পাচিত্তিযকণ্ডো
১. লসুণৱগ্গো
১. লসুণসিক্খাপদৱণ্ণনা
পাচিত্তিযেসু লসুণৱগ্গস্স তাৱ পঠমে লসুণন্তি মগধৰট্ঠে জাতং আমকং ভণ্ডিকলসুণমেৱ, ন একদ্ৱিতিমিঞ্জকং. তঞ্হি ‘‘খাদিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হন্তিযা দুক্কটং, অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং থুল্লনন্দং আৰব্ভ লসুণং হৰাপনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, অলসুণে দ্ৱিকদুক্কটং. তস্মিং পন অলসুণসঞ্ঞায, পলণ্ডুকে, ভঞ্জনকে, হৰিতকে, চাপলসুণে, সূপসম্পাকে, মংসসম্পাকে, তেলসম্পাকে, সাড়ৱে, উত্তৰিভঙ্গে, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. আমকলসুণঞ্চেৱ, অজ্ঝোহৰণঞ্চাতি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এড়কলোমসদিসানীতি.
লসুণসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. সম্বাধলোমসিক্খাপদৱণ্ণনা
দুতিযে সম্বাধেতি পটিচ্ছন্নোকাসে, উপকচ্ছকেসু চ মুত্তকৰণে চাতি অত্থো. সংহৰাপেয্যাতি এত্থ খুৰসণ্ডাসকত্তৰিআদীসু যেন কেনচি সংহৰাপেন্তিযা পযোগগণনায পাচিত্তিযং, ন লোমগণনায.
সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ সম্বাধে লোমং সংহৰাপনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অত্তনো অত্থায অঞ্ঞং আণাপেন্তিযা সাণত্তিকং, আপত্তিভেদোনত্থি. আবাধপচ্চযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. আবাধাভাৱো, সম্বাধে লোমসংহৰণন্তি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি ভিক্খুনিযা সদ্ধিং একদ্ধানমগ্গগমনসিক্খাপদসদিসানীতি.
সম্বাধলোমসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. তলঘাতকসিক্খাপদৱণ্ণনা
ততিযে তলঘাতকেতি অন্তমসো উপ্পলকেসৰেনাপি মুত্তকৰণস্স তলঘাতনে মুত্তকৰণম্হি পহাৰদানে পাচিত্তিযন্তি অত্থো.
সাৱত্থিযং দ্ৱে ভিক্খুনিযো আৰব্ভ তলঘাতকৰণৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, পুৰিমনযেনেৱ সাণত্তিকং, আপত্তিভেদো নত্থি. ইতো পৰং পন যত্থ নত্থি, তত্থ অৱত্ৱাৱ গমিস্সাম. আবাধপচ্চযা গণ্ডং ৱা ৱণং ৱা পহৰন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. আবাধাভাৱো, মুত্তকৰণে পহাৰদানং, ফস্সসাদিযনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পঠমপাৰাজিকসদিসানীতি.
তলঘাতকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. জতুমট্ঠকসিক্খাপদৱণ্ণনা
চতুত্থে জতুমট্ঠকেতি জতুনা কতে মট্ঠদণ্ডকে. ৱত্থুৱসেনেতং ৱুত্তং, কামৰাগেন পন উপ্পলকেসৰম্পি পৱেসেন্তিযা আপত্তি.
সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুনিং আৰব্ভ জতুমট্ঠকসাদিযনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসং ততিযসদিসমেৱাতি.
জতুমট্ঠকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. উদকসুদ্ধিকসিক্খাপদৱণ্ণনা
পঞ্চমে উদকসুদ্ধিকন্তি মুত্তকৰণস্স ধোৱনং. আদিযমানাযাতি কৰোন্তিযা. দ্ৱঙ্গুলপব্বপৰমং আদাতব্বন্তি দ্ৱীসু অঙ্গুলীসু একেকং কত্ৱা দ্ৱঙ্গুলপব্বপৰমং আদাতব্বং. তং অতিক্কামেন্তিযাতি সচে ধোৱনকালে ৰাগৱসেন ৱিত্থাৰতো ততিযায অঙ্গুলিযা অগ্গপব্বং, গম্ভীৰতো একিস্সাৱ অঙ্গুলিযা ততিযপব্বং পৱেসেতি পাচিত্তিযং.
সক্কেসু অঞ্ঞতৰং ভিক্খুনিং আৰব্ভ অতিগম্ভীৰং উদকসুদ্ধিকং আদিযনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, ঊনকদ্ৱঙ্গুলপব্বে দ্ৱিকদুক্কটং. তস্মিং পন ঊনকসঞ্ঞায, দ্ৱঙ্গুলপব্বপৰমং আদিযন্তিযা, আবাধপচ্চযা অতিৰেকম্পি, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি, সেসং ততিযসদিসমেৱাতি.
উদকসুদ্ধিকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. উপতিট্ঠনসিক্খাপদৱণ্ণনা
ছট্ঠে ভুঞ্জন্তস্সাতি পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰং ভুঞ্জতো. পানীযেনাতি সুদ্ধেন ৱা উদকেন, তক্কাদীসু ৱা অঞ্ঞতৰেন. ৱিধূপনেনাতি যায কাযচি বীজনিযা. উপতিট্ঠেয্যাতি যা এতেসু দ্ৱীসু অঞ্ঞতৰং গহেত্ৱা হত্থপাসে তিট্ঠতি, তস্সা পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুনিং আৰব্ভ ভুঞ্জন্তস্স এৱং তিট্ঠনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, হত্থপাসং ৱিজহিত্ৱা খাদনীযং খাদন্তস্স উপতিট্ঠন্তিযা দুক্কটং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং. ‘‘ইমং পিৱথ, ইমিনা বীজথা’’তি এৱং দেন্তিযা ৱা, দাপেন্তিযা ৱা, অনুপসম্পন্নং ৱা উপতিট্ঠাপনত্থং আণাপেন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ভুঞ্জন্তস্স ভিক্খুনো হত্থপাসে ঠানং, পানীযস্স ৱা ৱিধূপনস্স ৱা গহণন্তি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এড়কলোমসদিসানীতি.
উপতিট্ঠনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. আমকধঞ্ঞসিক্খাপদৱণ্ণনা
সত্তমে ৱিঞ্ঞত্ৱাতি অন্তমসো মাতৰম্পি যাচিত্ৱা. ভুঞ্জেয্যাতি অজ্ঝোহৰেয্য. এত্থ চ ৱিঞ্ঞত্তি চেৱ ভোজনঞ্চ পমাণং, তস্মা সযং ৱিঞ্ঞত্ৱা অঞ্ঞায ভজ্জনাদীনি কাৰাপেত্ৱা ৱা, অঞ্ঞায ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা সযং ভজ্জনাদীনি কত্ৱা ৱা পটিগ্গহণতো পট্ঠায যাৱ দন্তেহি সংখাদনং, তাৱ পুব্বপ্পযোগেসু দুক্কটানি, অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ আমকধঞ্ঞং ৱিঞ্ঞাপনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সযং ৱা অঞ্ঞায ৱা অৱিঞ্ঞত্তিযা লদ্ধং ভজ্জনাদীনি কত্ৱা ৱা কাৰেত্ৱা ৱা ভুঞ্জন্তিযা দুক্কটং, অঞ্ঞায ৱিঞ্ঞত্তিযা লদ্ধং পন সযং ভজ্জনাদীনি কত্ৱাপি কাৰেত্ৱাপি ভুঞ্জন্তিযা দুক্কটমেৱ. আবাধে সতি সেদকম্মাদীনং অত্থায ৱিঞ্ঞাপেন্তিযা, অৱিঞ্ঞত্তিযা লব্ভমানং নৱকম্মত্থায সম্পটিচ্ছন্তিযা, ঞাতকপ্পৱাৰিতট্ঠানে মুগ্গমাসাদিঅপৰণ্ণং ৱিঞ্ঞাপেন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সত্তন্নং ধঞ্ঞানং অঞ্ঞতৰস্স ৱিঞ্ঞাপনং ৱা ৱিঞ্ঞাপাপনং ৱা, পটিলাভো, ভজ্জনাদীনি কত্ৱা ৱা কাৰেত্ৱা ৱা অজ্ঝোহৰণন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদ্ধানমগ্গসিক্খাপদসদিসানীতি.
আমকধঞ্ঞসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. পঠমউচ্চাৰছড্ডনসিক্খাপদৱণ্ণনা
অট্ঠমে সঙ্কাৰন্তি কচৱৰং. ৱিঘাসন্তি যংকিঞ্চি পৰিভুত্তাৱসেসং উচ্ছিট্ঠোদকম্পি দন্তকট্ঠম্পি, অট্ঠিকচলকেসু পন ৱত্তব্বমেৱ নত্থি. তিৰোকুট্টে ৱা তিৰোপাকাৰে ৱাতি যস্সকস্সচি কুট্টস্স ৱা পাকাৰস্স ৱা পৰতো. ছড্ডেয্য ৱা ছড্ডাপেয্য ৱাতি সব্বানিপেতানি একতো ছড্ডেন্তিযা একপ্পযোগে একাপত্তি, সকিং আণত্তিযা বহুকেপি ছড্ডিতে একাৱ.
সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুনিং আৰব্ভ উচ্চাৰং তিৰোকুট্টে ছড্ডনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাণত্তিকং, ভিক্খুস্স দুক্কটং, ওলোকেত্ৱা ৱা অৱলঞ্জে ৱা ছড্ডেন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উচ্চাৰাদিভাৱো, অনোলোকনং, ৱলঞ্জনট্ঠানং, তিৰোকুট্টতিৰোপাকাৰতা, ছড্ডনং ৱা ছড্ডাপনং ৱাতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সঞ্চৰিত্তসদিসানি, ইদং পন কিৰিযাকিৰিযন্তি.
পঠমউচ্চাৰছড্ডনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. দুতিযউচ্চাৰছড্ডনসিক্খাপদৱণ্ণনা
নৱমে হৰিতেতি খেত্তে ৱা নাড়িকেৰাদিআৰামে ৱা যত্থকত্থচি ৰোপিমহৰিতট্ঠানে. তানি ৱত্থূনি ছড্ডেন্তিযা ৱা ছড্ডাপেন্তিযা ৱা পুৰিমনযেনেৱ আপত্তি, তাদিসে ঠানে নিসীদিত্ৱা অন্তমসো উদকং পিৱিত্ৱা মত্থকচ্ছিন্নং নাড়িকেৰম্পি ছড্ডেন্তিযা আপত্তিযেৱ.
সাৱত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ উচ্চাৰাদীনি হৰিতে ছড্ডনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, ভিক্খুনো দুক্কটং, ভিক্খুনিযাপি নিক্খিত্তবীজে খেত্তে যাৱ অঙ্কুৰো ন উট্ঠহতি, তাৱ দুক্কটং, অহৰিতে দ্ৱিকদুক্কটং. তস্মিং পন অহৰিতসঞ্ঞায ছড্ডিতখেত্তে ৱা, সামিকে অপলোকেত্ৱা ৱা ছড্ডেন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সেসং অট্ঠমসদিসমেৱাতি.
দুতিযউচ্চাৰছড্ডনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. নচ্চগীতসিক্খাপদৱণ্ণনা
দসমে নচ্চন্তি অন্তমসো মোৰনচ্চম্পি. গীতন্তি অন্তমসো ধম্মভাণকগীতম্পি. ৱাদিতন্তি অন্তমসো উদকভেৰিৱাদিতম্পি. দস্সনাযাতি এতেসু যংকিঞ্চি দস্সনায গচ্ছন্তিযা পদে পদে দুক্কটং, যত্থ ঠিতা পস্সতি ৱা সুণাতি ৱা, একপ্পযোগে একাপত্তি, তং তং দিসং ওলোকেন্তিযা পযোগে পযোগে আপত্তি.
ৰাজগহে ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ নচ্চাদীনি দস্সনায গমনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সযং তানি ৱত্থূনি কৰোন্তিযা, অঞ্ঞং ৱা আণাপেন্তিযা, ‘‘চেতিযস্স উপহাৰং দেথা’’তি ঈদিসেন পৰিযাযেন ৱা ভণন্তিযা, ‘‘চেতিযস্স উপহাৰং কৰোমা’’তি ৱা ৱুত্তে ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছন্তিযা চ পাচিত্তিযমেৱাতি সব্বঅট্ঠকথাসু (পাচি. অট্ঠ. ৮৩৫-৮৩৭) ৱুত্তং, ভিক্খুনো সব্বত্থ দুক্কটং. ‘‘তুম্হাকং চেতিযস্স উপট্ঠানং কৰোমা’’তি ৱুত্তে পন ‘‘উপট্ঠানকৰণং নাম সুন্দৰ’’ন্তি ঈদিসং পৰিযাযং ভণন্তিযা, আৰামে ঠত্ৱা পস্সন্তিযা ৱা সুণন্তিযা ৱা, তথা অত্তনো ঠিতোকাসং আগন্ত্ৱা পযোজিতং পটিপথং গচ্ছন্তিযা সম্মুখীভূতং সলাকভত্তাদিকে সতি কৰণীযে গন্ত্ৱা, আপদাসু ৱা সমজ্জট্ঠানং পৱিসিত্ৱাপি পস্সন্তিযা ৱা সুণন্তিযা ৱা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. নচ্চাদীনং অঞ্ঞতৰতা, অঞ্ঞত্ৰ অনুঞ্ঞাতকাৰণা গমনং, দস্সনং ৱা সৱনং ৱাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এড়কলোমসদিসানি, ইদং পন লোকৱজ্জং, অকুসলচিত্তং, তিৱেদনন্তি.
নচ্চগীতসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
লসুণৱগ্গো পঠমো.
২. ৰত্তন্ধকাৰৱগ্গো
১. ৰত্তন্ধকাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
অন্ধকাৰৱগ্গস্স পঠমে ৰত্তন্ধকাৰেতি ৰত্তিঅন্ধকাৰে. অপ্পদীপেতি পজ্জোতচন্দসূৰিযঅগ্গীসু একেকেনাপি অনোভাসিতে. পুৰিসেনাতি সন্তিট্ঠিতুং সল্লপিতুঞ্চ ৱিঞ্ঞুনা মনুস্সপুৰিসেন সদ্ধিং. সন্তিট্ঠেয্য ৱাতি হত্থপাসে ঠিতমত্তায পাচিত্তিযং. সল্লপেয্যাতি তত্থ ঠত্ৱা গেহসিতকথং কথেন্তিযাপি পাচিত্তিযমেৱ.
সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুনিং আৰব্ভ এৱং সন্তিট্ঠনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, পুৰিসস্স হত্থপাসং ৱিজহিত্ৱা, যক্খাদীনং হত্থপাসং অৱিজহিত্ৱাপি সন্তিট্ঠন্তিযা, সল্লপেন্তিযা ৱা দুক্কটং, যংকিঞ্চি ৱিঞ্ঞুং দুতিযং গহেত্ৱা এৱং কৰোন্তিযা, অৰহোপেক্খায, অঞ্ঞৱিহিতায, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ৰত্তন্ধকাৰতা, পুৰিসস্স হত্থপাসে ঠানং ৱা সল্লপনং ৱা, সহাযাভাৱো, ৰহোপেক্খতাতি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি. থেয্যসত্থসমুট্ঠানং, কিৰিযং, সঞ্ঞাৱিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৱজ্জং, কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, তিৱেদনন্তি.
ৰত্তন্ধকাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. পটিচ্ছন্নোকাসসিক্খাপদৱণ্ণনা
দুতিযে পটিচ্ছন্নে ওকাসেতি কুট্টাদীসু যেন কেনচি পটিচ্ছন্নে, ইদমেৱেত্থ নানত্তং.
পটিচ্ছন্নোকাসসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. অজ্ঝোকাসসল্লপনসিক্খাপদৱণ্ণনা
ততিযে অজ্ঝোকাসেতি নানং, সেসং উভযত্থাপি পঠমসদিসমেৱাতি.
অজ্ঝোকাসসল্লপনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. দুতিযিকউয্যোজনসিক্খাপদৱণ্ণনা
চতুত্থে ৰথিকাযাতি ৰচ্ছাযং. ব্যূহেতি অনিৱিদ্ধৰচ্ছাযং. সিঙ্ঘাটকেতি চচ্চৰে. নিকণ্ণিকং ৱা জপ্পেয্যাতি কণ্ণমূলে কিঞ্চি জপ্পেয্য. উয্যোজেয্যাতি অনাচাৰং চৰিতুকামতায ‘‘গচ্ছ ত্ৱ’’ন্তি দুতিযিকং উয্যোজেয্য. পাচিত্তিযন্তি পুৰিমনযেনেৱ তাৱ সন্তিট্ঠনাদীসু তীণি পাচিত্তিযানি, উয্যোজেন্তিযা পন উয্যোজনে চ হত্থপাসৱিজহনে চ দুক্কটং, ৱিজহিতে পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং থুল্লনন্দং আৰব্ভ এৱং সন্তিট্ঠনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসং পুৰিমত্তযসদিসমেৱ. অনাপত্তিযং পন ‘‘ন অনাচাৰং আচৰিতুকামা, সতি কৰণীযে দুতিযিকং ভিক্খুনিং উয্যোজেতী’’তি (পাচি. ৮৫২) এত্তকং অধিকন্তি.
দুতিযিকউয্যোজনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. অনাপুচ্ছাপক্কমনসিক্খাপদৱণ্ণনা
পঞ্চমে পুৰেভত্তন্তি অৰুণুগ্গমনং উপাদায যাৱ মজ্ঝন্হিকং. আসনেতি পল্লঙ্কস্সোকাসভূতে. সামিকে অনাপুচ্ছাতি তস্মিং কুলে যংকিঞ্চি ৱিঞ্ঞুং মনুস্সং অনাপুচ্ছা. পক্কমেয্যাতি এত্থ ছন্নস্স অন্তো নিসীদিত্ৱা অনোৱস্সকং অজ্ঝোকাসে উপচাৰং অতিক্কামেন্তিযা পঠমপাদে দুক্কটং, দুতিযে পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুনিং আৰব্ভ অনাপুচ্ছা পক্কমনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, পল্লঙ্কস্স অনোকাসে দুক্কটং, তথা আপুচ্ছিতে অনাপুচ্ছিতসঞ্ঞায চেৱ ৱেমতিকায চ. আপুচ্ছিতসঞ্ঞায পন, অসংহাৰিমে, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. পুৰেভত্ততা, অন্তৰঘৰে নিসজ্জা, আসনস্স পল্লঙ্কোকাসতা, অঞ্ঞত্ৰ অনুঞ্ঞাতকাৰণা অনাপুচ্ছনং, ৱুত্তপৰিচ্ছেদাতিক্কমোতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি কথিনসদিসানি, ইদং পন কিৰিযাকিৰিযন্তি.
অনাপুচ্ছাপক্কমনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. অনাপুচ্ছাঅভিনিসীদনসিক্খাপদৱণ্ণনা
ছট্ঠে পচ্ছাভত্তন্তি মজ্ঝন্হিকে ৱীতিৱত্তে যাৱ সূৰিযস্স অত্থঙ্গমা. অভিনিসীদেয্য ৱাতি আদিম্হি নিসীদিত্ৱা গচ্ছন্তিযা একা আপত্তি, অনিসীদিত্ৱা নিপজ্জিত্ৱাৱ গচ্ছন্তিযাপি একা, নিসীদিত্ৱা নিপজ্জন্তিযা দ্ৱে.
সাৱত্থিযং থুল্লনন্দং আৰব্ভ আসনে অভিনিসীদনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসং পঞ্চমসদিসমেৱ. যথা পন তত্থ অসংহাৰিমে, এৱমিধ ধুৱপঞ্ঞত্তে অনাপত্তীতি.
অনাপুচ্ছাঅভিনিসীদনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. অনাপুচ্ছাসন্থৰণসিক্খাপদৱণ্ণনা
সত্তমে ৱিকালেতি অত্থঙ্গতে সূৰিযে. সেয্যন্তি অন্তমসো পণ্ণসন্থাৰম্পি, সেসং ছট্ঠসদিসমেৱ.
ইদং পন সাৱত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ ৱিকালে কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছিত্ৱা সেয্যং সন্থৰিত্ৱা অভিনিসীদনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অনাপত্তিযঞ্চেত্থ ধুৱপঞ্ঞত্তং নাম নত্থীতি.
অনাপুচ্ছাসন্থৰণসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. পৰউজ্ঝাপনকসিক্খাপদৱণ্ণনা
অট্ঠমে দুগ্গহিতেন দূপধাৰিতেনাতি যং ৱুত্তং, ততো অঞ্ঞথা গহিতেন চ উপধাৰিতেন চ. পৰন্তি ‘‘অহং কিৰয্যে অয্যং ন সক্কচ্চং উপট্ঠহামী’’তিআদিনা (পাচি. ৮৬৯) নযেন উপসম্পন্নং উজ্ঝাপেন্তিযা পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুনিং আৰব্ভ এৱং পৰং উজ্ঝাপনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নায তিকদুক্কটং, উম্মত্তিকাদীনংযেৱ অনাপত্তি. দুগ্গহিততা, উজ্ঝাপনং, যং উজ্ঝাপেতি, তস্সা উপসম্পন্নতাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৱেদনন্তি.
পৰউজ্ঝাপনকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. পৰঅভিসপনসিক্খাপদৱণ্ণনা
নৱমে অভিসপেয্যাতি সপথং কৰেয্য. তত্থ ‘‘নিৰযে উপপজ্জামি, নিৰযে উপপজ্জতূ’’তিএৱমাদীনি ৱদমানা নিৰযেন অভিসপতি নাম, অক্কোসতীতি অত্থো. ‘‘গিহিনী হোমি, গিহিনী হোতূ’’তিএৱমাদীনি ৱদমানা ব্ৰহ্মচৰিযেন. তস্সা ৱাচায ৱাচায পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং চণ্ডকাড়িং আৰব্ভ এৱং অভিসপনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নায তিকদুক্কটং, তিৰচ্ছানযোনিযা ৱা পেত্তিৱিসযেন ৱা মনুস্সদোভগ্গেন ৱা অভিসপনে দুক্কটং. অত্থধম্মানুসাসনিপুৰেক্খাৰানং উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. নিৰযেন ৱা ব্ৰহ্মচৰিযেন ৱা অভিসপনং, উপসম্পন্নতা, অত্থধম্মপুৰেক্খাৰাদীনং অভাৱোতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অট্ঠমসদিসানেৱাতি.
পৰঅভিসপনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. ৰোদনসিক্খাপদৱণ্ণনা
দসমে ৱধিত্ৱাতি হত্থাদীহি পহৰিত্ৱা, উভযং কৰোন্তিযাৱ পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং চণ্ডকাড়িং আৰব্ভ অত্তানং ৱধিত্ৱা ৰোদনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, কেৱলং ৱধন্তিযা ৱা ৰোদন্তিযা ৱা দুক্কটমেৱ. ঞাতিৰোগভোগব্যসনেহি ফুট্ঠায কেৱলং ৰোদন্তিযা এৱ ন ৱধন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. অত্তানং ৱধনঞ্চেৱ, ৰোদনঞ্চাতি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সমনুভাসনসদিসানি, ইদং পন কিৰিযমেৱাতি.
ৰোদনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ৰত্তন্ধকাৰৱগ্গো দুতিযো.
৩. নগ্গৱগ্গো
১. নগ্গসিক্খাপদৱণ্ণনা
নগ্গৱগ্গস্স পঠমে নগ্গাতি অনিৱত্থা ৱা অপাৰুতা ৱা. এৱঞ্হি নহাযন্তিযা সব্বপ্পযোগেসু দুক্কটং, নহানপৰিযোসানে পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ এৱং নহানৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, উদকসাটিকচীৱৰে অচ্ছিন্নে ৱা নট্ঠে ৱা, ‘‘মহগ্ঘং ইদং দিস্ৱা চোৰাপি হৰেয্যু’’ন্তি এৱৰূপাসু আপদাসু ৱা নহাযন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. নগ্গতা, অনুঞ্ঞাতকাৰণাভাৱো, নহানপৰিযোসানন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এড়কলোমসদিসানীতি.
নগ্গসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. উদকসাটিকসিক্খাপদৱণ্ণনা
দুতিযে সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ অপ্পমাণিকাযো উদকসাটিকাযো ধাৰণৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসমেত্থ সব্বং ৰতনৱগ্গে নিসীদনসিক্খাপদে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বন্তি.
উদকসাটিকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. চীৱৰসিব্বনসিক্খাপদৱণ্ণনা
ততিযে ৱিসিব্বেত্ৱাতি দুস্সিব্বিতং পুনসিব্বনত্থায ৱিসিব্বেত্ৱা. অনন্তৰাযিকিনীতি দসসু অন্তৰাযেসু একেকস্মিম্পি অসতি. অঞ্ঞত্ৰ চতূহপঞ্চাহাতি ৱিসিব্বিতদিৱসতো পঞ্চ দিৱসে অতিক্কামেত্ৱা ‘‘নেৱ সিব্বিস্সামি, ন সিব্বাপনায উস্সুক্কং কৰিস্সামী’’তি ধুৰং নিক্খিত্তমত্তে পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং থুল্লনন্দং আৰব্ভ চীৱৰং ৱিসিব্বেত্ৱা ন সিব্বনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নায তিকদুক্কটং, তথা উভিন্নম্পি অঞ্ঞস্মিং পৰিক্খাৰে. যা পন অন্তৰাযিকিনী ৱা হোতি, পৰিযেসিত্ৱা ৱা কিঞ্চি ন লভতি, কৰোন্তী ৱা পঞ্চাহং অতিক্কামেতি, তস্সা চ, গিলানায চ, আপদাসু চ, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. নিৱাসনপাৰুপনুপগচীৱৰতা, উপসম্পন্নায সন্তকতা, সিব্বনত্থায ৱিসিব্বনং ৱা ৱিসিব্বাপনং ৱা, অঞ্ঞত্ৰ অনুঞ্ঞাতকাৰণা পঞ্চাহাতিক্কমো, ধুৰনিক্খেপোতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সমনুভাসনসদিসানীতি.
চীৱৰসিব্বনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. সঙ্ঘাটিচাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
চতুত্থে পঞ্চ অহানি পঞ্চাহং, পঞ্চাহমেৱ পঞ্চাহিকং. সঙ্ঘাটীনং চাৰো সঙ্ঘাটিচাৰো, পৰিভোগৱসেন ৱা ওতাপনৱসেন ৱা সঙ্ঘটিতট্ঠেন ‘সঙ্ঘাটী’তি লদ্ধনামং তিচীৱৰং, উদকসাটিকা, সংকচ্চিকাতি ইমেসং পঞ্চন্নং চীৱৰানং পৰিৱত্তনন্তি অত্থো. অতিক্কামেয্য পাচিত্তিযন্তি ছট্ঠে অৰুণুগ্গমনে একস্মিং চীৱৰে ৱুত্তনযেন অপৰিৱত্তিতে একা আপত্তি, পঞ্চসু পঞ্চ.
সাৱত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা সন্তৰুত্তৰেন জনপদচাৰিকং পক্কমনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, পঞ্চাহানতিক্কন্তে দ্ৱিকদুক্কটং. তস্মিং পন অনতিক্কন্তসঞ্ঞায, পঞ্চমং দিৱসং পঞ্চ চীৱৰানি নিৱাসেন্তিযা ৱা পাৰুপন্তিযা ৱা ওতাপেন্তিযা ৱা, গিলানায, ‘‘ইদং মে চীৱৰং মহগ্ঘং ঈদিসে চোৰভযে ন সক্কা ধাৰেতু’’ন্তি এৱৰূপাসু আপদাসু, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. পঞ্চন্নং চীৱৰানং অঞ্ঞতৰতা, পঞ্চাহাতিক্কমো, অনুঞ্ঞাতকাৰণাভাৱো, অপৰিৱত্তনন্তি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি কথিনসদিসানীতি.
সঙ্ঘাটিচাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. চীৱৰসঙ্কমনীযসিক্খাপদৱণ্ণনা
পঞ্চমে চীৱৰসঙ্কমনীযন্তি সঙ্কমেতব্বং চীৱৰং, অঞ্ঞিস্সা সন্তকং অনাপুচ্ছা গহিতং পুন পটিদাতব্বং পঞ্চন্নং অঞ্ঞতৰং চীৱৰন্তি অত্থো. ধাৰেয্যাতি সচে তং নিৱাসেতি ৱা পাৰুপতি ৱা পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং ভিক্খুনিং আৰব্ভ ভিক্খুনিযা চীৱৰং আদায অনাপুচ্ছা পাৰুপনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নায তিকদুক্কটং. যা পন তায ৱা দিন্নং, তং ৱা আপুচ্ছা, অচ্ছিন্ননট্ঠচীৱৰিকা ৱা হুত্ৱা, ‘‘ইদং মে চীৱৰং মহগ্ঘং ঈদিসে চোৰভযে ন সক্কা ধাৰেতু’’ন্তি এৱৰূপাসু আপদাসু ৱা ধাৰেতি, তস্সা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. চীৱৰসঙ্কমনীযতা, উপসম্পন্নায সন্তকতা, অনুঞ্ঞাতকাৰণাভাৱো, ধাৰণন্তি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পঠমকথিনসদিসানি, ইদং পন কিৰিযাকিৰিযন্তি.
চীৱৰসঙ্কমনীযসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. গণচীৱৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
ছট্ঠে গণস্সাতি ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স. চীৱৰলাভন্তি ৱিকপ্পনুপগম্পি পচ্ছিমং লভিতব্বং চীৱৰং. অন্তৰাযং কৰেয্যাতি যথা তে দাতুকামা ন দেন্তি, এৱং পৰক্কমেয্য. পাচিত্তিযন্তি সচে তস্সা ৱচনেন তে ন দেন্তি, ভিক্খুনিযা পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং থুল্লনন্দং আৰব্ভ গণস্স চীৱৰলাভন্তৰাযকৰণৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অঞ্ঞস্মিং পৰিক্খাৰে দুক্কটং, সম্বহুলানং পন একভিক্খুনিযা ৱা চীৱৰলাভেপি দুক্কটমেৱ. ‘‘সমগ্ঘকালে দস্সথা’’তি এৱং আনিসংসং দস্সেত্ৱা নিৱাৰেন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ৱিকপ্পনুপগপচ্ছিমতা, সঙ্ঘস্স পৰিণতভাৱো, ৱিনা আনিসংসদস্সনেন অন্তৰাযকৰণন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানীতি.
গণচীৱৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. পটিবাহনসিক্খাপদৱণ্ণনা
সত্তমে ধম্মিকং চীৱৰৱিভঙ্গন্তি সমগ্গেন সঙ্ঘেন সন্নিপতিত্ৱা কৰীযমানং চীৱৰৱিভঙ্গ. পটিবাহেয্যাতি পটিসেধেয্য, এৱং পটিসেধেন্তিযা পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং থুল্লনন্দং আৰব্ভ ধম্মিকং চীৱৰৱিভঙ্গং পটিবাহনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ধম্মিকে ৱেমতিকায, অধম্মিকে ধম্মিকসঞ্ঞায চেৱ ৱেমতিকায চ দুক্কটং. উভযত্থ অধম্মিকসঞ্ঞায, আনিসংসং দস্সেত্ৱা পটিবাহন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. চীৱৰৱিভঙ্গস্স ধম্মিকতা, ধম্মিকসঞ্ঞিতা, ৱিনা আনিসংসেন পটিবাহনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানেৱাতি.
পটিবাহনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. চীৱৰদানসিক্খাপদৱণ্ণনা
অট্ঠমে সমণচীৱৰন্তি কপ্পকতং নিৱাসনপাৰুপনুপগং, এৱৰূপং ঠপেত্ৱা পঞ্চ সহধম্মিকে মাতাপিতৰো চ যস্স কস্সচি গহট্ঠস্স ৱা পব্বজিতস্স ৱা পৰিচ্চজিত্ৱা দেন্তিযা পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং থুল্লনন্দং আৰব্ভ অগাৰিকস্স সমণচীৱৰদানৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ভিক্খুনো দুক্কটং. মাতাপিতূনং পৰিচ্চজিত্ৱাপি, অঞ্ঞেসং তাৱকালিকমেৱ দেন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সমণচীৱৰতা, ঠপেত্ৱা সহধম্মিকে চ মাতাপিতৰো চ অঞ্ঞেসং দানং, অতাৱকালিকতাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সঞ্চৰিত্তসদিসানীতি.
চীৱৰদানসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. কালঅতিক্কমনসিক্খাপদৱণ্ণনা
নৱমে দুব্বলচীৱৰপচ্চাসাযাতি দুব্বলায চীৱৰপচ্চাসায, ‘‘সচে সক্কোম দস্সামা’’তি এত্তকমত্তং সুত্ৱা উপ্পাদিতায আসাযাতি অত্থো. চীৱৰকালসমযং অতিক্কামেয্যাতি ৱস্সংৱুট্ঠভিক্খুনীহি কালচীৱৰে ভাজিযমানে ‘‘আগমেয্যাথ, অয্যে, অত্থি সঙ্ঘস্স চীৱৰপচ্চাসা’’তি ৱত্ৱা তং চীৱৰৱিভঙ্গং চীৱৰকালং অতিক্কামেয্য, তস্সা অনত্থতে কথিনে ৱস্সানস্স পচ্ছিমমাসং, অত্থতে কথিনে কথিনুব্ভাৰদিৱসং অতিক্কামেন্তিযা পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং থুল্লনন্দং আৰব্ভ দুব্বলচীৱৰপচ্চাসায চীৱৰকালসমযং অতিক্কমনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, দুব্বলচীৱৰে ৱেমতিকায, অদুব্বলচীৱৰে দুব্বলচীৱৰসঞ্ঞায চেৱ ৱেমতিকায চ দুক্কটং. উভযত্থ অদুব্বলচীৱৰসঞ্ঞায, কিঞ্চাপি ‘ন সক্কোমা’তি ৱদন্তি, ‘‘ইদানি পন তেসং কপ্পাসো ৱা উপ্পজ্জিস্সতি, সদ্ধো ৱা পুৰিসো আগমিস্সতি, তস্মিং আগতে অদ্ধা দস্সন্তী’’তি এৱং আনিসংসং দস্সেত্ৱা নিৱাৰেন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. দুব্বলচীৱৰতা, দুব্বলসঞ্ঞিতা, ৱিনা আনিসংসেন নিৱাৰণন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানীতি.
কালঅতিক্কমনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. কথিনুদ্ধাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
দসমে ধম্মিকং কথিনুদ্ধাৰন্তি সব্বাসং ভিক্খুনীনং অকালচীৱৰং দাতুকামেন উপাসকেন যত্তকো অত্থাৰমূলিকো আনিসংসো, ততো অধিকং ৱা সমকং ৱা দত্ৱা যাচিতেন সমগ্গেন ভিক্খুনিসঙ্ঘেন যং কথিনং ঞত্তিদুতিযকম্মেন অন্তৰা উদ্ধৰীযতি, তস্স সো উদ্ধাৰো ‘ধম্মিকো’তি ৱুচ্চতি, এৱৰূপং কথিনুদ্ধাৰন্তি অত্থো. পটিবাহেয্যাতি নিৱাৰেয্য, তস্স এৱৰূপং কথিনুদ্ধাৰং নিৱাৰেন্তিযা পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং থুল্লনন্দং আৰব্ভ কথিনুদ্ধাৰং পটিবাহনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসং সত্তমে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বন্তি.
কথিনুদ্ধাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নগ্গৱগ্গো ততিযো.
৪. তুৱট্টৱগ্গো
১. একমঞ্চতুৱট্টনসিক্খাপদৱণ্ণনা
তুৱট্টৱগ্গস্স পঠমে তুৱট্টেয্যুন্তি নিপজ্জেয্যুং. তাসু পন একায ৱা নিপন্নায অপৰা নিপজ্জতু, দ্ৱেপি ৱা সহেৱ নিপজ্জন্তু, দ্ৱিন্নম্পি পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ দ্ৱিন্নং একমঞ্চে তুৱট্টনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সচে পন একায নিপন্নায একা নিসীদতি, উভো ৱা নিসীদন্তি, তাসং, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. একমঞ্চতা, দ্ৱিন্নং তুৱট্টনন্তি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এড়কলোমসদিসানীতি.
একমঞ্চতুৱট্টনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. একত্থৰণতুৱট্টনসিক্খাপদৱণ্ণনা
দুতিযে একং অত্থৰণঞ্চেৱ পাৱুৰণঞ্চ এতাসন্তি একত্থৰণপাৱুৰণা, সংহাৰিমানং পাৱাৰত্থৰণকটসাৰকাদীনং একং অন্তং অত্থৰিত্ৱা একং পাৰুপিত্ৱা তুৱট্টেন্তীনমেতং অধিৱচনং. পাচিত্তিযন্তি তংযেৱ অত্থৰিত্ৱা তং পাৰুপিত্ৱা নিপজ্জন্তীনং পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আৰব্ভ এৱং তুৱট্টনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, অত্থৰণে ৱা পাৱুৰণে ৱা একস্মিং দুক্কটং, নানত্থৰণপাৱুৰণে দ্ৱিকদুক্কটং. তস্মিং পন নানত্থৰণপাৱুৰণসঞ্ঞায, ৱৱত্থানং দস্সেত্ৱা নিপজ্জন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সেসং পঠমসদিসমেৱাতি.
একত্থৰণতুৱট্টনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. অফাসুকৰণসিক্খাপদৱণ্ণনা
ততিযে অফাসুন্তি ‘‘ইমিনা ইমিস্সা অফাসু ভৱিস্সতী’’তি অনাপুচ্ছা পুৰতো চঙ্কমনট্ঠাননিস্সজ্জাদযো ৱা উদ্দিসউদ্দিসাপনপৰিপুচ্ছনসজ্ঝাযং ৱা কৰোন্তিযা চঙ্কমনে নিৱত্তনগণনায, ঠানাদীসু পযোগগণনায, উদ্দেসাদীসু পদগণনায পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং থুল্লনন্দং আৰব্ভ সঞ্চিচ্চ অফাসুকৰণৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নায তিকদুক্কটং, ন অফাসুকামতায, আপুচ্ছা পুৰতো চঙ্কমনাদীনি কৰোন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নতা, অফাসুকামতা, অফাসুকৰণং, অনাপুচ্ছনন্তি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন কিৰিযাকিৰিযং, দুক্খৱেদনন্তি.
অফাসুকৰণসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. নউপট্ঠাপনসিক্খাপদৱণ্ণনা
চতুত্থে দুক্খিতন্তি গিলানং. সহজীৱিনিন্তি সদ্ধিৱিহাৰিনিং. নেৱ উপট্ঠহেয্যাতি তস্সা উপট্ঠানং সযং ৱা অকৰোন্তিযা, পৰেহি ৱা অকাৰেন্তিযা ধুৰং নিক্খিত্তমত্তে পাচিত্তিযং.
সাৱত্থিযং থুল্লনন্দং আৰব্ভ দুক্খিতং সহজীৱিনিং অনুপট্ঠানৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অন্তেৱাসিনিযা ৱা অনুপসম্পন্নায ৱা দুক্কটং, দসসু অঞ্ঞতৰন্তৰাযে সতি পৰিযেসিত্ৱা অলভন্তিযা, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. গিলানতা, সদ্ধিৱিহাৰিতা, অনুঞ্ঞাতকাৰণাভাৱো, উপট্ঠানে ধুৰনিক্খেপোতি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সমনুভাসনসদিসানীতি.
নউপট্ঠাপনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. নিক্কড্ঢনসিক্খাপদৱণ্ণনা
পঞ্চমে উপস্সযং দত্ৱাতি সকৱাটবদ্ধং অত্তনো পুগ্গলিকৱিহাৰং দত্ৱা. নিক্কড্ঢেয্যাতি বহূনিপি দ্ৱাৰানি একপ্পযোগেন নিক্কড্ঢেন্তিযা একা আপত্তি, নানাপযোগেহি পযোগগণনায আপত্তিযো, আণত্তিযম্পি এসেৱ নযো. সচে পন ‘‘ইমঞ্চিমঞ্চ দ্ৱাৰং অতিক্কামেহী’’তি আণাপেতি, একায আণত্তিযা এৱ দ্ৱাৰগণনায আপত্তিযো.
সাৱত্থিযং থুল্লনন্দং আৰব্ভ এতাদিসে ৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, অকৱাটবদ্ধতো দুক্কটং, অনুপসম্পন্নায তিকদুক্কটং, সকৱাটবদ্ধতো ৱা অকৱাটবদ্ধতো ৱা উভিন্নম্পি পৰিক্খাৰনিক্কড্ঢনে দুক্কটমেৱ, সেসং সঙ্ঘিকৱিহাৰনিক্কড্ঢনসিক্খাপদে ৱুত্তনযমেৱাতি.
নিক্কড্ঢনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. সংসট্ঠসিক্খাপদৱণ্ণনা
ছট্ঠং উত্তানপদত্থমেৱ. সাৱত্থিযং চণ্ডকাড়িং আৰব্ভ সংসট্ঠৱিহাৰৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসমেত্থ পঠমঅৰিট্ঠসিক্খাপদে ৱুত্তৱিনিচ্ছযসদিসমেৱাতি.
সংসট্ঠসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. অন্তোৰট্ঠসিক্খাপদৱণ্ণনা
সত্তমে অন্তোৰট্ঠেতি যস্স ৱিজিতে ৱিহৰতি, তস্স ৰট্ঠে. অসত্থিকা চাৰিকন্তি ৱিনা সত্থেন গচ্ছন্তিযা, গামন্তৰগণনায, অগামকে অৰঞ্ঞে অদ্ধযোজনগণনায পাচিত্তিযং.