২.দুতিযউৰুৱেলসুত্তৱণ্ণনা

২২. দুতিযে হুহুঙ্কজাতিকেনাতি সো কিৰ দিট্ঠমঙ্গলিকো মানৱসেন কোধৱসেন চ ‘‘হুহু’’ন্তি কৰোন্তো ৱিচৰতি, তস্মা হুহুঙ্কজাতিকোতি ৱুচ্চতি. ‘‘হুহুক্কজাতিকো’’তিপি পঠন্তি, তেন সদ্ধিং আগতাতি অত্থো. জৰাজিণ্ণাতি জৰায খণ্ডদন্তপলিতকেসাদিভাৱং আপাদিতা. ৱযোৱুদ্ধাতি অঙ্গপচ্চঙ্গানং ৱুদ্ধিমৰিযাদপ্পত্তা. জাতিমহল্লকাতি উপপত্তিযা মহল্লকভাৱেন সমন্নাগতা. মহত্তং লন্তি গণ্হন্তীতি মহল্লকা, জাতিযা মহল্লকা, ন ৱিভৱাদিনাতি জাতিমহল্লকা. ৱযোঅনুপ্পত্তাতি পচ্ছিমৱযং সম্পত্তা, পচ্ছিমৱযো নাম ৱস্সসতস্স পচ্ছিমো ততিযো ভাগো. জিণ্ণাতি ৱা পোৰাণা, চিৰকালপ্পৱত্তকুলন্ৱযাতি ৱুত্তং হোতি. ৱুদ্ধাতি সীলাচাৰাদিগুণৱুদ্ধিযুত্তা. মহল্লকাতি ৱিভৱমহন্ততায সমন্নাগতা. মহদ্ধনাতি মহাভোগা. অদ্ধগতাতি মগ্গপ্পটিপন্না ব্ৰাহ্মণানং ৱতচৰিযাদিমৰিযাদং অৱীতিক্কম্ম চৰমানা. ৱযোঅনুপ্পত্তাতি জাতিৱুদ্ধভাৱং অন্তিমৱযং অনুপ্পত্তা. সুতং নেতন্তি এত্থ সুতং নো এতন্তি পদচ্ছেদো. নোতি চ কৰণত্থে সামিৱচনং. তেনাহ ‘‘অম্হেহি সুত’’ন্তি.

অকালেতি অযুত্তকালে. অসভাৱং ৱদতীতি যং নত্থি, তং ৱদতি. অনত্থং ৱদতীতি অকাৰণনিস্সিতং ৱদতি. অকাৰণনিস্সিতন্তি চ নিপ্ফলন্তি অত্থো. ফলঞ্হি কাৰণনিস্সিতং. অকাৰণনিস্সিততা চ তদৱিনাভাৱতো অকাৰণে নিস্সিতং, নিপ্ফলং সম্ফন্তি ৱুত্তং হোতি. অৱিনযং ৱদতীতি ন সংৱৰৱিনযপ্পটিসংযুত্তং ৱদতি, অত্তনো সুণন্তস্স চ ন সংৱৰৱিনযাৱহং ৱদতীতি ৱুত্তং হোতি. ন হদযে নিধেতব্বযুত্তকন্তি অহিতসংহিতত্তা চিত্তং অনুপ্পৱেসেত্ৱা নিধেতুং অযুত্তং. কথেতুং অযুত্তকালেনাতি ধম্মং কথেন্তেন যো অত্থো যস্মিং কালে ৱত্তব্বো, ততো পুব্বে পচ্ছা চ তস্স অকালো, তস্মিং অযুত্তকালে ৱত্তা. অপদেসৰহিতন্তি সুত্তাপদেসৰহিতং. সাপদেসং সকাৰণং কত্ৱা ন কথেতীতি ‘‘ভগৱতা অসুকে সুত্তে এৱং ৱুত্ত’’ন্তি এৱং সাপদেসং কাৰণসহিতং কত্ৱা ন কথেতি.

পৰিযন্তৰহিতন্তি পৰিচ্ছেদৰহিতং, সুত্তং ৱা জাতকং ৱা নিক্খিপিত্ৱা তস্স অনুযোগং উপমং ৱা ৱত্থুং ৱা আহৰিত্ৱা যং সুত্তং জাতকং ৱা নিক্খিপিতং, তস্স সৰীৰভূতং কথং অনামসিত্ৱা বাহিৰকথংযেৱ কথেতি, নিক্খিত্তং নিক্খিত্তমত্তমেৱ হোতি, ‘‘সুত্তং নু খো কথেতি জাতকং নু খো, নাস্স অন্তং ৱা কোটিং ৱা পস্সামা’’তি ৱত্তব্বতং আপজ্জতি. যথা ৱটৰুক্খসাখানং গতগতট্ঠানে পাৰোহা ওতৰন্তি, ওতিণ্ণো-তিণ্ণট্ঠানে ৱিৰুড়্হিং আপজ্জিত্ৱা পুন ৱড্ঢন্তিযেৱ, এৱং অড্ঢযোজনম্পি যোজনম্পি গচ্ছতিযেৱ. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে পন মূলৰুক্খো ৱিনস্সতি, অনুজাতপাৰোহমূলানিযেৱ তিট্ঠন্তি, এৱং অযম্পি নিগ্ৰোধধম্মকথিকো নাম হোতি. নিক্খিত্তং নিক্খিত্তমেৱ কত্ৱা পস্সেনেৱ পৰিহৰন্তো গচ্ছতি. যো পন বহুম্পি ভণন্তো ‘‘এতদত্থমিদং ৱুত্ত’’ন্তি নিক্খিত্তসুত্ততো অঞ্ঞম্পি অনুযোগূপমাৱত্থুৱসেন তদুপযোগীনং আহৰিত্ৱা আহৰিত্ৱা জানাপেতুং সক্কোতি, তথাৰূপস্স ধম্মকথিকস্স বহুম্পি কথেতুং ৱট্টতি. ন লোকিযলোকুত্তৰঅত্থনিস্সিতন্তি অত্তনো পৰেসঞ্চ ন লোকিযলোকুত্তৰহিতাৱহং.

পকট্ঠানং উক্কট্ঠানং সীলাদিঅত্থানং বোধনতো সভাৱনিৰুত্তিৱসেন চ বুদ্ধাদীহি ভাসিতত্তা পকট্ঠানং ৱচনপ্পবন্ধানং আড়ীতি পাড়ি, পৰিযত্তিধম্মো. পুৰিমস্স অত্থস্স পচ্ছিমেন অত্থেন অনুসন্ধানং অনুসন্ধি, অত্থমুখেন পন পাড়িপ্পদেসানম্পি অনুসন্ধি হোতিযেৱ. স্ৱাযং অনুসন্ধি পুচ্ছানুসন্ধিঅজ্ঝাসযানুসন্ধিযথানুসন্ধিআদিৱসেন চতুব্বিধো, তংতংদেসনানং পন পুব্বাপৰপাড়িৱসেন অনুসন্ধিৱসেন পুব্বাপৰৱসেনাতি পচ্চেকং যোজেতব্বং. উগ্গহিতন্তি ব্যঞ্জনসো অত্থসো চ উদ্ধং উদ্ধং গহিতং, পৰিযাপুণনৱসেন চেৱ পৰিপুচ্ছাৱসেন চ হদযেন গহিতন্তি অত্থো. ৱট্টদুক্খনিস্সৰণত্থিকেহি সোতব্বতো সুতং, পৰিযত্তিধম্মো. তং ধাৰেতীতি সুতধৰো. যো হি সুতধৰো, সুতং তস্মিং পতিট্ঠিতং হোতি সুপ্পতিট্ঠিতং অৰোগিকং, তস্মা ৱুত্তং ‘‘সুতস্স আধাৰভূতো’’তি. তেনাহ ‘‘যস্স হী’’তিআদি. একং পদং একক্খৰম্পি অৱিনট্ঠং হুত্ৱা সন্নিচীযতীতি সন্নিচযো, সুতং সন্নিচযো এতস্মিন্তি সুতসন্নিচযো. অজ্ঝোসাযাতি অনুপ্পৱিসিত্ৱা. তিট্ঠতীতি ন সম্মুস্সতি.

পগুণাতি ৱাচুগ্গতা. নিচ্চলিকন্তি অৱিপৰিৱত্তং. সংসন্দিত্ৱাতি অঞ্ঞেহি সংসন্দিত্ৱা. সমনুগ্গাহিত্ৱাতি পৰিপুচ্ছাৱসেন অত্থং ওগাহিত্ৱা. পবন্ধস্স ৱিচ্ছেদাভাৱতো গঙ্গাসোতসদিসং. ‘‘ভৱঙ্গসোতসদিস’’ন্তি ৱা পাঠো, অকিত্তিমং সুখপ্পৱত্তীতি অত্থো. সুত্তেকদেসস্স সুত্তমত্তস্স চ ৱচসা পৰিচযো ইধ নাধিপ্পেতো, ৱগ্গাদিৱসেন পন অধিপ্পেতোতি আহ ‘‘সুত্তদসক…পে… সজ্ঝাযিতা’’তি, ‘‘দসসুত্তানি গতানি, দসৱগ্গানি গতানী’’তিআদিনা সল্লক্খেত্ৱা ৱাচায সজ্ঝাযিতাতি অত্থো. মনসা অনু অনু পেক্খিতা ভাগসো নিজ্ঝাযিতা চিন্তিতা মনসানুপেক্খিতা. ৰূপগতং ৱিয পঞ্ঞাযতীতি ৰূপগতং ৱিয চক্খুস্স ৱিভূতং হুত্ৱা পঞ্ঞাযতি. সুপ্পটিৱিদ্ধাতি নিজ্জটং নিগ্গুম্বং কত্ৱা সুট্ঠু যাথাৱতো পটিৱিদ্ধা.

অধিকং চেতোতি অভিচেতো, উপচাৰজ্ঝানচিত্তং. তস্স পন অধিকতা পাকতিককামাৱচৰচিত্তেহি সুন্দৰতায, সা পটিপক্খতো সুদ্ধিযাতি আহ ‘‘অভিক্কন্তং ৱিসুদ্ধং চিত্ত’’ন্তি. অধিচিত্তন্তি সমাধিমাহ. সোপি উপচাৰসমাধি দট্ঠব্বো. ৱিৱেকজং পীতিসুখং, সমাধিজং পীতিসুখং, অপীতিজং কাযসুখং, সতিপাৰিসুদ্ধিজং ঞাণসুখন্তি চতুব্বিধম্পি ঝানসুখং পটিপক্খতো নিক্খন্ততং উপাদায নেক্খম্মসুখন্তি ৱুচ্চতীতি আহ ‘‘নেক্খম্মসুখং ৱিন্দতী’’তি. ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণে সমাপজ্জিতুং সমত্থোতি ইমিনা তেসু ঝানেসু সমাপজ্জনৱসীভাৱমাহ. নিকামলাভীতি পন ৱচনতো আৱজ্জনাধিট্ঠানপচ্চৱেক্খণৱসিযোপি ৱুত্তা এৱাতি ৱেদিতব্বা. সুখেনেৱ পচ্চনীকধম্মে ৱিক্খম্ভেত্ৱাতি এতেন তেসং ঝানানং সুখপ্পটিপদতং খিপ্পাভিঞ্ঞতঞ্চ দস্সেতি.

ৱিপুলানন্তি ৱেপুল্লং পাপিতানং ঝানানং. ৱিপুলতা নাম সুভাৱিতভাৱেন চিৰতৰপ্পৱত্তিযা, সা চ পৰিচ্ছেদানুৰূপাৱ ইচ্ছিতব্বাতি ‘‘ৱিপুলান’’ন্তি ৱত্ৱা ‘‘যথাপৰিচ্ছেদেন ৱুট্ঠাতুং সমত্থোতি ৱুত্তং হোতী’’তি আহ. পৰিচ্ছেদকালঞ্হি অপ্পত্ৱাৱ ৱুট্ঠহন্তো অকসিৰলাভী ন হোতি যাৱদিচ্ছিতং পৱত্তেতুং অসমত্থত্তা. ইদানি যথাৱুত্তে সমাপজ্জনাদিৱসীভাৱে ব্যতিৰেকৱসেন ৱিভাৱেতুং ‘‘একচ্চো হী’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ লাভীযেৱ হোতীতি ইদং পটিলদ্ধমত্তস্স ঝানস্স ৱসেন ৱুত্তং. তথাতি ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণে. পাৰিপন্থিকেতি ৱসীভাৱস্স পচ্চনীকধম্মে. ঝানাধিগমস্স পন পচ্চনীকধম্মা পগেৱ ৱিক্খম্ভিতা, অঞ্ঞথা ঝানাধিগমো এৱ ন সিযা. কিচ্ছেন ৱিক্খম্ভেতীতি কিচ্ছেন ৱিসোধেতি. কামাদীনৱপচ্চৱেক্খণাদীহি কামচ্ছন্দাদীনং ৱিয অঞ্ঞেসম্পি সমাধিপাৰিপন্থিকানং দূৰসমুস্সাৰণং ইধ ৱিক্খম্ভনং ৱিসোধনঞ্চাতি ৱেদিতব্বং. নাড়িকযন্তন্তি কালমাননাড়িকযন্তমাহ.

অট্ঠপিতসঙ্কপ্পোতি ন সম্মাপণিহিতসঙ্কপ্পো. অভিঞ্ঞাপাৰগূতি সব্বেসং লোকিযলোকুত্তৰধম্মানং অভিঞ্ঞায পাৰং গতো, সব্বধম্মে অভিৱিসিট্ঠায অগ্গমগ্গপঞ্ঞায জানিত্ৱা ঠিতোতি অত্থো. পৰিঞ্ঞাপাৰগূতি পঞ্চন্নং খন্ধানং পৰিঞ্ঞায পাৰং গতো, পঞ্চক্খন্ধে পৰিজানিত্ৱা ঠিতোতি অত্থো. ভাৱনাপাৰগূতি চতুন্নং মগ্গানং ভাৱনায পাৰং গতো, চত্তাৰো মগ্গে ভাৱেত্ৱা ঠিতোতি অত্থো. পহানপাৰগূতি সব্বকিলেসানং পহানেন পাৰং গতো, সব্বকিলেসে পজহিত্ৱা ঠিতোতি অত্থো. সচ্ছিকিৰিযাপাৰগূতি নিৰোধসচ্ছিকিৰিযায পাৰং গতো, নিৰোধং সচ্ছিকত্ৱা ঠিতোতি অত্থো. সমাপত্তিপাৰগূতি সব্বসমাপত্তীনং সমাপজ্জনেন পাৰং গতো, সব্বা সমাপত্তিযো সমাপজ্জিত্ৱা ঠিতোতি অত্থো. ব্ৰহ্মচৰিযস্স কেৱলীতি যং ব্ৰহ্মচৰিযস্স কেৱলং সকলভাৱো, তেন সমন্নাগতো, সকলচতুমগ্গব্ৰহ্মচৰিযৱাসোতি অত্থো. তেনাহ ‘‘সকলব্ৰহ্মচৰিযো’’তি, পৰিপুণ্ণমগ্গব্ৰহ্মচৰিযোতি অত্থো. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

দুতিযউৰুৱেলসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.