৮. পতিলীনসুত্তৱণ্ণনা

৩৮. অট্ঠমে অন্তৱা লোকোতি একপস্সেন ৱড্ঢিতং কসিণনিমিত্তং ‘‘লোকো’’তি গাহেন ৱা তক্কেন ৱা উপ্পন্নদিট্ঠি. লাভী হি ঝানচক্খুনা পস্সিত্ৱা গণ্হাতি, ইতৰো তক্কমত্তেন. অনন্তৱাতি সমন্ততো ৱড্ঢিতং অপ্পমাণং কসিণনিমিত্তং ‘‘লোকো’’তি গাহেন ৱা তক্কেন ৱা উপ্পন্নদিট্ঠি. তং জীৱং তং সৰীৰন্তি জীৱো সৰীৰঞ্চ একমেৱ ৱত্থূতি উপ্পন্নদিট্ঠি. ৱিস্সট্ঠানীতি সকপৰিচ্চজনৱসেন নিস্সট্ঠানি. ৱন্তানীতি ইদং পুন অনাদিযনভাৱদস্সনৱসেন ৱুত্তং. চত্তম্পি হি কেচি গণ্হন্তি, নযিদমেৱন্তি দস্সনত্থং ‘‘ৱন্তানী’’তি ৱুত্তং. ন হি যং যেন ৱন্তং, ন সো তং পুন আদীযতি. ৱন্তম্পি কিঞ্চি সসন্ততিলগ্গং সিযা, নযিদমেৱন্তি দস্সনত্থং ‘‘মুত্তানী’’তি ৱুত্তং. তেনেৱাহ ‘‘ছিন্নবন্ধনানি কতানী’’তি, সন্ততিতো ৱিনিমোচনৱসেন ছিন্নবন্ধনানি কতানীতি অত্থো. মুত্তম্পি কিঞ্চি মুত্তবন্ধনং ৱিয ফলং কুহিঞ্চি তিট্ঠতি, ন এৱমিদন্তি দস্সনত্থং ‘‘পহীনানী’’তি ৱুত্তং. যথা কিঞ্চি দুন্নিস্সট্ঠং পুন আদায সম্মদেৱ নিস্সট্ঠং ‘‘পটিনিস্সট্ঠ’’ন্তি ৱুচ্চতি, এৱং ৱিপস্সনায নিস্সট্ঠানি আদিন্নসদিসানি মগ্গেন পহীনানি পটিনিস্সট্ঠানি নাম হোন্তীতি দস্সনত্থং ‘‘পটিনিস্সট্ঠানী’’তি ৱুত্তং. তেনেৱাহ ‘‘যথা ন পুন চিত্তং আৰোহন্তি, এৱং পটিনিস্সজ্জিতানী’’তি.

কামেসনাতি কামানং এসনা, কামসঙ্খাতা ৱা এসনা কামেসনা. ৱুত্তঞ্হেতং ‘‘তত্থ কতমা কামেসনা? যো কামেসু কামচ্ছন্দো কামৰাগো কামনন্দী কামপিপাসা কামমুচ্ছা কামজ্ঝোসানং, অযং ৱুচ্চতি কামেসনা’’তি, তস্মা কামৰাগো ‘‘কামেসনা’’তি ৱেদিতব্বো. তেনেৱাহ ‘‘কামেসনা…পে… অনাগামিমগ্গেন পহীনা’’তি. ভৱানং এসনা ভৱেসনা. ৱুত্তম্পি চেতং ‘‘তত্থ কতমা ভৱেসনা? যো ভৱেসু ভৱচ্ছন্দো…পে… ভৱজ্ঝোসানং, অযং ৱুচ্চতি ভৱেসনা’’তি, তস্মা ভৱেসনৰাগো ৰূপাৰূপভৱপত্থনাতি ৱেদিতব্বো. তেনেৱাহ ‘‘ভৱেসনা পন অৰহত্তমগ্গেন পহীযতী’’তি.

ব্ৰহ্মচৰিযস্স এসনা ব্ৰহ্মচৰিযেসনা. সা চ মগ্গব্ৰহ্মচৰিযস্স, দিট্ঠিগতিকসম্মতব্ৰহ্মচৰিযস্স চ গৱেসনৱসেন দ্ৱিপ্পকাৰাতি আহ ‘‘ব্ৰহ্মচৰিযং এসিস্সামী’’তিআদি. দিট্ঠিগতিকসম্মতস্স ব্ৰহ্মচৰিযস্স এসনাপি হি ব্ৰহ্মচৰিযেসনাতি ৱুচ্চতি. ৱুত্তম্পি চেতং –

‘‘তত্থ কতমা ব্ৰহ্মচৰিযেসনা? সস্সতো লোকোতি ৱা, অসস্সতো লোকোতি ৱা, অন্তৱা লোকোতি ৱা, অনন্তৱা লোকোতি ৱা, তং জীৱং তং সৰীৰন্তি ৱা, অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰন্তি ৱা, হোতি তথাগতো পৰং মৰণাতি ৱা, ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণাতি ৱা, হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণাতি ৱা, নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণাতি ৱা, যা এৱৰূপা দিট্ঠি দিট্ঠিগতং দিট্ঠিগহনং দিট্ঠিকন্তাৰং দিট্ঠিৱিসূকাযিকং দিট্ঠিৱিপ্ফন্দিতং দিট্ঠিসংযোজনং গাহো পতিট্ঠাহো অভিনিৱেসো পৰামাসো কুম্মগ্গো মিচ্ছাপথো মিচ্ছত্তং তিত্থাযতনং ৱিপৰিযেসগ্গাহো, অযং ৱুচ্চতি ব্ৰহ্মচৰিযেসনা’’তি (ৱিভ. ৯১৯).

তস্মা দিট্ঠিগতিকসম্মতস্স ব্ৰহ্মচৰিযস্স এসনা দিট্ঠব্ৰহ্মচৰিযেসনাতি ৱেদিতব্বা. তেনেৱাহ ‘‘দিট্ঠিব্ৰহ্মচৰিযেসনা পন সোতাপত্তিমগ্গেনেৱ পটিপ্পস্সম্ভতী’’তি. এত্তাৱতা চ ৰাগদিট্ঠিযো এসনাতি দস্সিতং হোতি. ন কেৱলঞ্চ ৰাগদিট্ঠিযো এৱ এসনা, তদেকট্ঠং কম্মম্পি. ৱুত্তম্পি চেতং –

‘‘তত্থ কতমা কামেসনা? কামৰাগো তদেকট্ঠং অকুসলং কাযকম্মং ৱচীকম্মং মনোকম্মং, অযং ৱুচ্চতি কামেসনা. তত্থ কতমা ভৱেসনা? ভৱৰাগো তদেকট্ঠং অকুসলং কাযকম্মং ৱচীকম্মং মনোকম্মং, অযং ৱুচ্চতি ভৱেসনা. তত্থ কতমা ব্ৰহ্মচৰিযেসনা? অন্তগ্গাহিকা দিট্ঠি তদেকট্ঠং অকুসলং কাযকম্মং ৱচীকম্মং মনোকম্মং, অযং ৱুচ্চতি ব্ৰহ্মচৰিযেসনা’’তি (ৱিভ. ৯১৯).

নৱৱিধমানোতি ‘‘সেয্যস্স সেয্যোহমস্মী’’তিআদিনা (সং. নি. ৪.১০৮; ধ. স. ১১২১; ৱিভ. ৮৬৬; মহানি. ২১) আগতো নৱৱিধমানো.

‘‘কামেসনা’’তিআদিগাথায পন ব্ৰহ্মচৰিযেসনা সহাতি ব্ৰহ্মচৰিযেসনায সদ্ধিং. ৱিভত্তিলোপেন হি অযং নিদ্দেসো. কৰণত্থে ৱা এতং পচ্চত্তৱচনং. ইদং ৱুত্তং হোতি ‘‘ব্ৰহ্মচৰিযেসনায সদ্ধিং কামেসনা ভৱেসনাতি তিস্সো এসনা’’তি. তাসু ব্ৰহ্মচৰিযেসনং সৰূপতো দস্সেতুং ‘‘ইতিসচ্চপৰামাসো, দিট্ঠিট্ঠানা সমুস্সযা’’তি ৱুত্তং. তস্সত্থো – ইতি এৱং সচ্চন্তি পৰামাসো ইতিসচ্চপৰামাসো. ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি দিট্ঠিযা পৱত্তিআকাৰং দস্সেতি. দিট্ঠিযো এৱ সব্বানত্থহেতুভাৱতো দিট্ঠিট্ঠানা. ৱুত্তঞ্হেতং – ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিপৰমাহং, ভিক্খৱে, ৱজ্জং ৱদামী’’তি (অ. নি. ১.৩১০). তা এৱ চ উপৰূপৰি ৱুদ্ধিযা মানলোভাদিকিলেসসমুস্সযনেন ৱট্টদুক্খসমুস্সযনেন চ সমুস্সযা, ‘‘ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’ন্তি মিচ্ছাভিনিৱিসমানা সব্বানত্থহেতুকা কিলেসদুক্খূপচযতো হেতুভূতা চ দিট্ঠিযো ব্ৰহ্মচৰিযেসনাতি ৱুত্তং হোতি. এতেন পৱত্তিআকাৰতো নিব্বত্তিতো চ ব্ৰহ্মচৰিযেসনা দস্সিতাতি ৱেদিতব্বা.

সব্বৰাগৱিৰত্তস্সাতি সব্বেহি কামভৱৰাগেহি ৱিৰত্তস্স. ততো এৱ তণ্হাক্খযসঙ্খাতে নিব্বানে ৱিমুত্তত্তা তণ্হাক্খযৱিমুত্তিনো অৰহতো. এসনা পটিনিস্সট্ঠাতি কামেসনা, ভৱেসনা সব্বসো নিস্সট্ঠা পহীনা. দিট্ঠিট্ঠানা সমূহতাতি ব্ৰহ্মচৰিযেসনাসঙ্খাতা দিট্ঠিট্ঠানা চ পঠমমগ্গেনেৱ সমুগ্ঘাতিতা. এৱম্পি ইমিস্সা গাথায অত্থৱণ্ণনা ৱেদিতব্বা. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

পতিলীনসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.