১০. মহাপদেসসুত্তৱণ্ণনা
১৮০. দসমে মহাওকাসেতি মহন্তে ওকাসে মহন্তানি ধম্মস্স পতিট্ঠাপনট্ঠানানি. যেসু পতিট্ঠাপিতো ধম্মো নিচ্ছীযতি অসন্দেহতো. কানি পন তানি? আগমনৱিসিট্ঠানি সুত্তোতৰণাদীনি. দুতিযৱিকপ্পে অপদিসীযন্তীতি অপদেসা, মহন্তা অপদেসা এতেসন্তি মহাপদেসা. ‘‘সম্মুখা মেতং, আৱুসো, ভগৱতো সুত’’ন্তিআদিনা কেনচি আভতস্স ধম্মোতি ৱিনিচ্ছযনে কাৰণং. কিং পন তন্তি? তস্স যথাভতস্স সুত্তোতৰণাদি এৱ. যদি এৱং কথং চত্তাৰোতি? যস্মা ধম্মস্স দ্ৱে সম্পদাযো সত্থা সাৱকো চ. তেসু সাৱকা সঙ্ঘগণপুগ্গলৱসেন তিৱিধা. এৱমিমম্হা মযাযং ধম্মো পটিগ্গহিতোতি অপদিসিতব্বানং ভেদেন চত্তাৰো. তেনাহ ‘‘সম্মুখা মেতং, আৱুসো, ভগৱতো সুত’’ন্তিআদি. তথা চ ৱুত্তং নেত্তিযং (নেত্তি. ৪.১৮) ‘‘চত্তাৰো মহাপদেসা বুদ্ধাপদেসো, সঙ্ঘাপদেসো, গণাপদেসো, পুগ্গলাপদেসো. ইমে চত্তাৰো মহাপদেসা’’তি. বুদ্ধো অপদেসো এতস্সাতি বুদ্ধাপদেসো. এস নযো সেসেসুপি. তেনাহ ‘‘বুদ্ধাদযো…পে… মহাকাৰণানী’’তি.
নেৱ অভিনন্দিতব্বন্তি ন সম্পটিচ্ছিতব্বং, গন্থস্স সম্পটিচ্ছনং নাম সৱনন্তি আহ ‘‘ন সোতব্ব’’ন্তি. পদব্যঞ্জনানীতি পদানি চ ব্যঞ্জনানি চ, অত্থপদানি ব্যঞ্জনপদানি চাতি অত্থো. পজ্জতি অত্থো এতেহীতি পদানি, অক্খৰাদীনি ব্যঞ্জনপদানি. পজ্জিতব্বতো পদানি, সঙ্কাসনাদীনি অত্থপদানি. ‘‘অট্ঠকথাযং পদসঙ্খাতানি ব্যঞ্জনানীতি ব্যঞ্জনপদানেৱ ৱুত্তানী’’তি কেচি. অত্থং ব্যঞ্জেন্তীতি ব্যঞ্জনানি, ব্যঞ্জনপদানি. তেহি ব্যঞ্জিতব্বতো ব্যঞ্জনানি, অত্থপদানীতি উভযসঙ্গহতো. ইমস্মিং ঠানেতি তেনাভতসুত্তস্স ইমস্মিং পদেসে. পাড়ি ৱুত্তাতি কেৱলো পাড়িধম্মো ৱুত্তো. অত্থো ৱুত্তোতি পাড়িযা অত্থো ৱুত্তো নিদ্দিট্ঠো. অনুসন্ধি কথিতোতি যথাৰদ্ধদেসনায উপৰিদেসনায চ অনুসন্ধানং কথিতং, সম্বন্ধো কথিতো. পুব্বাপৰং কথিতন্তি পুব্বেন পৰং অৱিৰুজ্ঝনঞ্চেৱ ৱিসেসট্ঠানঞ্চ কথিতং পকাসিতং. এৱং পাড়িধম্মাদীনি সম্মদেৱ সল্লক্খেত্ৱা গহণং সাধুকং উগ্গহণন্তি আহ ‘‘সুট্ঠু গহেত্ৱা’’তি. সুত্তে ওতাৰেতব্বানীতি ঞাণেন সুত্তে ওগাহেত্ৱা তাৰেতব্বানি. তং পন ওগাহেত্ৱা তৰণং তত্থ ওতৰণং অনুপ্পৱেসনং হোতীতি ৱুত্তং ‘‘ওতৰিতব্বানী’’তি. সংসন্দেত্ৱা দস্সনং সন্দস্সনন্তি আহ ‘‘ৱিনযে সংসন্দেতব্বানী’’তি.
‘‘কিং পন তং সুত্তং, কো ৱা ৱিনযো’’তি ৱিচাৰণাযং আচৰিযানং মতিভেদমুখেন তমত্থং দস্সেতুং ‘‘এত্থ চা’’তিআদি ৱুত্তং. ৱিনযোতি ৱিভঙ্গপাঠমাহ. সো হি মাতিকাসঞ্ঞিতস্স সুত্তস্স অত্থে সূচনতো ‘‘সুত্ত’’ন্তি ৱত্তব্বতং অৰহতি. ৱিৱিধনযত্তা ৱিসিট্ঠনযত্তা চ ৱিনযো, খন্ধকপাঠো. এৱন্তি এৱং সুত্তৱিনযেসু পৰিগ্গয্হমানেসু ৱিনযপিটকম্পি ন পৰিযাদিযতি পৰিৱাৰপাড়িযা অসঙ্গহিতত্তা. সুত্তন্তাভিধম্মপিটকানি ৱা সুত্তং অত্থসূচনাদিঅত্থসম্ভৱতো. এৱম্পীতি সুত্তন্তাভিধম্মপিটকানি সুত্তং, ৱিনযপিটকং ৱিনযোতি এৱং সুত্তৱিনযৱিভাগে ৱুচ্চমানেপি. ন তাৱ পৰিযাদিযন্তীতি ন তাৱ অনৱসেসতো পৰিগ্গয্হন্তি. কস্মাতি চেতি আহ ‘‘অসুত্তনামকঞ্হী’’তিআদি. যস্মা সুত্তন্তি ইমং নামং অনাৰোপেত্ৱা সঙ্গীতং জাতকাদিবুদ্ধৱচনং অত্থি, তস্মা ৱুত্তনযেন তীণি পিটকানি ন পৰিযাদিযন্তীতি. সুত্তনিপাতউদানইতিৱুত্তকানি দীঘনিকাযাদযো ৱিয সুত্তন্তি নামং আৰোপেত্ৱা অসঙ্গীতানীতি অধিপ্পাযেনেত্থ জাতকাদীহি সদ্ধিং তানিপি গহিতানি. বুদ্ধৱংসচৰিযাপিটকানং পনেত্থ অগ্গহণে কাৰণং মগ্গিতব্বং, কিং ৱা এতেন মগ্গনেন. সব্বোপাযং ৱণ্ণনানযো থেৰৱাদদস্সনমুখেন পটিক্খিত্তো এৱাতি.
কিং অত্থীতি অসুত্তনামকং বুদ্ধৱচনং নত্থিযেৱাতি দস্সেতি. তং সব্বং পটিক্খিপিত্ৱাতি ‘‘সুত্তন্তি ৱিনযো’’তিআদিনা ৱুত্তসংৱণ্ণনাযং ‘‘নাযমত্থো ইধাধিপ্পেতো’’তি পটিসেধেত্ৱা. ৱিনেতি এতেন কিলেসেতি ৱিনযো, কিলেসৱিনযনূপাযো, সো এৱ কাৰণন্তি আহ ‘‘ৱিনযো পন কাৰণ’’ন্তি.
ধম্মেতি পৰিযত্তিধম্মে. সৰাগাযাতি সৰাগভাৱায কামৰাগভৱৰাগপৰিব্ৰূহনায. সংযোগাযাতি ভৱসংযোজনায. সউপাদানাযাতি চতুৰূপাদানূপসংহিততায. মহিচ্ছতাযাতি মহিচ্ছভাৱায. অসন্তুট্ঠিযাতি অসন্তুট্ঠভাৱায. কোসজ্জাযাতি কুসীতভাৱায. সঙ্গণিকাযাতি কিলেসসঙ্গণিকৱিহাৰায. আচযাযাতি তিৱিধৱট্টাচযায. ৱিৰাগাযাতি সকলৱট্টতো ৱিৰজ্জনত্থায. ৱিসংযোগাযাতি কামৰাগাদীহি ৱিসংযুজ্জনত্থায. অনুপাদানাযাতি সব্বস্সপি কম্মভৱস্স অগ্গহণায. অপ্পিচ্ছতাযাতি পচ্চযপ্পিচ্ছতাদিৱসেন সব্বসো ইচ্ছায অপগমায. সন্তুট্ঠিযাতি দ্ৱাদসৱিধসন্তুট্ঠভাৱায. ৱীৰিযাৰম্ভাযাতি কাযিকস্স চেৱ চেতসিকস্স চ ৱীৰিযস্স পগ্গণ্হনত্থায. ৱিৱেকাযাতি পৱিৱিত্তভাৱায কামৱিৱেকাদিতদঙ্গৱিৱেকাদিৱিৱেকসিদ্ধিযা. অপচযাযাতি সব্বস্সপি ৱট্টস্স অপচযনায, নিব্বানাযাতি অত্থো. এৱং যো পৰিযত্তিধম্মো উগ্গহণধাৰণপৰিপুচ্ছামনসিকাৰৱসেন যোনিসো পটিপজ্জন্তস্স সৰাগাদিভাৱপৰিৱজ্জনস্স কাৰণং হুত্ৱা ৱিৰাগাদিভাৱায সংৱত্ততি, একংসতো এসো ধম্মো, এসো ৱিনযো সম্মদেৱ অপাযাদীসু অপতনৱসেন ধাৰণতো কিলেসানং ৱিনযনতো চ. সত্থু সম্মাসম্বুদ্ধস্স ওৱাদানুৰূপপ্পৱত্তিভাৱতো এতং সত্থুসাসনন্তি চ জানেয্যাসীতি অত্থো.
চতুসচ্চত্থসূচনং সুত্তন্তি আহ ‘‘সুত্তেতি তেপিটকে বুদ্ধৱচনে’’তি. তেপিটকঞ্হি বুদ্ধৱচনং সচ্চৱিনিমুত্তং নত্থি. ৰাগাদিৱিনযকাৰণং যথা তেন সুত্তপদেন পকাসিতন্তি আহ ‘‘ৱিনযেতি এতস্মিং ৰাগাদিৱিনযকাৰণে’’তি. সুত্তে ওতৰণঞ্চেত্থ তেপিটকবুদ্ধৱচনপৰিযাপন্নতাৱসেনেৱ ৱেদিতব্বং, ন অঞ্ঞথাতি আহ ‘‘সুত্তপ্পটিপাটিযা কত্থচি অনাগন্ত্ৱা’’তি. ছল্লিং উট্ঠপেত্ৱাতি অৰোগস্স মহতো ৰুক্খস্স তিট্ঠতো উপক্কমেন ছল্লিকায সকলিকায পপটিকায ৱা উট্ঠাপনং ৱিয অৰোগস্স সাসনধম্মস্স তিট্ঠতো ব্যঞ্জনমত্তেন তপ্পৰিযাপন্নং ৱিয হুত্ৱা ছল্লিসদিসং পুব্বাপৰৱিৰুদ্ধতাদিদোসং উট্ঠপেত্ৱা পৰিদীপেত্ৱা. তাদিসানি পন একংসতো গুড়্হৱেস্সন্তৰাদিপৰিযাপন্নানি হোন্তীতি আহ ‘‘গুড়্হৱেস্সন্তৰ…পে… পঞ্ঞাযন্তীতি অত্থো’’তি. ৰাগাদিৱিনযেতি ৰাগাদিৱিনযনত্থেন অতদাকাৰতায অপঞ্ঞাযমানানি ছড্ডেতব্বানি চজিতব্বানি ন গহেতব্বানি. সব্বত্থাতি সব্বৱাৰেসু.
মহাপদেসসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সঞ্চেতনিযৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.