১০. সঙ্গাৰৱসুত্তৱণ্ণনা

৬১. দসমে জিণ্ণানং হত্থিসালাদীনং পটিসঙ্খৰণং পুন পাকতিককৰণং জিণ্ণপটিসঙ্খৰণং, তস্স কাৰকো জিণ্ণপটিসঙ্খৰণকাৰকো. বাহিৰসমযেতি সত্থুসাসনতো বাহিৰে অঞ্ঞতিত্থিযসমযে. সব্বচতুক্কেনাতিআদীসু সব্বেসু দ্ৱিপদচতুপ্পদাদিভেদেসু পাণেসু একেকস্মিং চত্তাৰো চত্তাৰো পাণে ৱধিত্ৱা যজিতব্বং যঞ্ঞং সব্বচতুক্কং নাম. সেসেসুপি ইমিনা নযেন অত্থো ৱেদিতব্বো. যস্স ৱা তস্স ৱাতি নিস্সক্কে সামিৱচনন্তি আহ ‘‘যস্মা ৱা তস্মা ৱা’’তি. এৱমস্সাযন্তি এত্থ অস্সূতি নিপাতমত্তন্তি আহ ‘‘এৱং সন্তেপি অয’’ন্তি.

ৱড্ঢেন্তোতি পট্ঠপেন্তো. মগ্গব্ৰহ্মচৰিযস্স ওগধং মূলং পতিট্ঠাভূতং ব্ৰহ্মচৰিযোগধং. তেনাহ ‘‘অৰহত্তমগ্গসঙ্খাতস্সা’’তিআদি. উক্কট্ঠনিদ্দেসেন চেত্থ অৰহত্তমগ্গস্সেৱ গহণং কতন্তি দট্ঠব্বং. উত্তমং পতিট্ঠাভূতং আৰম্মণূপনিস্সযভাৱেন.

অপ্পেহি ৱেয্যাৱচ্চকৰাদীহি অত্থো এতিস্সাতি অপ্পট্ঠা ত্থ-কাৰস্স ট্ঠ-কাৰং কত্ৱা. তেনাহ ‘‘যত্থ বহূ’’তিআদি. যত্থাতি যস্সং পটিপদাযং. অপ্পো সমাৰম্ভো এতস্সাতি অপ্পসমাৰম্ভো. পাসংসাতি পসংসাৰহা. এতং যেৱ কথাপেস্সামীতি এতেনেৱ ব্ৰাহ্মণেন কথাপেস্সামি.

সোপ্পেনাতি নিদ্দায. পমাদেনাতি জাগৰিযাদীসু অননুযুঞ্জনতো সতিৱিপ্পৱাসলক্খণেন পমাদেন. পচ্চনীকপটিহৰণৱসেনাতি পটিপক্খাপনযনৱসেন. তথা হি ভগৱতো চ সাসনস্স চ পটিপক্খা তিত্থিযা, তেসং হৰণতো পটিহাৰিযং. তে হি দিট্ঠিহৰণৱসেন দিট্ঠিপ্পকাসনে অসমত্থভাৱেন চ ইদ্ধিআদেসনানুসাসনীহি হৰিতা অপনীতা হোন্তীতি. ‘‘পটী’’তি ৱা অযং সদ্দো ‘‘পচ্ছা’’তি এতস্স অত্থং বোধেতি ‘‘তস্মিং পটিপৱিট্ঠস্মিং, অঞ্ঞো আগঞ্ছি ব্ৰাহ্মণো’’তিআদীসু (সু. নি. ৯৮৫; চূড়নি. ৱত্থুগাথা ৪) ৱিয, তস্মা সমাহিতে চিত্তে ৱিগতূপক্কিলেসে কতকিচ্চেন পচ্ছা হৰিতব্বং পৱত্তেতব্বন্তি পটিহাৰিযং, অত্তনো ৱা উপক্কিলেসেসু চতুত্থজ্ঝানমগ্গেহি হৰিতেসু পচ্ছাহৰণং পটিহাৰিযং, ইদ্ধিআদেসনানুসাসনিযো চ ৱিগতূপক্কিলেসেন কতকিচ্চেন চ সত্তহিতত্থং পুন পৱত্তেতব্বা, হৰিতেসু চ অত্তনো উপক্কিলেসেসু পৰসত্তানং উপক্কিলেসহৰণানি হোন্তীতি পটিহাৰিযানি ভৱন্তি, পটিহাৰিযমেৱ পাটিহাৰিযং. পটিহাৰিযে ৱা ইদ্ধিআদেসনানুসাসনিসমুদাযে ভৱং একেকং পাটিহাৰিযন্তি ৱুচ্চতি. পটিহাৰিযং ৱা চতুত্থজ্ঝানং মগ্গো চ পটিপক্খহৰণতো, তত্থ জাতং নিমিত্তভূতে, ততো ৱা আগতন্তি পাটিহাৰিযং.

আগতনিমিত্তেনাতি আগতাকাৰসল্লক্খণৱসেন. এস নযো সেসেসুপি. একো ৰাজাতি দক্খিণমধুৰাধিপতি একো পণ্ডুৰাজা. এৱম্পি তে মনোতি ইমিনা আকাৰেন তৱ মনো পৱত্তোতি অত্থো. তেন পকাৰেন পৱত্তোতি আহ ‘‘সোমনস্সিতো ৱা’’তিআদি. সামঞ্ঞজোতনা ৱিসেসে অৱতিট্ঠতীতি অধিপ্পাযেনেৱং ৱুত্তং. ‘‘এৱং তৱ মনো’’তি ইদঞ্চ মনসো সোমনস্সিততাদিমত্তদস্সনং, ন পন যেন সো সোমনস্সিতো ৱা দোমনস্সিতো ৱা, তংদস্সনং. সোমনস্সগ্গহণেন চেত্থ তদেকট্ঠা ৰাগাদযো সদ্ধাদযো চ দস্সিতা হোন্তি, দোমনস্সগ্গহণেন দোসাদযো. দুতিযন্তি ‘‘ইত্থম্পি তে মনো’’তি পদং. ইতিপীতি এত্থ ইতি-সদ্দো নিদস্সনত্থো ‘‘অত্থীতি খো, কচ্চান, অযমেকো অন্তো’’তিআদীসু (সং. নি. ২.১৫; ৩.৯০) ৱিয. তেনাহ ‘‘ইমঞ্চ ইমঞ্চ অত্থং চিন্তযমান’’ন্তি. পি-সদ্দো ৱুত্তত্থসম্পিণ্ডনত্থো.

কথেন্তানং সুত্ৱাতি কথেন্তানং সদ্দং সুত্ৱা. তস্স ৱসেনাতি তস্স ৱিতক্কিতস্স ৱসেন. অট্টকাৰকেনাতি ৱিনিচ্ছযকাৰকেন.

ন অৰিযানন্তি অৰিযানং মগ্গফলচিত্তং ন জানাতীতি অত্থো. তঞ্হি তেন অনধিগতত্তা চেতোপৰিযঞাণেনপি ন সক্কা ৱিঞ্ঞাতুং, অঞ্ঞং পন চিত্তং জানাতিযেৱ. হেট্ঠিমো উপৰিমস্স চিত্তং ন জানাতীতিআদীনিপি মগ্গফলচিত্তমেৱ সন্ধায ৱুত্তানীতি ৱেদিতব্বানি. সোতাপন্নাদযোপি হি অত্তনা অধিগতমেৱ মগ্গফলং পৰেহি উপ্পাদিতং সম্মা চেতোপৰিযঞাণেন জানিতুং সক্কোন্তি, ন অত্তনা অনধিগতং. সব্বেপি অৰিযা অত্তনো ফলং সমাপজ্জন্তি অধিগতত্তাতি দস্সেন্তো ‘‘এতেসু চা’’তিআদিমাহ. যদি অৰিযা অত্তনা অধিগতফলং সমাপজ্জন্তি, উপৰিমাপি হেট্ঠিমং ফলং সমাপজ্জন্তি অধিগতত্তা লোকিযসমাপত্তিযো ৱিযাতি কস্সচি আসঙ্কা সিযা, তন্নিৱত্তনত্থমাহ ‘‘উপৰিমো হেট্ঠিমং ন সমাপজ্জতী’’তি.

উপৰিমোতি সকদাগামিআদিঅৰিযপুগ্গলো. হেট্ঠিমন্তি সোতাপত্তিফলাদিং. ন সমাপজ্জতীতি সতিপি অধিগতত্তে ন সমাপজ্জতি. কস্মাতি চে? কাৰণমাহ ‘‘তেসঞ্হী’’তিআদি, তেসং সকদাগামিআদীনং হেট্ঠিমা হেট্ঠিমা ফলসমাপত্তি তেসু তেসুযেৱ হেট্ঠিমেসু অৰিযপুগ্গলেসু পৱত্ততি, ন উপৰিমেসূতি অত্থো. ইমিনা হেট্ঠিমং ফলচিত্তং উপৰিমস্স ন উপ্পজ্জতীতি দস্সেতি. কস্মাতি চে? পুগ্গলন্তৰভাৱূপগমনেন পটিপ্পস্সদ্ধত্তা. এতেন উপৰিমো অৰিযো হেট্ঠিমং ফলসমাপত্তিং সমাপজ্জতি অত্তনা অধিগতত্তা যথা তং লোকিযসমাপত্তিন্তি এৱং পৱত্তো হেতু ব্যভিচাৰিতোতি দট্ঠব্বং. ন হি লোকিযজ্ঝানেসু পুগ্গলন্তৰভাৱূপগমনং নাম অত্থি ৱিসেসাভাৱতো, ইধ পন অসমুগ্ঘাটিতকম্মকিলেসনিৰোধনেন পুথুজ্জনেহি ৱিয সোতাপন্নস্স সোতাপন্নাদীহি সকদাগামিআদীনং পুগ্গলন্তৰভাৱূপগমনং অত্থি. যতো হেট্ঠিমা হেট্ঠিমা ফলধম্মা উপৰূপৰিমগ্গধম্মেহি নিৱত্তিতা পটিপক্খেহি ৱিয অভিভূতা অপ্পৱত্তিধম্মতংযেৱ আপন্না. তেনেৱ ৱুত্তং ‘‘পটিপ্পস্সদ্ধত্তা’’তি.

অপিচ কুসলকিৰিযপ্পৱত্তি নাম অঞ্ঞা, ৱিপাকপ্পৱত্তি চ অঞ্ঞাতি অনন্তৰফলত্তা চ লোকুত্তৰকুসলানং হেট্ঠিমতো উপৰিমো ভৱন্তৰগতো ৱিয হোতি. তংতংফলৱসেনেৱ হি অৰিযানং সোতাপন্নাদিনামলাভো. তে সচে অঞ্ঞফলসমঙ্গিনোপি হোন্তি, সোতাপন্নাদিনামম্পি তেসং অৱৱত্থিতং সিযা. তস্স তস্স ৱা অৰিযস্স তং তং ফলং সদিসন্তি কত্ৱা ন উপৰিমস্স হেট্ঠিমফলসমঙ্গিতায লেসোপি সম্ভৱতি, কুতো তস্সা সমাপজ্জনন্তি দট্ঠব্বং. হেট্ঠিমা চ সোতাপন্নাদযো উপৰিমং সকদাগামিফলাদিং ন সমাপজ্জন্তি অনধিগতত্তা. ন হি অনধিগতং সমাপত্তিং সমাপজ্জিতুং সক্কা, তস্মা সব্বেপি অৰিযা অত্তনোযেৱ ফলং সমাপজ্জন্তীতি নিট্ঠমেত্থ গন্তব্বং.

পৱত্তেন্তাতি পৱত্তকা হুত্ৱা, পৱত্তনৱসেনাতি অত্থো. এৱন্তি যথানুসিট্ঠায অনুসাসনিযা ৱিধিৱসেন পটিসেধৱসেন চ পৱত্তিতাকাৰপৰামসনং. সা চ সম্মাৱিতক্কা নাম মিচ্ছাৱিতক্কানঞ্চ পৱত্তিআকাৰদস্সনৱসেন পৱত্ততি. তত্থ আনিসংসস্স আদীনৱস্স চ ৱিভাৱনত্থং অনিচ্চসঞ্ঞমেৱ, ন নিচ্চসঞ্ঞন্তি অত্থো. পটিযোগিনিৱত্তনত্থঞ্হি এৱ-কাৰগ্গহণং. ইধাপি এৱসদ্দগ্গহণস্স অত্থো পযোজনঞ্চ ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. ইদং-গহণেপি এসেৱ নযো. পঞ্চকামগুণৰাগন্তি নিদস্সনমত্তং দট্ঠব্বং তদঞ্ঞৰাগস্স দোসাদীনঞ্চ পহানস্স ইচ্ছিতত্তা তপ্পহানস্স চ তদঞ্ঞৰাগাদিখেপস্স উপাযভাৱতো. তথা ৱুত্তং দুট্ঠলোহিতৱিমোচনস্স পুব্বদুট্ঠমংসখেপনূপাযতা ৱিয. লোকুত্তৰধম্মমেৱাতি অৱধাৰণং পটিক্খেপভাৱতো সাৱজ্জধম্মনিৱত্তনপৰং দট্ঠব্বং, তস্স অধিগমূপাযানিসংসভূতানং তদঞ্ঞেসং অনৱজ্জধম্মানং নানন্তৰিযভাৱতো.

চিন্তামণিকৱিজ্জাসৰিক্খকতন্তি ইমিনা ‘‘চিন্তামণী’’তি এৱং লদ্ধনামা লোকে একা ৱিজ্জা অত্থি, যায পৰেসং চিত্তং ৱিজানন্তীতি দীপেতি. ‘‘তস্সা কিৰ ৱিজ্জায সাধকো পুগ্গলো তাদিসে দেসকালে মন্তং পৰিজপ্পিত্ৱা যস্স চিত্তং জানিতুকামো, তস্স দিট্ঠহত্থাদিৱিসেসসঞ্জাননমুখেন চিত্তাচাৰং অনুমিনন্তো কথেতী’’তি কেচি. অপৰে ‘‘ৱাচং নিচ্ছৰাপেত্ৱা তত্থ অক্খৰসল্লক্খণৱসেনা’’তি ৱদন্তি.

ইদঞ্চ পন সব্বন্তি ‘‘ভৱং গোতমো অনেকৱিহিতং ইদ্ধিৱিধং পচ্চনুভোতী’’তিআদিনযপ্পৱত্তং সব্বম্পি.

সঙ্গাৰৱসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ব্ৰাহ্মণৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.