১. এককনিদ্দেসৱণ্ণনা

৭৬১. অযং ৱিসেসোতি সমানেপি নযদ্ৱযস্স তেসং অহেতুভাৱাদিদীপনে একস্স হেতুভাৱাদিপটিসেধতা, ইতৰস্স ৰাসন্তৰাসঙ্গহোতি ইদং নানাকৰণং. একায জাতিযাতি আদাননিক্খেপপৰিচ্ছিন্নস্স একস্স ভৱস্স. তদন্তোগধতাযাতি গতিঅন্তোগধতায. তত্থ তত্থাতি তংতংগতিচুতিভৱেসু.

৭৬২. তথাতি অঞ্ঞদ্ৱাৰাৰম্মণতায. খীৰাদীনং…পে… ৱিলক্খণতাতি যথা খীৰস্স দধিভাৱেন, দধিনো তক্কভাৱেন ৱিলক্খণতাপত্তি, ন এৱং পঞ্চৱিঞ্ঞাণানং নহেতুভাৱাদিতো অঞ্ঞস্স সভাৱাপত্তি অত্থীতি অত্থো.

৭৬৩. মহত্তেপীতি পুথুত্তেপি. বহুভাৱৱাচকো হি অযং মহা-সদ্দো ‘‘মহাজনো’’তিআদীসু ৱিয ৰূপসঙ্ঘাটস্স অধিপ্পেতত্তা. অঞ্ঞথা সভাৱধম্মস্স কা মহন্ততা, সুখুমতা ৱা. চক্খুৱিঞ্ঞাণস্স ৱচনং কত্ৱা ৱুত্তত্তা আহ ‘‘চক্খুপসাদে মম ৱত্থুম্হী’’তি. ইস্সৰিযট্ঠানন্তি ইস্সৰিযপৱত্তনট্ঠানং. তথা হি নং অঞ্ঞত্থ ভাৱিতং ৱিভাৱেন্তমেৱ তিট্ঠতি, অঞ্ঞৱিঞ্ঞাণানি চ তেন দিন্ননযানেৱ তত্থ পৱত্তন্তি, অপি দিব্বচক্খুঞাণং, যতো তং অন্ধস্স ন নিপ্ফজ্জতি.

৭৬৪. ৱৱত্থিতানম্পীতি অঞ্ঞমঞ্ঞং অসংকিণ্ণানম্পি. পটিপাটিনিযমো নিযতানুপুব্বিকতা. তেনাতি ‘‘অব্বোকিণ্ণা’’তি ৱচনেন.

৭৬৬. আৱট্টনভাৱো আৱজ্জনকিচ্চতা.

তেসন্তি ৰূপাদীনং. এতেসঞ্হি ৰূপাদীনং পঞ্চহি ৱিঞ্ঞাণেহি সমাগমো. অভিনিপতিতব্বানি আলম্বিতব্বানি, ৱিজানিতব্বানীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘আৰম্মণকৰণেন পটিৱিজানিতব্বানী’’তি. কুসলাকুসলচেতনায, তংসম্পযুত্তানঞ্চ যথাৱুত্তানং ‘‘মনোপুব্বঙ্গমা…পে… অকুসলং ৱা’’তি (ৱিভ. অট্ঠ. ৭৬৬) এৱং ৱুত্তানং পটিৱিজানিতব্বানং পটিৱিজাননন্তি সম্বন্ধো. কম্মত্থে হি এতং সামিৱচনং. সহজপুব্বঙ্গমধম্মেনাতি দস্সনাদীহি সহজাতফস্সাদিনা পুব্বঙ্গমেন আৱজ্জনাদিনা. কিচ্চন্তৰন্তি দস্সনাদিকিচ্চতো অঞ্ঞং সম্পটিচ্ছনাদিকিচ্চং.

অৱিপাকভাৱেন কাৰণেন, তেন ৱা সদ্ধিং. অঞ্ঞন্তি ৰূপভাৱাদিং. ভাসনকৰণকৰাতি ৱিঞ্ঞত্তিসমুট্ঠাপনৱসেন পৱত্তকুসলাকুসলচিত্তুপ্পাদধম্মা. তে এৱ কাযঙ্গৱাচঙ্গং অচোপেত্ৱা পৱত্তা তংসদিসা. পুব্বঙ্গমপটিৱিজাননন্তি পুব্বঙ্গমভাৱেন ৱিজাননং মনোদ্ৱাৰিকজৱনানং পুৰেচৰভাৱেন গহণং. তত্থাতি পঞ্চদ্ৱাৰে. ‘‘ন পটিসিদ্ধ’’ন্তি ৱত্ৱা স্ৱাযমপ্পটিসেধো সামত্থিযলদ্ধোতি দস্সেতুং ‘‘ন কাযকম্মং…পে… অনুঞ্ঞাতত্তা’’তি ৱুত্তং. ‘‘তথা’’তি ইদং যথা কাযৱচীকম্মপট্ঠপনং, এৱং কুসলাদিধম্মসমাদানম্পি নত্থীতি উপসংহৰণত্থং ৱেদিতব্বং. যদি ন ভৱতো চৱতি, কথং পঞ্চদ্ৱাৰে চুতি ৱুত্তাতি আহ ‘‘ন পঞ্চদ্ৱাৰিক…পে… অতংদ্ৱাৰিকত্তা’’তি. তস্সা পাড়িযা. আপাথমত্তন্তি আপাথগমনমত্তং আৰম্মণপচ্চযভাৱমত্তং. অঞ্ঞন্তি ‘‘ৰূপং নীল’’ন্তি এৱমাদিধম্মৱিসেসং. তেনাহ ‘‘ধম্মসভাৱ’’ন্তি. ৰূপন্তি চ ন গণ্হাতীতি ৰূপাৰম্মণম্পি সমানং ‘‘ৰূপং নামেত’’ন্তি ন গণ্হাতি. তথা চাহু একে ‘‘চক্খুৱিঞ্ঞাণসমঙ্গী নীলং ৱিজানাতি, নো তু নীল’’ন্তি. ৰূপনীলাদিআকাৰো ৰূপাৰম্মণৰূপাদানাকাৰপঞ্ঞত্তি. তজ্জাপঞ্ঞত্তি হেসা যথা অনিচ্চতাদি. সাতিসযং সৱিতক্কসৱিচাৰত্তা. ততো অঞ্ঞন্তি সদ্দাৰম্মণতো অঞ্ঞং নামপঞ্ঞত্তিআৰম্মণং, অঞ্ঞথা সহুপ্পত্তিপটিসেধো ন সম্ভৱেয্যাতি অধিপ্পাযো.

মনোদ্ৱাৰেপীতি ন পঞ্চদ্ৱাৰেযেৱ দুতিযে মোঘৱাৰে, অথ খো মনোদ্ৱাৰেপি. আৱজ্জনং দ্ৱত্তিক্খত্তুং…পে… দট্ঠব্বং একচিত্তক্খণিকস্স আৱজ্জনস্স উপ্পত্তিযং তথা অসম্ভৱতো.

তস্সাতি যাথাৱকৱত্থুৱিভাৱনায পঞ্ঞায.

এককনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.