২. আযুপ্পমাণৱণ্ণনা

১০২৬. সুপৰিমজ্জিতকঞ্চনাদাসং ৱিয সোভতি ৱিজ্জোততীতি সুভো, সৰীৰোভাসো, তেন সুভেন কিণ্ণা ৱিকিণ্ণাতি সুভকিণ্ণা.

১০২৭. তংতংমনসিকাৰন্তি পৰিত্তপথৱীকসিণাদিগতমনসিকাৰং. অপ্পনাক্খণেপীতি পি-সদ্দেন পুব্বভাগং সম্পিণ্ডেতি. ছন্দনং আৰম্মণপৰিযেসনং ছন্দো, কত্তুকম্যতাছন্দো. পণিধানং চিত্তট্ঠপনা পণিধি, সঞ্ঞাৱিৰাগাদীহি আৰম্মণস্স ৱিসেসনং তথাপৱত্তায ভাৱনায আৰম্মণকৰণমেৱ.

ৱিপুলং ৱুচ্চতি মহন্তং, সন্তভাৱোপি মহনীযতায মহন্তমেৱাতি আহ ‘‘ৱিপুলা ফলাতি ৱিপুলসন্তসুখাযুৱণ্ণাদিফলা’’তি.

১০২৮. যং চাতুমহাৰাজিকানং আযুপ্পমাণং, সঞ্জীৱে এসো একো ৰত্তিদিৱো, তায ৰত্তিযা তিংস ৰত্তিযো মাসো, তেন মাসেন দ্ৱাদসমাসিকো সংৱচ্ছৰো, তেন সংৱচ্ছৰেন পঞ্চ ৱস্সসতানি সঞ্জীৱে আযুপ্পমাণং. যং তাৱতিংসানং আযুপ্পমাণং, এসো কাড়সুত্তে একো ৰত্তিদিৱো…পে… তেন সংৱচ্ছৰেন ৱস্সসহস্সং কাড়সুত্তে আযুপ্পমাণং. যং যামানং আযুপ্পমাণং, এসো সঙ্ঘাতে একো ৰত্তিদিৱো…পে… তেন সংৱচ্ছৰেন দ্ৱে ৱস্সসহস্সানি সঙ্ঘাতে আযুপ্পমাণং. যং তুসিতানং আযুপ্পমাণং, ৰোৰুৱে এসো একো ৰত্তিদিৱো…পে… তেন সংৱচ্ছৰেন চত্তাৰি ৱস্সসহস্সানি ৰোৰুৱে আযুপ্পমাণং. যং নিম্মানৰতীনং আযুপ্পমাণং, মহাৰোৰুৱে এসো একো ৰত্তিদিৱো…পে… তেন সংৱচ্ছৰেন অট্ঠ ৱস্সসহস্সানি মহাৰোৰুৱে আযুপ্পমাণং. যং পৰনিম্মিতৱসৱত্তীনং দেৱানং আযুপ্পমাণং, তাপনে এসো একো ৰত্তিদিৱো…পে… তেন সংৱচ্ছৰেন সোড়স ৱস্সসহস্সানি তাপনে আযুপ্পমাণং. মহাতাপনে উপড্ঢন্তৰকপ্পো. অৱীচিযং একো অন্তৰকপ্পো চ আযুপ্পমাণন্তি ৱদন্তি. দেৱানং অধিমুত্তকালকিৰিযা ৱিয তাদিসেন পুঞ্ঞবলেন অন্তৰাপি মৰণং হোতীতি ‘‘কম্মমেৱ পমাণ’’ন্তি ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং. এৱঞ্চ কত্ৱা অব্বুদাদিআযুপৰিচ্ছেদোপি যুত্ততৰো হোতীতি.

কিং ঝানন্তি অট্ঠসু ঝানেসু কতৰং ঝানং. ভৱসীসানীতি ভৱগ্গানি, পুথুজ্জনভৱগ্গং অৰিযভৱগ্গং সব্বভৱগ্গন্তি ৱেহপ্ফলাদীনং সমঞ্ঞা. কস্সচি সত্তাতি পুথুজ্জনস্স, কস্সচি পঞ্চাতি সোতাপন্নস্স, সকদাগামিনো চ, কস্সচি তযোতি অনাগামিনো ৱসেন ৱুত্তং. তস্মা সো ব্ৰহ্মকাযিকাদীহি চুতো অৰূপং উপপজ্জন্তো ৱেদিতব্বো. ‘‘নৱসু ব্ৰহ্মলোকেসু নিব্বত্তঅৰিযসাৱকানং তত্ৰূপপত্তিযেৱ হোতি, ন হেট্ঠূপপত্তী’’তি (ৱিভ. অট্ঠ. ১০২৮) অযং অট্ঠকথাপাঠোতি অধিপ্পাযেন ‘‘যং পনা’’তিআদি ৱুত্তং. ‘‘তত্ৰূপপত্তিপি হোতি উপৰূপপত্তিপি, ন হেট্ঠূপপত্তী’’তি পন পাঠোতি তেন ‘‘হেট্ঠূপপত্তিযেৱ নিৱাৰিতা’’তিআদিৱচনেন পযোজনং নত্থি. অৰূপধাতূপপত্তি চ ন নিৱাৰিতাতি সম্বন্ধো. অৰূপধাতূপপত্তি ন নিৱাৰিতা ‘‘মত্থকে ঠিতোৱ পৰিনিব্বাতী’’তি নিযমস্স অনিচ্ছিতত্তা.

অঞ্ঞত্থাতি কামলোকে. তত্থাতি ৰূপলোকে. অযং অট্ঠকথাতি ‘‘পঠমজ্ঝানভূমিযং নিব্বত্তো…পে… পৰিনিব্বাতী’’তি এৱং পৱত্তা অট্ঠকথা. তেনেৱাতি যস্মা ৰূপধাতুযং উপপন্নো অধিপ্পেতো, ন উপপজ্জনাৰহো, তেনেৱ কাৰণেন. তস্সাতি যথাৱুত্তস্স ৰূপধাতুযং উপপন্নস্স অৰিযসাৱকস্স. যেন ৰূপৰাগেন তত্থ ৰূপভৱে উপপন্নো, তস্মিং অৰূপজ্ঝানেন ৱিক্খম্ভিতে সম্মদেৱ দিট্ঠাদীনৱেসু যথা কামৰূপভৱেসু আযতিং ভৱাভিলাসো ন ভৱিস্সতি, এৱং অৰূপভৱেপীতি দস্সেন্তো আহ ‘‘পুন…পে… ভৱিস্সতিযেৱা’’তি. তত্থ নিব্বত্তোতি ৰূপধাতুযং উপপন্নো. অৰিযমগ্গং ভাৱেত্ৱাতি হেট্ঠিমং অৰিযমগ্গং সম্পাদেত্ৱা. নিব্বত্তভৱাদীনৱদস্সনৱসেনাতি তস্মিং ৰূপভৱে নিব্বত্তোপি তত্থেৱ আদীনৱদস্সনৱসেন. অনিৱত্তিতভৱাভিলাসোতি উপৰি অৰূপভৱে অৱিস্সট্ঠভৱপত্থনো, যতো অৰূপধাতুযং উপপজ্জনাৰহো. তস্স ৱসেনাতি তাদিসস্স অৰিযসাৱকস্স ৱসেন. ‘‘কস্সচি পঞ্চ, কস্সচি তযো অনুসযা অনুসেন্তী’’তি অযং যমকপাড়ি (যম. ২.অনুসযযমক.৩১২) পৱত্তা.

আযুপ্পমাণৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.