৪. মগ্গসচ্চনিদ্দেসৱণ্ণনা
২০৫. অঞ্ঞমগ্গপটিক্খেপনত্থন্তি তিত্থিযেহি কপ্পিতস্স মগ্গস্স দুক্খনিৰোধগামিনিপটিপদাভাৱং পটিক্খেপেতুন্তি অত্থো, অঞ্ঞস্স ৱা মগ্গভাৱপটিক্খেপো অঞ্ঞমগ্গপটিক্খেপো. পুগ্গলস্স অৰিযভাৱকৰত্তা অৰিযং কৰোতীতি অৰিযো, অৰিযফলপটিলাভকৰত্তা অৰিযং লভাপেতি জনেতীতি অৰিযো. অত্তনো কিচ্চৱসেন ফলৱসেন চ অৰিযনামলাভো এৱ ৱুত্তোতি দট্ঠব্বো. অট্ঠ অঙ্গানি অস্সাতি অঞ্ঞপদত্থসমাসং অকত্ৱা ‘‘অট্ঠঙ্গানি অস্স সন্তীতি অট্ঠঙ্গিকো’’তি পদসিদ্ধি দট্ঠব্বা.
চতুৰঙ্গসমন্নাগতা ৱাচা জনং সঙ্গণ্হাতীতি তব্বিপক্খৱিৰতিসভাৱা সম্মাৱাচা ভেদকৰমিচ্ছাৱাচাপহানেন জনে সম্পযুত্তে চ পৰিগ্গণ্হনকিচ্চৱতী হোতীতি ‘‘পৰিগ্গহলক্খণা’’তি ৱুত্তা. যথা চীৱৰকম্মাদিকো কম্মন্তো একং কাতব্বং সমুট্ঠাপেতি নিপ্ফাদেতি, তংতংকিৰিযানিপ্ফাদকো ৱা চেতনাসঙ্খাতো কম্মন্তো হত্থপাদচলনাদিকং কিৰিযং সমুট্ঠাপেতি, এৱং সাৱজ্জকত্তব্বকিৰিযাসমুট্ঠাপকমিচ্ছাকম্মন্তপ্পহানেন সম্মাকম্মন্তো নিৰৱজ্জসমুট্ঠাপনকিচ্চৱা হোতি, সম্পযুত্তধম্মে চ সমুট্ঠাপেন্তো এৱ পৱত্ততীতি ‘‘সমুট্ঠাপনলক্খণো’’তি ৱুত্তো. কাযৱাচানং খন্ধসন্তানস্স চ সংকিলেসভূতমিচ্ছাআজীৱপ্পহানেন সম্মাআজীৱো ‘‘ৱোদাপনলক্খণো’’তি ৱুত্তো.
অত্তনো পচ্চনীককিলেসা দিট্ঠেকট্ঠা অৱিজ্জাদযো. পস্সতীতি পকাসেতীতি অত্থো. তেনেৱ হি অঙ্গেন তত্থ পচ্চৱেক্খণা পৱত্ততীতি. তথেৱাতি অত্তনো পচ্চনীককিলেসেহি সদ্ধিন্তি অত্থো.
কিচ্চতোতি পুব্বভাগেহি দুক্খাদিঞাণেহি কত্তব্বকিচ্চস্স ইধ নিপ্ফত্তিতো, ইমস্সেৱ ৱা ঞাণস্স দুক্খাদিপ্পকাসনকিচ্চতো. তীণি নামানি লভতি কামসঙ্কপ্পাদিপ্পহানকিচ্চনিপ্ফত্তিতো. সিক্খাপদৱিভঙ্গে (ৱিভ. ৭০৩ আদযো) ‘‘ৱিৰতিচেতনা সব্বে সম্পযুত্তধম্মা চ সিক্খাপদানী’’তি ৱুত্তাতি তত্থ পধানানং ৱিৰতিচেতনানং ৱসেন ‘‘ৱিৰতিযোপি হোন্তি চেতনাযোপী’’তি আহ. মুসাৱাদাদীহি ৱিৰমণকালে ৱা ৱিৰতিযো সুভাসিতাদিৱাচাভাসনাদিকালে চ চেতনাযো যোজেতব্বা, মগ্গক্খণে ৱিৰতিযোৱ চেতনানং অমগ্গঙ্গত্তা একস্স ঞাণস্স দুক্খাদিঞাণতা ৱিয একায ৱিৰতিযা মুসাৱাদাদিৱিৰতিভাৱো ৱিয চ একায চেতনায সম্মাৱাচাদিকিচ্চত্তযসাধনসভাৱাভাৱা সম্মাৱাচাদিভাৱাসিদ্ধিতো, তংসিদ্ধিযঞ্চ অঙ্গত্তযত্তাসিদ্ধিতো চ.
পুব্বভাগেপি মগ্গক্খণেপি সম্মাসমাধি এৱাতি যদিপি সমাধিউপকাৰকানং অভিনিৰোপনানুমজ্জনসম্পিযাযনব্ৰূহনসন্তসুখানং ৱিতক্কাদীনং ৱসেন চতূহি ঝানেহি সম্মাসমাধি ৱিভত্তো, তথাপি ৱাযামো ৱিয অনুপ্পন্নাকুসলানুপ্পাদনাদিচতুৱাযামকিচ্চং, সতি ৱিয চ অসুভাসুখানিচ্চানত্তেসু কাযাদীসু সুভাদিসঞ্ঞাপহানচতুসতিকিচ্চং, একো সমাধি চতুক্কজ্ঝানসমাধিকিচ্চং ন সাধেতীতি পুব্বভাগেপি পঠমজ্ঝানসমাধিচিত্তে ঝানসমাধি পঠমজ্ঝানসমাধি এৱ মগ্গক্খণেপি, তথা পুব্বভাগেপি চতুত্থজ্ঝানসমাধিচিত্তে ঝানসমাধি চতুত্থজ্ঝানসমাধি এৱ মগ্গক্খণেপীতি অত্থো.
ৱচীভেদস্স উপকাৰকো ৱিতক্কো সাৱজ্জানৱজ্জৱচীভেদনিৱত্তনপৱত্তনকৰায সম্মাৱাচাযপি উপকাৰকো এৱাতি ‘‘স্ৱায’’ন্তিআদিমাহ. ৱচীভেদনিযামিকা ৱাচা কাযিককিৰিযানিযামকস্স সম্মাকম্মন্তস্স উপকাৰিকা. ইদং ৱীৰিযন্তি চতুসম্মপ্পধানৱীৰিযং. গতিযোতি নিপ্ফত্তিযো, কিচ্চাদিসভাৱে ৱা. সমন্ৱেসিত্ৱাতি উপধাৰেত্ৱা.
পুৰিমানি দ্ৱে সচ্চানি উগ্গণ্হিত্ৱাতি সম্বন্ধো. ইট্ঠং কন্তন্তি নিৰোধমগ্গেসু নিন্নভাৱং দস্সেতি, ন অভিনন্দনং, তন্নিন্নভাৱোযেৱ চ তত্থ কম্মকৰণং দট্ঠব্বং.
কিচ্চতোতি পৰিঞ্ঞাদিতো. আৰম্মণপটিৱেধোতি সচ্ছিকিৰিযাপটিৱেধমাহ. সব্বম্পি পটিৱেধঞাণং লোকুত্তৰন্তি কস্মা ৱুত্তং, ননু উগ্গহাদিপটিৱেধো চ পটিৱেধোৱ, ন চ সো লোকুত্তৰোতি? ন, কেৱলেন পটিৱেধ-সদ্দেন উগ্গহাদিপটিৱেধানং অৱচনীযত্তা, পটিৱেধনিমিত্তত্তা ৱা উগ্গহাদিৱসেন পৱত্তং দুক্খাদীসু পুব্বভাগে ঞাণং ‘‘পটিৱেধো’’তি ৱুত্তং, ন পটিৱেধত্তা, পটিৱেধভূতমেৱ পন ঞাণং সন্ধাযাহ ‘‘সব্বম্পি পটিৱেধঞাণং লোকুত্তৰ’’ন্তি. উগ্গহপৰিপুচ্ছাঞাণানিপি সৱনঞাণে এৱ অৱৰোধং গচ্ছন্তীতি ‘‘সৱনধাৰণসম্মসনঞাণং লোকিয’’ন্তি তিৱিধমেৱ ঞাণমাহ. উগ্গহাদীহি সচ্চপৰিগ্গণ্হনং পৰিগ্গহো.
পযোগোতি কিৰিযা, ৱাযামো ৱা. তস্স মহন্ততৰস্স ইচ্ছিতব্বতং দুক্কৰতৰতঞ্চ উপমাহি দস্সেতি ‘‘ভৱগ্গগহণত্থ’’ন্তিআদিনা.
পদঘাতন্তি এত্থ গতমগ্গো ‘‘পদ’’ন্তি ৱুচ্চতি. যেন চুপাযেন কাৰণেন কামৱিতক্কো উপ্পজ্জতি, সো তস্স গতমগ্গোতি তস্স ঘাতো পদঘাতো. উস্সুক্কাপেত্ৱাতি উদ্ধং উদ্ধং সন্তিৱিসেসযুত্তং কত্ৱা, ৱড্ঢেত্ৱাতি অত্থো.
পাড়িযং ৱিভত্তেসূতি কতৰপাড়িযং? ধম্মসঙ্গহে তাৱ অট্ঠ কসিণানি দস অসুভা চত্তাৰো ব্ৰহ্মৱিহাৰা চত্তাৰি আৰুপ্পানি ৱিভত্তানি, আগমেসু দস অনুস্সতিযো আহাৰে পটিকূলসঞ্ঞা চতুধাতুৱৱত্থানন্তি ইমানি চাতি তত্থ তত্থ ৱিভত্তং. ইমেসু তীসূতি কামাদীসু তীসু ঠানেসু.
মিচ্ছাৱাচাসঙ্খাতাযাতি এতেন একায চেতনায পহাতব্বএকত্তং দস্সেতি. ইধ অৰিযসাৱকো সকল্যাণপুথুজ্জনকো সেক্খো. কাযদ্ৱাৰৱীতিক্কমাতি আজীৱহেতুকতো পাণাতিপাতাদিতো ৱিসুং ৱিসুং ৱিৰমণং যোজেতব্বং.
অযং পনস্সাতি মগ্গভাৱেন চতুব্বিধম্পি একত্তেন গহেত্ৱা অস্স মগ্গস্স অযং ঝানৱসেন সব্বসদিসসব্বাসদিসএকচ্চসদিসতা ৱিসেসো. পাদকজ্ঝাননিযামেন হোতীতি ইধ পাদকজ্ঝাননিযামং ধুৰং কত্ৱা আহ, অট্ঠসালিনিযং পন ৱিপস্সনানিযামং তত্থ সব্বৱাদাৱিৰোধতো, ইধ পন সম্মসিতজ্ঝানপুগ্গলজ্ঝাসযৱাদনিৱত্তনতো পাদকজ্ঝাননিযামং. ৱিপস্সনানিযামো পন সাধাৰণত্তা ইধাপি ন পটিক্খিত্তোতি দট্ঠব্বো. অঞ্ঞে চাচৰিযৱাদা ৱক্খমানা ৱিভজিতব্বাতি যথাৱুত্তমেৱ তাৱ পাদকজ্ঝাননিযামং ৱিভজন্তো আহ ‘‘পাদকজ্ঝাননিযামেন তাৱা’’তি.
আৰুপ্পে চতুক্কপঞ্চক…পে… ৱুত্তং অট্ঠসালিনিযন্তি অধিপ্পাযো. ননু তত্থ ‘‘আৰুপ্পে তিকচতুক্কজ্ঝানং উপ্পজ্জতী’’তি ৱুত্তং, ন ‘‘চতুক্কপঞ্চকজ্ঝান’’ন্তি? সচ্চং, যেসু পন সংসযো অত্থি, তেসং উপ্পত্তিদস্সনেন, তেনত্থতো চতুক্কপঞ্চকজ্ঝানং উপ্পজ্জতীতি ৱুত্তমেৱ হোতীতি এৱমাহাতি ৱেদিতব্বং. সমুদাযঞ্চ অপেক্খিত্ৱা ‘‘তঞ্চ লোকুত্তৰং, ন লোকিয’’ন্তি আহ. চতুত্থজ্ঝানমেৱ হি লোকিযং তত্থ উপ্পজ্জতি, ন চতুক্কং পঞ্চকঞ্চাতি. এত্থ কথন্তি পাদকজ্ঝানস্স অভাৱা কথং দট্ঠব্বন্তি অত্থো. তংঝানিকাৱ তস্স তত্থ তযো মগ্গা উপ্পজ্জন্তি তজ্ঝানিকং পঠমফলাদিং পাদকং কত্ৱা উপৰিমগ্গভাৱনাযাতি অধিপ্পাযো, তিকচতুক্কজ্ঝানিকং পন মগ্গং ভাৱেত্ৱা তত্থুপ্পন্নস্স অৰূপজ্ঝানং তজ্ঝানিকং ফলঞ্চ পাদকং কত্ৱা উপৰিমগ্গভাৱনায অঞ্ঞঝানিকাপি উপ্পজ্জন্তীতি ঝানঙ্গাদিনিযামিকা পুব্বাভিসঙ্খাৰসমাপত্তি পাদকং, ন সম্মসিতব্বাতি ফলস্সপি পাদকতা দট্ঠব্বা.
দুক্খঞাণাদীনং ৰূপাদিছড়াৰম্মণত্তা নেক্খম্মসঙ্কপ্পাদীনং কসিণাদিতংতংকুসলাৰম্মণাৰম্মণত্তা সম্মাৱাচাদীনং অঙ্গানং তংতংৱিৰমিতব্বাদিআৰম্মণত্তা ‘‘যথানুৰূপ’’ন্তি আহ. তদনুৰূপোতি অৱিপ্পটিসাৰকৰসীলং ৱাযামস্স ৱিসেসপচ্চযোতি সীলানুৰূপতা ৱাযামস্স ৱুত্তা সম্পযুত্তস্সপি, সম্পযুত্তস্সেৱ চ ৱচনতো ‘‘সীলভূমিযং পতিট্ঠিতস্সা’’তি অৱত্ৱা ‘‘পতিট্ঠমানস্সা’’তি ৱুত্তং. চেতসো অসম্মোসোতি ‘‘একাৰক্খো’’তি এত্থ ৱুত্তেন সতাৰক্খেন চেতসো ৰক্খিততা. তেনাহ ‘‘ইতি…পে… সুৱিহিতচিত্তাৰক্খস্সা’’তি.
আসৱক্খযঞাণস্স ৱিজ্জাভাৱো ৱুত্তোতি আসৱক্খযসঙ্খাতে মগ্গে তীহি খন্ধেহি সঙ্গহিতে পঞ্ঞাক্খন্ধো ৱিজ্জা, সীলস্স চতুন্নঞ্চ ঝানানং চৰণভাৱো ৱুত্তোতি ইতৰে দ্ৱে খন্ধা চৰণং. যন্তি এতেন নিব্বানং গচ্ছন্তীতি যানং, ৱিপস্সনাৱ যানং ৱিপস্সনাযানং. সীলং সমাধিস্স ৱিসেসপচ্চযো, সমাধি ৱিপস্সনাযাতি সমথস্স উপকাৰত্তা সীলক্খন্ধো চ সমথযানেন সঙ্গহিতো. ৱিপস্সনাযানেন কামেসু আদীনৱং ৱিভাৱেন্তো সমথযানেন নিৰামিসং ঝানসুখং অপৰিচ্চজন্তো অন্তদ্ৱযকুম্মগ্গং ৱিৱজ্জেতি. পঞ্ঞা ৱিয মোহস্স, সীলসমাধযো চ দোসলোভানং উজুৱিপচ্চনীকা অদোসালোভেহি সাধেতব্বত্তা. সীলসমাধিপঞ্ঞাযোগতো আদিমজ্ঝপৰিযোসানকল্যাণং. সীলাদীনি হি সাসনস্স আদিমজ্ঝপৰিযোসানন্তি. যস্মিং ঠিতো মগ্গট্ঠো ফলট্ঠো চ অৰিযো হোতি, তং মগ্গফলসঙ্খাতং খন্ধত্তযসঙ্গহিতং সাসনং অৰিযভূমি.
মগ্গসচ্চনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সুত্তন্তভাজনীযৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.