৪. কাৰণপালীসুত্তৱণ্ণনা

১৯৪. চতুত্থে পণ্ডিতো মঞ্ঞেতি এত্থ মঞ্ঞেতি ইদং ‘‘মঞ্ঞতী’’তি ইমিনা সমানত্থং নিপাতপদং. তস্স ইতি-সদ্দং আনেত্ৱা অত্থং দস্সেন্তো ‘‘পণ্ডিতোতি মঞ্ঞতী’’তি আহ. অনুমতিপুচ্ছাৱসেন চেতং ৱুত্তং. তেনেৱাহ ‘‘উদাহু নো’’তি. ‘‘তং কিং মঞ্ঞতি ভৱং পিঙ্গিযানী সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৱেয্যত্তিয’’ন্তি ৱুত্তমেৱত্থং পুন গণ্হন্তো ‘‘পণ্ডিতো মঞ্ঞে’’তি আহ, তস্মা ৱুত্তং ‘‘ভৱং পিঙ্গিযানী সমণং গোতমং পণ্ডিতোতি মঞ্ঞতি উদাহু নো’’তি, যথা তে খমেয্য, তথা নং কথেহীতি অধিপ্পাযো. অহং কো নাম, মম অৱিসযো এসোতি দস্সেতি. কো চাতি হেতুনিস্সক্কে পচ্চত্তৱচনন্তি আহ ‘‘কুতো চা’’তি. তথা চাহ ‘‘কেন কাৰণেন জানিস্সামী’’তি, যেন কাৰণেন সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৱেয্যত্তিযং জানেয্যং, তং কাৰণং মযি নত্থীতি অধিপ্পাযো. বুদ্ধোযেৱ ভৱেয্য অবুদ্ধস্স সব্বথা বুদ্ধঞাণানুভাৱং জানিতুং অসক্কুণেয্যত্তাতি. ৱুত্তঞ্হেতং – ‘‘অপ্পমত্তকং পনেতং, ভিক্খৱে, ওৰমত্তকং সীলমত্তকং, যেন পুথুজ্জনো তথাগতস্স ৱণ্ণং ৱদমানো ৱদেয্য (দী. নি. ১.৭). অত্থি, ভিক্খৱে, অঞ্ঞেৱ ধম্মা গম্ভীৰা দুদ্দসা দুৰনুবোধা…পে… যেহি তথাগতস্স যথাভূতং ৱণ্ণং সম্মা ৱদমানো ৱদেয্যা’’তি (দী. নি. ১.২৮) চ. এত্থাতি ‘‘সোপি নূনস্স তাদিসো’’তি এতস্মিং পদে.

পসত্থপ্পসত্থোতি পসত্থেহি পাসংসেহি অত্তনো গুণেহেৱ সো পসত্থো, ন তস্স কিত্তিনা, পসংসাসভাৱেনেৱ পাসংসোতি অত্থো. তেনাহ ‘‘সব্বগুণান’’ন্তিআদি. মণিৰতনন্তি চক্কৱত্তিনো মণিৰতনং.

সদেৱকে পাসংসানম্পি পাসংসোতি দস্সেতুং ‘‘পসত্থেহি ৱা’’তি দুতিযৱিকপ্পো গহিতো. অৰণীযতো অত্থো, সো এৱ ৱসতীতি ৱসোতি অত্থৱসো. তস্স তস্স পযোগস্স আনিসংসভূতং ফলন্তি আহ ‘‘অত্থৱসন্তি অত্থানিসংস’’ন্তি. অত্থো ৱা ফলং তদধীনৱুত্তিতায ৱসো এতস্সাতি অত্থৱসো, কাৰণং.

খুদ্দকমধূতি খুদ্দকমক্খিকাহি কতদণ্ডকমধু. অনেড়কন্তি নিদ্দোসং অপগতমক্খিকণ্ডকং.

উদাহৰীযতি উব্বেগপীতিৱসেনাতি উদানং, তথা ৱা উদাহৰণং উদানং. তেনাহ ‘‘উদাহাৰং উদাহৰী’’তি. যথা পন তং ৱচনং উদানন্তি ৱুচ্চতি, তং দস্সেতুং ‘‘যথা হী’’তিআদি ৱুত্তং. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

কাৰণপালীসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.