঞ্ঞস্স আৰোচযতো পাচিত্তিযং.

ৱেসালিযং ৱগ্গুমুদাতীৰিযে ভিক্খূ আৰব্ভ তেসং ভূতাৰোচনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, নিপ্পৰিযাযেন অত্তনি ৱিজ্জমানং ঝানাদিধম্মং আৰোচেন্তস্স সচে যস্স আৰোচেতি, সো অনন্তৰমেৱ ‘‘অযং ঝানলাভী’’তি ৱা ‘‘অৰিযো’’তি ৱা যেন কেনচি আকাৰেন তমত্থং জানাতি, পাচিত্তিযং. নো চে জানাতি, দুক্কটং. পৰিযাযেন আৰোচিতং পন জানাতু ৱা, মা ৱা, দুক্কটমেৱ. তথাৰূপে কাৰণে সতি উপসম্পন্নস্স আৰোচযতো, আদিকম্মিকস্স চ অনাপত্তি. যস্মা পন অৰিযানং উম্মত্তকাদিভাৱো নত্থি, ঝানলাভিনো পন তস্মিং সতি ঝানা পৰিহাযন্তি, তস্মা তে ইধ ন গহিতা. উত্তৰিমনুস্সধম্মস্স ভূততা, অনুপসম্পন্নস্স আৰোচনং, তঙ্খণৱিজাননা, অনঞ্ঞাপদেসোতি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি. ভূতাৰোচনসমুট্ঠানং, কিৰিযং, নোসঞ্ঞাৱিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৱজ্জং, কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, কুসলাব্যাকতচিত্তেহি দ্ৱিচিত্তং, সুখমজ্ঝত্তৱেদনাহি দ্ৱিৱেদনন্তি.

ভূতাৰোচনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. দুট্ঠুল্লাৰোচনসিক্খাপদৱণ্ণনা

নৱমে ভিক্খুস্সাতি পাৰাজিকং অনজ্ঝাপন্নস্স. দুট্ঠুল্লন্তি কিঞ্চাপি দ্ৱিন্নং আপত্তিক্খন্ধানমেতং অধিৱচনং, ইধ পন সঙ্ঘাদিসেসমেৱ অধিপ্পেতং. অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযাতি যং সঙ্ঘো অভিণ্হাপত্তিকস্স ভিক্খুনো আযতিং সংৱৰত্থায আপত্তীনঞ্চ কুলানঞ্চ পৰিযন্তং কত্ৱা ৱা অকত্ৱা ৱা তিক্খত্তুং অপলোকেত্ৱা কতিকং কৰোতি, তং ঠপেত্ৱা, অযথাকতিকায ‘‘অযং অসুচিং মোচেত্ৱা সঙ্ঘাদিসেসং আপন্নো’’তিআদিনা নযেন ৱত্থুনা সদ্ধিং আপত্তিং ঘটেত্ৱা আৰোচেন্তস্স পাচিত্তিযং.

সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আৰব্ভ দুট্ঠুল্লাপত্তিআৰোচনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অদুট্ঠুল্লায দুট্ঠুল্লসঞ্ঞিনো ৱেমতিকস্স ৱা দুক্কটং, অৱসেসে ছ আপত্তিক্খন্ধে, অনুপসম্পন্নস্স পুৰিমপঞ্চসিক্খাপদৱীতিক্কমসঙ্খাতং দুট্ঠুল্লং ৱা ইতৰং অদুট্ঠুল্লং ৱা অজ্ঝাচাৰং আৰোচেন্তস্সাপি দুক্কটমেৱ. ৱত্থুমত্তং ৱা আপত্তিমত্তং ৱা আৰোচেন্তস্স, ভিক্খুসম্মুতিপৰিচ্ছেদং অনতিক্কমিত্ৱা আৰোচেন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ৱুত্তলক্খণস্স ভিক্খুনো সৱত্থুকো সঙ্ঘাদিসেসো, অনুপসম্পন্নস্স আৰোচনং, ভিক্খুসম্মুতিযা অভাৱোতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ৱেদনা পন ইধ দুক্খাযেৱাতি.

দুট্ঠুল্লাৰোচনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. পথৱীখণনসিক্খাপদৱণ্ণনা

দসমে পথৱিন্তি দুৱিধা পথৱী জাতপথৱী অজাতপথৱীতি. তত্থ জাতপথৱী সুদ্ধমিস্সপুঞ্জৱসেন তিৱিধা, তত্থ সুদ্ধপথৱী নাম পকতিযা সুদ্ধপংসু ৱা সুদ্ধমত্তিকা ৱা. মিস্সপথৱী নাম যত্থ পংসুতো ৱা মত্তিকাতো ৱা পাসাণসক্খৰকথলমৰুম্বৱালুকাসু অঞ্ঞতৰস্স ততিযভাগো হোতি. পুঞ্জপথৱী নাম ‘‘অতিৰেকচাতুমাসং ওৱট্ঠো পংসুপুঞ্জো ৱা মত্তিকাপুঞ্জো ৱা’’তি (পাচি. ৮৬) ৱুত্তং, ৱুত্তলক্খণেন পন মিস্সকপুঞ্জোপি পিট্ঠিপাসাণে ঠিতসুখুমৰজম্পি চ দেৱে ফুসাযন্তে সকিং তিন্তং চতুমাসচ্চযেন তিন্তোকাসো পুঞ্জপথৱিসঙ্খমেৱ গচ্ছতি. তিৱিধাপি চেসা পথৱী উদ্ধনপত্তপচনাদিৱসেন ৱা যথা তথা ৱা অদড্ঢা ‘জাতপথৱী’তি ৱুচ্চতি, দড্ঢা পন ৱুত্তপ্পমাণতো অধিকতৰপাসাণাদিমিস্সা ৱা অজাতপথৱী নাম হোতি, কো পন ৱাদো সুদ্ধপাসাণাদিভেদায. তত্থ যা ‘জাতপথৱী’তি ৱুত্তা, অযং অকপ্পিযপথৱী. যো ভিক্খু তং এৱৰূপং পথৱিং সযং খণতি, খণনভেদনৱিলেখনপচনাদীহি ৱিকোপেতি, তস্স পযোগগণনায পাচিত্তিযং. যো পন খণাপেতি, ৱুত্তনযেনেৱ ৱিকোপাপেতি, তস্স ‘‘ইমং পদেস’’ন্তি ৱা ‘‘ইমং পথৱি’’ন্তি ৱা এৱং নিযমেত্ৱা ‘‘খণ, ভিন্দা’’তিআদিনা নযেন আণাপেন্তস্স আণত্তিযা দুক্কটং, সকিং আণত্তে দিৱসম্পি খণন্তে আণাপকস্স একমেৱ পাচিত্তিযং, সচে ইতৰো পুনপ্পুনং আণাপেতি, ৱাচায ৱাচায পাচিত্তিযং.

আড়ৱিযং আড়ৱকে ভিক্খূ আৰব্ভ পথৱিখণনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, সাণত্তিকং, পথৱিযা ৱেমতিকস্স, অপথৱিযা পথৱিসঞ্ঞিনো চেৱ ৱেমতিকস্স চ দুক্কটং. ওকাসং অনিযমেত্ৱা ‘‘পোক্খৰণিং খণ, আৱাটং খণ, কন্দং খণা’’তিআদীনি ভণন্তস্স, আতপেন সুস্সিত্ৱা ফলিতকদ্দমং ৱা গোকণ্টকং ৱা হেট্ঠা পথৱিযা অসম্বদ্ধং ভিজ্জিত্ৱা পতিতনদিতটং ৱা মহন্তম্পি নঙ্গলচ্ছিন্নমত্তিকাপিণ্ডন্তিএৱমাদীনি সব্বঞ্চ অজাতপথৱিং ৱিকোপেন্তস্স, ‘‘ইমস্স থম্ভস্স আৱাটং জান, মত্তিকং দেহি, মত্তিকং আহৰ, পংসুনা মে অত্থো, মত্তিকং কপ্পিযং কৰোহী’’তি ভণন্তস্স, অসঞ্চিচ্চ ৰুক্খাদিপৱট্টনেন ভিন্দন্তস্স, অসতিযা পাদঙ্গুট্ঠকাদীহি ৱিলেখন্তস্স, জাতপথৱিভাৱং ৱা, ‘‘খণামি ৱা অহ’’ন্তি অজানন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. জাতপথৱী, পথৱিসঞ্ঞিতা, খণনখণাপনানং অঞ্ঞতৰন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন পণ্ণত্তিৱজ্জং, তিচিত্তং, তিৱেদনন্তি.

পথৱীখণনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

মুসাৱাদৱগ্গো পঠমো.