৩. অকালচীৱৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
ততিযে নিট্ঠিতচীৱৰস্মিং ভিক্খুনাতি সামিৱসেনেৱ কৰণত্থো ৱেদিতব্বো. অকালচীৱৰং নাম য্ৱাযং ‘‘অনত্থতে কথিনে ৱস্সানস্স পচ্ছিমো মাসো, অত্থতে কথিনে পঞ্চমাসা’’তি (পাৰা. ৬৪৯) চীৱৰকালো ৱুত্তো, তং ঠপেত্ৱা অঞ্ঞদা উপ্পন্নং, যঞ্চ কালেপি সঙ্ঘস্স ৱা ‘‘ইদং অকালচীৱৰ’’ন্তি, পুগ্গলস্স ৱা ‘‘ইদং তুয্হং দম্মী’’তিআদিনা নযেন দিন্নং, এতং অকালচীৱৰং নাম. উপ্পজ্জেয্যাতি এৱৰূপং চীৱৰং অত্তনো ভাগপটিলাভৱসেন সঙ্ঘতো ৱা সুত্তন্তিকাদিগণতো ৱা ঞাতিতো ৱা মিত্ততো ৱা পংসুকূলং ৱা অত্তনো ৱা ধনেন (পাৰা. ৫০০), অথ ৱা পন ‘‘অট্ঠিমা, ভিক্খৱে, মাতিকা চীৱৰস্স উপ্পাদায সীমায দেতি, কতিকায দেতি, ভিক্খাপঞ্ঞত্তিকায দেতি, সঙ্ঘস্স দেতি, উভতোসঙ্ঘস্স দেতি, ৱস্সংৱুট্ঠসঙ্ঘস্স দেতি, আদিস্স দেতি, পুগ্গলস্স দেতী’’তি (মহাৱ. ৩৭৯) ইমাসং অট্ঠন্নং মাতিকানং অঞ্ঞতৰতো উপ্পজ্জেয্য. এত্থ চ ‘‘সীমায দম্মী’’তি এৱং সীমং পৰামসিত্ৱা দেন্তো সীমায দেতি নাম, এস নযো সব্বত্থ. এত্থ চ সীমাতি খণ্ডসীমা উপচাৰসীমা সমানসংৱাসসীমা অৱিপ্পৱাসসীমা লাভসীমা গামসীমা নিগমসীমা নগৰসীমা অব্ভন্তৰসীমা উদকুক্খেপসীমা জনপদসীমা ৰট্ঠসীমা ৰজ্জসীমা দীপসীমা চক্কৱাড়সীমাতি পন্নৰসৱিধা. তত্থ উপচাৰসীমা নাম পৰিক্খিত্তস্স ৱিহাৰস্স পৰিক্খেপেন, অপৰিক্খিত্তস্স পৰিক্খেপাৰহট্ঠানেন পৰিচ্ছিন্না. অপি চ ভিক্খূনং ধুৱসন্নিপাতট্ঠানতো ৱা পৰিযন্তে ঠিতভোজনসালতো ৱা নিবদ্ধৱসনকআৱাসতো ৱা থামমজ্ঝিমস্স পুৰিসস্স দ্ৱিন্নং লেড্ডুপাতানং অন্তো ‘‘উপচাৰসীমা’’তি ৱেদিতব্বা. সা পন আৱাসে ৱড্ঢন্তে ৱড্ঢতি, হাযন্তে হাযতি, যোজনসতম্পি উপচাৰসীমাৱ হোতি. তত্থ দিন্নলাভো সব্বেসং অন্তোসীমগতানং পাপুণাতি, ভিক্খুনীনং আৰামপৱেসনসেনাসনাপুচ্ছনানি পৰিৱাসমানত্তাৰোচনং ৱস্সচ্ছেদনিস্সযসেনাসনগ্গাহাদিৱিধানন্তি ইদম্পি সব্বং ইমিস্সাৱ সীমায ৱসেন ৱেদিতব্বং. লাভসীমাতি যং ৰাজৰাজমহামত্তাদযো ৱিহাৰং কাৰাপেত্ৱা গাৱুতং ৱা অদ্ধযোজনং ৱা যোজনং ৱা সমন্তা পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা ‘‘অযং অম্হাকং ৱিহাৰস্স লাভসীমা, যং এত্থন্তৰে উপ্পজ্জতি, তং সব্বং অম্হাকং ৱিহাৰস্স দেমা’’তি ঠপেন্তি, অযং লাভসীমা নাম. কাসিকোসলাদীনং পন ৰট্ঠানং অন্তো বহূ জনপদা হোন্তি, তত্থ একো জনপদপৰিচ্ছেদো জনপদসীমা, কাসিকোসলাদিৰট্ঠপৰিচ্ছেদো ৰট্ঠসীমা, একস্স ৰঞ্ঞো আণাপৱত্তিট্ঠানং ৰজ্জসীমা, সমুদ্দন্তেন পৰিচ্ছিন্নো মহাদীপো ৱা অন্তৰদীপো ৱা দীপসীমা, একচক্কৱাড়পব্বতপৰিক্খেপব্ভন্তৰং চক্কৱাড়সীমা, সেসা নিদানকথাযং ৱুত্তনযা এৱ. তত্থ ‘‘খণ্ডসীমায দেমা’’তি দিন্নং খণ্ডসীমট্ঠানংযেৱ পাপুণাতি, ততো বহিসীমায সীমন্তৰিকট্ঠানম্পি ন পাপুণাতি. ‘‘উপচাৰসীমায দেমা’’তি দিন্নং পন অন্তোপৰিচ্ছেদে খণ্ডসীমাসীমন্তৰিকাসু ঠিতানম্পি পাপুণাতি, সমানসংৱাসসীমায দিন্নং খণ্ডসীমাসীমন্তৰিকট্ঠানং ন পাপুণাতি, অৱিপ্পৱাসসীমালাভসীমাসু দিন্নং তাসং অন্তোগধানংযেৱ পাপুণাতি, গামসীমাদীসু দিন্নং তাসং সীমানং অব্ভন্তৰে বদ্ধসীমট্ঠানম্পি পাপুণাতি, অব্ভন্তৰসীমাউদকুক্খেপসীমাসু দিন্নং তত্থ অন্তোগধানংযেৱ পাপুণাতি, জনপদসীমাদীসু দিন্নম্পি তাসং অব্ভন্তৰে বদ্ধসীমট্ঠানম্পি পাপুণাতি, তস্মা যং জম্বুদীপে ঠত্ৱা ‘‘তম্বপণ্ণিদীপে সঙ্ঘস্স দেমা’’তি দীযতি, তং তম্বপণ্ণিদীপতো একোপি গন্ত্ৱা সব্বেসং সঙ্গণ্হিতুং লভতি. সচেপি তত্থেৱ একো সভাগো ভিক্খু সভাগানং ভাগং গণ্হাতি, ন ৱাৰেতব্বো. যো পন ৱিহাৰং পৱিসিত্ৱা ‘‘অসুকসীমাযা’’তি অৱত্ৱাৱ কেৱলং ‘‘সীমায দম্মী’’তি ৱদতি, সো পুচ্ছিতব্বো ‘‘সীমা নাম বহুৱিধা, কতৰং সন্ধায ৱদসী’’তি, সচে ৱদতি ‘‘অহমেতং ভেদং ন জানামি, সীমট্ঠকসঙ্ঘো গণ্হতূ’’তি, উপচাৰসীমট্ঠেহি ভাজেতব্বং.
কতিকাযাতিএত্থ কতিকা নাম সমানলাভকতিকা. সা পন এৱং কাতব্বা, একস্মিং ৱিহাৰে সন্নিপতিতেহি ভিক্খূহি যং ৱিহাৰং সঙ্গণ্হিতুকামা সমানলাভং কাতুং ইচ্ছন্তি, তস্স নামং গহেত্ৱা ‘‘অসুকো নাম ৱিহাৰো পোৰাণকো অপ্পলাভো’’তি যং কিঞ্চি কাৰণং ৱত্ৱা ‘‘তং ৱিহাৰং ইমিনা ৱিহাৰেন সদ্ধিং একলাভং কাতুং সঙ্ঘস্স ৰুচ্চতী’’তি তিক্খত্তুং সাৱেতব্বং, এত্তাৱতা তস্মিং ৱিহাৰে নিসিন্নোপি ইধ নিসিন্নোৱ হোতি, তস্মিং ৱিহাৰেপি এৱমেৱ কাতব্বং, এত্তাৱতা ইধ নিসিন্নোপি তস্মিং নিসিন্নোৱ হোতি. একস্মিং ৱিহাৰে লাভে ভাজিযমানে ইতৰস্মিং ঠিতস্স ভাগং গহেতুং ৱট্টতি.
ভিক্খাপঞ্ঞত্তিযাতি এত্থ ভিক্খাপঞ্ঞত্তি নাম দাযকস্স পৰিচ্চাগপঞ্ঞত্তিট্ঠানং, তস্মা ‘‘যত্থ ময্হং ধুৱকাৰা কৰীযন্তি, তত্থ দম্মী’’তি ৱা ‘‘তত্থ দেথা’’তি ৱা ৱুত্তে যত্থ তস্স পাকৱত্তং ৱা ৱত্ততি, যতো ৱা ভিক্খূ নিচ্চং ভোজেতি, যত্থ ৱা তেন কিঞ্চি সেনাসনং কতং, সব্বত্থ দিন্নমেৱ হোতি. সচে পন একস্মিং ধুৱকাৰট্ঠানে থোকতৰা ভিক্খূ হোন্তি, একমেৱ ৱা ৱত্থং হোতি, মাতিকং আৰোপেত্ৱা যথা সো ৱদতি, তথা গহেতব্বং.
সঙ্ঘস্স দেতীতি এত্থ ৱিহাৰং পৱিসিত্ৱা ‘‘সঙ্ঘস্স দম্মী’’তি দিন্নং উপচাৰসীমাগতানঞ্চ ততো বহিদ্ধাপি তেহি সদ্ধিং একাবদ্ধানঞ্চ পাপুণাতি, তস্মা তেসং গাহকে সতি অসম্পত্তানম্পি ভাগো দাতব্বো. যং পন বহি উপচাৰসীমায ভিক্খূ দিস্ৱা ‘‘সঙ্ঘস্সা’’তি দীযতি, তং একাবদ্ধপৰিসায পাপুণাতি. যে পন দ্ৱাদসহি হত্থেহি পৰিসং অসম্পত্তা, তেসং ন পাপুণাতি.
উভতোসঙ্ঘস্সাতি এত্থ পন যং উভতোসঙ্ঘস্স দিন্নং, ততো উপড্ঢং ভিক্খূনং, উপড্ঢং ভিক্খুনীনং দাতব্বং. সচেপি একো ভিক্খু হোতি, একা ৱা ভিক্খুনী, অন্তমসো অনুপসম্পন্নস্সাপি উপড্ঢমেৱ দাতব্বং. ‘‘উভতোসঙ্ঘস্স চ তুয্হঞ্চা’’তি ৱুত্তে পন সচে দস ভিক্খূ চ দস ভিক্খুনিযো চ হোন্তি, একৱীসতি পটিৱীসে কত্ৱা একো পুগ্গলস্স দাতব্বো, দস ভিক্খুসঙ্ঘস্স, দস ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স চ, যেন পুগ্গলিকো লদ্ধো, সো সঙ্ঘতোপি অত্তনো ৱস্সগ্গেন গহেতুং লভতি, কস্মা? উভতোসঙ্ঘগ্গহণেন গহিতত্তা, ‘‘উভতোসঙ্ঘস্স চ চেতিযস্স চা’’তি ৱুত্তেপি এসেৱ নযো. ইধ পন চেতিযস্স সঙ্ঘতো পাপুণকোট্ঠাসো নাম নত্থি, একপুগ্গলস্স পত্তকোট্ঠাসসমো একো কোট্ঠাসো হোতি. ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ ভিক্খুনীনঞ্চা’’তি ৱুত্তে পন ন মজ্ঝে ভিন্দিত্ৱা দাতব্বং, ভিক্খূ চ ভিক্খুনিযো চ গণেত্ৱা দাতব্বং. ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ ভিক্খুনীনঞ্চ তুয্হঞ্চা’’তি ৱুত্তে পুগ্গলো ৱিসুং ন লভতি, পাপুণকোট্ঠাসতো একমেৱ লভতি. ‘‘চেতিযস্স চা’’তি ৱুত্তে পন চেতিযস্স একো পুগ্গলপটিৱীসো লব্ভতি. ‘‘ভিক্খূনঞ্চ ভিক্খুনীনঞ্চা’’তি ৱুত্তেপি ন মজ্ঝে ভিন্দিত্ৱা দাতব্বং, পুগ্গলগণনায এৱ ৱিভজিতব্বং, তেহি সদ্ধিং পুগ্গলচেতিযপৰামসনং অনন্তৰনযসদিসমেৱ, যথা চ ভিক্খুসঙ্ঘং আদিং কত্ৱা নযো নীতো, এৱং ভিক্খুনিসঙ্ঘং আদিং কত্ৱাপি নেতব্বো. ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ তুয্হঞ্চা’’তি ৱুত্তেপি পুগ্গলস্স ৱিসুং ন লব্ভতি, চেতিযস্স পন লব্ভতি. ‘‘ভিক্খূনঞ্চ তুয্হঞ্চা’’তি ৱুত্তেপি ৱিসুং ন লব্ভতি, চেতিযস্স পন লব্ভতিযেৱ.
ৱস্সংৱুট্ঠসঙ্ঘস্সাতি এত্থ সচে ৱিহাৰং পৱিসিত্ৱা ‘‘ৱস্সংৱুট্ঠসঙ্ঘস্স দম্মী’’তি ৱদতি, যে তত্থ ৱস্সচ্ছেদং অকত্ৱা পুৰিমৱস্সংৱুট্ঠা, তেসং বহি সীমট্ঠানম্পি পাপুণাতি, ন অঞ্ঞেসং. সচে পন বহিউপচাৰসীমাযং ঠিতো ‘‘ৱস্সংৱুট্ঠসঙ্ঘস্সা’’তি ৱদতি, যত্থকত্থচি ৱুট্ঠৱস্সানং সব্বেসং সম্পত্তানং পাপুণাতি. অথ ‘‘অসুকৱিহাৰে ৱস্সংৱুট্ঠস্সা’’তি ৱদতি, তত্থ ৱস্সংৱুট্ঠানংযেৱ যাৱ কথিনস্সুব্ভাৰা পাপুণাতি. গিম্হানং পঠমদিৱসতো পট্ঠায এৱং ৱদতি, তত্ৰ সম্মুখীভূতানং সব্বেসং পাপুণাতি, ন অঞ্ঞেসং.
আদিস্স দেতীতি আদিসিত্ৱা পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা দেতি, কথং? ভিক্খূ অজ্জতনায ৱা স্ৱাতনায ৱা যাগুযা নিমন্তেত্ৱা তে ঘৰে যাগুং পাযেত্ৱা ‘‘ইমানি চীৱৰানি যেহি ময্হং যাগু পীতা, তেসং দম্মী’’তি ৱদতি, যেহি নিমন্তিতেহি যাগু পীতা, তেসংযেৱ পাপুণাতি, ভত্তখজ্জকাদীহি নিমন্তিতেসুপি এসেৱ নযো.
পুগ্গলস্স দেতীতি ‘‘ইদং চীৱৰং ইত্থন্নামস্স দম্মী’’তি এৱং পৰম্মুখা ৱা, পাদমূলে ঠপেত্ৱা ‘‘ইদং তুম্হাক’’ন্তি এৱং সম্মুখা ৱা দেতীতি অযমেত্থ সঙ্খেপকথা, ৱিত্থাৰো পন সমন্তপাসাদিকাযং ৱুত্তো. ইতি ইমাসং অট্ঠন্নং মাতিকাপদানং ৱসেন যং অকালচীৱৰলক্খণেন পটিলদ্ধং, তং সন্ধায ‘‘অকালচীৱৰং উপ্পজ্জেয্যা’’তি ৱুত্তং.
আকঙ্খমানেনাতি ইচ্ছমানেন. খিপ্পমেৱ কাৰেতব্বন্তি সীঘং অন্তোদসাহেযেৱ কাৰেতব্বং. নো চস্স পাৰিপূৰীতি নো চে পাৰিপূৰী ভৱেয্য, যত্তকেন কৰিযমানং অধিট্ঠানচীৱৰং পহোতি, তং চীৱৰং তত্তকং ন ভৱেয্য, ঊনকং ভৱেয্যাতি অত্থো. সতিযা পচ্চাসাযাতি ‘‘অসুকদিৱসং নাম সঙ্ঘো চীৱৰানি লভিস্সতি, ততো মে চীৱৰং উপ্পজ্জিস্সতী’’তিইমিনা নযেন সঙ্ঘগণঞাতিমিত্তেসু ৱা অঞ্ঞতৰট্ঠানতো, ‘‘পংসুকূলং ৱা লচ্ছামী’’তি, ‘‘ইমিনা ৱা কপ্পিযভণ্ডেন চীৱৰং গণ্হিস্সামী’’তি এৱং ৱিজ্জমানায চীৱৰাসায. ততো চে উত্তৰীতি মাসপৰমতো চে উত্তৰি নিক্খিপেয্য, নিস্সগ্গিযন্তি অত্থো. যদি পনস্স মূলচীৱৰং সণ্হং হোতি, পচ্চাসাচীৱৰং থূলং হোতি, ন সক্কা যোজেতুং, ৰত্তিযো চ সেসা হোন্তি, ন তাৱ মাসো পূৰতি, ন অকামা চীৱৰং কাৰেতব্বং, অঞ্ঞং পচ্চাসাচীৱৰং লভিত্ৱা এৱ কালব্ভন্তৰে কাৰেতব্বং. সচে ন লভতি, পচ্চাসাচীৱৰম্পি পৰিক্খাৰচোড়ং অধিট্ঠাতব্বং. অথ মূলচীৱৰং থূলং হোতি, পচ্চাসাচীৱৰং সণ্হং, মূলচীৱৰং পৰিক্খাৰচোড়ং অধিট্ঠহিত্ৱা পচ্চাসাচীৱৰমেৱ মূলচীৱৰং কত্ৱা ঠপেতব্বং, তং পুন মাসপৰিহাৰং লভতি, এতেনুপাযেন যাৱ ন লচ্ছতি, তাৱ অঞ্ঞং মূলচীৱৰং কত্ৱা ঠপেতুং লব্ভতি. ইমস্স ‘‘ইদং মে, ভন্তে, অকালচীৱৰং মাসাতিক্কন্তং নিস্সগ্গিয’’ন্তি (পাৰা. ৫০০) ইমিনা নযেন নিস্সজ্জনৱিধানং ৱেদিতব্বং.
সাৱত্থিযং সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ অকালচীৱৰং পটিগ্গহেত্ৱা মাসং অতিক্কমনৱত্থুস্মিং
পঞ্ঞত্তং, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ইতো পৰং সব্বং পঠমকথিনে ৱুত্তসদিসমেৱ. কেৱলঞ্হি তত্থ দসাহাতিক্কমো, ইধ মাসাতিক্কমোতি অযং ৱিসেসো. সেসং তাদিসমেৱাতি.
অকালচীৱৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.