৯. অকুসলমূলসুত্তৱণ্ণনা
৭০. নৱমে লুব্ভতীতি লোভো. দুস্সতীতি দোসো. মুয্হতীতি মোহো. লোভাদীনি পনেতানি অসহজাতানং পাণাতিপাতাদীনং কেসঞ্চি অকুসলানং উপনিস্সযপচ্চযট্ঠেন, সহজাতানং অদিন্নাদানাদীনং কেসঞ্চি সম্পযুত্তা হুত্ৱা উপ্পাদকট্ঠেন, সযঞ্চ অকুসলানীতি সাৱজ্জদুক্খৱিপাকট্ঠেনাতি আহ ‘‘অকুসলানং মূলানি, অকুসলানি চ তানি মূলানী’’তি. ৱুত্তম্পি চেতং ‘‘ৰত্তো খো, আৱুসো, ৰাগেন অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো পাণম্পি হনতী’’তিআদি. যদপীতি লিঙ্গৱিপল্লাসেন ৱুত্তন্তি আহ ‘‘যোপি, ভিক্খৱে, লোভো’’তি. তদপীতি এত্থাপি এসেৱ নযোতি আহ ‘‘সোপি অকুসলমূল’’ন্তি. ৱিনাপি লিঙ্গৱিপল্লাসেন অত্থযোজনং দস্সেন্তো ‘‘অকুসলমূলং ৱা’’তিআদিমাহ. সব্বত্থাতি ‘‘যদপি, ভিক্খৱে, দোসো, তদপি অকুসলমূল’’ন্তিআদীসু. অভিসঙ্খৰোতীতি এত্থ আযূহতীতি অত্থং ৱত্ৱা তঞ্চ আযূহনং পচ্চযসমৱাযসিদ্ধিতো সম্পিণ্ডনং ৰাসিকৰণং ৱিয হোতীতি আহ ‘‘সম্পিণ্ডেতি ৰাসিং কৰোতী’’তি.
পাড়িযং ‘‘ৱধেনা’’তিআদীসু ৱধেনাতি মাৰণেন ৱা পোথনেন ৱা. ৱধসদ্দো হি হিংসনত্থো ৱিহেঠনত্থো চ হোতি. বন্ধনেনাতি অদ্দুবন্ধনাদিনা. জানিযাতি ধনজানিযা, ‘‘সতং গণ্হথ, সহস্সং গণ্হথা’’তি এৱং পৱত্তিতদণ্ডেনাতি অত্থো. গৰহাযাতি পঞ্চসিখমুণ্ডককৰণং, গোমযসিঞ্চনং, গীৱায কুৰণ্ডকবন্ধনন্তি এৱমাদীনি কত্ৱা গৰহপাপনেন. তত্থ পঞ্চসিখমুণ্ডককৰণং নাম কাকপক্খকৰণং. গোমযসিঞ্চনং সীসেন কণোদকাৱসেচনং. কুৰণ্ডকবন্ধনং গদ্দুলবন্ধনং.
কালস্মিং ন ৱদতীতি যুত্তকালে ন ৱদতি, ৱত্তব্বকালস্স পুব্বে ৱা পচ্ছা ৱা অযুত্তকালে ৱত্তা হোতি. অভূতৱাদীতি যং নত্থি, তস্স ৱত্তা. তেনাহ ‘‘ভূতং ন ৱদতী’’তি. অত্থং ন ৱদতীতি কাৰণং ন ৱদতি, অকাৰণনিস্সিতং নিপ্ফলং ৱত্তা হোতি. ধম্মং ন ৱদতীতি সভাৱং ন ৱদতি, অসভাৱং ৱত্তা অযথাৱাদীতি অত্থো. ৱিনযং ন ৱদতীতি সংৱৰৱিনযং ন ৱদতি, ন সংৱৰৱিনযপ্পটিসংযুত্তস্স ৱত্তা হোতি, অত্তনো সুণন্তস্স চ ন সংৱৰৱিনযাৱহস্স ৱত্তাতি অত্থো.
অতচ্ছন্তি অভূতত্থং. তেনাহ ‘‘ইতৰং তস্সেৱ ৱেৱচন’’ন্তি. অথ ৱা অভূতন্তি অসন্তং অৱিজ্জমানং. অতচ্ছন্তি অতথাকাৰং.
পুঞ্ঞকম্মতো এতি উপ্পজ্জতীতি অযো, ৱড্ঢি. তপ্পটিক্খেপেন অনযো, অৱড্ঢীতি আহ ‘‘অনযং আপজ্জতীতি অৱড্ঢিং আপজ্জতী’’তি. মালুৱাসিপাটিকা নাম দীঘসণ্ঠানং মালুৱাপক্কং, মালুৱাফলপোট্ঠলিকাতি অত্থো. ফলিতাযাতি আতপেন সুস্সিত্ৱা ভিন্নায. ৱটৰুক্খাদীনং মূলেতি ৱটৰুক্খাদীনং সমীপে. সকভাৱেন সণ্ঠাতুং ন সক্কোন্তীতি কস্মা ন সক্কোন্তি? ভৱনৱিনাসভযা. ৰুক্খমূলে পতিতমালুৱাবীজতো হি লতা উপ্পজ্জিত্ৱা ৰুক্খং অভিৰুহতি. সা মহাপত্তা চেৱ বহুপত্তা চ মহাকোলিৰপত্তসণ্ঠানেহি ততো চ মহন্ততৰেহি সাখাৱিটপন্তৰেহি পত্তেহি সমন্নাগতা. অথ নং ৰুক্খং মূলতো পট্ঠায ৱিনন্ধমানা সব্বৱিটপানি সঞ্ছাদেত্ৱা মহন্তং ভাৰং জনেত্ৱা তিট্ঠতি, সা ৱাতে ৱাযন্তে দেৱে ৱা ৱস্সন্তে ওঘনহেট্ঠাগতা ওলম্বনহেতুভূতং ঘনভাৱং জনেত্ৱা তস্স ৰুক্খস্স সব্বসাখং ভিজ্জতি, ভূমিযং নিপাতেতি. ততো তস্মিং ৰুক্খে পতিট্ঠিতৱিমানং ভিজ্জতি ৱিনস্সতি. ইতি তা দেৱতাযো ভৱনৱিনাসভযা সকভাৱেন সণ্ঠাতুং ন সক্কোন্তি. এত্থ চ যং সাখট্ঠকৱিমানং হোতি, তং সাখাসু ভিজ্জমানাসু তত্থ তত্থেৱ ভিজ্জিত্ৱা সব্বসাখাসু ভিন্নাসু সব্বং ভিজ্জতি, ৰুক্খট্ঠকৱিমানং পন যাৱ ৰুক্খস্স মূলমত্তম্পি তিট্ঠতি, তাৱ ন নস্সতীতি ৱেদিতব্বং. তত্থ তত্থ পলুজ্জিত্ৱাতি তত্থ তত্থ ভিজ্জিত্ৱা. সেসমেত্থ সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
অকুসলমূলসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.