৯. নিব্বানসুত্তৱণ্ণনা

১৭৯. নৱমে অভিধম্মে ৱুত্তনযেনাতি –

‘‘কতমা হানভাগিনী পঞ্ঞা? পঠমস্স ঝানস্স লাভিং কামসহগতা সঞ্ঞামনসিকাৰা সমুদাচৰন্তি হানভাগিনী পঞ্ঞা, তদনুধম্মতা সতি সন্তিট্ঠতি ঠিতিভাগিনী পঞ্ঞা. অৱিতক্কসহগতা সঞ্ঞামনসিকাৰা সমুদাচৰন্তি ৱিসেসভাগিনী পঞ্ঞা. নিব্বিদাসহগতা সঞ্ঞামনসিকাৰা সমুদাচৰন্তি ৱিৰাগূপসঞ্হিতা নিব্বেধভাগিনী পঞ্ঞা’’তি (ৱিভ. ৭৯৯) –

আদিনা ৱিভঙ্গে ৱুত্তনযেন এৱমত্থো ৱেদিতব্বো.

তত্থ পঠমস্স ঝানস্স লাভিন্তি য্ৱাযং অপ্পগুণস্স পঠমস্স ঝানস্স লাভী, তং. কামসহগতা সঞ্ঞামনসিকাৰা সমুদাচৰন্তীতি ততো ৱুট্ঠিতং আৰম্মণৱসেন কামসহগতা হুত্ৱা সঞ্ঞামনসিকাৰা সমুদাচৰন্তি তুদন্তি চোদেন্তি. তস্স কামানুপক্খন্দানং সঞ্ঞামনসিকাৰানং ৱসেন সা পঠমজ্ঝানপঞ্ঞা হাযতি পৰিহাযতি, তস্মা ‘‘হানভাগিনী পঞ্ঞা’’তি ৱুত্তা. তদনুধম্মতাতি তদনুৰূপসভাৱা. সতি সন্তিট্ঠতীতি ইদং মিচ্ছাসতিং সন্ধায ৱুত্তং, ন সম্মাসতিং. যস্স হি পঠমজ্ঝানানুৰূপসভাৱা পঠমজ্ঝানং সন্ততো পণীততো দিস্ৱা অস্সাদযমানা অভিনন্দমানা নিকন্তি উপ্পজ্জতি, তস্স নিকন্তিৱসেন পঠমজ্ঝানপঞ্ঞা নেৱ হাযতি ন ৱড্ঢতি, ঠিতিকোট্ঠাসিকা হোতি. তেন ৱুত্তং ‘‘ঠিতিভাগিনী পঞ্ঞা’’তি. অৱিতক্কসহগতাতি অৱিতক্কং দুতিযজ্ঝানং সন্ততো পণীততো মনসিকৰোতো আৰম্মণৱসেন অৱিতক্কসহগতা সঞ্ঞামনসিকাৰা. সমুদাচৰন্তীতি পগুণতো পঠমজ্ঝানতো ৱুট্ঠিতং দুতিযজ্ঝানাধিগমত্থায তুদন্তি চোদেন্তি, তস্স উপৰি দুতিযজ্ঝানানুপক্খন্দানং সঞ্ঞামনসিকাৰানং ৱসেন সা পঠমজ্ঝানপঞ্ঞা ৱিসেসভূতস্স দুতিযজ্ঝানস্স উপ্পত্তিপদট্ঠানতায ‘‘ৱিসেসভাগিনী’’তি ৱুত্তা.

নিব্বিদাসহগতাতি তংযেৱ পঠমজ্ঝানলাভিং ঝানতো ৱুট্ঠিতং নিব্বিদাসঙ্খাতেন ৱিপস্সনাঞাণেন সহগতা. ৱিপস্সনাঞাণঞ্হি ঝানঙ্গভেদে ৱত্তন্তে নিব্বিন্দতি উক্কণ্ঠতি, তস্মা ‘‘নিব্বিদা’’তি ৱুচ্চতি. সমুদাচৰন্তীতি নিব্বানসচ্ছিকিৰিযত্থায তুদন্তি চোদেন্তি. ৱিৰাগূপসঞ্হিতাতি ৱিৰাগসঙ্খাতেন নিব্বানেন উপসংহিতা. ৱিপস্সনাঞাণঞ্হি সক্কা ইমিনা মগ্গেন ৱিৰাগং নিব্বানং সচ্ছিকাতুন্তি পৱত্তিতো ‘‘ৱিৰাগূপসংহিত’’ন্তি ৱুচ্চতি. তংসম্পযুত্তসঞ্ঞামনসিকাৰাপি ৱিৰাগূপসংহিতা এৱ নাম. তস্স তেসং সঞ্ঞামনসিকাৰানং ৱসেন সা পঠমজ্ঝানপঞ্ঞা অৰিযমগ্গপ্পটিৱেধস্স পদট্ঠানতায ‘‘নিব্বেধভাগিনী’’তি ৱুত্তাতি.

নিব্বানসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.