৯. উজ্জযসুত্তৱণ্ণনা

৩৯. নৱমে অনুকুলযঞ্ঞন্তি অনুকুলং কুলানুক্কমং উপাদায দাতব্বদানং. তেনাহ ‘‘অম্হাকং…পে… কুলানুকুলৱসেন যজিতব্ব’’ন্তি. ৱংসপৰম্পৰায পচ্ছা দুগ্গতপুৰিসেহি পদাতব্বদানং. এৱৰূপং কুলং সীলৱন্তে উদ্দিস্স নিবদ্ধদানং, তস্মিং কুলে দলিদ্দানিপি ন উপচ্ছিন্দন্তি. তত্ৰিদং ৱত্থু – অনাথপিণ্ডিকস্স ঘৰে পঞ্চ সলাকভত্তসতানি দীযিংসু. দন্তমযসলাকানং পঞ্চসতানি অহেসুং. অথ তং কুলং অনুক্কমেন দালিদ্দিযেন অভিভূতং. একা তস্মিং কুলে দাৰিকা একসলাকতো উদ্ধং দাতুং নাসক্খি. সাপি পচ্ছা সাতৱাহনং ৰট্ঠং গন্ত্ৱা খলং সোধেত্ৱা লদ্ধধঞ্ঞেন তং সলাকং অদাসি. একো থেৰো ৰঞ্ঞো আৰোচেসি. ৰাজা তং আনেত্ৱা অগ্গমহেসিট্ঠানে ঠপেসি. সা ততো পট্ঠায পুন পঞ্চপি সলাকসতানি পৱত্তেসি.

অস্সমেধন্তিআদীসু পোৰাণকৰাজকালে কিৰ সস্সমেধং, পুৰিসমেধং, সম্মাপাসং, ৱাচাপেয্যন্তি চত্তাৰি সঙ্গহৱত্থূনি অহেসুং, যেহি ৰাজানো লোকং সঙ্গণ্হিংসু. তত্থ নিপ্ফন্নসস্সতো দসমভাগগ্গহণং সস্সমেধং নাম, সস্সসম্পাদনে মেধাৱিতাতি অত্থো. মহাযোধানং ছমাসিকভত্তৱেতনানুপ্পদানং পুৰিসমেধং নাম, পুৰিসসঙ্গণ্হনে মেধাৱিতাতি অত্থো. দলিদ্দমনুস্সানং হত্থে লেখং গহেত্ৱা তীণি ৱস্সানি ৱিনা ৱড্ঢিযা সহস্সদ্ৱিসহস্সমত্তধনানুপ্পদানং সম্মাপাসং নাম. তঞ্হি সম্মা মনুস্সে পাসেতি হদযে বন্ধিত্ৱা ৱিয ঠপেতি, তস্মা সম্মাপাসন্তি ৱুচ্চতি. ‘‘তাত, মাতুলা’’তিআদিনা পন সণ্হৱাচাভণনং ৱাচাপেয্যং নাম, পেয্যৱজ্জং পিযৱচনতাতি অত্থো. এৱং চতূহি ৱত্থূহি সঙ্গহিতং ৰট্ঠং ইদ্ধঞ্চেৱ হোতি ফীতঞ্চ পহূতঅন্নপানং খেমং নিৰব্বুদং, মনুস্সা মুদা মোদনা উৰে পুত্তে নচ্চেন্তা অপাৰুতঘৰদ্ৱাৰা ৱিহৰন্তি. ইদং ঘৰদ্ৱাৰেসু অগ্গড়ানং অভাৱতো নিৰগ্গড়ন্তি ৱুচ্চতি. অযং পোৰাণিকা পৱেণী. অপৰভাগে পন ওক্কাকৰাজকালে ব্ৰাহ্মণা ইমানি চত্তাৰি সঙ্গহৱত্থূনি ইমঞ্চ ৰট্ঠসম্পত্তিং পৰিৱত্তেন্তা উম্মূলং কত্ৱা অস্সমেধং পুৰিসমেধন্তিআদিকে পঞ্চ যঞ্ঞে নাম অকংসু. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা ব্ৰাহ্মণধম্মিযসুত্তে –

‘‘তেসং আসি ৱিপল্লাসো, দিস্ৱান অণুতো অণুং…পে…;

তে তত্থ মন্তে গন্থেত্ৱা, ওক্কাকং তদুপাগমু’’ন্তি. (সু. নি. ৩০১-৩০৪);

ইদানি তেহি পৰিৱত্তেত্ৱা ঠপিতমত্থং দস্সেন্তো ‘‘অস্সমেধ’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ মেধন্তীতি ৱধেন্তি. দ্ৱীহি পৰিযঞ্ঞেহীতি মহাযঞ্ঞস্স পুব্বভাগে পচ্ছা চ পৱত্তেতব্বেহি দ্ৱীহি পৰিৱাৰযঞ্ঞেহি. সত্তনৱুতিপঞ্চপসুসতঘাতভিংসনস্সাতি সত্তনৱুতাধিকানং পঞ্চন্নং পসুসতানং মাৰণেন ভেৰৱস্স পাপভীৰুকানং ভযাৱহস্স. তথা হি ৱদন্তি –

‘‘ছসতানি নিযুজ্জন্তি, পসূনং মজ্ঝিমে হনি;

অস্সমেধস্স যঞ্ঞস্স, ঊনানি পসূহি তীহী’’তি. (সং. নি. টী. ১.১.১২০);

সম্মন্তি যুগচ্ছিদ্দে পক্খিপিতব্বদণ্ডকং. পাসন্তীতি খিপন্তি. সংহাৰিমেহীতি সকটেহি ৱহিতব্বেহি. পুব্বে কিৰ একো ৰাজা সম্মাপাসং যজন্তো সৰস্সতিনদিতীৰে পথৱিযা ৱিৱৰে দিন্নে নিমুগ্গোযেৱ অহোসি, অন্ধবালব্ৰাহ্মণা গতানুগতিগতা ‘‘অযং তস্স সগ্গগমনমগ্গো’’তি সঞ্ঞায তত্থ সম্মাপাসযঞ্ঞং পট্ঠপেন্তি. তেন ৱুত্তং ‘‘নিমুগ্গোকাসতো পভুতী’’তি. অযূপো অপ্পকদিৱসো যাগো, সযূপো বহুদিৱসং নেয্যো সত্ৰযাগোতি. মন্তপদাভিসঙ্খতানং সপ্পিমধূনং ৱাজমিতি সমঞ্ঞা. হিৰঞ্ঞসুৱণ্ণগোমহিংসাদি সত্তৰসকদক্খিণস্স. সাৰগব্ভকোট্ঠাগাৰাদীসু নত্থি এত্থ অগ্গড়ন্তি নিৰগ্গড়ো. তত্থ কিৰ যঞ্ঞে অত্তনো সাপতেয্যং অনৱসেসতো অনিগূহিত্ৱা নিয্যাতীযতি.

মহাৰম্ভাতি বহুপসুঘাতকম্মা. অট্ঠকথাযং পন ‘‘ৱিৱিধা যত্থ হঞ্ঞৰে’’তি ৱক্খমানত্তা ‘‘মহাকিচ্চা মহাকৰণীযা’’তি পঠমো অত্থৱিকপ্পো ৱুত্তো. দুতিযো পন অত্থৱিকপ্পো ‘‘মহাৰম্ভাতি পপঞ্চৱসেন অজেড়কা’’তিআদি ৱুত্তন্তি অধিপ্পাযেন ‘‘অপিচা’’তিআদিনা আৰদ্ধো. নিৰাৰম্ভাতি এত্থাপি ৱুত্তনযেন অত্থো ৱেদিতব্বো. ননু চ পাণাতিপাতাদিঅকুসলকম্মস্স অপ্পমত্তকম্পি ফলং নুপলব্ভতি, তস্মা তস্স নিপ্ফলভাৱং অৱত্ৱা ‘‘ন তে হোন্তি মহপ্ফলা’’তি কস্মা ৱুত্তন্তি আহ ‘‘নিৰৱসেসত্থে’’তিআদি. অনুগতং কুলন্তি অনুকুলং, কুলানুগতন্তি অত্থো. যে নিচ্চভত্তাদিং পুব্বপুৰিসেহি পট্ঠপিতং অপৰাপৰং অনুপচ্ছিন্দন্তা মনুস্সা দদন্তি, তে অনুকুলং যজন্তি নাম. তেনেৱাহ ‘‘যে অঞ্ঞে অনুকুলং যজন্তী’’তিআদি.

উজ্জযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.