১৭. খুদ্দকৱত্থুৱিভঙ্গো

১. এককনিদ্দেসৱণ্ণনা

৮৪৩-৪. অত্থিপটিচ্চং নামাতি অত্থিতা পটিচ্চত্থো নাম, অসতিপি সহজাতপুৰেজাতাদিভাৱে যস্মিং সতি যং হোতি, সো তস্স পচ্চযোতি কত্ৱা যথা তথা অত্থিতামত্তং ইধ পটিচ্চত্থোতি অত্থো. তং পন পটিচ্চত্থং ব্যতিৰেকমুখেন পাকটতৰং কাতুং ‘‘যথা’’তিআদিমাহ. তত্থ নিস্সযাদিপচ্চযভাৱেন পটিচ্চাতি ৱুত্তন্তি নিস্সযাদিপচ্চযভাৱতো পচ্চযভূতং চক্খাদি ‘‘পটিচ্চা’’তি ৱুত্তং. একিস্সা সেণিযাতি অট্ঠাৰসসু সেণীসু মযং অমুকায সেণিযা জাতাম্হ, ন অঞ্ঞে ৱিয অপ্পঞ্ঞাতাতি এৱমেত্থ অত্থং ৱদন্তি.

পুৰতো কৰণং পমুখভাৱকৰণং. নিধানৰাসীতি নিদহিত্ৱা ঠপিতধননিচযো. যসোতি ইস্সৰিযং. তং পন যেসু ৱত্ততি, তেসু পট্ঠাপকআণাকৰণেহি পাকটো হোতীতি ‘‘পট্ঠাপকমদো, আণাকৰণমদো’’তি চ ৱুত্তং.

৮৪৫. ৱত্থুনাতি জাতিআদিপৱত্তিহেতুনা.

৮৪৬. পতিট্ঠাভাৱোতি কুসলকম্মেসু পতিট্ঠানাভাৱো, সো পন যস্মা কুসলকিৰিযায ঠানং ন হোতি, তস্মা ‘‘কুসলকৰণে অট্ঠান’’ন্তি আহ. পমাদসঙ্খাতস্স অত্থস্স এৱমাদিকো পৰিযাযোতি যোজনা. আদি-সদ্দেন ‘‘ৱচীদুচ্চৰিতে, মনোদুচ্চৰিতে চিত্তস্স ৱোস্সগ্গো, মক্খো, পড়াসো’’তি চ এৱমাদিকস্স সঙ্গহো দট্ঠব্বো. ‘‘পমাদো পমজ্জনাদী’’তিআদিকো তদত্থপ্পকাসকো, ‘‘চিত্তস্স ৱোস্সগ্গো ৱোস্সগ্গানুপ্পাদন’’ন্তিআদিকো তপ্পৰিযাযপ্পকাসকো ব্যঞ্জনপৰিযাযো চ অপৰিযন্তোতি সম্বন্ধো. ‘‘চত্তাৰো খন্ধে দস্সেতী’’তি ইমিনা সতিৱোস্সগ্গাকাৰপ্পৱত্তা চত্তাৰো অকুসলক্খন্ধা পমাদোতি ৱদতি.

৮৪৭. অনিৱাতৱুত্তিতায হেতুভূতো চিত্তসম্পগ্গহো মানৱিসেসো.

৮৪৮. উত্তৰভাৱো উত্তৰিযং, কৰণেন উত্তৰিযং কৰণুত্তৰিযং, সাৰম্ভেন পৰস্স কিৰিযতো উত্তৰিকিৰিযা.

৮৪৯. নেৰুত্তিকৱিধানেনাতি ই-কাৰচ্চ-কাৰানঞ্চ ৰ-কাৰতাপাদনেন.

অত্তহিতং অত্তাতি উত্তৰপদলোপেন নিদ্দেসমাহ যথা ‘‘ৰূপভৱো ৰূপং, ভীমসেনো ভীমো’’তি চ. আদিন্নো, পত্তো ৱা অত্থো অত্তাতি নিৰুত্তিনযেন পদসিদ্ধি ৱেদিতব্বা.

মুদ্দিতস্সাতি অঙ্কিতস্স.

৮৫০. জানন্তস্সেৱ মহাজনস্স. উপাদানাদিপচ্চযেতি ইন্ধনুদকচীৱৰাদিকে পাৰিপূৰিহেতুকে.

৮৫১. গণ্ঠিকা সযং গণ্ঠিকৰণতো. পতিৰূপৱচনতো, অঞ্ঞেসং গণ্ঠিভেদতো চ গণ্ঠিভূতা.

৮৫২. অভেজ্জন্তৰতায সমাসেৱিততায সুট্ঠু আসেৱিততায.

৮৫৩. চিৰকালপৰিভাৱিতত্তেন তেমনকৰণং অল্লভাৱকৰণং, লোভৱসেন অৱস্সৱনন্তি অত্থো.

এৱং সন্তে কথং খীযনন্তি নিদ্দেসোতি আহ ‘‘খীযনন্তি চা’’তিআদি.

৮৫৪. চীৱৰমণ্ডনাদীনন্তি চীৱৰমণ্ডনা পত্তমণ্ডনা সেনাসনমণ্ডনাতি ইমেসং. ইদানি তং ৱিসেসনভাৱং যোজেত্ৱা দস্সেতুং ‘‘চীৱৰেন হী’’তিআদি ৱুত্তং.

৮৫৫. সভাগৰহিতো, সভাগপটিপক্খো ৱা অসভাগো, অননুকূলানং পটিক্কূলতা ৱা. তেনাহ ‘‘মানথদ্ধতা, ৱিৰোধো ৱা’’তি.

৮৫৬. সঙ্কম্পনা উক্কণ্ঠনাৱসেন অনৱট্ঠানং, অনৱধানং ৱা. তস্স তস্স আৰম্মণস্স তণ্হাযনা.

৮৫৭. কাযস্সাতি নামকাযস্স. তস্মিঞ্হি অৱিপ্ফাৰিকে ৰূপকাযোপি অৱিপ্ফাৰিকো হোতি.

৮৬০. ৰাগাদীনন্তি ৰাগমোহঅহিৰিকানোত্তপ্পৱিচিকিচ্ছাদীনং.

৮৬১. তিৱিধম্পি কুহনৱত্থুং দস্সেতুন্তি সম্বন্ধো. তত্থাতি মহানিদ্দেসে. ‘‘তত্থ কতমা কুহনা লাভসক্কাৰসিলোকসন্নিস্সিতস্সা’’তিআদিনা (ৱিভ. ৮৬১) ইধ খুদ্দকৱিভঙ্গে আগতং দেসনানযং নিস্সায মহানিদ্দেসদেসনা পৱত্তাতি আহ ‘‘নিস্সযভূতায ইমায পাড়িযা’’তি.

অন্তৰহিতানীতি অন্তৱিকলানি ছিন্দন্তানি.

লাভসক্কাৰসিলোকহেতু সম্ভাৱনাধিপ্পাযেন সংযতাকাৰদস্সনং কোহঞ্ঞন্তি আহ ‘‘পাপিচ্ছতায নিৰত্থককাযৱচীৱিপ্ফন্দনিগ্গহণং কোৰজ’’ন্তি. যো সংৱেগবহুলো কুক্কুচ্চকো পুব্বেনাপৰং অত্তনোপি কিৰিযং পৰিসঙ্কন্তো পচ্চৱেক্খমানো তিট্ঠতি, তাদিসং ৱিয অত্তানং দস্সেন্তো ‘‘অতিপৰিসঙ্কিতো’’তি ৱুত্তো.

৮৬৪. পসংসামুখেন নিন্দনন্তি পসংসাৱত্থুতো খিপনং বহি ছড্ডনং যথা ‘‘অদাযকং অহো দানপতী’’তি.

৮৬৫. গৱেসনকম্মন্তি অপ্পকেন লাভেন মহন্তস্স পৰিযেসনকব্যাপাৰো.

৮৬৬. পোক্খৰং ৱুচ্চতি সুন্দৰং, ৱণ্ণস্স সুন্দৰভাৱো ৱণ্ণপাৰিপূৰী হোতীতি আহ ‘‘ৱণ্ণপাৰিপূৰী ৱা ৱণ্ণপোক্খৰতা’’তি.

৮৭৯. সেয্যমানাদিনিদ্দেসেসূতি ‘‘তত্থ কতমো সেয্যস্স ‘সেয্যোহমস্মী’তি মানো’’তিআদিনা (ৱিভ. ৮৬৯) নিদ্দিট্ঠেসু নৱসু মাননিদ্দেসেসু. ‘‘সেয্যাদিপুগ্গলো’’তি ইদং তত্থ পাড়িযং সেয্যাদীনং নৱন্নং পুগ্গলানং আমট্ঠত্তা ৱুত্তং. ইধ পন পুগ্গলামসনে সতি সেয্যপুগ্গলো চ আমসিতব্বো সিযা. তেনেৱাহ ‘‘সেয্যমানভাৱেপী’’তি. সেয্যমানভাৱেপীতি পি-সদ্দো আকড্ঢকো অসেয্যমাননিদ্দেসেপি পুগ্গলামসনস্স কতত্তা. যস্স কস্সচীতি সেয্যাদীসু যস্স কস্সচি পুগ্গলস্স.

৮৮০. পুৰিমমানস্সাতি পুব্বে পৱত্তস্স সদিসমানস্স, হীনমানস্স ৱা, সদিসমানৱসেনেৱ পন পাড়ি আগতা.

৮৮১. ‘‘মিগানং কোত্থুকো অন্তো, পক্খীনং পন ৱাযসো’’তি (জা. ১.৩.১৩৫) ৱচনতো আহ ‘‘পক্খিজাতীসু ৱাযসো অন্তো লামকো’’তি.

৮৮২. ৱিৰাগন্তি অৰহত্তং.

৮৮৩. মানসম্পযুত্তচ্ছন্দো তণ্হাছন্দো. মানসভাৱং অনুগতো সেয্যাদিতো সম্পগ্গণ্হনৱসেন পৱত্তো মানসম্পযুত্তকত্তুকম্যতাছন্দো ৱা মানচ্ছন্দো.

৮৮৪. তত্থাতি তস্মিং ৱিলম্বনে নিপ্ফাদেতব্বে. যুত্তং অনুচ্ছৱিকং. মুত্তং ৱিস্সট্ঠং. সিলিট্ঠং সহিতং, অত্থদ্ৱযৱিভাৱকং ৱা.

৮৮৮. অনুদ্দযস্সেৱাতি মেত্তাযন্তস্স ৱিয অনুকম্পন্তস্স ৱিয ৱিকপ্পনাতি আহ ‘‘সহনন্দিতাদিকস্সা’’তি, মেত্তাদিপতিৰূপেন পৱত্তগেহসিতসিনেহস্সাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘তাদিসো ৰাগো’’তি. অত্থো যুজ্জতীতি এৱম্পি ‘‘তত্থা’’তি পাড়িপদস্স অত্থো যুজ্জতি. পৰানুদ্দযতাহেতুকো হি পৰানুদ্দযতাসহিতো সো ৱিতক্কোতি.

৮৯০. কামগুণপাৰিপূৰিযা যেভুয্যেন লোকো সম্ভাৱেতীতি আহ ‘‘অনৱঞ্ঞত্তত্থমেৱ কামগুণে চ পত্থেতী’’তি.

এককনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. দুকনিদ্দেসৱণ্ণনা

৮৯১. বন্ধতীতি কুজ্ঝনাকাৰং বন্ধতি ঘটেতি. উপনাহো হি আঘাতৱত্থুনা চিত্তং বন্ধন্তো ৱিয হোতি, যতো অঞ্ঞথা পৱত্তিত্ৱাপি অৱিদিতে উপনাহে আঘাতৱত্থুসন্নিস্সিতোৱ হোতি.

৮৯২. দন্তেহি ছিন্দিত্ৱাতি দন্তেহি ছিন্দিত্ৱা ৱিয একদেসং অপনেত্ৱা একদেসং গহেত্ৱাতি অধিপ্পাযো.

৮৯৪. অচ্চযং কত্ৱাতি ৱীতিক্কমং কত্ৱা. পটিচ্ছাদনেতি অত্তনা কতস্স অচ্চযস্স পটিচ্ছাদনে. ৱোচ্ছিন্দনং ৱীতিক্কমকিৰিযায অপ্পটিজানৱসেন উপচ্ছিন্দনং, ৱোচ্ছিন্দনেন ছাদনা ৱোচ্ছিন্দনছাদনা.

অসম্মাভাসনে সঠ-সদ্দো লোকে নিৰুড়্হোতি আহ ‘‘যো ন সম্মা ভাসতি, সো সঠো’’তি. সঠস্স যক্খসূকৰসদিসতং দস্সেন্তো ‘‘কুচ্ছি ৱা পিঠি ৱা জানিতুং ন সক্কা’’তি আহ, ইন্দজালসদিসো ৱা এসো দট্ঠব্বো.

যো সব্বথা ৱিপন্নজ্ঝাসযোপি সমানো কাযৱচীভেদমত্তেন অত্তানং সম্পন্নং ৱিয দস্সেত্ৱা লোকং ৱঞ্চেন্তো অঞ্ঞথা সন্তং অঞ্ঞথা পৱেদেতি. তেনাহ ‘‘তেনেতং সাঠেয্যং মাযাতো বলৱতৰা ৱঞ্চনাতি দট্ঠব্ব’’ন্তি. সন্তদোসপটিচ্ছাদনমেৱ হি মাযা. তেনেৱাতি বলৱতৰৱঞ্চনাভাৱেনেৱ. দড়্হকেৰাটিযঞ্হি ‘‘পৰিক্খততা’’তি ৱুত্তং.

৯০৮. অভাৱেপীতি পি-সদ্দেন ‘‘কো পন ৱাদো ভাৱে’’তি দস্সেতি. যদিপি হি পুথুজ্জনানং, একচ্চানঞ্চ সেক্খানং যথাৰহং অত্তাভিনিৱেসাদীহি কতূপকাৰং ৰূপৰাগাদিসংযোজনকিচ্চং সাধেতি, একচ্চানং পন ৱিনা এৱ তেহীতি কস্সচিপি কিলেসস্স অৱিক্খম্ভিতত্তা কথঞ্চিপি অৱিমুত্তো কামভৱো অজ্ঝত্তগ্গহণস্স ৱিসেসপচ্চযোতি ‘‘অজ্ঝত্ত’’ন্তি ৱুচ্চতি, তদভাৱতো ‘‘বহিদ্ধা’’তি লদ্ধৱোহাৰে ৰূপাৰূপভৱে কেৱলম্পি সংযোজনকিচ্চং সাধেন্তং পৱত্ততীতি, ততো এৱ ৰূপাৰূপাৱচৰসত্তানং বহিদ্ধাসংযোজনভাৱহেতজাতন্তি চ ‘‘বহিদ্ধাসংযোজন’’ন্তি ৱুচ্চতীতি ইমমত্থমাহ ‘‘সক্কাযদিট্ঠাদীনং…পে… যোজনং নামা’’তি.

দুকনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. তিকনিদ্দেসৱণ্ণনা

৯০৯. অৱিজ্জাভৱতণ্হাহি ৱিয ইস্সামচ্ছৰিযদোমনস্সাদিসহাযভূতেন দোসেনপি ভৱাভিসঙ্খৰণং হোতীতি ‘‘অকুসলমূলানেৱ ৱট্টমূলানী’’তি. তেনাহ ‘‘তীহি…পে… কথিতো’’তি.

৯১৯. ৰূপাৰূপাৱচৰৱিপাকানং সন্তপণীতভাৱেন উড়াৰতমত্তা তত্থ সাতিসযো ভৱৰাগো ৱুত্তো.

৯২০. মানেন ঠপনাতি মানেন সেয্যাদিৱসেন অত্তনো ঠপনা. ঠপনাতি চ দহনা, পগ্গণ্হনা ৱা.

৯২১. তংসম্পযুত্তাতি দোসসম্পযুত্তা.

৯২২. তেসং ৱণ্ণভেদন্তি তেসং জীৱানং ৱণ্ণৱিসেসং, তেসং ৱা তথা কথেন্তানং সুত্ৱা. ব্যাপীতি সকললোকব্যাপী, সকলসৰীৰব্যাপী ৱা. পৰিমণ্ডলোতি পৰমাণুপ্পমাণো হুত্ৱা পৰিমণ্ডলো. আদি-সদ্দেন অঙ্গুট্ঠপ্পমাণো ৱযপ্পমাণোতিআদিকং সঙ্গণ্হাতি.

৯২৩. উতুৱিপৰিণামজো সীতাদিউতুৱিপৰিৱত্তজাতো. ওপক্কমিকো অত্তনো, পৰস্স ৱা তাদিসউপক্কমনিব্বত্তো. ৱিসমপৰিহাৰজো চিৰাসনচিৰট্ঠানাদিনা কাযস্স ৱিসমপৰিহৰণতো জাতো. সন্নিপাতজো সঞ্চযতো পট্ঠায পচ্চেকং ৱিসমাকাৰতো দোসত্তযসমোধানতো জাতো. কম্মসমুট্ঠানো উতুৱিপৰিণামাদীহি ৱিনা কম্মতো সমুট্ঠিতো. পিত্তসেম্হৱাতসমুট্ঠানা পন পিত্তাদীনং অধিকভাৱেনেৱ ৱুত্তা. সব্বস্সাপি হি ৰোগস্স দোসত্তযং আসন্নকাৰণং দোসপ্পকোপেন ৱিনা অভাৱতো. কম্মং পধানকাৰণং কতোকাসে এৱ তস্মিং উপ্পজ্জনতো, ইতৰং পন তস্স সহকাৰিকাৰণং দট্ঠব্বং. তযিদং পুব্বেকতহেতুৱাদিনো পটিক্খিপন্তি. উপপজ্জৱেদনীযফলম্পি পুব্বেকতহেতুকপক্খিকমেৱ অতীতদ্ধিকত্তা কম্মস্সাতি অৰুচিসূচনত্থং কিৰ-সদ্দগ্গহণং কৰোতি ‘‘উপপজ্জৱেদনীযঞ্চ কিৰ পটিক্খিপন্তী’’তি.

৯২৪. দাহকাৰণতাযাতি ৰাগাদিদসৱিধগ্গিদাহস্স, নৰকগ্গিদাহস্স চ কাৰণতায.

৯২৬. পুথুনিমিত্তসভাৱেসূতি পুথু নানাকিলেসাদীনং কাৰণসভাৱেসু.

৯৩১. অদ্দনং অদ্দা মদ্দৱো, অনেকত্থত্তা ধাতূনং তপ্পটিক্খেপেন অনদ্দাতি আহ ‘‘অমুদুতা ৱা অনদ্দা’’তি.

৯৩৬. অযোনিসোমনসিকাৰহেতুকত্তা আৱজ্জনায অকুসলানুকূলকিচ্চতা দট্ঠব্বা.

তিকনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. চতুক্কনিদ্দেসৱণ্ণনা

৯৩৯. এৱং-সদ্দেনাতি নিদস্সনত্থেন এৱং-সদ্দেনাতি অধিপ্পাযো. ভৱো এৱ অভিৱুদ্ধো অভৱো যথা ‘‘অসেক্খা ধম্মা’’তি (ধ. স. তিকমাতিকা ১১). দুতিযস্মিং পক্খে ভৱাভৱসদ্দেন সম্পত্তিৱিপত্তিযো, ৱুদ্ধিহানিযো ৱা ৱুত্তাতি ৱেদিতব্বা.

অগতিযাতি অযুত্তগতিযা, অপ্পতিৰূপকিৰিযাযাতি অত্থো.

কোধূপাযাস…পে… মাতুগামা ৱা ঊমিআদিভযন্তি যোজনা. পঞ্চকামগুণমাতুগামগ্গহণেতি পঞ্চকামগুণগ্গহণে, মাতুগামগ্গহণে চ.

‘‘সযংকতং সুখদুক্খ’’ন্তিআদিকা দিট্ঠি যদিপি অঞ্ঞেসম্পি দিট্ঠিগতিকানং অত্থেৱ, তিম্বৰুকো পন তথাদিট্ঠিকো ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা পুচ্ছীতি সা দিট্ঠি ‘‘তিম্বৰুকদিট্ঠী’’তি (সং. নি. ২.১৮) ৱুত্তা. তেনাহ ‘‘তিম্বৰুকো…পে… আগতত্তা’’তি.

চতুক্কনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. পঞ্চকনিদ্দেসৱণ্ণনা

৯৪০. আগমনস্স পটিসন্ধিগ্গহণৱসেনাতি অধিপ্পাযো.

৯৪১. উপচযনতোতি ৱড্ঢনতো. অঞ্ঞথাতি লাভতো তক্কনতো চ অঞ্ঞপ্পকাৰো গহিতোতি তং দস্সেন্তো ‘‘সদ্ধাৰুচিআদীহী’’তি আহ. অনুস্সৱতো হি সদ্দহনং, ৰুচ্চনং পন জাতিস্সৰঞাণতোপি হোতি. আদি-সদ্দেন খন্তিআদীনং সঙ্গহো.

৯৪২. অক্খন্তি মূলং এতেসন্তি অক্খন্তিমূলকা. দুক্কটদুব্ভাসিততাদিদোসা তাদিসানি কাযৱচীমনোদুচ্চৰিতানি.

৯৪৩. উদগ্গতাসঙ্খাতো অৱূপসমো ন উদ্ধচ্চসঙ্খাতোতি পীতিযা এৱ সৱিপ্ফাৰিকতাসঙ্খাতং অসন্তসভাৱং আহ. অৱূপসমহেতুভূতোতি ৱিক্খেপহেতুভূতো. পীতিযা আকাৰোতি পীতিযা পৱত্তিআকাৰো.

পঞ্চকনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. ছক্কনিদ্দেসৱণ্ণনা

৯৪৪. তেনাতি কোধাদীনংযেৱ ৱিৱাদমূলত্তা.

৯৪৫. কুসলানুযোগে সাতচ্চং কুসলানুযোগসাতচ্চং.

গণেন সত্তসমূহেন সঙ্গণি সন্নিপতনং যেন সদ্ধিং, তেন সঙ্গতি গণসঙ্গণিকা. কস্সচি ঘাসচ্ছাদনাদিকস্স.

৯৪৬. উপৱিতক্কেতীতি আৰম্মণং উপেচ্চ তক্কেতি.

৯৪৮. অধিচ্চসমুপ্পন্নিকোতি ‘‘অধিচ্চসমুপ্পন্নো অত্তা চ লোকো চা’’তি এৱংৱাদী.

ছক্কনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. অট্ঠকনিদ্দেসৱণ্ণনা

৯৫২. ওসীদনাকাৰেনাতি কত্তব্বকম্মে অনুস্সহনাকাৰেন.

৯৫৮. তে অভিনিৱেসা অসঞ্ঞীৱাদা ৱদন্তি এতেহীতি.

অট্ঠকনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. নৱকনিদ্দেসৱণ্ণনা

৯৬০-৯৬৩. দসমস্সাতি অট্ঠানঘাতস্স.

অজ্ঝত্তন্তি গোচৰজ্ঝত্তং অধিপ্পেতং. এতস্স গাথাৱচনস্স. নিট্ঠপেত্ৱাতি অভিনিৱিস্স.

৯৬৪. অঞ্ঞেসং ফস্সাদীনং সঙ্খতভাৱে যথাসকংপচ্চযেহি. যেনাকাৰেন মানস্স সাতিসযা পৱত্তি, তং দস্সেতুং ‘‘অহন্তি, অস্মীতি চা’’তি ৱুত্তং. অত্তনোতি দিট্ঠিগতপৰিকপ্পিতস্স অত্তনো. যথা মানস্স সম্পগ্গহৱসেন, এৱং তণ্হায মমত্তৱসেন, দিট্ঠিযা নিচ্চাদিৱসেন পৱত্তি ৱিসেসৱতী সমানেপি অনাগতকালামসনেতি আহ ‘‘ভৱিস্সন্তী…পে… ৱুত্তো’’তি. ‘‘অহমস্মী’’তি পন পৱত্তমানস্সেৱ ভৱতীতি সব্বপদসাধাৰণস্স মানস্সেৱ ৱসেন ইঞ্জিতাদিতা অট্ঠকথাযং ৱুত্তা.

নৱকনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. দসকনিদ্দেসৱণ্ণনা

৯৭০. সঙ্কপ্পনন্তি ‘‘কুসলতা’’তি ৱুত্তপদস্স অত্থৱচনং. তস্সা উপাযচিন্তায. মিচ্ছাভাৱো সাৱজ্জভাৱো. তদাকাৰো মোহোতি যথাৱুত্তাকাৰেন পৱত্তে চিত্তুপ্পাদে মোহো. তস্সাপি যথাৱুত্তপচ্চৱেক্খণাযপি যথাকতপাপেপি. অধিমানসম্পযুত্তং সঞ্জাননং পকতিপুৰিসন্তৰদস্সনাদিৱসেন পৱত্তং দিট্ঠিসম্পযুত্তচিত্তং ফলং ৱিয ৱিমুত্তন্তি গহিতং দট্ঠব্বং.

দসকনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

তণ্হাৱিচৰিতনিদ্দেসৱণ্ণনা

৯৭৩. ৱিসেসং অকত্ৱাতি অনুপনিধানং, সমতো চ অসমতো চ উপনিধানন্তি ইমং ৱিভাগং অকত্ৱা, যো ‘‘ইত্থং, এৱং, অঞ্ঞথা’’তি পদেহি পকাসিতো.

ৱিসেসস্সাতি ‘‘ইত্থং, এৱং, অঞ্ঞথা’’তি যথাৱুত্তস্সেৱ ৱিসেসস্স. দিট্ঠিযাতি দিট্ঠিযা গহিতায তদৱিনাভাৱিনী তণ্হা দস্সিতা. সীসসীসমূলকেহীতি চতূহি সীসেহি, দ্ৱাদসহি চ সীসমূলকেহি. সযমেৱ চ তণ্হা দস্সিতাতি যোজনা. যদি দিট্ঠিমানগাহোপি ইধাধিপ্পেতো, যতো ‘‘তণ্হামানদিট্ঠিৱসেন সমূহগাহতো’’তি (ৱিভ. অট্ঠ. ৯৭৩) অট্ঠকথাযং ৱুত্তং, কথং ‘‘তণ্হাৱিচৰিতানী’’তি ৱচনন্তি আহ ‘‘দিট্ঠিমানেসূ’’তিআদি. তংমূলকত্তাতি তণ্হামূলকত্তা.

৯৭৪. ন অৱক্কৰীযতীতি অনৱকাৰী, তং অনৱকাৰিং কত্ৱা, তং পদন্তৰেন ৱিভাৱেন্তো ‘‘অনৱক্কৰি, তং কত্ৱা’’তি আহ. ৱিক্খেপনং অৱযৱতো ৱিভাগো. অত্ততো অৱিনিব্ভুজিত্ৱাতি য্ৱাযং দিট্ঠিগতিকপৰিকপ্পিতো অত্তা, ততো অৱিসুং কত্ৱা.

৯৭৬. বহিকতানি ৰূপাদীনি উপগন্ত্ৱা পৱত্তা তণ্হা উপাদাযাতি ৱুত্তাতি যোজনা.

একচ্চস্স পুগ্গলস্স একস্মিং অত্তভাৱে কস্সচি তণ্হাৱিচৰিতস্স অসম্ভৱো, কস্সচিদেৱ সম্ভৱোতি আহ ‘‘কস্সচি সম্ভৱদস্সনত্থং ৱুত্ত’’ন্তি.

তণ্হাৱিচৰিতনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

খুদ্দকৱত্থুৱিভঙ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.