১. লসুণৱগ্গো
১. লসুণসিক্খাপদৱণ্ণনা
পাচিত্তিযেসু লসুণৱগ্গস্স তাৱ পঠমে লসুণন্তি মগধৰট্ঠে জাতং আমকং ভণ্ডিকলসুণমেৱ, ন একদ্ৱিতিমিঞ্জকং. তঞ্হি ‘‘খাদিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হন্তিযা দুক্কটং, অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং থুল্লনন্দং আৰব্ভ লসুণং হৰাপনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, অলসুণে দ্ৱিকদুক্কটং. তস্মিং পন অলসুণসঞ্ঞায, পলণ্ডুকে, ভঞ্জনকে, হৰিতকে, চাপলসুণে, সূপসম্পাকে, মংসসম্পাকে, তেলসম্পাকে, সাড়ৱে, উত্তৰিভঙ্গে, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. আমকলসুণঞ্চেৱ, অজ্ঝোহৰণঞ্চাতি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এড়কলোমসদিসানীতি.
লসুণসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. সম্বাধলোমসিক্খাপদৱণ্ণনা
দুতিযে সম্বাধেতি পটিচ্ছন্নোকাসে, উপকচ্ছকেসু চ মুত্তকৰণে চাতি অত্থো. সংহৰাপেয্যাতি এত্থ খুৰসণ্ডাসকত্তৰিআদীসু যেন কেনচি সংহৰাপেন্তিযা পযোগগণনায পাচিত্তিযং, ন লোমগণনায.
সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ সম্বাধে লোমং সংহৰাপনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অত্তনো অত্থায অঞ্ঞং আণাপেন্তিযা সাণত্তিকং, আপত্তিভেদোনত্থি. আবাধপচ্চযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. আবাধাভাৱো, সম্বাধে লোমসংহৰণন্তি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি ভিক্খুনিযা সদ্ধিং একদ্ধানমগ্গগমনসিক্খাপদসদিসানীতি.
সম্বাধলোমসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. তলঘাতকসিক্খাপদৱণ্ণনা
ততিযে তলঘাতকেতি অন্তমসো উপ্পলকেসৰেনাপি মুত্তকৰণস্স তলঘাতনে মুত্তকৰণম্হি পহাৰদানে পাচিত্তিযন্তি অত্থো.
সাৱত্থিযং দ্ৱে ভিক্খুনিযো আৰব্ভ তলঘাতকৰণৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, পুৰিমনযেনেৱ সাণত্তিকং, আপত্তিভেদো নত্থি. ইতো পৰং পন যত্থ নত্থি, তত্থ অৱত্ৱাৱ গমিস্সাম. আবাধপচ্চযা গণ্ডং ৱা ৱণং ৱা পহৰন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. আবাধাভাৱো, মুত্তকৰণে পহাৰদানং, ফস্সসাদিযনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পঠমপাৰাজিকসদিসানীতি.
তলঘাতকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. জতুমট্ঠকসিক্খাপদৱণ্ণনা
চতুত্থে জতুমট্ঠকেতি জতুনা কতে মট্ঠদণ্ডকে. ৱত্থুৱসেনেতং ৱুত্তং, কামৰাগেন পন উপ্পলকেসৰম্পি পৱেসেন্তিযা আপত্তি.
সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুনিং আৰব্ভ জতুমট্ঠকসাদিযনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসং ততিযসদিসমেৱাতি.
জতুমট্ঠকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. উদকসুদ্ধিকসিক্খাপদৱণ্ণনা
পঞ্চমে উদকসুদ্ধিকন্তি মুত্তকৰণস্স ধোৱনং. আদিযমানাযাতি কৰোন্তিযা. দ্ৱঙ্গুলপব্বপৰমং আদাতব্বন্তি দ্ৱীসু অঙ্গুলীসু একেকং কত্ৱা দ্ৱঙ্গুলপব্বপৰমং আদাতব্বং. তং অতিক্কামেন্তিযাতি সচে ধোৱনকালে ৰাগৱসেন ৱিত্থাৰতো ততিযায অঙ্গুলিযা অগ্গপব্বং, গম্ভীৰতো একিস্সাৱ অঙ্গুলিযা ততিযপব্বং পৱেসেতি পাচিত্তিযং.
সক্কেসু অঞ্ঞতৰং ভিক্খুনিং আৰব্ভ অতিগম্ভীৰং উদকসুদ্ধিকং আদিযনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, ঊনকদ্ৱঙ্গুলপব্বে দ্ৱিকদুক্কটং. তস্মিং পন ঊনকসঞ্ঞায, দ্ৱঙ্গুলপব্বপৰমং আদিযন্তিযা, আবাধপচ্চযা অতিৰেকম্পি, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি, সেসং ততিযসদিসমেৱাতি.
উদকসুদ্ধিকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. উপতিট্ঠনসিক্খাপদৱণ্ণনা
ছট্ঠে ভুঞ্জন্তস্সাতি পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰং ভুঞ্জতো. পানীযেনাতি সুদ্ধেন ৱা উদকেন, তক্কাদীসু ৱা অঞ্ঞতৰেন. ৱিধূপনেনাতি যায কাযচি বীজনিযা. উপতিট্ঠেয্যাতি যা এতেসু দ্ৱীসু অঞ্ঞতৰং গহেত্ৱা হত্থপাসে তিট্ঠতি, তস্সা পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুনিং আৰব্ভ ভুঞ্জন্তস্স এৱং তিট্ঠনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, হত্থপাসং ৱিজহিত্ৱা খাদনীযং খাদন্তস্স উপতিট্ঠন্তিযা দুক্কটং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং. ‘‘ইমং পিৱথ, ইমিনা বীজথা’’তি এৱং দেন্তিযা ৱা, দাপেন্তিযা ৱা, অনুপসম্পন্নং ৱা উপতিট্ঠাপনত্থং আণাপেন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ভুঞ্জন্তস্স ভিক্খুনো হত্থপাসে ঠানং, পানীযস্স ৱা ৱিধূপনস্স ৱা গহণন্তি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এড়কলোমসদিসানীতি.
উপতিট্ঠনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. আমকধঞ্ঞসিক্খাপদৱণ্ণনা
সত্তমে ৱিঞ্ঞত্ৱাতি অন্তমসো মাতৰম্পি যাচিত্ৱা. ভুঞ্জেয্যাতি অজ্ঝোহৰেয্য. এত্থ চ ৱিঞ্ঞত্তি চেৱ ভোজনঞ্চ পমাণং, তস্মা সযং ৱিঞ্ঞত্ৱা অঞ্ঞায ভজ্জনাদীনি কাৰাপেত্ৱা ৱা, অঞ্ঞায ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা সযং ভজ্জনাদীনি কত্ৱা ৱা পটিগ্গহণতো পট্ঠায যাৱ দন্তেহি সংখাদনং, তাৱ পুব্বপ্পযোগেসু দুক্কটানি, অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ আমকধঞ্ঞং ৱিঞ্ঞাপনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সযং ৱা অঞ্ঞায ৱা অৱিঞ্ঞত্তিযা লদ্ধং ভজ্জনাদীনি কত্ৱা ৱা কাৰেত্ৱা ৱা ভুঞ্জন্তিযা দুক্কটং, অঞ্ঞায ৱিঞ্ঞত্তিযা লদ্ধং পন সযং ভজ্জনাদীনি কত্ৱাপি কাৰেত্ৱাপি ভুঞ্জন্তিযা দুক্কটমেৱ. আবাধে সতি সেদকম্মাদীনং অত্থায ৱিঞ্ঞাপেন্তিযা, অৱিঞ্ঞত্তিযা লব্ভমানং নৱকম্মত্থায সম্পটিচ্ছন্তিযা, ঞাতকপ্পৱাৰিতট্ঠানে মুগ্গমাসাদিঅপৰণ্ণং ৱিঞ্ঞাপেন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সত্তন্নং ধঞ্ঞানং অঞ্ঞতৰস্স ৱিঞ্ঞাপনং ৱা ৱিঞ্ঞাপাপনং ৱা, পটিলাভো, ভজ্জনাদীনি কত্ৱা ৱা কাৰেত্ৱা ৱা অজ্ঝোহৰণন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদ্ধানমগ্গসিক্খাপদসদিসানীতি.
আমকধঞ্ঞসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. পঠমউচ্চাৰছড্ডনসিক্খাপদৱণ্ণনা
অট্ঠমে সঙ্কাৰন্তি কচৱৰং. ৱিঘাসন্তি যংকিঞ্চি পৰিভুত্তাৱসেসং উচ্ছিট্ঠোদকম্পি দন্তকট্ঠম্পি, অট্ঠিকচলকেসু পন ৱত্তব্বমেৱ নত্থি. তিৰোকুট্টে ৱা তিৰোপাকাৰে ৱাতি যস্সকস্সচি কুট্টস্স ৱা পাকাৰস্স ৱা পৰতো. ছড্ডেয্য ৱা ছড্ডাপেয্য ৱাতি সব্বানিপেতানি একতো ছড্ডেন্তিযা একপ্পযোগে একাপত্তি, সকিং আণত্তিযা বহুকেপি ছড্ডিতে একাৱ.
সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুনিং আৰব্ভ উচ্চাৰং তিৰোকুট্টে ছড্ডনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাণত্তিকং, ভিক্খুস্স দুক্কটং, ওলোকেত্ৱা ৱা অৱলঞ্জে ৱা ছড্ডেন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উচ্চাৰাদিভাৱো, অনোলোকনং, ৱলঞ্জনট্ঠানং, তিৰোকুট্টতিৰোপাকাৰতা, ছড্ডনং ৱা ছড্ডাপনং ৱাতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সঞ্চৰিত্তসদিসানি, ইদং পন কিৰিযাকিৰিযন্তি.
পঠমউচ্চাৰছড্ডনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. দুতিযউচ্চাৰছড্ডনসিক্খাপদৱণ্ণনা
নৱমে হৰিতেতি খেত্তে ৱা নাড়িকেৰাদিআৰামে ৱা যত্থকত্থচি ৰোপিমহৰিতট্ঠানে. তানি ৱত্থূনি ছড্ডেন্তিযা ৱা ছড্ডাপেন্তিযা ৱা পুৰিমনযেনেৱ আপত্তি, তাদিসে ঠানে নিসীদিত্ৱা অন্তমসো উদকং পিৱিত্ৱা মত্থকচ্ছিন্নং নাড়িকেৰম্পি ছড্ডেন্তিযা আপত্তিযেৱ.
সাৱত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ উচ্চাৰাদীনি হৰিতে ছড্ডনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, ভিক্খুনো দুক্কটং, ভিক্খুনিযাপি নিক্খিত্তবীজে খেত্তে যাৱ অঙ্কুৰো ন উট্ঠহতি, তাৱ দুক্কটং, অহৰিতে দ্ৱিকদুক্কটং. তস্মিং পন অহৰিতসঞ্ঞায ছড্ডিতখেত্তে ৱা, সামিকে অপলোকেত্ৱা ৱা ছড্ডেন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সেসং অট্ঠমসদিসমেৱাতি.
দুতিযউচ্চাৰছড্ডনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. নচ্চগীতসিক্খাপদৱণ্ণনা
দসমে নচ্চন্তি অন্তমসো মোৰনচ্চম্পি. গীতন্তি অন্তমসো ধম্মভাণকগীতম্পি. ৱাদিতন্তি অন্তমসো উদকভেৰিৱাদিতম্পি. দস্সনাযাতি এতেসু যংকিঞ্চি দস্সনায গচ্ছন্তিযা পদে পদে দুক্কটং, যত্থ ঠিতা পস্সতি ৱা সুণাতি ৱা, একপ্পযোগে একাপত্তি, তং তং দিসং ওলোকেন্তিযা পযোগে পযোগে আপত্তি.
ৰাজগহে ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ নচ্চাদীনি দস্সনায গমনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সযং তানি ৱত্থূনি কৰোন্তিযা, অঞ্ঞং ৱা আণাপেন্তিযা, ‘‘চেতিযস্স উপহাৰং দেথা’’তি ঈদিসেন পৰিযাযেন ৱা ভণন্তিযা, ‘‘চেতিযস্স উপহাৰং কৰোমা’’তি ৱা ৱুত্তে ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছন্তিযা চ পাচিত্তিযমেৱাতি সব্বঅট্ঠকথাসু (পাচি. অট্ঠ. ৮৩৫-৮৩৭) ৱুত্তং, ভিক্খুনো সব্বত্থ দুক্কটং. ‘‘তুম্হাকং চেতিযস্স উপট্ঠানং কৰোমা’’তি ৱুত্তে পন ‘‘উপট্ঠানকৰণং নাম সুন্দৰ’’ন্তি ঈদিসং পৰিযাযং ভণন্তিযা, আৰামে ঠত্ৱা পস্সন্তিযা ৱা সুণন্তিযা ৱা, তথা অত্তনো ঠিতোকাসং আগন্ত্ৱা পযোজিতং পটিপথং গচ্ছন্তিযা সম্মুখীভূতং সলাকভত্তাদিকে সতি কৰণীযে গন্ত্ৱা, আপদাসু ৱা সমজ্জট্ঠানং পৱিসিত্ৱাপি পস্সন্তিযা ৱা সুণন্তিযা ৱা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. নচ্চাদীনং অঞ্ঞতৰতা, অঞ্ঞত্ৰ অনুঞ্ঞাতকাৰণা গমনং, দস্সনং ৱা সৱনং ৱাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এড়কলোমসদিসানি, ইদং পন লোকৱজ্জং, অকুসলচিত্তং, তিৱেদনন্তি.
নচ্চগীতসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
লসুণৱগ্গো পঠমো.